sentence1: Szkuta znaleziona w Wiśle. Ponad stuletni wrak zauważony na północ od Warszawy
  
  Na nietypowe znalezisko, na wysokości Łomianek Dolnych natrafili archeolodzy prowadzący prace badawcze na Wiśle. Ich zdaniem to szkuta, czyli statek transportowy, który mógł przewozić do 100 ton ładunku.
  
  Głosuj Głosuj Podziel się Opinie
  
  Sztuka sprzed kilkuset lat znaleziona w Wiśle. (East News, Fot: ANDRZEJ IWANCZUK/REPORTER)
  
  Grupa archeologów eksplorowała dno Wisły od warszawskiego Kanału Żerańskiego aż po Jabłonnę. Prace trwały na odcinku kilkunastu kilometrów. Wśród cenniejszych odkryć znalazł się dobrze zachowany drewniany statek transportowy.
  
  Szkuta na dnie Wisły
  
  - To najprawdopodobniej szkuta, czyli taki typ statku transportowego, który był używany od XIV do XVIII w. – uważa Artur Brzóska ze Stowarzyszenia Archeologów Jutra, szef całego projektu.
  
  Odkryta szkuta ma 37 metrów długości i 6 metrów szerokości. W jej pobliżu nie udało się znaleźć żadnych przedmiotów, które mogły być związane ze statkiem. Zdaniem badaczy statek najprawdopodobniej przewoził zboże do Gdańska, a taki towar z łatwością uległ zniszczeniu.
  
  - Gdy nurkujemy, widzimy na odległość maksymalnie 10-20 cm. Poszukiwań nie ułatwia wartki nurt rzeki – zaznacza Brzóska.
  
  Dno Wisły pełne cennych znalezisk
  
  W trakcie prowadzonych badań archeolodzy wykorzystali sonar zamontowany na motorówce. Dzięki niemu wytypowano miejsca, które warto dokładniej sprawdzić. Oprócz sztuki natrafiono na pozostałości po moście z czasów II wojny światowej, które podobnie jak wrak, znajdują się w okolicach Łomianek Dolnych.
  
  Jak podje portal Nauka w Polsce "wraki szkut są rzadkim znaleziskiem". Na ostatni taki "skarb" natrafiono w 2018 roku w Czersku. Znalezisko przetransportowano do Rybna do Ośrodka Magazynowo-Studyjnego Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie.
sentence2: Odkryty statek to najprawdopodobniej szkuta, czyli taki typ statku transportowego, który był używany od XIV do XVIII w.
  
  Wrak ma 37 m długości i 6 metrów szerokości
  
  W czasie prac badacze natknęli się też na pozostałości po moście z czasów II wojny światowej
  
  Naukowcy prowadzili badania dna Wisły na przestrzeni kilkunastu kilometrów - od Kanału Żerańskiego w Warszawie po Jabłonnę.
  
  Wśród nowo odkrytych wraków znalazł się dobrze zachowany, duży drewniany statek transportowy. "To najprawdopodobniej szkuta, czyli taki typ statku transportowego, który był używany od XIV do XVIII w." - uważa szef projektu, archeolog podwodny Artur Brzóska ze Stowarzyszenia Archeologów Jutra. Wrak ma 37 m długości i 6 metrów szerokości.
  
  Okręt mógł służyć do transportu zboża
  
  Badania Wisły utrudnia brak przejrzystości wody. - Gdy nurkujemy, widzimy na odległość maksymalnie 10-20 cm. Poszukiwań nie ułatwia wartki nurt rzeki - podkreśla Brzóska. Dlatego badaczom nie udało się znaleźć żadnych przedmiotów związanych ze statkiem - na przykład towarów, które przewoził.
  
  - Zresztą chyba nie możemy na wiele liczyć. W mojej ocenie szkuta przewoziła najprawdopodobniej zboże do Gdańska. Taki towar nie miał prawa przetrwać - podkreśla szef projektu.
  
  Wraki szkut są bardzo rzadkim znaleziskiem. Najlepiej zachowana jednostka tego typu w Polsce została wydobyta w 2018 r. w Czersku, skąd trafiła w całości do konserwacji do Rybna do Ośrodka Magazynowo-Studyjnego Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie.
  
  Drugi nieznany wrak w czasie najnowszych badań w rejonie Warszawy udało się namierzyć na wysokości Burakowa. Brzóska uważa, że jest to najprawdopodobniej prom z końca XIX lub z 1. poł. XX w. Świadczyć o tym mają znajdujące się z boku jednostki prowadnice - zapewne na liny.
  
  Odkryto również ślady dawnego mostu
  
  Do tej pory na tym odcinku rzeki znane były tylko dwa wraki - jeden pochodzący z XVI w. (ze względu na stan zachowania trudno określić typ jednostki) i drugi XIX-wieczny. To tzw. berlinka, czyli podłużna barka do pływania po kanałach i rzekach. - Cieszy nas, że podwoiliśmy ten wynik - nie kryje zadowolenia archeolog.
  
  Badacze natknęli się też na pozostałości po moście z czasów II wojny światowej. Znajdują się na wysokości Łomianek Dolnych. Jest to pięć pali wbitych w dno rzeki. Zachowały się też resztki stalowej konstrukcji. "Z naszych analiz i z informacji historycznych wynika, że most wznieśli niemieccy saperzy" - mówi Brzóska.
  
  Do badań wykorzystano sonar zamontowany na motorówce. Dopiero po wytypowaniu obiecujących miejsc naukowcy nurkowali, aby zweryfikować ustalenia. Jeszcze przed podjęciem właściwych badań testowali sonar na Wiśle niedaleko warszawskiej Starówki.
  
  W czasie tych eksperymentów udało się też namierzyć fragment statku wbity w dno rzeki. W ocenie Brzóski również może być to szkuta, o czym świadczy fragment tej jednostki wyciągnięty na powierzchnię. To drewniana wręga (dennik) ważąca ok. 250 kg, będąca elementem szkieletu z dziobu bądź rufy statku.
  
  Naukowiec podkreśla, że badania były bardzo czasochłonne. W sumie przez cały 2019 r. archeolodzy przepłynęli motorówką około 400 kilometrów równoległymi pasami - wszystko po to, aby zbadać 13 kilometrów rzeki o powierzchni blisko 500 hektarów.
  
  Teraz naukowcy chcieliby pobrać próbki do badań ze znalezionych statków, dzięki czemu możliwe byłoby precyzyjne określenie wieku zatopionych jednostek. Przedsięwzięcie było sfinansowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Naukowego przy merytorycznym wsparciu Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.
  
  (pc)