sentence1: Światowa Organizacja Zdrowia po dwudniowych obradach poinformowała, że jest za wcześnie, by ogłaszać międzynarodową sytuację nadzwyczajną w związku z pojawieniem się nowego wirusa. Didier Houssin, który przewodniczył naradzie w Genewie powiedział, że liczba zakażeń poza Chinami jest wciąż niewielka, a władze ChRL powzięły wiele środków prewencyjnych, które mogą ograniczyć rozwój potencjalnej epidemii.
  
  Świat uważnie obserwuje ekspansję wirusa z Wuhan, jak potocznie nazwano już nowy koronawirus. Na niektórych lotniskach wzmożono kontrole, monitorując temperaturę ciała podróżujących. Nasz główny inspektor sanitarny opublikował zalecenia dla podróżnych.
  
  Większość zachorowań ma miejsce w Wuhan w środkowych Chinach oraz w sąsiadującym z nim Huanggang. W Wuhan, Huanggang i ośmiu innych miastach prowincji Hubei, w których żyje łącznie ok. 33 mln osób, wprowadzono blokadę komunikacyjną. Dworce kolejowe są najczęściej zamknięte, loty zawieszono, na głównych drogach pojawiły się punkty kontrolne. W Wuhan nie działa komunikacja miejska. Policja kontroluje samochody. W ekspresowym tempie budowany jest szpital na 1000 łóżek, w którym leczone mają być osoby zakażone. Z powodu nowego wirusa władze prowincji ogłosiły najwyższy stopień zagrożenia zdrowia publicznego. W stan gotowości postawiony został cały personel medyczny. Do walki z epidemią włączono wojsko i policję. Mieszkańcom zalecono, aby nie opuszczali miasta, a podróżnym, by je omijali.
  
  Władze Pekinu postanowiły od dzisiaj (od soboty) zamknąć dla turystów Zakazane Miasto, dawny pałac cesarski dynastii Ming i Qing i najczęściej odwiedzane odcinki Wielkiego Muru Chińskiego. Wezwały mieszkańców powracających z obszarów, na których stwierdzono występowanie wirusa, do pozostania w domu przez 14 dni.
  
  Wczoraj wieczorem francuska minister zdrowia Agnes Buzyn poinformowała, że we Francji pojawiły się dwa potwierdzone przypadki zakażenia wirusem z Wuhan. Zakażenie zdiagnozowano u pochodzącego z Chin 48-letniego mieszkańca Bordeaux, który niedawno ze względów zawodowych był w Wuhan i w środę wrócił do Francji. Drugi pacjent również podróżował do Chin, jest leczony w izolacji w paryskim szpitalu. – To pierwsze osoby w Europie, u których stwierdzono nowy koronawirus – pisała AFP. Dwie godziny później agencja donosiła o trzecim francuskim przypadku. Kilka godzin wcześniej Amerykańskie Centrum ds. Kontroli i Zapobiegania Chorób (CDC) podało, że w USA pojawił się drugi potwierdzony przypadek zarażenia 2019-nCoV. 63 osoby w 22 stanach poddano badaniom, które mają ustalić, czy również one są zarażone. O pierwszym przypadku – mężczyźnie w stanie Waszyngton, który wrócił z podróży do Wuhan – CDC informowało 21 stycznia.
  
  Jak duży rośnie przed nami problem? Co wiemy o nowym mikrobie? Odpowiadamy na podstawowe pytania.
  
  CO TO JEST KORONAWIRUS?
  
  Koronawirusy to duża rodzina wirusów, których nazwa wzięła się od ich wyglądu pod mikroskopem elektronowym. Wyglądają jakby były otoczone koroną, jak księżyc z halo. Krążą wśród zwierząt, zakażając układ oddechowy i pokarmowy, wątrobę i układ nerwowy. Wśród ludzi – najczęściej są powodem zwykłego przeziębienia, ale potrafią także doprowadzić do poważnej choroby, jak SARS czy MERS. Kilkanaście znanych koronawirusów krążących wśród zwierząt, nie atakuje ludzi. Gorzej, gdy któryś z nich przełamie tzw. barierę międzygatunkową.
  
  Epidemia SARS, czyli zespołu ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej, wybuchła w Chinach w 2002 roku, gdy koronawirus przeszedł z nietoperzy na cywety, fretki i jenoty, a te sprzedawane były jako żywność na targu w Guangdong. Ludzie przeładowywali zainfekowane przez wirusa zwierzęta i jedli ich mięso. W konsekwencji drobnoustrój zaczął przenosić się między ludźmi. W latach 2002–2003 zaraził ponad 8096 osób, powodując ciężkie infekcje płuc, zmarło 774 spośród chorych.
  
  MERS, tj. bliskowschodni syndrom niewydolności oddechowej, pojawił się w 2012 roku w Arabii Saudyjskiej. Wówczas koronawirus przeniósł się na ludzi z dromaderów (wielbłądów jednogarbnych).
  
  SKĄD WZIĄŁ SIĘ PROBLEM?
  
  Większość zakażeń nowym koronawirusem wiąże się z targiem w mieście Wuhan, na którym sprzedawane są ryby, owoce morza i żywe (w tym dzikie) zwierzęta. Znaczna część chorujących na zapalenie płuc wywołane przez zarazek, to sprzedawcy i klienci targu. Wśród tych pierwszych chorych – 9 stycznia – Chińczycy zidentyfikowali nieznany wcześniej koronawirus. Huanan Seafood Wholesale Market został zamknięty 1 stycznia. Nie wiadomo, co stało się źródłem zakażenia. Prawdopodobnie wirus „przeskoczył” z jakiegoś gatunku zwierząt na ludzi. Naukowcy zajmujący się rozpracowywaniem jego genomu podejrzewają, że nowy koronawirus może pochodzić od węży.
  
  W JAKI SPOSÓB 2019-nCoV SIĘ ROZPRZESTRZENIA?
  
  Tego nie wiemy. Chińskie władze potwierdziły, że wirus przenosi się z człowieka na człowieka, że zaraził się personel medyczny (14 osób). ECDC nie ma jednak wystarczających informacji, co determinuje tę transmisję między ludźmi. I na ile łatwo wirus się rozprzestrzenia. Wiele wskazuje na to (na szczęście), że to przenoszenie się z człowieka na człowieka nowemu koronawirusowi łatwo nie przychodzi.
  
  31 grudnia 2019 r. Chiny raportowały o 27 przypadkach zapalenia płuc o nieznanej przyczynie. 20 stycznia – potwierdziły w laboratoriach 295 przypadków związanych z koronawirusem, z czego 291 w Chinach, w tym 270 w mieście Wuhan.
  
  Mimo to Chińczycy spodziewają się kolejnych zachorowań,. Przez najbliższe dwa tygodnie (licząc od wczoraj) Państwo Środka celebruje chiński nowy rok – w tym okresie, według wstępnych prognoz, Chińczycy odbędą ok. 3 mld podróży. Władze spodziewają się, że 7 mln ludzi uda się w podróże poza granice Chin.
  
  Co z ryzykiem transmisji wirusa w samolocie? Do tej pory nie zarejestrowano infekcji na pokładzie. Natomiast z literatury dotyczącej czterech takich wydarzeń w czasie epidemii SARS w 2003 wynika, że wówczas w czasie lotu złapało infekcję 26 pasażerów. Bazując na dokumentacji m.in. epidemii SARS w 2003, sugeruje się – pisze ECDC – że obecnie w razie potwierdzonego przypadku zarażenia wirusem 2019-nCoV osoby siedzące do drugiego rzędu (w dowolnym kierunku) od miejsca zarażonej osoby oraz członkowie załogi pracujący w tej części pokładu, powinni być pod obserwacją przez 14 dni.
  
  JAKIE SĄ OBJAWY CHOROBY?
  
  Zakażenie nowym koronawirusem sygnalizuje: suchy kaszel, duszność, kłopoty z oddychaniem (krótki oddech), gorączka, wirusowe zapalenie płuc (zmiany widoczne w RTG).
  
  JAK TO SIĘ LECZY?
  
  Nie ma szczepionki, nie ma specjalnych leków. Zakażenie leczone jest w szpitalu – objawowo. W przypadkach ciężkiej czy ostrej niewydolności układu oddechowego konieczne może być użycie ECMO, czyli specjalistycznego urządzenia, które (upraszczając) oddycha za człowieka, podtrzymując go przy życiu.
  
  Pojawiły się doniesienia, że Chińczycy i Brytyjczycy opracowali już prototyp testu do identyfikacji wirusa.
  
  W JAKI SPOSÓB CHRONIĆ SIĘ PRZEZ ZARAŻENIEM?
  
  Osoby, które nie mogą z jakichś powodów zrezygnować z podróży do Chin, powinny – zaleca na swojej stronie Główny Inspektorat Sanitarny – unikać kontaktu z osobami chorymi, w szczególności mającymi objawy ze strony układu oddechowego; unikać odwiedzania targów i innych miejsc, gdzie znajdują się żywe lub martwe zwierzęta i ptaki; unikać kontaktu ze zwierzętami (i ich odchodami); często myć ręce – przez 30 sekund, z użyciem mydła, dokładnie namydlając całe powierzchnie dłoni i nadgarstki.
  
  A jeżeli ktoś był w Wuhan i dokuczają mu dolegliwości, jak opisane wyżej, powinien zgłosić się do lekarza i poinformować o historii podróży.
  
  – Jeśli pojawi się w Polsce pierwsza osoba z podejrzeniem zarażenia nowym wirusem, trafi ona do najbliższego szpitala zakaźnego – tłumaczy dr Jarosław Pinkas, główny inspektor sanitarny.
  
  W przypadku kiedy podróżujący z obszarów wysokiego ryzyka występowania wirusa (obszary te na bieżąco w swoich komunikatach podaje Główny Inspektorat Sanitarny) przyleci do Polski:
  
  – wszyscy podróżujący samolotem dostają Kartę Lokalizacyjną Pasażera – w której znajduje się prośba o podanie kontaktu i miejsca pobytu;
  
  – w samolocie – będzie miała miejsce pierwsza weryfikacja czy podróżujący ma objawy choroby, np. podwyższoną temperaturę ciała. Jeśli podróżujący ma objawy i podróżuje z obszaru wysokiego ryzyka zakażenia koronawirusem 2019-nCoV ,nastąpi kontakt z lotniskową służbą zdrowia.
  
  Okres wylęgania wirusa może trwać do 10 dni. Najczęściej 5–6 dni. W tym czasie podróżujący z obszarów wysokiego ryzyka powinien obserwować swój stan zdrowia. W przypadku pojawienia się symptomów takich jak: gorączka powyżej 38 st., kaszel, duszność, powinien skontaktować się z lekarzem, który poinstruuje go o dalszych działaniach.
  
  Według aktualnej wiedzy, nie ma ryzyka zakażenia się wirusem poprzez towary zamawiane z Chin.
  
  Tak brzmi informacja GIS dotycząca koronawirusa 2019-nCoV – postępowanie dla podróżujących.
  
  JAK BARDZO ZAGRAŻA NAM NOWY WIRUS?
  
  Każdy nowy wirus stwarza potencjalnie zagrożenie, ale jak duże? Tego jeszcze nie wiadomo. Za mało wiemy o nowym drobnoustroju. Trzeba opisać skąd pochodzi wirus, zbadać jego właściwości, a więc mieć pewność, że przenosi się między ludźmi, a jeżeli tak, to jak szybko to robi i jaki sposób, Trzeba sprawdzić, jak bardzo jest zaraźliwy.
  
  Wirus z Wuhan jest genetycznie spokrewniony z wirusem SARS z 2003 r. Może powodować łagodne schorzenie, podobne do przeziębienia. Na cięższe choroby narażeni są przewlekle chorzy – bardziej zagrożeni są ludzie obciążeni nadciśnieniem i inne problemami kardiologicznymi, cukrzycą, zaburzeniami ze strony wątroby lub zaburzeniami oddychania. 9 stycznia Chińczycy odnotowali pierwszy zgon wskutek epidemii. 61-letni mężczyzna wcześniej odwiedzał Huanan Seafood Wholesale market regularnie, przez cały rok. Niestety, był w złym stanie zdrowia, gdy jego organizm musiał zmierzyć się z wirusem. Podobnie było w trzech kolejnych przypadkach.
  
  W świetle aktualnie dostępnych informacji, ECDC uważa, iż dla osób podróżujących z krajów UE do Wuhan, prawdopodobieństwo zakażenia po bliskim kontakcie z osobą z objawami choroby jest umiarkowane.
  
  WHO komunikuje: za wcześnie, by ogłosić sytuację nadzwyczajną
  
  Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ocenia, że jest jeszcze za wcześnie, by ogłosić międzynarodową sytuację nadzwyczajną w związku z pojawieniem się nowego koronawirusa, ale może się to okazać konieczne – powiedział w czwartek wieczorem (23 stycznia) dyrektor generalny organizacji Tedros Ghebreyesus. I dodał, że w Chinach jest sytuacja nadzwyczajna.
  
  – Wiemy, że w Chinach dochodzi do przenoszenia się wirusa między ludźmi, ale na razie wygląda na to, że zarażenia ograniczają się do rodzin i pracowników służby zdrowia opiekujących się chorymi – mówi Tedros Ghebreyesus. I podkreśla, że na razie nie ma żadnego dowodu na to, że poza Chinami dochodzi do przenoszenia się wirusa między ludźmi. Co nie oznacza jednak, że do tego nie dojdzie.
  
  – Nie można tej epidemii lekceważyć, trzeba być czujnym, zachować ostrożność – tłumaczy dr n. med. Andrzej Trybusz, epidemiolog, specjalista zdrowia publicznego, wojewódzki inspektor sanitarny w Poznaniu. – Pamiętajmy jednak równocześnie, że wyznacznikiem wszelkich postępowań powinien być rozsądek. Nie dajmy się ponosić emocjom. Dyskutujemy o zjawisku, o którym do tej pory niewiele wiadomo. Nie wiadomo skąd wziął się nowy wirus, jak się przenosi, jaki jest patomechanizm jego działania, co w organizmie człowieka wywołuje. Objawy takie, jak kaszel, spłycenie oddechu czy duszność, to nie są objawy bardzo charakterystyczne. Dlaczego miałyby być specyficzne właśnie dla nowego koronawirusa? Nie wiemy, jaki jest jego potencjał epidemiczny, jaka jest jego zjadliwość. Czy wszędzie tam, gdzie wirus się pojawił są odpowiednie narzędzia do jego zidentyfikowania? Mam wątpliwości, czy wszędzie można zidentyfikować ten drobnoustrój wirusologicznie. W mojej ocenie, nie jest to takie proste. Część doniesień opiera się prawdopodobnie na analizach epidemiologicznych, a nie na identyfikacji wirusologicznej. Oczywiście, jeśli ktoś przyjeżdża z Wuhanu do Tajlandii i obserwuje się u niego objawy kliniczne, które mogą sugerować, że jest to zakażenie nowym typem koronawirusa, należy przyjąć takie podejrzenie. Natomiast stwierdzić to można na podstawie badań wirusologicznych. Trzeba obserwować rozwój wydarzeń i poczekać na rzetelne doniesienia naukowe. Oczywiście, nie wolno lekceważyć sytuacji. Ale zważmy też na proporcje. Jeżeli w 11-milionowej populacji jest nawet kilkaset zachorowań, to nie jest porażająca liczba. W 3-milionowej populacji Wielkopolski w jednym tygodniu sezonu grypowego chorowało na grypę 20 tys. osób. A zmarło na grypę – w sezonie grypowym – 25 osób – podkreśla.
sentence2: Bondar przyznaje, że w Polsce mogą zdarzyć się przypadki zakażenia, ale jest przekonany, że wielka epidemia nam nie grozi
  
  Nowa epidemia koronawirusa w Chinach pozostaje poważna, a zaopatrzenie w środki medyczne jest bardzo słabe - informował z kolei w sobotę przedstawiciel prowincji Hubei, cytowany przez Reutera.
  
  "Washington Post" donosi, że Hongkong w związku z epidemią zamyka szkoły do 17 lutego oraz kasuje połączenia lotnicze i kolejowe z Wuhanem. USA podjęły decyzję o ewakuacji swoich obywateli
  
  Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła w czwartek, że nowy koronawirus jest zagrożeniem dla Chin, ale nie ogłosiła, że istnieje zagrożenie epidemią o zasięgu międzynarodowym.
  
  - Mogą się zdarzyć przypadki (zakażenia koronawirusem – red.) w Polsce. Natomiast nie ma powodów do paniki – ocenił Bondar. Wyraził przekonanie, że "w warunkach europejskich, w tym także polskich, specjalnie wielka epidemia nam nie grozi".
  
  Podkreślił, że na polskich lotniskach wdrożono specjalnie procedury. - Personel pokładowy jest poinformowany o trybie alarmowym, aby w miarę możliwości wyłapywać wszystkich podejrzanych o zakażenie - wyjaśnił.
  
  W ocenie rzecznika GIS koronawirusem 2019-nCoV, który jest odpowiedzialny za śmierć ponad 40 mieszkańców Chin, "jest prawdopodobnie mniej zjadliwy, niż wirus SARS, którego epidemia miała miejsce w 2002 r." w ChRL. W ciągu roku od pierwszych zakażeń w Chinach i Hongkongu zmarło ok. 650 osób.
  
  Nowy zidentyfikowany koronawirus może powodować zapalenie płuc, które w niektórych przypadkach było śmiertelne. Jest jeszcze za wcześnie, aby stwierdzić, jak jest on niebezpieczny i jak łatwo rozprzestrzenia się między ludźmi - zauważa Reuters.
  
  Bondar przyznał, że "środki, które podejmują władze Chin (w związku z zarażeniami – red.) robią wrażenie". - Są tu dwie możliwości, albo nie wiemy czegoś o tym wirusie, o czym wiedzą Chińczycy, a na razie nie informują; albo w związku z tym, że 18 lat temu Chiny były bardzo ostro krytykowane za lekceważenie zagrożeń (związanych z epidemią SARS - red.), że teraz chcą pokazać światu, jak sprawnym są państwem, jak błyskawicznie potrafią podjąć radykalne kroki - wskazał.
  
  Granice monitorowane
  
  - Wszystkie punkty wejścia na terytorium Polski, a także na terytorium Unii Europejskiej – bo to się odbywa również na poziomie unijnym - są monitorowane – poinformował wiceminister spraw zagranicznych Paweł Jabłoński, pytany przez dziennikarzy, jakie działania zostały podjęte, aby zapewnić bezpieczeństwo pod względem sanitarnym w związku z rozprzestrzenianiem się koronawirusa 2019-nCoV.
  
  Jabłoński wyjaśnił, że na lotniskach wprowadzono dodatkowe procedury bezpieczeństwa. "Została wprowadzona tzw. karta lokalizacji, która wymaga od pasażerów przylatujących z zagrożonych (wirusem – PAP) rejonów świata, aby udzielali dodatkowych informacji, po to, aby w razie potrzeby odpowiednie służby mogły podjąć decyzję o wprowadzeniu środków bezpieczeństwa" - powiedział. Podkreślił, że na razie "nie ma informacji, aby w Polsce istniało zagrożenie takim wirusem".
  
  Nowa epidemia koronawirusa w Chinach pozostaje poważna
  
  Zaopatrzenie w środki medyczne jest bardzo słabe w mieście Wuhan, gdzie wirus został wykryty - poinformował w sobotę przedstawiciel prowincji Hubei, cytowany przez Reutera.
  
  Liczba ofiar śmiertelnych zakażenia koronawirusem w Chinach wzrosła do 41. Ponad 1300 osób zostało zakażonych na całym świecie, z tym, że większość przypadków odnotowano w Wuhan, stolicy prowincji Hubei.
  
  Urzędnik zaapelował o więcej środków medycznych, takich jak maski i ubrania ochronne, zarówno od dostawców krajowych, jak i zagranicznych.
  
  Do 24 stycznia prowincja Hubei otrzymała na walkę z nową epidemią datki publiczne w wysokości 30 mln juanów (4,35 mln USD) i w postaci 1,2 miliona masek.
  
  Zakaz wjazdu
  
  Tymczasem władze Wuhan zapowiedziały, że od niedzieli zacznie obowiązywać zakaz wjazdu do śródmieścia pojazdów, które nie są istotne przy opanowywaniu epidemii - podał dziennik "Renmin Ribao", na który powołuje się Reuters. AP pisze o zakazie wjazdu do centrum miasta dla większości pojazdów.
  
  Z kolei miasto Sanya w prowincji Hajnan zamknęło wszystkie atrakcje turystyczne, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się koronawirusa - przekazały w sobotę lokalne władze. Sanya jest jednym z ulubionych miejsc turystycznych podczas tygodniowego Nowego Roku Księżycowego, który trwa do 30 stycznia.
  
  Wcześniej w sobotę miasto Haikou, stolica wyspy-prowincji Hajnan ogłosiło, że rozpocznie 14-dniową scentralizowaną obserwację medyczną dla turystów z prowincji Hubei.
  
  "Washington Post" donosi, że w związki z epidemią Hongkong zamknął szkoły do 17 lutego. Zawieszono także połączenia lotnicze i kolejowe z Wuhanem.
  
  Narodowa Komisja Zdrowia Chin podała, że potwierdzonych jest 1287 przypadków zakażenia. W sobotę rano o pierwszym takim przypadku poinformowano w Australii, gdzie koronawirusa odkryto na przedmieściach Melbourne u obywatela chińskiego, który przyleciał tam 19 stycznia z Kantonu.
  
  Koronawirus poza Chinami. WHO nie ogłasza epidemii
  
  - Należy podkreślić, że społeczność nie ma powodu do niepokoju - powiedziała australijska minister zdrowia Jenny Mikakos - Pacjent jest odizolowany i przechodzi leczenie, a na tym etapie nie mamy żadnych dalszych podejrzeń.
  
  W piątek trzy zakażenia koronawirusem stwierdzono we Francji i są to pierwsze przypadki tego wirusa w Europie. Francuska minister zdrowia Agnes Buzyn powiedziała, że pierwszy przypadek zakażenia koronawirusem zdiagnozowano u pochodzącego z Chin 48-letniego mieszkańca Bordeaux, który niedawno ze względów zawodowych był w Wuhan i w środę wrócił do Francji. Obecnie jego stan oceniany jest jako "dobry".
  
  Drugi pacjent również podróżował do Chin, ale minister nie podała na jego temat żadnych dodatkowych informacji poza tym, że jest on leczony w izolacji w paryskim szpitalu. Na temat trzeciego też nie ma na razie szczegółowych informacji, prawdobodobnie jest to krewny jednej z dwóch osób, u której wcześniej stwierdzono koronawirusa.
  
  Także w piątek Amerykańskie Centrum ds. Kontroli i Zapobiegania Chorób (CDC) poinformowało, że w USA pojawił się drugi potwierdzony przypadek zarażenia wirusem z Wuhan; 63 osoby w 22 stanach poddane są badaniom, które mają ustalić, czy również one są zarażone koronawirusem.
  
  Do tej pory wszystkie 41 potwierdzone zgony miały miejsce w Chinach, ale wirus wykryto również w Tajlandii, Wietnamie, Singapurze, Japonii, Korei Południowej, Tajwanie i Nepalu. Jest wysoce prawdopodobne, że w Wielkiej Brytanii są również przypadki zakażonych.
  
  W 13 miastach prowincji Hubei zawieszono komunikację miejską i ograniczono transport oraz odwołano imprezy publiczne. Ocenia się, że wprowadzone przez władze ograniczenia i blokady komunikacyjne dotknęły bezpośrednio 26 mln ludzi w tym zamieszkiwanym przez 60 mln mieszkańców regionie.
  
  Także w Pekinie większość imprez kulturalnych jest odwołana. Dyrekcja kompleksu Zakazanego Miasta, gdzie znajduje się dawny pałac cesarski dynastii Ming i Qing ogłosiła w piątek, że w sobotę i w niedzielę obiekt będzie zamknięty dla zwiedzających. Zamknięto także odcinki Wielkiego Muru i Disneyland w Szanghaju.
  
  Ewakuacja Amerykanów
  
  Amerykanie podjęli decyzję o ewakuacji swoich obywateli z Wuhan. Zamknięto też tymczasowo konsulat. W mieście ma przebywać ok. 1000 Amerykanów. "Wall Street Journal" donosi, że inne państwa negocjują podobne akcje.
  
  Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła w czwartek, że nowy koronawirus jest zagrożeniem dla Chin, ale nie ogłosiła, że istnieje zagrożenie epidemią o zasięgu międzynarodowym.
  
  (br)