ماجد (جِ) [ ع . ] (ص .) 1 - گرامی، بزرگوار. 2 - خوشخو، بخشنده


ماجرا (جَ) [ ع . ماجری ] (اِ.) سرگذشت


ماجرا برداشتن ( ماجرا برداشتن . بَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) شرح واقعه ای را گفتن


ماجرا راندن ( ماجرا راندن . نْ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - حکایت گفتن، سرگذشت تعریف کردن . 2 - حادثه ای ایجاد کردن


ماجرا کردن ( ماجرا کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - درد دل کردن . 2 - شکوه و شکایت کردن


ماحصل (حَ صَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - فراهم شده، به دست آمده . 2 - خلاصه


ماحضر (حَ ضَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - آنچه که حاضر و موجود است .2 - خوراک ساده، غذای آماده و حاضر


ماحی [ ع . ] (اِفا.) محوکننده


ماخ 1 - (ص .) خسیس، پست . 2 - (اِ.) سیم و زر قلب


ماخور (اِ.) خرابات، میخانه


ماخچی (اِ.) اسب دو رگه


مادام [ ع . ] (ق .) تا وقتی که، تا زمانی که


مادام [ فر. ] (اِ.) خانم، بانو، در خطاب به بانوان شوهردار غیر مسلمان


مادام العمر (مُ لْ عُ) [ ع . ] (ق .) تا پایان زندگی، در سراسر زندگی


مادح (د) [ ع . ] (اِفا.) ستایش کننده، مدح - کننده


مازج (ز) [ ع . ] (اِفا.) آمیزنده، مخلوط کننده


مازح (ز) [ ع . ] (اِفا.) مزاح کننده، بذله گو


مادر (دَ) 1 - (اِ.) زنی که دارای فرزند است ؛ مام، والده، ام . 2 - (ص .) اصلی، اولیه، نخستین : صنایع مادر. 3 - زمین، خاک . ؛ مادر ِ فولادزره کنایه از: زن پیر و چاق و مهیب و بدجنس


مادر اندر ( مادر اندر . اَ دَ) (اِ مر.) = مادندر: نامادری


مادرانه ( مادرانه . ن ) (ص مر. ق مر.) مانند مادر، از روی مهر و سنجیدگی


مادربزرگ ( مادربزرگ . بُ زُ) (اِمر.) 1 - مادر پدر، جدّة پدری . 2 - مادرِ مادر، جدّة مادری


مادرخرج ( مادرخرج . خَ) (اِ.) کسی که عهده دار هزینه های همگانی یک گروه است و مبلغ آن را در پایان روز یا مراسم میان افراد سرشکن و از آنان دریافت می کند


مادرخوانده ( مادرخوانده . خا د) (اِمر.) نامادری


مادرزاد (ص مف .) مربوط یا منسوب به هنگام زاده شدن مثل : کور مادرزاد


مادرزن سلام ( مادرزن سلام . زَ. سَ) [ فا - ع . ] (عا.) مرسوم است که صبح روز بعد از عروسی داماد با هدیه ای به دیدار مادر عروس می رود. در این دیدار داماد دست مادر عروس را می بوسد و از او هدیه ای دریافت می کند


مادرسالاری ( مادرسالاری .) (حامص . اِ.) نوعی نظام اجتماعی که در آن مادر صاحب اختیار و رییس خانواده است


مادرگان (دَ) (اِمر.) آن چه به فرزند رسیده باشد از مادر؛ مق .پدرگان


مادموازل (ما ز) [ فر. ] (اِ.) دوشیزه، دختر خانم


ماده (دِّ) [ ع . مادة ] (اِ.) 1 - اصل هر چیزی . 2 - آن چه که وزن داشته باشد و فضا را اشغال کند


ماده (د) [ په . ] (ص .) مقابل نر


ماده تاریخ ( ماده تاریخ .) (اِمر.) مجموع حروف بیت یا مصراع یا عبارتی که به حساب ابجد تاریخ واقعه ای را نشان دهد


مادون [ ع . ] (ق .) فروتر، پایین تر


مادگی (د) (اِ.) 1 - جای دکمه . 2 - آن بخشی از گیاه که مادة گل را تشکیل می دهد. 3 - عضو تولیدمثل در جنس ماده


مادی (دّ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - کسی که منشأ خلقت را ماده و تحولات طبیعی مربوط به آن می داند و قائل به خداوند نیست . 2 - (عا.) مال دوست، پول پرست


مادیان (اِ.) اسب ماده


مار [ سر. ] (اِ.) عنوانی است که در اول اسامی قدیسان آورند؛ مانند: ماربطرس . مار یعقوب


مار (رّ) [ ع . ] مرور کننده، گذرنده


مار (اِ.) جانوری است از راستة خزندگان با بدنی استوانه ای شکل و نرم که روی زمین می خزد و انواع مختلف دارد اعم از سمی یا غیرسمی . ؛ مار ِ خوش خط و خال کنایه از: شخص حیله گر و نادرست


مار اسپند (اِ پَ) (اِ.) 1 - نام روز بیست و نهم از هر ماه شمسی . 2 - نام ایزد موکل بر آب


مار افسای (اَ) (ص فا.) مارگیر، کسی که مار را افسون کند


مارد (رِ) [ ع . ] (ص .) سرکش، گردنکش . ج . مرده


ماردی (رِ) (ص .) سرخ، گلگون


مارس [ تر. ] (اِ.) باخت در بازی تخته نرد، به ترتیبی که دو امتیاز حساب شود


مارس [ فر. ] (اِ.) ماه سوم از سال فرنگی


مارستان (رِ) (اِمر.) بیمارستان


مارش [ فر. ] (اِ.) 1 - آهنگ موسیقی معمولاً دو یا چهار ضربی با ضربه های مقطع و محکم که به ویژه برای تنظیم حرکت قدم های دسته های نظامی و تهیج و تشجیع آنان نواخته می شود، موسیقی نظامی


مارشال [ فر. ] (اِ.) سردار، سپهبد


مارمالاد [ فر. ] (اِ.) نوعی مربای بسیار غلیظ که از انواع میوه به دست می آید


مارمولک (لَ) (اِمر.) 1 - جانوری است خزنده که پوستش از پولک های شاخی پوشیده شده است . دارای دو زوج اندام حرکتی است، چلپاسه . 2 - کنایه : از آدم زیرک و آب زیرکاه


ماره (رِ) (اِ.) 1 - آمار، دفتر حساب . 2 - مُهر


مارپیچ (اِ.) شکل منحنی که پیوسته از یک قطب یا از یک نقطه دور یا به آن نزدیک می شود


مارچوبه (ب یا بَ) (اِمر.) گیاهی است از تیرة سوسنی ها و از دستة مارچوبه ها که علفی و بالارونده و پایا و زیباست . گل هایش به رنگ سبز مایل به زرد است . میوه اش قرمز و محتوی دانه های متعدد است . ساقه های مارچوبه از سبزی های خوراکی لذید و مطلوب است . از ساقة زیرزمینی این گیاه استفادة دارویی به عمل می آید


مارک [ فر. ] (اِ.) 1 - علامت و نشانه . 2 - علامت مخصوص هر کارخانه و مؤسسه . 3 - واحد پول آلمان


مارکسیسم [ فر. ] (اِ.) مکتبی که زیر بنای علمی دو مکتب سیاسی سوسیالیسم وکمونیسم قرار گرفته است . مأخوذ از نام کارل مارکس فیلسوف آلمانی


مارکی [ فر. ] (اِ.) عنوان نجبای اروپا، بین دوک و کنت


مارکیز [ فر. ] (اِ.) زن مارکی


مارگارین [ فر. ] (اِ.) کرة گیاهی که از روغن های گیاهی تصفیه شده ساخته می شود


ماری (ص .) کشته شده، هلاک شده


ماریره (رِ) (اِ.) نک مادر اندر


ماز (اِ.) 1 - شکاف، ترک . 2 - چین و شکن


ماز (اِ.) شبکه ای از دالان های پیچ در پیچ و گمراه کننده


مازریون (زَ) (اِ.) = ماذریون : درختچه ای است شیره دار شبیه به درخت سماق، یک نوع از آن برگ های سفید و بزرگ دارد که مسهل است


مازن (ز) (اِ.) = مازه : ستون مهره ها، تیرة پشت


مازو (اِ.) شیرة درخت بلوط که از آن برای ساختن مرکب سیاه استفاده می کنند


مازوت [ فر. ] (اِ.) یکی از هیدروکربورهای نفتی که در تصفیة خام پس از اتر و بنزین و نفت چراغ بدست می آید و چون سیاه رنگ است به نام نفت سیاه نیز موسوم است . این ماده ارزان ترین مادة سوختنی برای کورة حمام ها و تنور نانوایی ها و موتورهای دیزل می باشد؛ نفت سیاه


مازوخیسم (زُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - تمایل شخصی به لذت بردن از تحمل رنج و شکنجه ای که از فرد مورد علاقه اش به او می رسد. 2 - نوعی خودآزاری جنسی، خودآزاری (فره )


ماس ماسک (سَ)(اِمر.)(عا.)وسیلة بی اهمیت، ابزاری ب ی ارزش و ناکارآمد


ماساژ [ فر. ] (اِ.) مالش بدن کسی با سر انگشتان دست جهت رفع خستگی او، مشت و مال


ماساژور (ژُ) [ فر. ] (اِفا.) کسی که کارش ماساژ دادن دیگران است


ماسبق (سَ بَ) [ ع . ] (ص .) گذشته، پیشینه . عطف به . مربوطه به گذشته، امری را به امر سابق پیوند دادن


ماست [ سنس . ] (اِ.) از انواع لبنیات است که با مایه زدن شیر بسته و سفت می شود. ؛ ماست ها را کیسه کردن کنایه از: ترسیدن و کنار رفتن یا با احتیاط عمل کردن


ماست مالی کردن (کَ دَ) (حامص .) رفع و رجوع کردن، لاپوشی کردن


ماسلف (سَ لَ) [ ع . ] (اِ.) گذشته، ماسبق


ماسوا (سوی ) (سَ) [ ع . ] (حر اض .) به غیر از آن، جز


ماسور [ ع . ] (ص .) 1 - گرفتار، محبوس .2 - کسی که به احتباس بول مبتلی است


ماسور (اِ.) = ماشور. ماشوره : چیزی در هم آمیخته


ماسوره (رِ) = ماشوره : 1 - لولة باریک . 2 - نی باریک . 3 - آلتی است در چرخ خیاطی که نخ به آن پیچیده می شود. 4 - آلتی است در توپ و تفنگ . ماشوره هم گفته می شود


ماسک [ فر. ] (اِ.) نقاب، روبند، صورتک


ماسکه (س کِ) [ ع . ] (ص فا.) نگاه دارنده


ماسیدن (دَ) (مص ل .) 1 - منجمد شدن، سفت شدن . 2 - صورت گرفتن، تحقق یافتن . 3 - (عا.) فایده داشتن


ماسیده (د) (ص مف .) بسته، سفت شده


ماش [ سنس . ] (اِ.)گیاهی است از تیرة پروانه - واران که دارای برخی گونه های پایاست . انواع بسیار از این گیاه وجود دارد و غالباً همراه یکی از غلات (گندم، جو) کاشته می شود. برگ ها و ساقه اش علوفة خوبی جهت دام ها هستند و دانه هایش در اغذیه مصرف می شود


ماشاءالله (اَ لْ لا) [ ع . ] 1 - (جملة فعلی ) آن چه خدا خواست . 2 - در مورد تحسین و تعجب گفته می شود. 3 - برای دفع چشم زخم گویند


ماشطه (ش طِ) [ ع . ماشطة ] (اِفا.) زن آرایشگر


ماشه (ش ) (اِ.) 1 - انبر. 2 - آلتی است در اسلحة گرم که با کشیدن آن تیر شلیک می شود


ماشو (اِ.) غربال و الکی که سوراخ های ریز دارد. ماشوب نیز گفته شده


ماشور (اِ.) چیزهای درهم آمیخته


ماشی [ ع . ] (اِفا.) 1 - رونده . 2 - سخن چین


ماشین [ فر. ] (اِ.) 1 - دستگاهی که به وسیلة موتور یا دینام یا بدون آن حرکت می کند و کارهای مختلف انجام می دهد. 2 - وسیلة نقلیة موتوری، اتومبیل


ماشین نویس (نِ) (اِ.) کسی که (معمولاً در اداره ها یا مؤسسه ها) نوشته ها را به وسیلة ماشین تحریر ماشین می کند


ماشینی (ص .) 1 - مربوط یا منسوب به ماشین . 2 - انجام شده یا ساخته شده به وسیلة ماشین . 3 - همانند ماشین


ماضی [ ع . ] (اِفا.) 1 - گذشته (زمان ). مق حال، مستقبل (آینده ). ضح - فعلی است که بر زمان گذشته دلالت کند: رفتم، نوشتم . گفت و آن شامل اقسام مختلف است . 2 - در گذشته، مرده . 3 - برنده، قاطع . 4 - مرد رسا در امور، کاربر


ماعز (عِ) [ ع . ] (اِ.) واحد معز - یک بز. 2 - پوست بز. 3 - مرد درشت پی استوار خل ق ت


ماعون [ ع . ] (اِ.) 1 - آن چه که از آن کمک جویند و سود برند. 2 - اسباب خانه مانند دیگ و تابه و غیره . 3 - معروف . 4 - زکات . 5 - طاعت . 6 - باران . 7 - آب


ماغ (اِ.) 1 - مرغابی سیاه . 2 - مِه، بخار


مافات [ ع . ] (اِمف .) از دست رفته


مافنگی (فَ) (ص .)کسی که زود مریض می شود، ضعیف، مردنی


مافوق (فَ) [ ع . ] (ص .) 1 - بالا، بالادست


مافیا [ ایتا. ] (اِ.) هر سازمان تروریستی مخفی


ماقبل (قَ) [ ع . ] (ص .) پیش، گذشته . مق مابعد


ماقوت (اِ.) نوعی حلوا که آن را با نشاسته و شکر تهیه کنند؛ ماقوتی


مال [ ع . ] (اِ.) دارایی، ثروت . ج . اموال


مال الاجاره (لُ لْ اِ رِ) [ ع . مال الاجارة ] (اِمر.) اجاره بها


مال التجاره (لُ تِّ رِ) [ ع . مال التجارة ] (اِمر.) کالای بازرگانی


ماچان (اِ. ص .) جای پست، پایین مجلس 1


مال بند (بَ) (اِمر.) چوب بلندی در جلو درشکه و ارابه که اسب ها را به طرفین آن می بستند


مال خر (خَ) (ص فا.) 1 - کسی که اموال دزدی شده را می خرد. 2 - کسی که شغلش خریدن اسب و استر و مانند آن است


مال رو (رُ) (ص مر.) راه باریکی که در اثر رفت و آمد چهارپایان درست شده باشد


مالاریا (اِ.) تب نوبه ؛ بیماری گرمسیری که بر اثر گزش پشة آنوفل در بدن انسان پدید می آید و با تب و لرز و عرق شدید و متناوب همراه است


مالامال (ص مر.) پر، لبریز


مالاندن (دَ) (مص م .) 1 - مالیدن . 2 - (عا.) سخت تنبیه کردن


مالباخته (تِ) (اِ.) کسی که مالش را از دست داده است


مالت [ فر. ] (اِ.) جوانة غلات به ویژه جو


مالح (لِ) [ ع . ] (ص .) شور، نمکین


مالش (لِ) (اِمص .) 1 - لمس با دست . 2 - اصطکاک . 3 - مالیدن


مالش دادن ( مالش دادن . دَ) (مص م .) 1 - مالیدن . 2 - تنبیه کردن


ماله (لِ) (اِ.) 1 - افزاری که بنایان و گلکاران با آن کاهگل و گچ و آهن را بر دیوار و غیره مالند و آن را انواع است . 2 - تخته ای که برزیگران بر زمین شیار کرده کشند تا کلوخ های آن را نرم کنند و زمین را هموار سازند. 3 - افزاری که جولاهگان از خس مانند جاروب و لیف سازند و با آن تانه را آهار دهند؛ لیف جولاهگان


ماله (لَ یا لِ) (ص .) پر، لبریز، لبالب ؛ مق . خوله


مالک (لِ) [ ع . ] (ص .) 1 - صاحب، دارنده . 2 - حاکم، پادشاه . 3 - نگهبان دوزخ


مالک الحزین (لِ کُ لْ حَ) [ ع . ] (اِ.) بوتیمار


مالک الرقاب ( مالک الرقاب . رِ) [ ع . مالک الرقاب ] (ص مر.) مهتر، سرور


مالکیت (لِ یَّ) [ ازع . ] (مص جع .) مالک بودن، مالکی . ضح - حقی است که انسان نسبت به شیئی دارد و می تواند هرگونه تصرفی در آن بکند به جز آن چه که مورد استثنای قانون باشد


مالی [ ع . ] (اِفا.) پر کننده، پرشونده


مالی (اِ.) عسل (در طب قدیم مستعمل است .) 1


مالیات (اِ.) 1 - پولی که دولت برای کارهای عمومی و ادارة کشور از مردم می گیرد، تاکس . 2 - باج، خراج


مالیخولیا (اِ.) = ماخولیا: مأخوذ از یونانی ؛ نوعی بیمار مغزی که موجب ایجاد اوهام و خیالات می شود


مالیدن (دَ) 1 - (مص ل .) تماس و ساییده شدن دو چیز. 2 - (مص م .) تنبیه کردن . 3 - (عا.) از بین رفتن، نیست شدن . 4 - (مص م .) نابود کردن


مالیده (د) (ص مف .) 1 - تنبیه شده، مالش داده شده . 2 - (عا.) تلف شده، از بین رفته . 3 - مرتب شده


مالیه (یِّ) [ ازع . ] 1 - (ص نسب .) مؤنث مالی . 2 - (اِ.) وجه نقد و املاک و مستغلات


مام (اِ.) مادر


ماما (اِ.) 1 - مادر. 2 - قابله


ماماجیم جیم (اِمر.) (عا.) نوعی حلوا از جنس حلوا جوزی که آن را به صورت قرص های پهن و نازک (به بزرگی نان شیرمال و نازکتر از آن ) سازند و روی آن کنجد یا شاهدانه پاشند


مامازی (اِ.) اولین مدفوعی که از شکم نوزاد بیرون می آید و رنگ آن سیاه و قهوه ای تیره است


مامان [ فر. ] 1 - (اِ.) (در زبان کودکان ) مادر. 2 - (ص .) در تداول فارسی هر چیز خوب و قشنگ


مامانی (ص نسب ) هر چیز خوب و قشنگ و دوست داشتنی


ماماچه (چِ) (اِ.) قابله


مامایی (حامص .) ماما بودن، قابلگی


مامضی (مَ ضا) [ ع . ] (ص .) گذشته، آنچه گذشت


ماموت [ فر. ] (اِ.) گونه ای فیل فسیل شده که در ابتدای دوران چهارم در اروپا و شمال آسیا می زیسته و بدنش پوشیده از موهای طویل بوده و عاج طویل و پیچیده ای داشته است


مان [ په . ] 1 - (اِ.) اسباب و اثاثیه خانه . 2 - مثل و مانند. 3 - خانه . 4 - (پس .) به صورت پسوند در کلمات مرکب آید و به معنی محل، جا و خانه : دودمان . 5 - در بعضی کلمات به معنی «منش » و «اندیشه » آید: شادمان، قهرمان . 6 - از ریشه فعل اسم معنی (اسم مصدر) می سازد: زایمان، سازمان . 7 - از مصدر مرخم اسم ذات می سازد: ساختمان . 8 - در ضمیر شخصی متصل اول شخص جمع : الف - در حالت اضافی (ملکی ): کتابمان . ب - در حالت مفعولی : گفتمان (به ما گفت )


مانا [ فر. ] (اِ.) نیروی مستقل مادی و روحانی که در همه جا پراکنده است و در همة شعارها و موجودات و اشیاء مقدس شرکت دارد


مانا (اِ.) 1 - (ص .) شبیه، مانند، نظیر. 2 - (ق .) ادات تشبیه و تردید: گویی، پنداری


مانتو (تُ) [ فر. ] (اِ.) لباس گشادی که روی لباس های دیگر پوشیده می شود، روپوش


مانداب (اِمر.) جایی که آب آن راکد و متعفن باشد


ماندن (دَ) [ په . ] 1 - (مص ل .) اقامت کردن . 2 - عقب افتادن . 3 - درمانده و ناتوان شدن . 4 - شبیه بودن، مانند بودن . 5 - تعجب کردن . 6 - شکیبیدن، صبر کردن . 7 - (مص م .) سپردن، واگذاردن . 8 - باقی گذاشتن، به جا گذاشتن


ماندنی (دَ) (ص لیا.) 1 - کسی که زنده خواهد ماند. 2 - قابل دوام . 3 - مقیم، ماندگار


مهنانه (مَ نِ) (اِ.) بوزینه، میمون


مانده (د) (ص مف .) 1 - پابرجا، باقی . 2 - زیاد آمده . 3 - خسته، ناتوان


مانده علی (د عَ) (اِمر.) (عا.) پدر و مادری که هر چه بچه پیدا کنند زود بمیرد، اسم بچة آخری را... اگر پسر باشد، «آقاماندی » یا «خدابگذار» یا «مانده علی » می نامند


ماندولین (دُ) [ فر. ] (اِ.) ساز زهی مضرابی با کاسة طنین گرد، دستة کوتاه و چهار زوج سیم از فولاد


ماندگار (د) (ص فا.) 1 - کسی که در جایی اقامت (دایم یا طولانی ) کند. 2 - پایدار، ماندنی


مانستن (نِ تَ) (مص ل .) مانند شدن، مشابهت داشتن


مانسته (نِ تِ) (ص مف .) مانند شده


مانع (نِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) بازدارنده، منع کننده . ج . مانعون . 2 - (اِ.) اشکال، مزاحمت . ج . موانع


مانند (نَ) از ادات تشبیه به معنی شبیه


ماننده (نَ د) نک مانند


مانه (نَ) (اِ.) لوازم خانه


مانور (نُ وْ) [ فر. ] (اِ.) اجرای عملیات جنگی به طور نمایشی و تمرینی


مانورک (رَ) (اِ.) چکاوک


مانوی (نَ) (ص نسب .) پیرو دین مانی


مانویه (نَ یُِ) (اِ.) پیروان مانی نقاش


مانژ (نِ) [ فر. ] (اِ.) محوطه ای مخصوص تعلیم اسبان و سواران


مانکن (کَ) [ فر. ] (اِ.) مجسمه ای به شکل انسان در فروشگاه ها که لباس را بر تن آن می کنند تا فرم و ریخت لباس بهتر دیده شود


مانگ (اِ.) ماه، قمر


مانگلای (گَ) [ مغ . ] (اِ.) 1 - پیشانی، جبهه . 2 - مقدمة لشکر، مقدمة الجیش


مانی [ فر. ] (اِ.) = مانیا: 1 - دیوانگی، جنون . 2 - علاقة مفرط به چیزی یا عملی


مانیتیسم [ فر. ] (اِ.) نیروی مغناطیسی در بدن انسان که می تواند دیگران را تحت تأثیر قرار بدهد


مانیدن (دَ) 1 - (مص م .) گذاشتن و ترک کردن . 2 - (مص ل .) شبیه و مانند شدن


مانیفست (فِ) [ انگ . ] (اِ.) بیانیه


مانیکور [ فر. ] (اِ.) لاک ناخن، مرتب کردن ناخن


ماه (اِ.) 1 - قمر زمین، سیارة کوچکی که به دور خود و دور زمین می گردد و از خورشید نور می گیرد. 2 - ماه نهم بارداری یا زمان زایمان . 3 - در ایران قدیم روز دوازدهم از هر ماه شمسی . 4 - (کن .) معشوق زیباروی . 5 - زیبا، قشنگ


ماه روزه (ز) (اِمر.) حساب سال و ماه و روز، تاریخ


ماه طلعت (طَ عَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) ماه چهر


ماه نخشب ( ماه نخشب نَ شَ) (اِمر.) ماهی که مقنع قرن دوم ه . ق . تا مدت چهار ماه هر شب از چاهی که پایین کوه سیام بود برمی آورد و چهار فرسخ در چهار فرسخ روشنایی می داد. این ماه را ماه کش و ماه کاشغر و ماه مقنع و ماه مُزوَّز نیز گفته اند


ماه گرفتن (گِ رِ تَ) (مص ل .) 1 - افتادن سایة زمین بر روی ماه . 2 - خسوف


ماه گرفتگی (گِ رِ تِ) (اِ.) 1 - خسوف . 2 - لکة سرخی در پوست بدن به ویژه صورت، بر اثر رشد بیش از حد مویرگ های پوست


ماهار (اِ.) مهار


ماهانه (نِ) (اِ.) شهریه، پولی که هر ماه پرداخت می شود


ماهتاب (اِمر.) نور ماه، پرتو ماه


ماهر (هِ) [ ع . ] (ص .) استاد و چیره دست در کار


ماهو (اِ.) 1 - زینت، آرایش . 2 - چوبدست ساربانان


ماهوار 1 - (ص .) مانند ماه، مثل ماه . 2 - (اِ.) ماهیانه و شهریه


ماهواره (رِ) 1 - (ص .) مانند، ماه، زیبا. 2 - (اِ.) اجرامی که به مدار زمین پرتاب می شوند جهت انتقال علایم رادیویی و تلویزیونی از نقطه ای به نقطة دیگر در روی زمین، قمر مصنوعی


ماهوت (اِ.) نوعی پارچة ضخیم پُرزدار


ماهوت پاک کن (کُ) (اِ.) آلتی بُرس مانند از موی اسب یا الیاف مصنوعی که با آن لباس یا کلاه را پاک می کنند


ماهور (اِ.) از دستگاه های موسیقی


ماهپاره (رِ) (ص مر.) زیبا


ماهچه (چِ) (اِ.) سر علم به شکل هلال که آن را از طلا یا نقره می ساختند


ماهی (اِ.) جانوری است آبزی و خونسرد با بدن پوشیده از فلس و چشمان مسطح که انواع گوناگون دارد


ماهی تابه (ب) (اِمر.) ظرف فلزی پهن که در آن ماهی یا چیز دیگر سرخ می کنند، ماهی تاوه


ماهیت (یَّ) [ ع . ] (اِ.) حقیقت و نهاد و ذات چیزی


ماهیچه (چِ) (اِ.) بافت قابل انقباضی که بر حسب حرکت اندام های بدن جانوران می شود


ماهیگیر (اِ.) کسی که کارش گرفتن ماهی است ؛ صیاد


ماوراء (وَ) [ ع . ] (ق .) پشت سر، آنچه در پس و پشت چیزی قرار دارد


ماوراءالطبیعه (وَ ءُ طَّ عِ یا عَ) [ ع . ] (اِ.) مابعدالطبیعه، متافیزیک


ماورد (وَ) [ ع . ماءالورد ] (اِمر.) گلاب


ماوقع (وَ قَ) [ ع . ] (اِ.) رویداد، آنچه که واقع شده


ماچ (اِ.) بوسه، بوسه ای که معمولاً با صدا همراه است . ؛ ماچ مالی کردن پیاپی بوسیدن


ماچه (چِ) (اِ.) مادینة برخی از پستانداران مثل الاغ یا سگ


ماچیدن (دَ) (مص م .) بوسه زدن


ماچین (اِ. ص .) چین بزرگ


ماژ (اِ.) عیش، عشرت، خوشی


ماژور (ژُ) [ فر. ] (اِ.) سرگرد، یاور


ماژیک [ فر . ] (اِ.) نام تجارتی نوعی قلم دارای محفظة مرکب روغنی و نوک نمدی که بیشتر برای نوشتن خط درشت یا نقاشی و طراحی به کار می رود


ماکارونی [ ایتا. ] (اِ.) خمیری که از نشاسته و زردة تخم مرغ درست می کنند و به اشکال مختلف درمی آورند، نی رشته (فره )


ماکت (کِ) [ فر. ] (اِ.)نمونه ای با ابعاد کوچک تر از هر چیز


ماکر (کِ) [ ع . ] (ص .) فریبنده، مکرکننده


ماکروویو (رُ وِ یْ وْ) [ ازانگ . ] (اِ.) = مایکروویو. میکروویو: 1 - طول موج های الکترومغناطیسی در مخابرات بین شهری و بین قاره ای، کِه موج . 2 - وسیله ای برقی جهت پختن و گرم کردن سریع مواد غذایی


ماکزیموم (مُ) [ فر. ] (اِ.) = ماکزیمم : حداکثر، بیشترین حد، بزرگترین مقدار در مجموعه ای از مقادیر، بیشینه (فره )


ماکسی [ تر. ] (اِ.) پیراهن یا دامن زنانة بلند تا مچ پا


ماکو (اِ.) 1 - وسیله ای در ماشین بافندگی که ماسوره بر روی آن قرار می گیرد. 2 - میله ای در چرخ خیاطی که قرقره بر روی آن قرار می گیرد


ماکول (ص .) شکمخواره، پرخور


ماکیان (اِ.) مرغ خانگی


ماکیاولیسم (وِ) [ فر. ] (اِ.) مکتبی که در سیاست و ادارة مملکت استفاده از هر وسیله ای را مجاز می داند. «اصطلاح هدف وسیله را توجیه می کند»، بیان نسبتاً جامعی از اصول این مکتب است . این مکتب نشأت گرفته از افکار نیکولو ماکیاول تاریخ دان و سیاستمدار معروف ایتالیایی است که کتابی در این باب نوشته است


ماگدالینین (یَ) [ فر. ] (اِ.) ششمین و آخرین تقسیم دورة پارینه سنگی از دوران چهارم که از هنرها و ابزارهای انسان های این دوره تصاویری بر روی عاج فیل و قاشق و سوزن و لوازم شکار که هنوز خشن هستند و صیقل نشده اند، به دست آمده است


مایج (یِ) [ ع . مائج ] (اِفا.) موج زننده


مایحتاج (یَ) [ ع . ] (اِ.) آن چه که مورد نیاز است


مایدات (یِ) [ ع . مائدات . ] (اِ.) جِ مائده


مایده (یِ دَ یا د) [ ع . مائدة ] (اِ.) 1 - خوردنی . 2 - خوان، سفره . ج . مائدات . موائد


مایع (یِ) [ ع . مائع ] (ص . اِ.) هر جسم روان مثل آب


مایل (یِ) [ ع . مائل ] (ص .) 1 - کج، خمیده . 2 - آرزومند، مشتاق . 3 - دارای شیب اندک


مایل [ انگ . ] (اِ.) = میل : واحد اندازه گیری ط ول در کشورهای انگلیسی زبان


مایملک (یَ لَ) [ ع . فعل ] (اِ.) دارایی، مال


مایندر (یَ د) (اِ.) نک مادر اندر


مایه (یِ) [ په . ] (اِ.)1 - اصل، اساس . 2 - واکسن . 3 - مال، ثروت . 4 - باعث


مایه آمدن ( مایه آمدن . مَ دَ) (مص ل .) (کن .) بدگویی کردن، سعایت کردن


مایه دار ( مایه دار .) (ص فا.) 1 - ثروتمند، توانگر. 2 - گروهی از سپاهیان که در پس لشکر جای دارند. 3 - غلیظ، مؤثر


مایه کاری ( مایه کاری .) (حامص .) (عا.) فروش کالا به ق یمت خرید


مایه کوبی ( مایه کوبی .)(مص ل .)تزریق مایه (واکسن ) به بدن به منظور پیشگیری یا معالجة ناخوشی ها، واکسیناسیون


مایو (یُ) [ فر. ] (اِ.) لباس شنا


مایونز (یُ نِ) [ فر. ] (اِ.) نوعی سس که از تخم مرغ، روغن زیتون، سرکه و خردل درست می شود و به طور سرد مورد استفاده قرار می گیرد


مباثت (مُ ثَّ) [ ع . مباثة ] (مص م .) 1 - سرّ خود را نزد کسی فاش کردن . 2 - از کسی غم - خواری و اندوه گساری طلبیدن


مباح (مُ) [ ع . ] (ص .) روا، مجاز


مباحث (مَ حِ) [ ع . ] (اِ.) جِ مبحث


مباحثه (مُ حَ ثَ یا ثِ) [ ع . مباحثة ] (مص ل .) گفتگو و بحث نمودن


مبادرت (مُ د رَ) [ ع . مبادرة ] (مص ل .) 1 - پیشی گرفتن در کاری . 2 - اقدام کردن به کاری


مبادله (مُ د لِ یا لَ) [ ع . مبادلة ] (مص م .) دو چیز را با هم عوض کردن


مبادی (مَ) [ ع . ] (اِ.) جِ مبدأ. آغازها


مبادی (مُ) [ ع . مبادی ] (اِفا.) آشکار کننده، ظاهر کننده . ؛ مبادی آداب کسی که رسوم و آداب را در معاشرت مراعات کند


مبارات (مُ) [ ع . مباراة ] (مص ل .) بری شدن از یکدیگر، بیزار شدن از هم


مبارز (مُ رِ) [ ع . ] (ص .) رزمنده، جنگجو


مبارزه (مُ رِ ز) [ ع . مبارزة ] 1 - (مص ل .) جنگیدن، کارزار کردن . 2 - (اِمص .) محاربه


مبارک (مُ رَ) (ص .) 1 - با برکت . 2 - خجسته، فرخنده


مباسطت (مُ سَ طَ) [ ع . مباسطة ] (مص ل .) گشاده رویی کردن 1


مباسلت (مُ سَ لَ) [ ع . مباسلة ] (مص ل .) حمله کردن در جنگ


مباسم (مَ س ) [ ع . ] (اِ.) ج . مَبْسم


مباشر (مُ ش ) [ ع . ] (ص .) 1 - عامل، فاعل، انجام دهنده . 2 - ناظر، کارفرما


مباشرت (مُ ش رِ) [ ع . مباشرة ] (مص ل .) 1 - پیشکاری . 2 - کارگزاری . 3 - همکاری . 4 - همدستی


مباضعت (مُ ضَ عّ) [ ع . مباضعة ] (مص ل .) جماع کردن، آرمیدن


مباعدت (مُ عَ دَ) [ ع . مباعدة ] (مص م .) دور کردن


مباغضت (مُ غَ ضَ) [ ع . مباغضة ] 1 - (مص ل .) دشمنی کردن با یکدیگر. 2 - (اِمص .) دشمنی


مبال (مَ) [ ع . ] (اِ.) مستراح، جای ادرار کردن


مبالات (مُ) [ ع . مبالاة ] (مص ل .) اندیشه و تفکر در کار


مبالغ (مَ لِ) [ ع . ] (اِ.) جِ مبلغ  - مقدارها. 2 - وجوه، پول ها


مبالغت (مُ لِ غَ) [ ع . مبالغة ] (مص ل .) نک مبالغه


مبالغه (مُ لِ غَ یا غ ) (مص ل .) 1 - بسیار کوشیدن . 2 - زیاده روی کردن


مبانی (مَ) [ ع . ] (اِ.) جِ مبنی . عمارت ها، بنیادها


مباهات (مُ) [ ع . مباهاة ] (مص ل .) 1 - تفاخر. 2 - خودبینی، غرور. 3 - سرفرازی


مباهله (مُ هَ لِ) [ ع . ] (مص م .) بر یکدیگر لعنت کردن


مباهی (مُ) [ ع . ] (ص .) 1 - مباهات کننده، فخر کننده . 2 - مغرور


مباکات (مُ) [ ع . مباکاة ] (مص ل .) با هم گریستن


مبایع (مُ یِ) [ ع . ] (اِفا.) خریدار، خرید کننده . ج . مبایعین


مبایعه (مُ یِ عِ) [ ع . مبایعة ] 1 - (مص م .)خرید و فروش کردن . 2 - بیعت کردن . 3 - (اِمص .) خرید و فروش . 4 - بیعت


مباینه (مُ یِ نَ یا نِ) [ ع . مباینة ] (مص ل .) جدا شدن


مبتدا (مُ تَ) [ ع . مبتداء ] (اِ.) آغاز شده، چیزی که در ابتداء واقع شده باشد


مبتدع (مُ تَ د) [ ع . ] (اِفا.) 1 - ابداع کننده، اختراع کننده . 2 - بدعت گذارنده


مبتدع (مُ تَ دَ) [ ع . ] (اِمف .) ابداع شده، اختراع شده


مبتدی (مُ تَ) [ ع . ] (ص فا.) شروع کننده، آغازکننده . 2 - (ص .) تازه کار


مبتذل (مُ تَ ذَ) [ ع . ] 1 - (اِمف .) در دسترس همگان . 2 - فرومایه، پیش پا افتاده، بی ارزش


مبتر (مُ بَ تَّ) [ ع . ] (ص .) 1 - دم بریده، ناقص . 2 - بی فرزند


مبتز (مُ تَ) [ ع . ] (اِمف .) سلب شده به قهر، ربوده


مبتسم (مُ تَ س ) [ ع . ] (اِفا.) تبسم کننده


مبتلا (مُ تَ) [ ع . مبتلی ] (اِ مف .) گرفتار، در بلا افتاده


مبتنی (مُ تَ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) بنا کننده . 2 - (ص .) وابسته به چیزی


مبتهج (مُ تَ هِ) [ ع . ] (ص .) شاد، خرم، مسرور


مبتکر (مُ تَ کِ) [ ع . ] (ص .) کسی که چیز تازه ای به وجود آورده باشد


مبثوت (مَ) [ ع . ] (اِمف .) پراکنده، گسترده


مبحث (مَ حَ) [ ع . ] (اِ.) بحث، گفتگو. ج . مباحث


مبدء (مُ د) (اِفا.) 1 - آغاز کننده . 2 - آشکار کننده


مبدء (مُ دَ) (اِمف .) 1 - آغاز شده . 2 - آشکار شده


مبداء (مَ) [ ع . ] (اِ.) اول و نخستین هر چیز. ج . مبادی


مبدد (مُ بَ دَّ) [ ع . ] (اِ مف . ص .) پریشان، پراکنده، متفرق


مبدع (مُ د) [ ع . ] (ص .) کسی که چیز تازه ای بیاورد


مبدل (مُ بَ دَّ) [ ع . ] (اِمف .) بدل شده، تبدیل شده


مبدل (مُ بَ دِّ) (اِفا.) تغییردهنده، بدل کننده


مبذر (مِ بَ ذِّ) [ ع . ] (اِ فا.) ولخرج


مبذول (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - خرج شده، مصرف شده . 2 - بذل شده، بخشیده شده


مبذول داشتن ( مبذول داشتن . تَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - بخشیدن . 2 - به عمل آوردن


مبرا (مُ بَ) [ ع . ] (اِمف .) تبرئه شده، از تهمت پاک شده


مبرات (مَ بَ رّ) [ ع . ] (اِ.) جِ مبرة ؛ خیرات و اعمال خیر


مبرت (مَ بَ رَّ) [ ع . مبرة ] 1 - (مص ل .) اطاعت از فرمان پدر و مادر. 2 - در فارسی به معنای کار خیر، نیکی کردن


مبرح (مُ بَ رِّ) [ ع . ] (اِ فا.) آزار کننده، رنج دهنده


مبرد (مُ بَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - سرد کننده، خنک کننده . 2 - پایین آورندة درجة حرارت بدن . 3 - کاهندة تمایلات جنسی


مبرد (مِ رَ) [ ع . ] (اِ.) سوهان


مبرد (مَ رَ) [ ع . ] (اِ.) سبب خنکی بدن و جز آن


مبرز (مُ بَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) برجسته، ممتاز


مبرز (مَ رَ) [ ع . ] (اِ.) مستراح


مبرقش (مُ بَ قَ) [ ع . ] (ص .) به رنگ های مختلف زینت یافته


مبرم (مُ رَ) [ ع . ] 1 - (اِمف .) استوار، محکم . 2 - (ص .) (فا.) زیاد، وافر. 3 - (اِ.) پارچه ای که دو بافته باشند. 4 - رسن دو تا، برهم تافته


مبرهن (مُ بَ هَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - مدلل، با دلیل و برهان . 2 - آشکار، واضح


مبرود (مَ) [ ع . ] (اِمف . ص .) 1 - سرد شده . 2 - آب سرد. 3 - نان که بر آن آب ریخته باشند


مبرور (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - خوبی دیده . 2 - آمرزیده


مولش (لِ) (اِمص .) درنگ، تأخیر


مبروص (مَ) [ ع . ] (اِمف .) آن که به بیماری برص مبتلی باشد


مبرک (مَ رَ) [ ع . ] (اِ.) جای خواب شتران ؛ ج . مبارک


مبسام (مِ) [ ع . ] (ص .) مرد بسیار تبسم


مبسم (مَ سَ) [ ع . ] (مص ل .) تبسم کردن


مبسم (مَ س ) [ ع . ] (اِ.) دندان های پیشین


مبسوط (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - باز شده، پهن شده . 2 - شرح و بسط داده شده


مبشر (مُ بَ شَّ) [ ع . ] (اِمف .) بشارت داده شده، مژده داده


مبشر (مُ بَ شِّ) [ ع . ] (اِفا.) مژده دهنده، بشارت دهنده


مبصر (مُ ص ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - بیننده، با بصیرت، هوشیار. 2 - در فارسی، شاگردی که مسئول نظم کلاس است


مبصر (مُ صَ) [ ع . ] (اِ مف .) دیده شده، منظور، مشهود


مبضع (مِ ضَ) [ ع . ] (اِ.) نشتر فصاد


مبطل (مُ طِ) [ ع . ] (اِفا.) باطل کننده، خراب - کننده


مبطن (مُ بَ طَّ) [ ع . ] (اِمف . ص .)میان باریک


مبطون (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - کسی که به درد شکم مبتلی شود. 2 - مبتلی به اسهال مزمن . 3 - کسی که همواره از او باد و غایط خارج شود و به اندازة یک نماز فرصت و مهلت نداشته باشد، چنین شخص باید برای هر نماز یک وضو بگیرد


مبعث (مَ عَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - مکان بعثت . 2 - زمان بعثت


مبعد (مُ بَ عَّ) (اِمف .) تبعید شده، نفی گردیده ؛ ج . مبعدین


مبعوث (مَ) [ ع . ] (اِمف .) برانگیخته شده، فرستاده شده


مبغض (مُ غَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - دشمن داشته، مورد کینه . 2 - ناپسند داشته، مکروه ؛ ج . مبغضین


مبغض (مُ غِ) (اِفا.) کینه ور، دشمن ؛ ج . مبغضین


مبغوض (مَ) [ ع . ] (اِمف .) مورد بغض و خشم واقع شده


مبغی (مَ غا) [ ع . ] (اِ.) 1 - نوع طلب . 2 - مکان طلب


مبغی (مَ) [ ع . ] (اِمف . ص .) مطلوب ؛ ج . مباغی


مبل (مُ) [ فر. ] (اِ.) نوعی صندلی راحت که معمولاً بزرگ و نرم و دسته دار است


مبل (مُ ب) [ ع . ابلال ] (اِفا.) 1 - ریزنده . 2 - ترکننده . 3 - اشکبار. 4 - شفا یافته


مبلد (مُ بَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آن که خود را بر زمین زند. 2 - بخیل . 3 - بی توجه . 4 - ابر بی باران . 5 - اسبی که در دو سبقت نکند


مبلغ (مُ بَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) تبلیغ کننده


مبلغ (مَ لَ) [ ع . ] (اِ.) مقدار، شماره . ج . مبالغ


مبلمان (مُ لِ) [ فر. ] (اِ.) مجموعه اثاثیة مورد نیاز یک محل (اداره، خانه و غیره ...)


مبله (مُ لِ) [ فر. ] (ص .) جایی که در آن از مُبل استفاده شده باشد، شامل اثاثیه


مبلول (مَ) [ ع . ] (اِمف . ص .) نمدار، نمناک، مرطوب


مبنی (مَ نا) [ ع . ] (اِ.) 1 - محل بنا. 2 - بنیاد، اساس


مبنی (مَ) [ ع . ] (اِمف .) بنا کرده شده، بنا نهاده شده


مبهج (مُ هِ) (اِفا.) شاد سازنده، مسرور کننده


مبهم (مُ هَ) [ ع . ] (اِمف .) نامعلوم، مجهول، پیچیده، دارای ابهام


مبهوت (مَ) [ ع . ] (اِمف .) سرگردان، حیرت زده


مبیت (مُ بَ یِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آنکه ارادة کاری کند در شب و تصمیم گیرد. 2 - گفتگو کننده در شب . 3 - شبیخون آورنده


مبیت (مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جای خواب . 2 - شب را گذراندن


مبیض (مُ بَ یِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - جامة سفید پوشنده . 2 - سفید گرداننده (جامه و غیره )


مبیع (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - فروخته شده . 2 - خریده شده


مبین (مُ) [ ع . ] (اِفا.) واضح کننده، آشکار کننده


مبین (مُ بَ یِّ) [ ع . ] (اِفا.) بیان کننده، آشکار کننده


مبین (مُ بَ یَّ) [ ع . ] (اِمف .) آشکار کرده شده


متأثر (مُ تَ ءَ ثِّ) [ ع . ] (اِفا.) اندوهگین، متألم


متأخر (مُ تَ ءَ خِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - درنگ کننده . 2 - معاصر، کسی که در زمان نزدیک به زمان حال می زیسته


متأدب (مُ تَ ءَ دِّ) [ ع . ] (اِفا.) ادب آموخته


متأدی (مُ تَ َء دِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - رسنده، واصل . 2 - رساننده


متأسف (مُ تَ ءَ سِّ) [ ع . ] (اِفا.) محزون، مغموم


متأسفانه ( متأسفانه . نِ) [ ع - فا. ] (ق .) با تأسف و افسوس، بدبختانه


متأسی (مُ تَ ءَ سّ) [ ع . ] (اِفا.) پیروی کننده


متألم (مُ تَ ءَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) اندوهناک، دردمند


متأله (مُ تَ ءَ لِّ هْ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که به علم الهیات اشتغال دارد؛ عابد، زاهد


متأمل (مُ تَ ءَ مِّ) [ ع . ] (اِفا.) متفکر، صاحب تدبیر


متأنی (مُ تَ ءَ نِّ) [ ع . ] (اِفا.) درنگ کننده


متأهل (مُ تَ ءَ هِّ) [ ع . ] (اِفا.) دارای اهل و عیال، دارای همسر


متأکد (مُ تَ ءَ کِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - تأکید شده . 2 - استوار، محکم


متاب (مَ) [ ع . ] (مص ل .) بازگشت از گناه


متابع (مُ ب) [ ع . ] (اِفا.) پیروی کننده


متابعت (مُ ب عَ) [ ع . متابعة ] (مص ل .) پیروی و فرمانبرداری کردن


متابولیسم (مِ بُ) [ فر. ] (اِ.) مجموعة تغییرات فیزیکی و شیمیایی و ترکیبی و تخریبی در موجودات زنده، دگرگشت، سوخت و ساز (فره )


متاره (مَ رَ یا رِ) [ ع . مطهره ] (اِ.) 1 - ظرفی که از چرم دوزند. 2 - آفتابه


متارکه (مُ رِ کِ) [ ع . متارکة ] 1 - (مص م .) ترک جنگ ومخاصمه . 2 - (اِ.) جدایی زن و شوهر


متاع (مَ) [ ع . ] (اِ.) اسباب، کالا


متاعب (مَ عِ) [ ع . ] (اِ.) جِ متعب ؛ رنج ها


متافیزیک (مِ) [ فر. ] (اِ.)حکمت ماوراءالطبیعه، مابعدالطبیعه


متالورژی (مِ لُ) [ فر. ] (اِ.) = متالوژی : دانش و فن استخراج، تصفیه، آلیاژسازی، شکل - دهی و بررسی ساختار و خواص فلزات


متالیک (مِ) [ فر. ] (ص .) دارای جلا و درخششی مانند فلز


متامورفوز (مِ مُ فُ) [ فر. ] (اِ.) نک دگردیسی


متان (مِ) [ فر. ] (اِ.) گازی است بی بو و بی رنگ و قابل نفوذتر و سبک تر از هوا که اولین ترکیب سلسلة هیدروکربورهای اشباع شده است . این گاز در طبیعت از تجزیه و پوسیده شدن بقایای موجودات زنده خصوصاً فساد گیاهان در مرداب ها ح - اصل می شود و به همین جهت آن را به نام گاز مرداب ها نیز می نامند


متانت (مَ نَ) [ ع . متانة ] (مص ل .) 1 - پایداری، استواری . 2 - سنگینی، وقار


متبادر (مُ تَ د) [ ع . ] (اِفا.) پیشی گیرنده، چیزی که ناگهان به خاطر آید


متبارک (مُ تَ رَ) [ ع . ] (اِفا.) پاک، منزه (خاص خدا)


متباعد (مُ تَ ع ) (اِفا.) دور شونده از هم، دور


متباغض (مُ تَ غ ) [ ع . ] (اِفا.) دشمنی کننده


متباین (مُ تَ ی ) [ ع . ] (اِفا.) متمایز، جدا از یکدیگر


متبتل (مُ تَ بَ تِّ) [ ع . ] (اِفا.) برنده و منقطع از ماسوای خدا؛ ج . متبتلین


متبحر (مُ تَ بَ حِّ) [ ع . ] (اِفا.) ماهر


متبختر (مُ تَ بَ تِ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که با تکبر و ناز راه می رود


متبدد (مُ تَ ب دِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - تقسیم کننده به حصه ها. 2 - متفرق، پریشان


متبدل (مُ تَ بَ دِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - بدل گیرنده چیزی را. 2 - تبدیل شونده ؛ ج . متبدلین


متبر (مُ تَ بَّ) [ ع . ] (اِمف .) هلاک شده


متبر (مُ تَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - شکننده . 2 - هلاک کننده


متبرع (مُ تَ بَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) نیکویی کننده برای رضای خدا


متبرم (مُ تِ بَ رِّ) [ ع . ] (ص فا.) ملول، آزرده دل


متبرک (مُ تَ بَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) خجسته، فرخنده


متبسم (مُ تَ بَ سِّ) [ ع . ] (اِفا.) خندان، خنده رو


متبصر (مَ تَ بَ صِّ) [ ع . ] (اِفا.) بصیر و دانا، دقیق ؛ ج . متبصرین


متبع (مُ تَّ بَ) [ ع . ] (اِمف .) آن چه که در پی آن رفته باشند؛ کسی یا چیزی که ازو پیروی کنند؛ پیشوا، مقتدا. ج . متبعین


متبع (مُ تَّ ب) [ ع . ] (اِفا.) در پی رونده، پیرو. ج . متبعین


متبلور (مُ تَ بَ وِ) [ ع . ] (اِفا.) بلور شده، چیزی که شبیه بلور شده باشد


متبوع (مَ) [ ع . ] (اِفا.) پیروی شده


متبین (مُ تَ بَ یِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آشکار شونده، پیدا، هویدا. 2 - آشکار کننده . ج . متبینین


متتابع (مُ تَ ب) [ ع . ] (اِفا.) پی درپی شونده، متوالی


متتالی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) در پی یکدیگر شونده


متتبع (مُ تَ تَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) تتبع کننده


متجادل (مُ تَ د) (اِفا.) با هم خصومت کننده


متجاسر (مُ تَ س ) [ ع . ] (اِفا.) سرکش، دلیر


متجانس (مُ تَ نِ) [ ع . ] (اِفا.) از یک جنس، مشابه


متجاهر (مُ تَ هِ) [ ع . ] (اِفا.) آن که آشکارا فسق کند


متجاهل (مُ تَ هِ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که خود را به نادانی می زند


متجاوز (مُ تَ وِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) از حد گذرنده، تجاوزگر. 2 - (ص .) افزون تر، بیش تر


متجبره (مُ تَ جَ بِّ رِ) ) [ ع . متجبرة ] (اِ.) گروه ستمکاران


متجدد (مُ تَ جَ دِّ) [ ع . ] (اِفا.) نوخواه، کسی که آداب و رسوم جدید را می پذیرد


متجر (مَ جَ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) تجارت، بازرگانی . 2 - (اِ.) کالا


متجرد (مُ تَ جِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - برهنه گردنده . 2 - مجرد شونده


متجرع (مُ تَ جَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - جرعه جرعه خورنده آب و مانند آن . 2 - فرو خورندة خشم . ج . متجرعین


متجره (مُ تَ جَ رُِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - برهنه گردنده . 2 - مجرد شونده


متجزی (مُ تَ جَ زِّ) (اِفا.) تجزیه شونده


متجسس (مُ تَ جَ سِّ) [ ع . ] (اِفا.) جستجو کننده، تلاش کننده


متسق (مُ تَّ س ) [ ع . ] (اِفا.) دارای نظم و ترتیب


متجسم (مُ تَ جَ سِّ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) جسم گیرنده . 2 - (ص .) تناور. 3 - آن که بر کاری و عملی بزرگ شود. ج . متجسمین


متجشع (مُ تَ جَ شِّ) [ ع . ] (اِفا.) سخت حریص . ج . متجشعین


متجشم (مُ تَ جَ شِّ) [ ع . ] (اِفا.) به تکلف کاری کننده . ج . متجشمین


متجلب (مُ تَ جَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) جلب کننده، کشاننده


متجلد (مُ تَ جَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) به تکلف چابکی نماینده . ج . متجلدین


متجلی (مُ تَ جَ لّ) [ ع . ] (اِفا.) آشکار، آشکار شونده، ظاهر شونده


متجمع (مُ تَ جَ مِّ) [ ع . ] (اِفا.) فراهم آمده، جمع گشته


متجمل (مُ تَ جَ مِّ) [ ع . ] (اِفا.) زینت یافته، آراسته، صاحب تجمل . ج . متجملین


متجنب (مُ تِ جَ نِّ) [ ع . ] (اِفا.) دوری کننده، احتراز کننده ؛ ج . متجنبین


متجند (مُ تَ جَ نِّ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) در زمرة لشکریان در آینده . 2 - (ص .) لشکری . ج . متجندین


متحاب (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) یکدیگر را دوست گیرنده، دوست


متحارب (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - برافروزندة آتش جنگ . 2 - جنگ کننده . ج . متحاربین


متحاسب (مُ تَ س ) [ ع . ] (اِفا.) با یکدیگر حساب کننده . ج . متحاسبین


متحاشی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) دور شونده، به یکسو شونده، کناره گیر


متحاکم (مُ تَ کِ) [ ع . ] (اِفا.) با طرف دعوی نزد حاکم رونده


متحتم (مُ تِ حَ تِّ) [ ع . ] (اِفا.) واجب کننده، لازم کننده . ج . متحتمین


متحجر (مُ تَ حَ جِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - سنگ شده، سخت گشته . 2 - در فارسی به کسی گویند که حاضر به درک و پذیرش نوآوری ها نیست


متحد (مُ تَّ حِ) [ ع . ] (اِفا.) پیوسته، متفق


متحذر (مُ تِ حَ ذِّ) [ ع . ] (اِفا.) دوری کننده، ترسنده


متحرز (مُ تَ حَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - در پناه شونده . 2 - خویشتن دار. ج . متحرزین


متحرک (مُ تَ حَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) حرکت کننده، در حال حرکت و تکان


متحری (مُ تَ حَ رّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - جوینده . 2 - قصد کننده


متحسر (مُ تَ حَ سِّ) [ ع . ] (اِفا.) دلگیر، حسرت خورنده


متحصن (مُ تَ حَ صِّ) [ ع . ] (اِفا.) بست نشین، اعتصاب کننده


متحقق (مُ تَ حَ قِّ) (اِفا.) راست و درست شونده


متحلل (مُ تَ حَ ل ِّ ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - بیمارشونده . 2 - استثنا کننده در سوگند. 3 - بیرون آینده از قسم به کفاره . 4 - در فارسی تحلیل شونده


متحلی (مُ تَ حَ لّ) [ ع . ] (اِفا.) زینت یافته، آراسته شونده


متحمل (مُ تَ حَ مِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - بردبار، شکیبا. 2 - بردارندة بار


متحمل شدن ( متحمل شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - تحمل کردن . 2 - (عا.) اعتنا نکردن، به روی خود نیاوردن


متحنن (مُ تَ حَ نِّ) [ ع . ] (ص فا.) مهربان، مشفق


متحول (مُ تَ حَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - دیگرگون شونده . 2 - جابه جا شونده


متحول (مُ تَ حَ وَّ) [ ع . ] (اِ.) محل تحول، مکان انتقال


متحیر (مُ تَ حَ یِّ) [ ع . ] (اِفا.) سرگشته، حیران، حیرت زده


متحیز (مُ تَ حَ یِّ) [ ع . ] (اِفا.) جای گزین


متخادع (مُ تَ د) [ ع . ] (اِفا.) کسی که خود را فریب خورده وانماید. ج . متخادعین


متخادم (مُ تَ د) [ ع . ] (اِفا.) کسی است که همیشه به خدمت بندگان خدا قیام کند و خدمت او خالی از هواها و شوایب نفسانی باشد ولیکن هنوز به حقیقت زهد نرسیده باشد. گاه به سبب غلبة ایمان بعضی از خدمات او در محل قبول افتد و گاه به واسطة غلبة هوا خدمت او قبول نشود


متخاصم ( مُ تَ صِ) [ ع . ] (اِفا.) دشمن، خصم


متخذ (مُ تَّ خِ) [ ع . ] (اِمف .) گرفته شده


متخصص (مُ تَ خَ صِّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - کارشناس، د ارای تخصص . 2 - خاص شده


متخلخل (مُ تَ خَ خِ) [ ع . ] (اِفا.) شی ای که اجزای آن به هم متصل نباشد


متخلص (مُ تَ خَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که اسم یا لقبی در شاعری برای خود انتخاب کرده باشد، دارای تخلص


متخلف (مُ تَ خَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) خلاف کننده


متخلق (مُ تَ خَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) خوی و عادت دیگری را گرفته


متخلل (مُ تَ خَ لِ) [ ع . ] (ص .) دارای سوراخ ها، فضاهای خالی و حفره ها؛ سوراخ سوراخ


متخیل (مُ تَ خَ یِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - خیال کننده . 2 - متکبر


متد (مِ تُ) [ فر. ] (اِ.) روش، قاعده


متداخل (مُ تَ خِ) [ ع . ] (اِفا.) داخل شده (در یکدیگر)، در میان آمده


متدارک (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - رسنده به چیزی . 2 - درک کننده، دریابنده ؛ ج . متدارکین . 3 - آوردن الفاظی است در ابتدای کلام که موهوم ذم باشد و بقیة کلام به نحوی آورده شود که رفع توهم گردد


متسلح (مُ تَ سَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) سلاح پوشنده


متداعی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - فرا خواننده . 2 - آن که با دیگری دعوی و مرافعه دارد. 3 - معنی ای که معنی دیگر را به خاطر آورد


متدافع (مُ تَ فِ) [ ع . ] (اِفا.) دفع کنندة یکدیگر در کارزار؛ ج . متدافعین


متداول (مُ تَ وِ) [ ع . ] (اِفا.) آن چه معمول و مرسوم باشد


متداوی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) آن که خود را معالجه کند


متداین (مُ تَ یِ) [ ع . ] (اِفا.) به نسیه و وام خرید و فروش کننده باهم ؛ ج . متداینین


متدبر (مُ تَ دَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) اندیشه کننده


متدرج (مُ تَ دَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) آهسته و کم کم پیش رونده


متدرجاً (مُ تَ دَ رِّ جَ نْ) [ ع . ] (ق .) به تدریج، آهسته آهسته


متدرع (مُ تَ دَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) زره پوششنده، زره پوش


متدلوژی (مِ تُ دُ لُ) [ فر. ] (اِ.) روش تحقیق در علوم، روش شناسی


متدین (مُ تَ دَ یِّ) [ ع . ] (اِفا.) دیندار، با دیانت


متذلل (مُ تَ ذَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) فروتن، خوار


متذکر (مَ تَ ذَّ کِ) [ ع . ] (اِفا.) یادآوری کننده، به خاطر آورنده


متر (مِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - نواری باریک و درجه - بندی شده از فلز، پارچه یا جنس دیگر که برای اندازه گیری طول و عرض اشیاء استفاده می شود. 2 - واحد طول که تقریباً برابر است با یک چهل میلیونیم نصف النهار زمین . ؛ متر مربع واحد سطح و آن مربعی است به ضلع یک متر. ؛ متر مکعب واحد حجم و آن مکعبی است به ضلع یک متر


مترادف (مُ تَ د) [ ع . ] (اِفا.) 1 - پی درپی . 2 - هم معنی


متراژ (مِ) [ انگ . ] (اِ.) اندازه، مساحت


متراکم (مُ تَ کِ) [ ع . ] (اِفا.) انبوه شده، روی هم جمع شده


متربد (مُ تَ رَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - متغیر. 2 - ترش رو. 3 - آسمان ابر دار


متربص (مُ تَ رَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) منتظر، متوقع، چشم دارنده


مترتب (مُ تَ رَ تِّ) [ ع . ] (اِفا.) ترتیب داده شده، پدید آمده


مترجم (مُ تَ جِ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که مطلبی را از زبانی به زبان دیگر ترجمه کند


مترجم (مُ تَ جَ) [ ع . ] (اِمف .) از زبان دیگر گردانده، ترجمه شده


متردد (مُ تَ رَ دِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آمد و شد کننده . 2 - کسی که در امری به شک و تردید دچار است


مترس (مَ تَ) (اِ.) مترسک، شکلی شبیه به انسان ساخته شده از چوب و پارچه که برای رماندن حیوانات زیانکار در کشتزارها نصب می کنند


مترس (مِ رِ) [ فر. ] (اِ.) زنی که با مردی رابطة جنسی نامشروع دارد، معشوقه


مترسل (مُ تَ رَ سِّ) [ ع . ] (اِفا.) نویسنده، دبیر


مترشح (مُ تِ رَ شِّ) [ ع . ] (ص .) تراونده ؛ ترشح کننده


مترصد (مُ تَ رَ صِّ) [ ع . ] (اِفا.) چشم به راه، منتظر


مترقب (مُ تَ رَ قِّ) [ ع . ] (اِفا.) امیدوار، چشم به راه


مترقی (مُ تَ رَ قِّ) [ ع . ] (اِفا.) پیشرفته، رشد کرده


مترنم (مُ تَ رَ نِّ) [ ع . ] (اِفا.) آواز خواننده، زمزمه کننده


مترهب (مُ تَ رَ هِّ) [ ع . ] (اِفا.) پرستش کننده، عابد


مترو (مِ رُ) [ فر. ] (اِ.) راه آهنی که معمولاً زیرزمینی است و به عنوان یک وسیلة نقلیة عمومی در شهرهای بزرگ استفاده می شود


مترون (مِ رُ) [ انگ . ] (اِ.) کسی که سرپرستی و نظارت پرستاران را بر عهده دارد


متروپل (مِ رُ پُ) [ فر. ] (اِ.) حالت کشوری نسبت به کشورهای تابعة آن


متروک (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - ترک شده، واگذاشته شده . 2 - باطل شده


متزاید (مُ تَ یِ) [ ع . ] (اِفا.) افزون شونده


متزایل (مُ تَ یِ) [ ع .متزائل ] 1 - (اِفا.) جدا شونده . 2 - (ص .) جدا


متزعزع (مُ تَ زَ ز) [ ع . ] (اِفا.) جنبنده، لرزنده


متزلزل (مُ تَ زَ ز) [ ع . ] (اِفا.) مضطرب، لرزنده


متزهد (مُ تَ زَ هِّ) [ ع . ] (اِفا.) پارسا، زاهد


متزوج (مُ تَ زَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) زن کننده، ازدواج کننده ؛ ج . متزوجین


متزین (مُ تَ زَ یِّ) (اِفا.) زینت یابنده، آراسته


متسابق (مُ تَ ب) [ ع . ] (اِفا.) پیشی گیرنده (بر یکدیگر)؛ ج . متسابقین


متساقط (مُ تَ قِ) [ ع . ] (اِفا.) بر هم فرو ریزنده


متسالم (مُ تَ لِ) [ ع . ] (اِفا.) آشتی کننده با دیگری، صلح کننده با یکدیگر


متساوی (مُ تَ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) برابر شونده با هم . 2 - (ص .) برابر، یکسان، مساوی . ؛ متساوی الاضلاع شکلی دارای ضلع های برابر. ؛ متساوی الزاویه مثلثی دارای زاویه های یکسان . ؛ متساوی الساقین مثلثی دارای دو ساق برابر


متسع (مُ تَّ س ) [ ع . ] (ص .) وسیع، گشاد


متسع (مُ تَ سِّ) [ ع . ] (ص .) 1 - مسمطی که هر بندش دارای نه مصراع باشد. 2 - سطحی که نه ضلع متساوی آن را احاطه کند


متسلط (مُ تَ سَ لَّ) [ ع . ] (اِفا.) غلبه کننده، مسلط


متسلی (مُ تَ سَ لّ) [ ع . ] (اِفا.) تسلی داده، دل نواخته شده


متسوق (مُ تَ سَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) بازاریاب، بازار گرم کن


متشابه (مُ تَ ب) [ ع . ] 1 - (اِفا.) شبیه، مانند یکدیگر. 2 - (اِ.) آیاتی از قرآن که علاوه بر معنی ظاهری قابل تعبیر و تفسیر است


متشابهات (مُ تَ ب) [ ع . ] (اِفا.) جِ متشابهه . ؛آیات متشابهات آیه هایی از قرآن که معنی آن ها بر مردم آشکار نباشد. مق آیات محکمات


متشابک (مُ تَ ب) [ ع . ] (اِفا.) 1 - درهم آمیخته، مختلط . 2 - مشتبه


متشاعر (مُ تَ ع ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آن که خود را شاعر پندارد. 2 - شاعرنما؛ ج . متشاعرین


متشاغل «مُ تَ غ ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که از کاری روی برتابد و خود را به کار دیگر مشغول سازد


متشافع (مُ تَ فِ) [ ع . ] (اِفا.) جفت پذیرنده


متشاکل (مُ تَ کِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - موافقت کننده . 2 - چیزی که مانند و موافق چیزی دیگر باشد


متشبث (مُ تَ شَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) آویخته، چنگ زننده


متشبه (مُ تَ شَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) شبیه به چیزی، ماننده به چیزی


متشتت (مُ تَ شَ تِّ) [ ع . ] (اِفا.) پراکنده


متشخص (مُ تَ شَ خِّ) [ ع . ] (اِفا.) ممتاز، دارای تشخص


متشرد (مُ تَ شَّ رِ) [ ع . ] (اِفا.) رمنده


متشرع (مُ تَ شَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) آگاه به امور شرعی، معتقد به امور شرعی


متشرف (مُ تَ شَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) صاحب تشرف، بزرگ منش ؛ ج . متشرفین


متشعب (مُ تَ شَ عِّ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) پراکنده شونده . 2 - (ص .) پراکنده، شاخ شاخ


متشعث (مُ تَ شَ عِّ) [ ع . ] (اِفا.) متفرق، پراکنده


متشمر (مُ تَ شَ مِّ) [ ع . ] (ص فا.) آماده، آماده برای انجام کار


متشنج (مُ تَ شَ نِّ) [ ع . ] (اِفا.) لرزان، لرزنده، دارای تشنج


متشهد (مُ تَ شَ هِّ) [ ع . ] (اِفا.) گویندة «اشهدان لااله الاللّه »


متشهی (مُ تَ شَ هّ) [ ع . ] (اِفا.) خواهندة چیزی، رغبت کننده، آرزو دارند


متشکر (مُ تَ شَ کِّ) [ ع . ] (اِفا.) سپاس دار، شکرگزار، آن که تشکر می کند و سپاس به جا می آورد


متشکل (مُ تَ شَ کِّ) [ ع . ] (اِفا.) ساخته شده، صورت گرفته


متشکک (مُ تَ شَ کِّ) [ ع . ] (اِفا.) گمان کننده، شک کننده، ج . متشککین


متشکی (مُ تَ شَ کّ) [ ع . ] (اِفا.) شکایت کننده، گله کننده


متصادف (مُ تَ د) [ ع . ] (اِفا.) روبرو شونده، مقابل شونده


متصادم (مُ تَ د) [ ع . ] (اِفا.) به هم خورنده با چیزی، با هم زننده، با هم کوبنده ؛ ج . متصادمین


متصاعد (مُ تَ ع ) [ ع . ] (اِفا.) بالارونده


متصدی (مُ تَ صَ دّ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که مباشر کار و شغلی است


متصرف (مُ تَ صَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - دست در کاری دارنده . 2 - کسی که مالی یا ملکی را در تصرف و اختیار خود دارد.3 - حاکم، والی . 4 - محصل مالیاتی محل . 5 - اسم متصرف آن است که تثنیه و جمع بسته شود و مصغر گردد و بدو نسبت دهند؛ مق . غیر متصرف


متصف (مُ تَّ ص ) [ ع . ] (اِفا.) دارندة صفتی


متصل (مُ تَّ ص ) [ ع . ] (اِفا.) پیوسته، نزدیک به هم


متصلف (مُ تَ صَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) چاپلوسی کننده ؛ چاپلوس ؛ ج . متصلفین


متصنع (مُ تَ صَ نِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - خویشتن آراینده . 2 - به تکلف نیکو سیرتی نماینده . 3 - آن که صنعتی یا هنری را به خود ببندد؛ ج . متصنعین


متصور (مُ تَ صَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) تصور کننده، خیال کننده


متصوف (مُ تَ صَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که اظهار تصوف و درویشی کند


متصوفه (مُ تَ صَ وِّ فِ) [ ع . متصوفة ] (اِ.) گروه متصوفان


متصید (مُ تَ صَ یِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - شکار جوینده . 2 - شکار کننده به حیله


متضاد (مُ تَ دّ) [ ع . ] (اِفا.) ضد یکدیگر، مخالف هم


متضاعف (مُ تَ عِ) [ ع . ] (اِفا.) دو چندان شونده


متضرر (مُ تَ ضَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) زیان دیده، ضرر رسیده


متضرع (مُ تَ ضَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) زاری کننده، فروتنی کننده


متضمن (مُ تَ ضَ مِّ) [ ع . ] (اِفا.) در بر دارنده، شامل


متطابق (مُ تَ ب) [ ع . ] (اِفا.) برابر، همانند


متطاوع (مُ تَ وِ) [ ع . ] (اِفا.) مطیع، فرمانبردار


متطرق (مُ تَ طَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) راه یابنده


متظاهر (مُ تَ هِ) [ ع . ] (اِفا.) تظاهرکننده


متظلم (مُ تَ ظَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) دادخواه، شکایت کننده


متظلم شدن ( متظلم شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) درخواست رفع ظلم و ستم نمودن


متفاوت (مُ تَ وِ) [ ع . ] (اِفا.) تفاوت دارنده، از هم جدا


متعادل (مُ تَ د) [ ع . ] (اِفا.) 1 - دارای تعادل . 2 - دارای اعتدال


متعارض (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) برخلاف یکدیگر


متعارف (مُ تَ رِ یا رَ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - مرسوم، معمول، متداول . 2 - شناخته شده


متعارفی ( متعارفی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به متعارف، مربوط به متعارف : ؛اصول متعارفی قضایایی هستند که به نفسه معلومند و اثبات آن ها احتیاج به قضیة دیگر ندارد


متعاطف (مُ تَ طِ) [ ع . ] (اِفا.) به یکدیگر مهربانی کننده


متعاطی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) به دست گیرنده


متعاقب (مُ تَ قِ) [ ع . ] (اِفا.) از پی هم آینده


متعاقباً (مَُ تَ قَ بَ نْ) [ ع . ] (ق .) به زودی، پس از این، پیرو (فره )


متعاقد (مُ تَ قِ) [ ع . ] (اِ.) آن که پیمان می بندد


متعال (مُ تَ) [ ع . ] (ص .) بلند شونده، بلند - پایه، والا، برتر


متعالی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) رفیع، بلندپایه


متعامل (مُ تَ مِ) [ ع . ] (اِفا.) معامله کننده ؛ داد و ستد کننده


متعاهد (مُ تَ هِ) [ ع . ] (اِفا.) آن که با دیگری عهد و پیمان بندد، هم عهد


متعاون (مُ تَ وِ) [ ع . ] (اِفا.) یاری کنندة و مددکار یکدیگر


متعب (مَ عَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تعب، رنج . 2 - جای تعب، محل رنج ؛ ج . متاعب


متعبد (مُ تَ عَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) متدین، دیندار


متعثر (مُ تَ عَ ثِّ) [ ع . ] (اِفا.) لغزنده، لغزش یابنده


متعجب (مُ تَ عَ جِّ) [ ع . ] (اِفا.) حیران، حیرت زده، شگفت زده


متعدد (مُ تَ عَ دِّ) [ ع . ] (اِفا.) بسیار، بی شمار


متعدی (مُ تَ عَ دّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - تجاوز - کننده، ستمگر. 2 - فعلی که تنها با فاعل معنای کامل ن داشته باشد و نیازمند به مفعول باشد


متعذر (مُ تَ عَ ذِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - عذرآورنده، بهانه آورنده . 2 - سخت، دشوار


متعرب (مُ تَ عَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) خود را به عرب مانند کننده ؛ ج متعربین


متعرض (مُ تَ عَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - اقدام کننده به کاری . 2 - اعتراض کننده


متعرف (مُ تَ عَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - طلب کنندة چیزی به جهت شناختن آن . 2 - جستجو - کنندة گم شده . 3 - سالک که به اول وهله از شناخت خدا غافل بود و بزودی حاضر گردد و فاعل مطلق را در صور و وسایط و روابط باز شناسد


متعزز (مُ تَ عَ زِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - عزیز، ارجمند. 2 - قیمتی


متعسر (مُ تَ عَ سِّ) [ ع . ] (اِفا.) سخت، دشوار


متعسف (مُ تَ عَ سِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - بیراهه رونده، منحرف (از راه ). 2 - آن که از طریق صواب عدول کند. 3 - ستمکار، ظالم ؛ ج . متعسفین


متعشق (مُ تَ عَ شِّ) [ ع . ] (اِ.) عاشقی نماینده، عشق ورزنده ؛ ج . متعشقین


متعصب (مُ تَ عَ صِّ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که دارای تعصب باشد


متعظ (مُ تَّ عِ) [ ع . ] (اِفا.) پند پذیرنده، کسی که پند و موعظه را بپذیرد


متعفن (مُ تَ عَ فِّ) [ ع . ] (اِفا.) گندیده، بدبو


متعلق (مُ تَ عَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آویزان، آویزنده . 2 - پیوسته، وابسته


متعلقات (مُ تَ عَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) جِ متعلقه  - وابسته ها. 2 - ضمایم


متعلقه (مُ تَ عَ لِّ قِ) [ ع . ] (اِفا.) عیال، همسر


متعلم (مُ تَ عَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) طالب علم، آموزنده


متعمداً (مُ تَ عَ مِّ دَ نْ) [ ع . ] (ق .) عمداً، از روی قصد و اراده


متعمق (مُ تَ عَ مِّ) [ ع . ] (اِفا.) آن که به عمق چیزی رسیده، ژرف اندیش ؛ ج . متعمقین


متعمل (مُ تَ عَ مِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - کوشش کننده، ساعی . 2 - سختی کشیده . 3 - آن که به تکلف کاری انجام دهد؛ ج . متعملین


متعنت (مُ تَ عَ نِّ) [ ع . ] (اِفا.)آزاررسان، آزار - دهنده


متعه (مُ عِ) [ ع . متعة ] (اِ.) 1 - آن چه که از آن برخوردار شود. 2 - زنی که برای تمتع به مدت معینی صیغه شود


متعهد (مُ تَ عَ هِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - ضامن، برعهده گیرنده . 2 - دارای حس مسئولیت در برابر ادای وظیفه


متعود (مُ تَ عَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) عادت کننده، خوگر


متعین (مِ تَ عَ یِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - دارای ثروت یا مقام اجتماعی برجسته . 2 - ظاهر، آشکار. 3 - محقق، ثابت


متغابن (مُ تَ ب) [ ع . ] (اِفا.) 1 - ضررکننده . 2 - افسوس خورنده


متغایر (مُ تَ یِ) [ ع . ] (اِفا.) ضدهم، ناجور


متغذی (مُ تَ غَ ذّ) [ ع . ] (اِفا.) خورنده


متغلب (مُ تَ غَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) چیره شونده


متغنج (مُ تَ غَ نِّ) [ ع . ] (اِفا.) ناز کننده، با ناز و کرشمه


متغیر (مُ تَ غَ یِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - دگرگون شده، تغییر حال یافته . 2 - آشفته، مضطرب


متفاخر (مُ تَ خِ) [ ع . ] (اِفا.) فخر کننده


متفتت (مُ تَ فَ تِّ) [ ع . ] (ص .) شکسته، ریزه ریزه


متفجع (مُ تَ فَ جِّ) [ ع . ] (اِفا.) دردمند شونده از سختی و اندوه


متفحص (مُ تَ فَ حِّ) [ ع . ] (اِفا.) جستجو کننده، کاوش کننده


متفرج (مُ تَ فَ رَّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - محل تفرج . 2 - مکانی که موجب گشادگی خاطر گردد، محل سیر


متفرج (مُ تَ فَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - گشایش یابنده (از تنگی و دشواری ). 2 - گشایش خاطر یابنده . 3 - خوشی جوینده


متفرد (مُ تَ فَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) کناره گیرنده


متفرع (مُ تَ فَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) منشعب شده، شاخه شاخه شده


متفرعن (مُ تَ فَ عِ) [ ع . ] (اِفا.) متکبر، مغرور


متفرق (مُ تَ فَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) پراکنده، پریشان


متفرقه (مُ تَ فَ رِّ قِ) [ ع . متفرقة ] (اِفا.) 1 - مؤنث متفرق ؛ ج . متفرقات . 2 - اشخاص و اشیاء مختلف . 3 - اشخاص بیگانه


متفطن (مُ تَ فَ طِّ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که امور را به زیرکی و هوش دریابد؛ زیرک و باهوش ؛ ج . متفطنین


متفق (مُ تَّ فِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) با هم یکی شده، یک دل و یک جهت، متحد شده . 2 - (ص .) سازگار، همراه . 3 - مصمم، قصد کننده . ؛ متفق القول هم صدا، هم کلام . ؛ متفق الرأی همدستان، هم رأی


متفقاً (مُ تَ فِ قَ نْ) [ ع . ] (ق .) به اتفاق، با هم


متفقه (مُ تَ فَ قِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آن که خود را فقیه معرفی کند. 2 - فقیه، دانشمند؛ ج . متفقهین


متفنن (مُ تَ فَ نِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - کسی که حرفه های گوناگون بلد باشد. 2 - کسی که به کاری یا هنری از روی تفنن بپردازد


متفکر (مُ تَ فَ کِّ) [ ع . ] (اِفا.) اندیشمند


متقابل (مُ تَ ب) [ ع . ] (اِفا.) مقابل، روبروی، دارای تقابل


متقابلاً (مُ تَ ب لَ نْ) [ ع . ] (ق .) در مقابل، درعوض


متقادم (مُ تَ د) [ ع . ] (اِفا.) گذشته، پیشین


متقارب (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نزدیک شونده، نزدیک به یکدیگر. 2 - نامِ یکی ازبحور شعر که از هشت فعولن تشکیل شده است


متقارع (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - قرعه زننده میان یکدیگر. 2 - نیزه زننده با هم


متقارن (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) پیوسته، متحد به هم


متقاصر (مُ تَ ص ) [ ع . ] (اِفا.) بازایستنده از امری، اظهار کوتاهی نماینده ؛ ج . متقاصرین


متقاضی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) درخواست کننده


متقاطر (مُ تَ طِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - قطره قطره چکیده . 2 - دسته های پیاپی آینده


متقاطع (مُ تَ طِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) قطع کنندة یکدیگر. 2 - دو خط که به یکدیگر برسند و همدیگر را قطع کنند (هندسه )


متقاعد (مُ تَ عِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - قانع . 2 - بازنشسته . 3 - آمادة پذیرش


متقال (مِ) [ ع . ] (اِ.) پارچة سفیدی که از نخ می بافند شبیه کرباس اما ظریف تر از آن است


متقبل (مُ تَ قَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) برعهده گیرنده


متقدم (مُ تَ قَ دِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - پیشی گیرنده . 2 - دارای تقدم . 3 - زمان پیشین


متقرب (مُ تَ قَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که به دیگری تقرب کند؛ نزدیکی جوینده ؛ ج . متقربین


متقسم (مُ تَ قَ سِّ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) پراکنده شونده . 2 - (ص .) پراکنده


متقلب (مُ تَ قَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - دگرگون کنندة هرچیزی . 2 - مردم نادرست و دغل


متقلد (مُ تَ قَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که امری را بر گردن گرفته باشد


متقن (مُ تْ قَ) [ ع . ] 1 - (اِمف .)استوار گردیده، محکم شده . 2 - (ص .) محکم، استوار


متقن (مُ تْ قِ) [ ع . ] (اِفا.) محکم کننده، استوارکننده


متقوم (مُ تَ قّ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - راست شونده، قوام گیرنده . 2 - در فارسی قیمتی، گران بها


متقی (مُ تَّ) [ ع . ] (اِفا.) پرهیزگار، پارسا


متقیظ (مُ تَ قَ یِّ) [ ع . ] (ص فا.) بیدار، هوشیار


متل (مُ تِ) [ انگ . ] (اِ.) مهمان خانة کنار دریا، بین راه و اقامتگاه ییلاقی، راه سرا (فره )


متل (مَ تَ) (اِ.) (عا.) 1 - افسانه، داستان کوتاه . 2 - مَثَل . 3 - سخنی که از روی شوخی گفته شود


متلازم (مُ تَ ز) [ ع . ] 1 - (اِفا.) همراه باشنده . 2 - (ص .) همراه . ج . متلازمین . 3 - وابسته


متلاشی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) از هم پاشیده


متلاصق (مُ تَ ص ) [ ع . ] (اِفا.) به هم چسبنده، متصل ؛ ج . متلاصقین


متلاطم (مُ تَ طِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - بر همدیگر لطمه زننده . 2 - امواج دریا درحال خروشیدن


متلاقی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) با یکدیگر روبرو شونده، دو چیز که در یک نقطه به هم رسند


متلالی (مُ تَ لَ) [ ع . متلألی ء ] (اِفا. ص .) درخشان، تابان


متلبس (مُ تَ لَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) لباس پوشیده، به لباس کسی درآمده


متلذذ (مُ تَ لَ ذِّ) [ ع . ] (اِفا.) لذت برنده


متلف (مُ لِ) [ ع . ] (اِفا.) تلف کننده، تباه کننده ؛ ج . متلفین


متلفظ (مُ تَ لَ فِّ) [ ع . ] (اِفا.) سخن گوینده ؛ ج . متلفظین


متلمذ (مُ تَ لَ مِّ) [ ع . ] (اِفا.) شاگرد، دانش آموز


متلهف (مُ تَ لَ هِّ) [ ع . ] (اِفا.) اندوهگین، کسی که دریغ و افسوس می خورد


متلون (مُ تَ لَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - گوناگون . 2 - کسی که پی درپی تغییر عقیده بدهد. 3 - رنگارنگ


متلک (مَ تَ لَ) (اِ.) (عا.) سخنی که از روی شوخی و طعنه به کسی گفته می شود


متم (مُ تِ مّ) [ ع . ] (اِفا.) تمام کننده، کامل کننده


متماثل (مُ تَ ثِ) [ ع . ] (اِفا.) مانند هم، شبیه یکدیگر


متمادی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) طولانی، دائمی


متمارض (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که خود را به مریضی می زند


متمازج (مُ تَ ز) [ ع . ] (اِفا.) به هم آمیزنده، مزج شونده


متماس (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) یکدیگر را مس کننده، به هم پیوندنده


متماسک (مُ تَ س ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - خود را نگاه دارنده، خویشتن دار. 2 - چنگ در زننده ؛ ج . متماسکین


متمایز (مُ تَ یِ) [ ع . ] (اِفا.) چیزی که از دیگری جدا و مشخص باشد


متمایل (مُ تَ یِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) کج شده و خمیده شده . 2 - آن چه که به چیزی میل کند


متمتع (مُ تَ مَ تِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - برخوردار از چیزی، بهره مند. 2 - کسی که عمره (زیارت بیت الله با شرایط خاص ) به جا آورد


متمثل (مُ تَ مَ ثِّ) [ ع . ] (اِفا.) مثل آورنده


متمدد (مُ تَ مَ دِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - کشیده شونده . 2 - قابل ارتجاع


متمدن (مُ تَ مَ دِّ) [ ع . ] (اِفا.) شهرنشین، دارای تمدن


متمرد (مُ تَ مَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) سرکش، نافرمان


متمرکز (مُ تَ مَ کِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - در مرکز جای گیرنده . 2 - فراهم آمده و جمع شده در یک نظام . 3 - متوجه و معطوف، دارای تمرکز


متمسک (مُ تَ مَ سِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - چنگ در زننده . 2 - بازدارنده


متمشی (مُ تِ مَ شّ) [ ع . ] (اِفا.) رونده


متملق (مُ تَ مَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) چاپلوس


متملک (مُ تَ مَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) مالک شونده، متصرف


متمم (مُ تَ مِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - تمام کنندة چیزی، کامل کننده . 2 - در دستور زبان کلمه ای که همراه حرف اضافه می آید و به فعل یا به صفت نسبت داده می شود. 3 - در ریاضی به هر یک از دو زاویه ای که مجموع اندازه های آن 90 درجه باشد. 4 - دنباله، بقیه


متمنی (مُ تَ مَ نّ) [ ع . ] (اِفا.)1 - تمنا کننده . 2 - خواهشمند، مستدعی


متمهد (مُ تَ مَ هِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - گسترنده . 2 - جاگیرنده . 3 - قادر (بر امری )؛ ج . متمهدین


متموج (مُ تَ مَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) موج زننده، موج دار


متمول (مُ تَ مَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) توانگر، ثروتمند


متمکن (مُ تَ مَ کِّ) [ ع . ] (اِفا.) جاگرفته، جایگزین


متمیز (مُ تَ مَ یِّ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) جدا شونده . 2 - (ص ) جدا، ممتاز


متن (مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نوشتة داخل صفحه که شامل حاشیه نمی شود.2 - زمین بلند. ج . متون


متنازع (مُ تَ ز) [ ع . ] (اِفا.) کسی که با دیگری در نزاع و کشمکش است


متناسب (مُ تَ س ) [ ع . ] (اِفا.) دارای تناسب و شباهت با یکدیگر


متناسق (مُ تَ س ) [ ع . ] (اِفا.) با نسق و ترتیب، منظم، مرتب


متنافر (مُ تَ فِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - دو خط که نه متوازی باشند و نه متقاطع . 2 - دور شونده از یکدیگر


متناقض (مُ تَ قِ) [ ع . ] (اِفا.) مخالف و ضد یکدیگر


متناهی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) به پایان رسیده، آنچه انتها و پایان داشته باشد


متناوب (مُ تَ وِ) [ ع . ] (اِفا.) یکی پس از دیگری، آنچه به نوبت بیاید


متناول (مُ تَ وِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - گیرندة چیزی . 2 - خورنده


متنبه (مُ تَ نَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) بیدار، آگاه، تنبیه شده


متنبی (مُ تَ نَ بّ) [ ع . ] (اِفا.) آن که ادعای نبوت کند


متنجز (مُ تَ نَ جِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آن که از دیگری بخواهد تا حاجت وی روا کند. 2 - روا کنندة حاجت ؛ ج . متنجزین


متنجس (مُ تَ نَ جِّ) [ ع . ] (اِفا.) نجس شونده، ناپاک


متنزل (مُ تَ نَ زِّ) [ ع . ] (اِفا.) فرود آینده، نزول کننده


متنزه (مُ تَ نَ زِّ) [ ع . ] (اِ.) محل باصفا؛ جای گردش و تفریح


متنسک (مُ تَ نَ سِّ) [ ع . ] (اِفا.) پرستنده، عبادت کننده


متنعم (مُ تَ نَ عِّ) [ ع . ] (اِفا.) توانگر، کسی که در ناز و نعمت است


متنفذ (مُ تَ نَ فِّ) [ ع . ] (اِفا.) بانفوذ


مولع (لِ) [ ع . ] (اِفا.) حریص، آزمند


متنفر (مُ تَ نَ فِّ) [ ع . ] (اِفا.) نفرت دارنده، بیزار


متنفس (مُ تَ نَ فِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نفس کشنده، نفس کش . 2 - جاندار، زنده ؛ ج . متنفسین


متنمر (مُ تَ نَ مِّ) [ ع . ] (اِفا.) خشمگین، زشت خو


متنور (مُ تَ نَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) روشنی یابنده، دارای نور


متنوع (مُ تَ نَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) گوناگون، دارای انواع، مختلف


متنکر (مُ تَ نَ کِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - ناشناس . 2 - کسی که ظاهر خود را تغییر داده باشد تا آن که شناخته نشود


مته (مَ تِّ) (اِ.) دستگاهی که با آن چوب، آهن، و دیوار را سوراخ کنند


متهاجم (مُ تَ جِ) [ ع . ] (اِفا.) هجوم کننده، حمله کننده


متهافت (مُ تَ فِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - لغزنده، لغزش کننده . 2 - پیاپی آینده ؛ ج . متهافتین


متهاون (مُ تَ وِ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که در کاری سُستی کند


متهتک (مُ تَ هَ تِّ) [ ع . ] (اِفا.) رسوا شونده، متفضح


متهجد (مُ تَ هَ جِّ) [ ع . ] (اِفا.) آن که شب هاتا هنگام سحر به عبادت خدا پردازد، شب زنده - دار


متهم (مُ تَّ هَ) [ ع . ] (اِمف .) بدنام و تهمت زده شده


متهور (مُ تَ هَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) بی پروا، دلیر


متهورانه (مُ تَ هَ وَُ نِ) [ ع - فا. ] (ق .) بی باکانه، گستاخانه


متواتر (مُ تَ تِ) [ ع . ] (اِفا.) پی درپی، پیاپی


متوارد (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) پیوسته، پی درپی


متواری (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) پنهان شده، فراری


متوازن (مُ تَ ز) [ ع . ] (اِفا.) هم وزن، برابر


متوازی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - برابر یکدیگر. 2 - دو خط برابر با هم که هرچه امتداد داده شوند به هم نرسند، موازی . ؛ متوازی الاضلاع چهار ضلعی ای که اضلاع آن دو به دو با هم موازیند. ؛ متوازی السطوح فضایی که دارای شش وجه است و هر دو وجه رو به رو متساوی و موازیند


متواصل (مُ تَ ص ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - به هم رسنده . 2 - پیوسته، متوالی


متواضع (مُ تَ ض ) [ ع . ] (اِفا.) فروتن، فروتنی کننده


متواضعانه (مُ تَ ضِ نِ) [ ع - فا. ] (ق .) با فروتنی، به حال تواضع


متواطی (مُ تَ) [ ع .متواطی ء ] (اِفا.) 1 - موافقت کننده با یکدیگر، سازوار. 2 - کلمه ای که معنیی عام و مشترک بین افرادی چند علی التساوی داشته باشد؛ مق . مشکک


متوافق (مُ تِ فِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) یکی شونده (با هم ). 2 - (ص .) سازگار. 3 - در فارسی دو عدد را گویند که دارای یک یا چند مقسوم - علیه باشند، مانند: 15 و 9 که هر دو بر 3 بخش پذیرند


متوالی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) پیاپی، پشت سرهم


متوجه (مُ تَ وَ جَّ) [ ع . ] (اِ.) محل توجه


متوجه (مُ تَ وَ جِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - توجه کننده، روی کننده . 2 - با حواس متمرکز


متوحد (مُ تَ وَ حِّ) [ ع . ] (اِفا.) یگانه، فرد


متوحش (مُ تَ وَ حِّ) [ ع . ] (اِفا.) ترسیده، وحشت کرده


متورط (مُ تَ وَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - به ورطه افتنده، فرو رونده . 2 - به کار دشوار افتاده


متورع (مُ تَ وَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) پارسا، پرهیزگار


متورم (مُ تَ وَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) آماسیده، ورم کرده


متوسد (مُ تَ وَ سِّ) [ ع . ] (اِفا.) تکیه کننده


متوسط (مَ تَ وَ سِّ) [ ع . ] (اِفا.) میانه، میانه رو، میانگین


متوسل (مُ تَ وَ سِّ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که دست به دامان دیگری بزند، توسل جوینده


متوشح (مُ تَ وَ شِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - پوشندة جامه . 2 - آن که شمشیر به پهلو آویزد


متوضا (مُ تَ وَ ضّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جای وضو گرفتن . 2 - مستراح، مبال


متوطن (مُ تَ وَ طِّ) [ ع . ] (اِفا.) اقامت کننده، مقیم شونده


متوغل (مُ تَ وَ غِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نیک مشغول شونده در کاری . 2 - دور رونده در شهرها؛ ج . متوغلین


متوفر (مُ تَ وَ فِّ) [ ع . ] (اِفا.) حرمت نگاه دارنده


متوفی (مُ تَ وَ فّا) [ ع . ] (اِمف .) مرده، فوت شده


متوقد (مُ تَ وَ قِّ) [ ع . ] (اِفا.) افروزنده، فروزان، نورانی


متوقع (مُ تَ وَ قِّ) [ ع . ] (اِفا.) امیدوار، چشم دارنده


متوقف (مُ تَ وَ قِّ) [ ع . ] (اِفا.) درنگ کننده، در یک جا ایستاده


متولد (مُ تَ وَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) زاییده شده، تولد یافته


متولی (مُ تَ وَ لّ) [ ع . ] (اِفا.) سرپرست، مباشر، سرپرست املاک موقوفه


متون (مُ) [ ع . ] (اِ.) جِ متن


متوهم (مُ تَ وَ هِّ) [ ع . ] (اِفا.) گمان برنده، خیال کننده


متوکل (مُ تَ وَ کِّ) [ ع . ] (اِفا.) آن که به خدا توکل کند


متکا (مُ تَ کّ) [ ع . ] (اِ.) بالش، تکیه گاه


مجاهره (مُ هَ رَ) [ ع . مجاهرة ] (مص ل .) آشکار ساختن، علنی کردن


متکاثر (مُ تَ ثِ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که بر دیگری در بسیاری مال غلبه کند و ببالد


متکاثف (مُ تَ ثِ) [ ع . ] (اِفا.) ستبر شده، ضخیم شده


متکافی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) برابر، همسان


متکامل (مُ تَ مِ) [ ع . ] (اِفا.) کامل شده، به کمال رسیده


متکبر (مُ تَ کَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) خودبین، مغرور، دارای تکبر


متکثر (مُ تَ کَ ثِّ) [ ع . ] (اِفا.) بسیار شونده، دارای کثرت


متکحل (مُ تَ کَ حِّ) [ ع . ] (اِفا.) سرمه کشنده ؛ ج . متکحلین


متکدی (مُ تَ کَ دّ) [ ع . ] (اِفا.) گدا


متکرر (مُ تَ کَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - دوبار کرده یا گفته شده . 2 - دو دله شونده، مردد؛ ج . متکررین


متکسر (مُ تَ کَ سِّ) [ ع . ] (اِفا.) شکسته شونده


متکفل (مُ تَ کَ فِّ) [ ع . ] (اِفا.) عهده دار؛ کفیل


متکلف (مُ تَ کَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) آن که کاری را متعهد شود و خود را در رنج و سختی بیندازد، دارای تکلف


متکلف (مُ تَ کَ لَّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آن که کاری را متعهد شود و به رنج و زحمت انجام دهد. 2 - کسی که به رنج و زحمت شعر گوید


متکلم (مُ تَ کَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) سخن گوینده


متکون (مُ تَ کَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) موجود شده، به وجود آمده


متکی (مُ تَّ) [ ع . متکی ء ] (اِفا.) تکیه کننده


متکیف (مُ تَ کَ یِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - پذیرندة کیفیتی . 2 - در فارسی کیف برنده، نشأه برنده ؛ ج . متکیفین


متیقظ (مُ تَ یَ قِّ) [ ع . ] (اِفا.) بیدار


متیقن (مُ تَ یَ قِّ) [ ع . ] (اِفا.) محقق، بی شبهه و گمان


متیقن (مُ تَ یَ قَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - به یقین دانسته، بی گمان دانسته . 2 - یقین، بی شبهه


متیل (مِ) (اِ.) پارچه ای که روی بالش یا لحاف می کشند


متیمن (مُ تَ یَ مِّ) [ ع . ] (اِفا.) مبارک و بابرکت


متین (مَ) [ ع . ] (ص .) محکم، استوار، سخت


متینگ (مِ) [ انگ . ] (اِ.) اجتماع، اجتماع مردم برای بحث و مذاکره دربارة مسائل اجتماعی


مثاب (مُ) [ ع . ] (اِمف .) پاداش داده شده


مثابت (مَ بَ) [ ع . مثابة ] (اِ.) 1 - محل اجتماعی مردم . 2 - حد، اندازه . 3 - مانند


مثابرت (مُ بَ رَ) [ ع . مثابرة ] 1 - (مص ل .) پیوسته در کاری بودن . 2 - پیشی گرفتن . 3 - تحمل رنج و مشقت


مثابه (مَ ب یا بَ) [ ع . مثابة ] (اِ.) 1 - جایگاه، منزلت . 2 - رتبه، درجه


مثافنت (مُ فَ یا فِ نَ) [ ع . مثافنة ] (مص م .) 1 - مجالست کردن، هم زانو نشستن . 2 - یاری کردن


مثال (مِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - مانند، شبیه . 2 - فرمان، حکم . ج . امثله . 3 - کلمه یا عبارتی که برای توضیح مطلبی یا قاعده ای آورده شود. 4 - شاهد. 5 - تصویر، تمثال . 6 - مجسمه، پیکر


مثال دادن (مِ. دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) فرمان دادن


مثالب (مَ لِ) [ ع . ] (اِ.) ج . مثلبه ؛ عیب، نقص


مثاله (مَ لَ یا لِ) [ ع . مثالة ] (اِفا.) 1 - فضل . 2 - حسن حال


مثانه (مَ نِ) [ ع . مثانة ] (اِ.) کیسة عضلانی غشایی که ادرار پس از خروج از کلیه ها، در آن جمع می شود


مثانی (مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - آیات قرآن . 2 - سورة فاتحه


مثبت (مُ بَ) [ ع . ] (ص .) 1 - ثبت شده . 2 - استوار شده، برقرار. 3 - ثابت شده، مدلل . 4 - دارای جنبة موافقت و پذیرش . 5 - خوشایند و خوب . 6 - ویژگی کمیتی بزرگ تر از صفر (ریاضی )


مثبت (مُ ب) [ ع . ] (اِفا.) 1 - ثابت کننده، مدلل سازنده . 2 - استوار کننده . 3 - ثبت - کننده . ج . مثبتین


مثبت (مُ ثَ بَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - محکم کرده، استوار کرده . 2 - برجای داشته


مثبت (مُ ثَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - محکم کننده، استوار کننده . 2 - برجا دارنده


مثبوت (مَ) [ ع . ] (اِمف .) پابرجا


مثردیطوس (مَ رَ) [ معر. ] (اِ.) معجون ضد سمی که تهیه شدن آن را اول دفعه منسوب به مهرداد (میترادات ) پادشاه پنتوس از خاندان پارت می دانند؛ مثرودیطوس


مثقال (مِ) [ ع . ] (اِ.) واحدی برای وزن معادل 116 سیر. ؛ مثقال ی هفت صنار فرق داشتن کنایه از: بسیار متفاوت بودن، بسیار برتر بودن


مثقب (مُ ثَ قِّ) [ ع . ] (اِفا.) سوراخ کننده ؛ ج . مثقبین


مثقب (مِ قَ) [ ع . ] (اِ.) مته و هر چیزی که سوراخ کند


مثقب (مُ ثَ قَّ) [ ع . ] (اِمف .) سوراخ کرده شده


مثقل (مُ ثَ قِّ) [ ع . ] (اِفا.) سنگین کننده، گران سنگ گرداننده


مثقل (مُ قَ) [ ع . ] (اِمف .) بار سنگین، تحمیل شده، گرانبار


مثقوب (مَ) [ ع . ] (اِمف .) سوراخ شده، دارای ثقبه


مثقول (مَ) [ ع . ] (ص .) سنگین، گران


مثل (مُ ثُ) [ ع . ] (اِ.) ج . مثال ؛ مانندها، شبیه ها


مجهود (مَ) [ ع . ] 1 - (اِمف .) کوشش کرده شده . 2 - (اِ.) جهد، کوشش، سعی


مثل (مِ ثْ) [ ع . ] (حر رب .) مانند، نظیر، همتا. ج . امثال . ؛ مثل موم : بسیار نرم . ؛ مثل تیر : بسیار تند. ؛ مثل استخوان : بسیار لاغر. ؛ مثل بره :بسیار رام . ؛ مثل شیشه : بسیار شکننده . ؛ مثل آدم : شایستة آدمیزاد


مثل (مَ ثَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سخن مشهور.2 - داستان، قصه . 3 - عبرت . 4 - پند، اندرز


مثل آوردن ( مثل آوردن . وَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) نقل کردن، مثل زدن


مثل زدن (مَ ثَ. زَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - مطلبی را به عنوان مثل نقل کردن . 2 - چیزی را به صفتی شناختن (عموماً)


مثلاً (مَ ثَ لَ نْ) [ ع . ] به طور مثال


مثلث (مُ ثَ لَّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شکلی که دارای سه ضلع و سه زاویه باشد. 2 - عطری که از ترکیب سه مادة خوشبو درست شده باشد


مثلثات (مُ ثَ لَ) [ ع . ] (اِمف . اِ.) 1 - جِ مثلث . 2 - بخشی از علم ریاضی که موضوعش مطالعه و تعیین روابط بین اضلاع و زوایای مثلث و تعیین عناصر نامعلوم یک مثلث از روی اندازه های معلوم آن است


مثله (مُ لِ) [ ع . مثلة ] (اِ.) گوش و بینی بریده شده


مثله کردن ( مثله کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - گوش هاوبینی کسی را بریدن . 2 - شکنجه دادن، عقوبت کردن


مثمر (مُ مِ) [ ع . ] (اِفا.) میوه دار، باردار، مفید


مثمن (مُ ثَ مَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - هشت تایی، هشت گوشه . 2 - فروخته شده


مثنوی (مَ نَ) [ ع . ] (اِ.) مزدوج، دو دو، شعر متحدالوزنی که هر یک از ابیات آن دارای قافیة مخصوص به خود باشد


مثنی (مُ ثَ نّا) [ ع . ] (اِ.) 1 - دو دو، دوتا دوتا. 2 - حرفی که دارای دو نقطه باشد


مثنی (مُ) [ ع . ] (اِفا.) ثناگوی، ستایشگر


مثوبت (مَ بَ) [ ع . مثوبة ] (اِ.) پاداش، جزا


مثول (مُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - به حضور آمدن، به خدمت ایستادن . 2 - تشبیه کردن . 3 - افتادن از موضع و جای خود. 4 - چسبیدن به زمین . 5 - بریدن گوش و بینی کشته برای عبرت دیگران


مثوی (مَ وا) [ ع . ] (اِ.) منزل، مکان


مثیب (مُ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - جزای نیک دهنده . 2 - عطا کننده


مثیل (مَ) [ ع . ] (ص .) شبیه، مانند، همانند


مج (مَ) (اِ.) = ماج : ماه، قمر


مجاب (مُ) [ ع . ] (اِمف .) جواب داده، پاسخ داده شده


مجاجه (مُ جَ یا جِ) [ ع . مجاجة ] 1 - (اِ.) آن چه از دهان بیرون ریزند. 2 - عصارة شی ء


مجادله (مُ د لِ) [ ع . مجادلة ] (اِمص .) خصومت، جدال


مجادیح ( م َ) [ ع . ] (اِ.) جِ مجد ح ؛ ستارگان مایل به غروب


مجاذبت (مُ ذَ یا ذ بَ) [ ع . مجاذبة ] (مص م .) نزاع کردن و کشمکش کردن


مجارات (مُ) [ ع . مجاراة ] (مص ل .) 1 - با هم رفتن . 2 - با هم برابری کردن . 3 - با یکدیگر سخن گفتن


مجاری (مَ) [ ع . ] (اِ.) جِ مجری ؛ محل جریان ها


مجاز (مُ) [ ع . ] (اِمف .) اجازه داده شده


مجاز (مَ) [ ع . ] (اِ.) غیر حقیقت، استعمال کلمه ای در غیر معنی حقیقی خود به شرط آن که آن معنی از جهتی مناسبت با معنی اصلی داشته باشد


مجازات (مُ) [ ع . مجازاة ] 1 - (مص م .) جزا دادن، پاداش دادن . 2 - (اِمص .) کیفر


مجازی (مَ) [ ع . ] (ص نسب .) غیرحقیقی


مجاعت (مِ عَ) [ ع . مجاعة ] (اِمص .) گرسنگی


مجال (مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جولانگاه . 2 - فرصت


مجالس (مَ لِ) [ ع . ] (اِ.) جِ مجلس


مجالست (مُ لِ سَ) [ ع . مجالسة ] (مص ل .) همنشینی و معاشرت


مجامع (مَ مِ) [ ع . ] (اِ.) جِ مجمع


مجامعت (مُ مَ عَ) [ ع . مجامعة ] (مص م .) هم بستر شدن، جماع کردن


مجاملت (مُ مَ لَ) [ ع . مجاملة ] (مص ل .) 1 - خوش رفتاری کردن . 2 - چرب زبانی کردن


مجامله (مُ مِ لِ) [ ع . مجاملة ] (مص ل .) چرب زبانی، جمله پردازی


مجان (مَ جّ) [ ع . ] (ص .) رایگان، دادن چیزی بدون دریافت بها


مجان (مَ نّ) [ ع . ] (اِ.) ج . مجن . سپرها


مجانب (مُ نِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - دور شونده، دوری گزیننده ؛ مق . مؤالف . 2 - در هندسه خط مستقیمی را مجانب یک منحنی می گویند که چون نقطه ای در روی منحنی حرکت کند و به سمت بی نهایت رود، فواصل این نقطه از این خط مرتب کم شود و میل به صفر کند


مجانبت (مُ نَ بَ) [ ع . مجانبة ] (مص ل .) 1 - دوری گزیدن . 2 - هم پهلو شدن


مجانس (مُ نِ) [ ع . ] (اِ فا.) همجنس


مجانی (مَ جّ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) رایگان، مفت


مجانین (مَ) [ ع . ] (ص .) جِ مجنون ؛ دیوانگان


مجاهد (مُ هِ) [ ع . ] (اِفا.) جهادکننده در راه خدا


مجاهده (مُ هَ د) [ ع . مجاهدة ] (مص ل .) کوشش و سعی بسیار کردن


مجاهر (مُ هِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - با کسی روبه رو جنگ کننده . 2 - دشمنی کننده . 3 - دشنام دهنده . 4 - آواز بلند کننده . 5 - آشکار کننده ؛ ج . مجاهرین


میسر (مَ س ) [ ع . ] (اِ.) قمار


مجاهز (مُ هِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - حریف در قمار، حریف در بازی نرد و شطرنج . 2 - فراهم کنندة وسایل و اسباب کاری . 3 - مستوفی


مجاهله (مُ هِ لِ) [ ع . مجاهلة ] (مص ل .) پافشاری کردن در جهل و نادانی


مجاوبت (مُ وَ بَ) [ ع . مجاوبة ] (مص م .) یکدیگر را جواب دادن


مجاور (مُ وِ) [ ع . ] (اِفا.) همسایه، همجوار، در کنار دیگری، کسی که به قصد ثواب در کنار یک بنای مقدس اقامت می کند


مجاورت (مُ وَ رَ) [ ع . مجاورة ] (مص ل .) همسایگی، نزدیکی


مجاوزت (مُ وَ زَ)(مص ل .)1 - از جایی گذشتن . 2 - عقب انداختن کسی را و گذشتن از وی


مجاول (مُ وِ) [ ع . ] (اِفا.) جولان کننده با هم (در نبرد)


مجبوب (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - خصی کرده . 2 - در علم عروض جب انداختن هر دو سبب «مفاعلین » است، «مفا» بماند، فعل به سکون لام به جای آن بنهند و فعل چون از «مفاعلین » منشعب باشد، آن را مجبوب خوانند یعنی خصی کرده به سبب آن که هر دو سبب از آخر آن انداخته اند


مجبور (مَ) [ ع . ] (اِمف .) ناگزیر، به زور بر کاری واداشته شده


مجبول (مَ) [ ع . ] (اِمف .) آفریده شده، فطری قرار داده شده، سرشته


مجتاز (مُ) [ ع . ] (اِمف .) گذرنده، رهسپار، راهگذار، عابر


مجتبی (مُ تَ با) [ ع . ] (اِمف .) برگزیده، پسندیده


مجتث (مُ تَ ثّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - از بیخ برکنده شده . 2 - نام یکی از بحور شعر بر وزن دو بار مفاعلن فعلاتن


مجتری (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - محرک به اقدام کاری . 2 - گستاخ


مجتلب (مُ تَ ل ) [ ع . ] (اِفا.) جلب کننده، کشنده


مجتلب (مُ تَ لَ) [ ع . ] (اِمف .) جلب شده، استخراج شده


مجتمع (مُ تَ مَ) [ ع . ] (اِ.) محل اجتماع


مجتمع (مُ تَ مِ) [ ع . ] (اِمف .) گردآمده، فراهم آمده


مجتنب (مُ تَ ن ) [ ع . ] (اِفا.) دوری کننده، احتراز کننده ؛ ج . مجتنبین


مجتهد (مُ تَ هِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - بسیار کوشنده . 2 - کسی که در فقه به درجة اجتهاد رسیده باشد


مجحوف (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - پاک ببرده، فرا رفته از روی زمین . 2 - در علم عروض جحف آن است که «فاعلاتن » را خبن کنند تا «فعلاتن » بماند، آنگه فاصله از آن بیندازند «تن » بماند؛ «فع » به جای آن بنهند و «فع » چون از «فاعلاتن » خیزد آن را مجحوف خوانند


مجد (مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بزرگی، بزرگواری . 2 - جلال، سربلندی


مجد (مُ جِ دّ) [ ع . ] (اِفا.) کوشش کننده، کوشا


مجداب (مِ) [ ع . ] (اِ.) زمینی که هیچ چیز در آن نروید


مجداف (م ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پاروی کشتی . 2 - بال مرغ


مجدانه (مُ جِ دّ نِ یا نَ) [ ع - فا. ] (ق .) از روی کوشش، با کوشش


مجدب (مُ دَ یا جَ دَّ) [ ع . ] (اِمف .) خشک و بی گیاه گردیده


مجدد (مُ جَ دَّ) [ ع . ] (اِمف .) تجدیده شده، دوباره پیدا شده


مجدد (مُ جَ دِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نوکننده، تازه کننده . 2 - در هر قرن (صد سال ) فردی ظهور نماید و آیین اسلام را تازه کند که او را مجد نامند


مجدداً (مُ جَ دَ دَ نْ) [ ع . ] (ق .) از نو، از سر نو


مجدر (مُ جَ دَّ) [ ع . ] (اِمف ) 1 - آبله رو، آبله دار. 2 - به شکل صورت آبله دار


مجدفه (مِ دَ فَ یا فِ) [ ع . مجدفة ] (اِ.) پاروی کشتی


مجدود (مَ) [ ع . ] (ص .) بختیار، کامروا


مجدور (مَ) [ ع . ] (ص .) آبله دار، آبله رو


مجدوع (مَ) [ ع . ] (اِمف .) بینی بریده


مجذوب (مَ) [ ع . ] (اِمف .) جذب شده


مجذور (مَ) [ ع . ] (اِ.) نک جذر


مجذوم (مَ) [ ع . ] (اِمف .) آنکه مبتلی به مرض جذام است ؛ ج . مجذومین


مجرا (مَ) [ از ع . ] (اِ.) نک مجری


مجرب (مُ جَ رَّ) [ ع . ] (اِمف .) کارآزموده، باتجربه


مجرح (مُ جَ رَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - زخم زده، زخمی کرده . 2 - کسی که شهادتش رد شده . 3 - قسمی از نقش بریدگی بر کنار دریاچه


مجرد (مُ جَ رَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - تنها. 2 - بی - همسر. 3 - دارای جنبة نظری


مجردات (مُ جَ رَّ) [ ع . ] (اِمف .) جِ مجرده ؛ در فلسفه عقول و نفوس را گویند


مجردی (مُ جَ رَّ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) ستون بنا


مجرفه (مِ رَ فَ) [ ع . مجرفة ] (اِ.) بیل


مجرم (مُ رِ) [ ع . ] (اِفا.) گناهکار


مجره (مَ جَ رَّ) [ ع . مجرة ] (اِ.) کهکشان


مجروح (مَ) [ ع . ] (اِمف .) زخمی، زخم خورده


مجرور (مَ) [ ع . ] (اِمف .) پوست کنده شده


مجرور ( مجرور .) [ ع . ] (اِمف .) 1 - کشیده شده . 2 - کسره داده شده . 3 - هر یک از سازهای آرشه ای


مجرگ (مَ رَ) (اِ.) = مچرگ : بیگار، کار مفت


مجری (مِ) (اِ.) صندوقچة آهنی قفل دار


مجهور (مَ) [ ع . ] (ص .) پیدا، آشکار، علنی


مجری (مُ) [ ع . ] (اِفا.) اجراء کننده، انجام دهنده . ؛ مجری حکم (قانون ) کسی که حکم قانونی را به مرحلة اجرا درآورد


مجری (مُ را) [ ع . ] (اِمف .) روان کرده شده


مجری (مَ را) [ ع . ] (اِ.) محل جریان و عبور. ج . مجاری


مجریه (مُ یِ یا یَ) [ ع . مجریة ] (اِفا.) مؤنث مجری . ؛قوة مجریه یکی از قوای سه گانة مملکت که موظف به اجرای قوانین و مقررات است و آن شامل رییس مملکت و هیئت وزیران است . مق مقننه و قضاییه


مجزا (مُ جَ زّ) [ ع . ] (اِمف .) جدا شده، تجزیه شده


مجزوم (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - ساکن شده . 2 - بریده شده . 3 - یقین کرده شده


مجس (مَ جَ سّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - محل نبض . 2 - سینه، جای نفس


مجسطی (مِ جَ) [ یو. ] (اِ.) سونتاکسیس ماثماتیکا یا مجموعة ریاضی ؛ رساله ای است در نجوم تألیف کلاودیوس بطلمیوس - 150 - ق . م . - که بعدها توسط شارحین صفت عالی «مگستیه » یا «مجسطی » به آن داده شد


مجسم (مُ جَ سَّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - به صورت جسم درآورنده . 2 - آشکار کننده


مجسم (مُ جَ سِّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - به صورت جسم درآمده، دارای جسم، دارندة جسمیت، تناور. 2 - مصور. 3 - آشکار شده


مجسمه (مُ جَ سَّ مِ) [ ع . ] (اِ.) تندیس، جسمی به شکل انسان یا حیوان که از سنگ، گچ یا فلز ساخته باشند


مجصص (مُ جَ صَّ) [ ع . ] (اِمف .) گچ گرفته، گچ اندوده، گچ کاری شده


مجصص (مُ جَ صِّ) [ ع . ] (اِفا.) گچ کار


مجعد (مُ جَ عَّ) [ ع . ] (اِمف .) موی پیچ و تاب دار، موی ناصاف


مجعول (مَ) [ ع . ] (اِمف .) ساخته شده، جعل شده


مجفف (مُ جَ فَّ) [ ع . ] (اِمف .) خشک کرده شده


مجفف (مُ جَ فِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - خشک کننده . 2 - دوایی که موجب از بین رفتن رطوبات یا تقلیل آن شود


مجلبه (مَ لَ بَ یا ب) [ ع . مجلبة ] 1 - (مص م .) به سوی خود کشیدن، جلب کردن . 2 - (اِ.) وسیلة جلب


مجلد (مُ جَ لَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - کتاب جلد کرده شده . 2 - واحدی برای شمارش کتاب


مجلد (مُ جَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - پوست کننده . 2 - صحاف


مجلس (مَ لِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - محل نشستن . 2 - محل اجتماع برای مشاوره و گفتگو. 3 - جلسه، نشست . 4 - بار، دفعه . ؛ مجلس شورا نهادی متشکل از نمایندگان مردم جهت قانون گذاری . ؛ مجلس خبرگان نهادی متشکل از نمایندگان انتخابی جهت تعیین رهبر یا شورای رهبری . ؛ مجلس ختم یا ترحیم اجتماعی معمولاً در مسجد جهت سوگواری شخص تازه درگذشته


مجلس کردن ( مجلس کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) جمع شدن و گفتگو نمودن


مجلسی (مَ لِ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - شایسته یا مناسب مجلس . 2 - لباس یا هر چیزی که مخصوص مجالس مهم و رسمی باشد


مجلل (مُ جَ لَّ) [ ع . ] (اِمف .) باشکوه، عظیم


مجله (مَ جَ لِّ) [ ع . مجلة ] (اِ.) مجموعه ای از مقالات گوناگون که به طور هفتگی یا ماهانه چاپ می شود


مجله ( مجله .) [ معر - عبر. ] (اِ.) نام عید یهودیان که در روز 14 ماه آذار منعقد می شد و آن را «بوری » نیز خوانند


مجلی (مُ جَ لْ لا) [ ع . ] (اِمف .) 1 - جلا داده شده . 2 - آشکار کرده شده


مجلی (مُ جَ لّ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) جلا دهنده . 2 - آشکار کننده . 3 - (اِ.) اسب اول که از همة اسبان در مسابقه پیش افتد


مجمجه (مَ مَ جِ) [ ع . مجمجمة ] (مص م .) 1 - درست و رسا بیان نکردن خبر، پچپچه . 2 - بدون نقطه و اِعراب نوشتن کتاب


مجمر (مِ مَ) [ ع . مجمرة ] (اِ.) منقل، آتش دان، عودسوز


مجمز (مُ جَمِّ) [ ع . ] (ص .) شترسوار، جمازه سوار


مجمع (مَ مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - محل اجتماع، محل گرد آمدن . 2 - نهادی که تصدی امور خاصی را بر عهده دارد


مجمعه (مَ مِ عَ یا عِ) [ ع . مجمعة ] (اِ.) سینی بزرگ مسی


مجمل (مُ مَ) [ ع . ] (اِمف .) مختصر، کوتاه


مجمل (مُ مِ) [ ع . ] (اِفا.) تحسین کننده، ستاینده


مجملاً (مُ مَ لَ نْ) [ ع . ] (ق .) به طور اجمال، منحصراً


مجموع (مَ) [ ع . ] 1 - (اِمف .) گرد آمده، گرد - آورده شده . 2 - (اِ.) حاصل جمع (ریاضی ). 3 - مجموعاً، همگی


مجموعه (مَ عَ یا عِ) [ ع . ] (اِمف .) چیزهایی که در یک جا گرد آمده باشد


مجن (مِ جَ) [ ع . ] (اِ.) سپر


مجنب (مُ جَ نَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - دور کرده، پرهیز داده . 2 - آن بعد که یک پرده رد کرده باشد؛ مق . طنینی، بقیه


مجنون (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - دیوانه، بی عقل . 2 - عاشق


مجنی (مَ یّ) [ ع . ] (اِمف .) آن که مورد جنایت واقع شده


مجهز (مُ جَ هِّ) [ ع . ] (اِفا.) مهیا کنندة اسباب، تجهیزکننده


مجهز (مُ جَ هَّ) [ ع . ] (اِمف .) تجهیز شده، آماده


مجهل (مَ هَ) [ ع . ] (اِ.) بیابانی که نشانه ای در آن نباشد و مسافران راه به جایی نبرند


مجهول (مَ) [ ع . ] (اِمف .) ناشناخته، نامعلوم


مجهول الهویه (مَ لُ لْ هُ یِّ) [ ع . مجهول - الهویة ] (ص .) آن که یا آن چه هویت یا نام و نشان او نامعلوم باشد، ناشناس


مجوز (مُ جَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) تجویز شده، روا داشته شده، اجازه نامه


مجوس (مَ) [ معر. ] (ص .) نامی که عرب ها به زرتشتیان داده بودند


مجوف (مَ جَ وَّ) [ ع . ] (اِمف .) کاواک، میان تهی


مجون (مُ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - سختی، درشتی . 2 - بی باکی


مجی ء (مَ) [ ع . ] (مص ل .) آمدن ؛ مق . ذهاب


مجیب (مُ) [ ع . ] (اِفا.) اجابت کننده، پاسخ دهنده، قبول کننده


مجید (مَ) [ ع . ] (ص .) بزرگوار، گرامی


مجیدن (مَ دَ) (مص ل .) بسودن، دست مالیدن، لمس کردن


مجیر (مُ) [ ع . ] (اِفا.) پناه دهنده، فریادرس


مجیز (مُ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - اجازه دهنده، رخصت دهنده . 2 - ولی و مصلح امر یتیم . 3 - بندة مأذون در تجارت


مجیز (مَ) (اِ.) (عا.) تملق، چرب زبانی . ؛ مجیز کسی را گفتن تملق او را گفتن


محابا (مُ) [ ع . محاباة ] (مص ل .) 1 - ترس، پروا، احتیاط، ملاحظه، طرفداری . 2 - کسی یا چیزی را ویژة خود ساختن


محابات (مُ) [ ع . محاباة . ] 1 - (مص ل .) یاری کردن . 2 - طرفداری کردن از کسی، جانبداری کردن بر خلاف عدالت . 3 - منحرف شدن از عدل، میل به ناحق کردن . 4 - کسی را مخصوص خود کردن، ویژة خویش ساختن . احتیاط کردن، ملاحظه کردن . 5 - (اِمص .) یاری، طرفداری از کسی . 6 - احتیاط، ملاحظه


محابس (مَ ب) [ ع . ] (اِ.) جِ محبس


محاجه (مُ جِّ) [ ع . محاجة ] (مص ل .) 1 - حجت آوردن . 2 - دشمنی کردن . 3 - بحث همراه با پرخاش، بگومگو، یکی به دو


محادثه (مُ د ثِ) [ ع . محادثة ] (مص ل .) با هم سخن گفتن


محاذات (مُ) [ ع . محاذاة ] (مص ل .) مقابل چیزی قرار گرفتن، برابر هم قرار داشتن


محاذی (مُ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - روبرو شونده . 2 - مقابل، برابر


محارب (مُ رِ) [ ع . ] (اِفا.) جنگجو، نبردکننده


محاربه (مُ رِ ب) [ ع . محاربة ] (مص ل .) جنگیدن، پیکار کردن


محارست (مُ رَ سَ) [ ع . محارسة ] (مص م .) نگاهبانی کردن، پاسبانی کردن


محارم (مَ رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ محرم


محاره (مَ رَ یا رِ) [ ع . محارة ] 1 - (اِمص .) نقصان، کاهش . 2 - (اِ.) جای بازگشت . 3 - اندرون . 4 - پیوند کتف . 5 - صدف . 6 - (کن .) اندک


محاریب (مَ) [ ع . ] (اِ.) جِ محراب


محاسب (مُ س ) [ ع . ] (اِفا.) حساب کننده، حسابدار


محاسبه (مُ س ب) [ ع . ] (مص م .) 1 - حساب کردن، رسیدگی به حساب . 2 - حساب چیز ی را نگه داشتن . ج . محاسبات


محاسدت (مُ س دَ) [ ع . محاسدة ] (مص ل .) حسد ورزیدن، بدخواهی کردن


محاسن (مَ س ) [ ع . ] (اِ.) جِ حسن  - نیکویی - ها، خوبی ها. 2 - موی صورت، ریش و سبیل


محاصره (مُ ص رِ) [ ع . محاصرة ] (مص م .) گرداگرد کسی یا جایی را گرفتن و راه را بر آن بستن


محاضر (مَ ض ) [ ع . ] (اِ.) جِ محضر


محاضرات (مُ ضَ یا ض ) [ ع . ] (مص اِ.) معلومات ادبی و تاریخی که در مجالس علما رد و بدل شود. جِ محاضره


محاضره (مُ ض رِ) [ ع . ] (مص ل .) گفتگو و سؤال و جواب حضوری کردن


محاط (مُ) [ ع . ] (اِمف .) احاطه شده


محافظ (مُ فِ) [ ع . ] (اِفا.) نگهبان، حافظ


محافظت (مُ فَ ظَ) [ ع . محافظة ] 1 - (مص م .) نگاهبانی کردن، حفظ کردن . 2 - نگاه داشتن . 3 - (اِمص .) نگهبانی، حفاظت


محافظه کار (مُ فَ یا فِ ظَ یا ظِ) [ ع - فا. ] (ص فا.) کسی که طرفدار سنن و آداب گذشته است و با بدعت ها و تشکیلات جدید مخالفت می ورزد


محافل (مَ فِ) [ ع . ] (اِ.) جِ محفل


محاق (مُ) [ ع . ] 1 - (اِمف .) پوشیده شده، احاطه شده . 2 - سه شب آخر ماه قمری که در آن ماه از چشم ناظر زمینی دیده نمی شود


محال (مَ) [ ع . ] (اِ.) جِ محل  - محل ها، جای ها. 2 - بلوک


محال (مُ) [ ع . ] (اِمف .) نشدنی، غیرممکن


محال اندیش ( محال اندیش . اَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) آن که در امور محال تفکر کند


محامات (مُ) [ ع . محاماة ] (مص م .) پشتیبانی کردن، طرفداری کردن


محامد (مَ مِ) [ ع . ] (اِ.) جِ محمدة ؛ کردارهایی که موجب ستایش شود، خصلت نیکو


محامل (مَ مِ) [ ع . ] (اِ.) جِ محمل


محامی (مُ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - حمایت کننده، دفاع کننده . 2 - وکیل دادگستری


محاوره (مُ وِ رَ یا رِ) [ ع . محاورة ] (مص ل .) گفتگو کردن


محاوله (مُ وِ لِ) [ ع . محاولة ] (مص ل .) 1 - تیز نگریستن به سوی چیزی . 2 - حیله کردن برای به دست آوردن چیزی


محاکات (مُ) [ ع . محاکاة ] (مص م .) 1 - حکایت کردن با یکدیگر. 2 - مشابه کسی یا چیزی شدن


محاکم (مَ کِ) [ ع . ] (اِ.) جِ محکمه ؛ دادگاه ها


محاکمه (مُ کِ مِ) [ ع . محاکمة ] (مص ل .) 1 - با کسی به دادگاه رفتن و برای هم اقامة دعوی کردن . 2 - دادرسی


محب (مُ حِ بّ) [ ع . ] (اِفا.) دوست دارنده، دوستدار


محبت (مَ حَ بَّ) [ ع . محبة ] (مص م .) مهربانی، لطف


محبر (مُ حَ بِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - خوشنویس . 2 - آرایندة سخن و شعر


محبره (مَ بَ رِ) [ ع . محبرة ] (اِ.) دوات و مرکب دان . ج . محابر


محبس (مَ بَ) [ ع . ] (اِ.) زندان . ج . محابس


محبل (مَ بَ) [ ع . ] (اِ.) هنگام باردار شدن، زمان آبستنی


محبوب (مَ) [ ع . ] (اِمف .) دوست داشته شده، معشوق


محبوبه (مَ بَ یا ب) [ ع . محبوبة ] (اِمف .) معشوقه


محبوبیت (مَ یَّ) [ ازع . ] (مص جع .) محبوب بودن، مورد محبت بودن


محبوس (مَ) [ ع . ] (اِمف .) گرفتار، زندانی


محت (مَ) [ ع . ] (ص .) 1 - صلب و سخت از هر چیز. 2 - روز گرم . 3 - خردمند تیز خاطر. 4 - خالص از هرچیز


محتاج (مُ) [ ع . ] (اِفا.) نیازمند


محتاط (مُ) [ ع . ] (اِفا.) با احتیاط، احتیاط - کننده


محتال (مُ) [ ع . ] (اِفا.) حیله گر، مکار


محتاله (مُ لِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - زن حیله گر. 2 - جاکش


محتبس (مُ تَ ب) [ ع . ] (اِفا.) بازداشت - کننده، بند کننده


محتجب (مُ تَ جِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) پنهان شونده


محتد (مَ تِ) [ ع . ] (اِ.) اصل، نسب


محتد (مُ تَ دّ) [ ع . ] (اِفا.) خشم کننده


محترث (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - احتراز کننده . 2 - خویشتن دار


محترز (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) پرهیزکننده


محترس (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) نگهبانی کننده، پاسبان


محترف (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) پیشه ور، صنعتگر


محترق (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) سوخته، سوزان


محترقه (مُ تَ رِ قِ یا قَ) [ ع . محترقة ] (اِفا.) مؤنث محترق . ؛ مواد محترقه موادی که موجب سوزاندن اشیا و تولید حریق شود


محترم (مُ تَ رَ) [ ع . ] (اِمف .) بزرگوار، مورد احترام


محترمانه (مُ تَ رَ نِ) [ ع - فا. ] (ق .) بااحترام


محتسب (مُ تَ س ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - حساب کننده . 2 - داروغه، مأمور حکومت که وظیفه اش امر به معروف و نهی از منکر است


محتشد (مُ تَ ش ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آن که در بذل مال و یاری دریغ نکند. 2 - آماده، مهیا


محتشم (مُ تَ شَ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - توانا و بزرگ . 2 - دارای خدم و حشم بسیار، باشکوه و جلال


محتضر (مُ تَ ض ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - به شهر آینده . 2 - حاضر شونده


محتضر (مُ تَ ضَ) [ ع . ] (اِمف .) کسی که در حال احتضار و مرگ باشد


محتقن (مُ تَ ق ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - بیماری که به حبس بول دچار شود. 2 - بیماری که برای بهبود از بند شدن بول حقنه گیرد. 3 - نسجی که در آن خون زیاد جمع شده باشد، نسجی که خون بیشتری در آن مانده باشد و در نتیجه دچار ازدیاد حجم شده باشد. 4 - جمع شونده، گرد آینده (شیر، خون )


محتلب (مُ تَ لِ) [ ع . ] (اِفا.) دوشنده


محتلم ( مُ تَ لِ) [ ع . ] (اِفا.) دستخوش احتلام، دستخوش انزال در خواب


محتمل (مُ تَ مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - احتمال داشته شده . 2 - تحمل کرده شده


محتوم (مَ) [ ع . ] (اِمف .) حتمی، ناگزیر


محتوی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) حاوی، شامل


محتکر (مُ تَ کِ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که کالاها را در انبار نگه می دارد تا پس از گران شدن بفروشد


محجب (مَ حَ جَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - در پرده کرده . 2 - بازداشته


محجب (مُ جَ) [ ع . ] (اِمف .) پوشیده شده، پنهان


محجر (مُ هَ جَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - سخت گردیده مانند سنگ . 2 - سنگ چین شده، با سنگ برآورده . 3 - خرمن ماه، هاله . در فارسی : محجور، ممنوع


محجل (مَ حَ جَّ) [ ع . ] (ص .) اسبی که دست و پایش سفید باشد


محجم (مِ جَ) [ ع . ] 1 - (ص .) رقیق، تنگ . 2 - (اِ.) آلت حجامت، شاخ حجامت


محجن (مَ جَ) [ ع . ] (اِ.) هر چوب سرکج مانند چوگان . ج . محاجن


محجه (مَ حَ جِّ) [ ع . محجة ] (اِ.) راه، میانة راه


محجوب (مَ) [ ع . ] (اِمف .) باحجاب، شرمگین


محجوج (مَ) [ ع . ] (اِمف .) کسی که توسط حجت و برهان مغلوب شده، مغلوب به دلیل


محجور (مَ) [ ع . ] (اِمف .) شخص بالغی که توانایی ذهنی کافی ندارد و به حکم دادگاه زیر سرپرستی شخص دیگری قرار می گیرد


محجوم (مَ) [ ع . ] (اِمف .) مرد حجامت گرفته


محدب (مُ حَ دَّ) [ ع . ] (اِمف .) گوژپشت و برآمده


محدث (مُ دَ) [ ع . ] 1 - (اِمف .) چیزی که تازه پیدا شده . 2 - آن چه در کتاب و سنت و اجماع معروف نباشد. ج . محدثات


محدث (مُ حَ دِّ) [ ع . ] (اِفا.) گردآورنده و بیان کنندة احادیث


محدد (مُ حَ دِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - تعیین کنندة حد و کرانة چیزی . 2 - تیز کننده (کارد و جز آن )


محدود (مَ) [ ع . ] (اِمف .) دارای حد و مرز


محدودیت (مَ یَّ) [ ازع . ] (مص جع .) 1 - محدود بودن . 2 - دارای حد بودن


محذور (مَ) [ ع . ] (اِمف .) پرهیز شده، آنچه که از آن دوری کنند


محذورات (مَ) [ ع . ] (اِمف .) جِ محذوره  - دوری شده ها. 2 - مشکلات، گرفتاری ها


محذوف (مَ) [ ع . ] (اِمف .) حذف شده، انداخته شده


محراب (مِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بالای خانه و صدر مجلس . 2 - جای ایستادن پیشنماز در مسجد. 3 - بخشی از یک عبادتگاه که در هنگام عبادت رو به آن می ایستند. ج . محاریب


محرابی ( محرابی .) [ ع - فا. ] 1 - (ص نسب .) منسوب به محراب . 2 - (اِ.) مسجد. 3 - نوعی شمشیر


محرر (مُ حَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نویسنده، نگارنده . 2 - آزادکننده


محرر (مُ حَ رَّ) [ ع . ] (اِمف .) نوشته شده


محرز (مُ رَ) [ ع . ] (اِمف .) گرفته شده، به دست آورده شده


محرز (مُ رِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - احراز کننده، گرد آورنده . 2 - پناهگاه دهنده، در حرز کننده . 3 - استوار کننده . ج . محرزین


محرض (مُ حَ رَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - آن که از عشق و اندوه گداخته باشد. 2 - مرد بر جای مانده که نتواند برخیزد. 3 - برانگیخته شده، ورغلانیده . ج . محرضین


محرض (مُ حَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) تحریک کننده، ورغلاننده، مشوق . ج . محرضین


محرف (مُ حَ رَّ) [ ع . ] (اِمف .) تحریف شده


محرق (مُ حَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نیک سوزاننده به آتش . 2 - آن چه موجب تشنگی گردد. 3 - دوایی را گویند که پس از مالیدن بر روی پوست بدن ایجاد سوزش و تحریک شدید کند، مانند: فرفیون، خردل و غیره


محرق (مُ رِ) [ ع . ] (اِفا.) سوزاننده


محرق (مُ حَ رَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - سوخته شده . 2 - آب جوش داده به آتش


محرقه (مُ رِ قَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - آتشگیره . 2 - بیماری تیفوس


محرم (مَ رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - از اعضای نزدیک خانواده، کسی که ازدواج با او حرام باشد. 2 - کنایه از: زن، زوجه . 3 - خویشاوند، خویش . 4 - آشنا. 5 - هم راز. ج . محارم


محرم (مُ رِ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که لباس احرام بر تن دارد


محرم (مُ حَ رَّ) [ ع . ] (اِمف .) نام ماه اوُل از دوازده ماه قمری


محرمات (مُ حَ رَّ) [ ع . ] (اِ مف .) 1 - چیزهای حرام . 2 - زنان حرم . 3 - در فارسی جامة راه راه الوان . ج . محرمه (محرم )


محرمانه (مَ رَ نِ) [ ع - فا. ] (ق .) به طور سرّی، به صورت پنهانی


محرمیت (مَ رَ یَّ) [ ازع . ] (حامص .) محرم بودن


محرور (مَ) [ ع . ] (اِمف .) گرم شده از تب یا خشم


محروس (مَ) [ ع . ] (اِمف .) نگاه داشته شده، حراست شده، حفظ شده


محروسه (مَ سَ یا س ) [ ع . ] (اِمف .) مونث محروس . ؛ ممالک محروسه عنوانی که در عهد قاجار به کشور ایران داده بودند


محروق (مَ) [ ع . ] (اِمف .) سوخته شده، افروخته شده


محروم (مَ) [ ع . ] (اِمف .) بی نصیب، بی بهره


محرومیت (مَ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) محروم بودن، محرومی


محرک (مُ حَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - حرکت دهنده . 2 - تحریک کننده، برانگیزنده


محرک (مُ حَ رَّ) [ ع . ] (اِ مف .) تحریک شده، برانگیخته . ج . محرکین


محزون (مَ) [ ع . ] (اِمف .) اندوهگین


محسن (مُ س ) [ ع . ] (اِفا.) نیکوکار


محسن (مُ سَ) [ ع . ] (اِمف .) احسان شده . ج . محسنین


محسن (مُ حَ سَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - نیکوساخته، زینت داده . 2 - تحسین شده


محسنات (مُ حَ سَّ) [ ع . ] (اِمف .) جِ محسنه . صفات نیکو، کارهای نیک


محسنه (مُ سَ نَ یا نِ) [ ع . محسنة ] (اِمف .) مؤنث محسن  - زن احسان شده . 2 - خوبی، نیکی . 3 - صفت خوب، خصلت نیک . ج . محسنات


محسوب (مَ) [ ع . ] (اِمف .) شمرده شده، به حساب آمده


محسود (مَ) [ ع . ] (اِمف .) مورد حسادت واقع شده


محسور (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - دریغ خورنده . 2 - خیره چشم


محسوس (مَ) [ ع . ] (اِمف .) حس شده، دریافت شده


محسوسات (مَ) [ ع . ] (اِمف .) جِ محسوسه ؛ اموری که با حواس پنجگانه ادراک شوند


محشر (مَ شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جای گرد آمدن مردم . 2 - روز قیامت . 3 - در فارسی به معنی خیلی عالی، بی نظیر


محشور (مَ) [ ع . ] (اِمف .) برانگیخته شده، گردهم جمع شده


محشور بودن ( محشور بودن . دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) با هم بودن، همراه بودن


محشور شدن ( محشور شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - گرد آمدن با کسی (کسانی ) در روز قیامت . 2 - معاشر شدن


محشی (مُ حْ) [ ع . ] (اِمف .) کتابی که بر آن حاشیه نوشته شده


محشی (مُ حَ شّ) [ ع . ] (اِفا.) حاشیه نویسنده بر کتابی


محصد (مُ صَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - زراعت نادروة خشک شده . 2 - ریسمان محکم تافته . 3 - استوار، محکم


محصر (مُ ص ) [ ع . ] (اِفا.) محاصره کننده


محصص (مُ حَ صِّ) [ ع . ] (اِفا.) آشکار، ظاهر


محصل (مُ حَ صَّ) [ ع . ] (اِمف .) حاصل کرده شده . معنی (معنای ) محصل : معنی مفید فایده، نتیجة کلام، ماحصل


محصل (مُ حَ صِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - تحصیل کننده و گردآورنده . 2 - دانش آموز، دانشجو


محصله (مُ حَ صَّ لَ یا لِ) [ ع . محصلة ] 1 - (اِمف .) مؤنث محصل، حاصل کرده شده . 2 - نتیجة کلام، ماحصل


محصن (مُ صَ) [ ع . ] (اِمف .) مردی که ازدواج کرده باشد، مرد زن دار. ج . محصنات


محصن (مِ صَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - قفل 2 - زنبیل


محصن (مُ حَ صِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - استوار گرداننده . 2 - در حصن کننده . 3 - گرداگرد شهر را برآورنده . ج . محصنین


محصنه (مُ صَ نَ) [ ع . ] (اِمف .) زنِ شوهردار. ج . محصنات


محصود (مَ) [ ع . ] (اِمف .) زراعت دروده، درو شده


محصور (مَ) [ ع . ] (اِمف .) محاصره شده


محصول (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - حاصل شده، به دست آمده . 2 - حاصل زراعت و مانند آن


محصون (مَ) [ ع . ] (اِمف .) استوار شده (در حصار و جز آن )


محض (مَ) [ ع . ] (اِ.) خالص، ناب، بدون ترکیب


محضر (مَ ضَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - محل حضور. 2 - دفتر ثبت اسناد. ج . محاضر


محضر کردن (مَ ضَ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) محضر ساختن، استشهاد تهیه کردن، برای تأیید سخنی امضاء و شهادت جمع کردن


محضردار ( محضردار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) صاحب دفتر اسناد رسمی، سردفتر


محضور (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - حاضر شده . 2 - چیزی با بسیار آفت که پریان بر آن حاضر شوند


محضون (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - در کنار گرفته . 2 - دربردارنده


محط (مَ حَ طّ) [ ع . ] (اِ.) محل فرود آمدن


محط (مَ حَ طّ) [ ع . ] (اِ.) محل فرود آمدن . ؛ محط رحال بارانداز کاروان


محظور (مَ) [ ع . ] (اِمف .) حرام شده، ممنوع


محظوظ (مَ) [ ع . ] (اِمف .) بهره مند، کامروا


محفظه (مَ فَ ظِ) [ ع . محفظة ] (اِ.) 1 - آنچه که در آن چیزی را نگهداری کنند. 2 - کیف دستی


محفل (مَ فِ) [ ع . ] (اِ.) انجمن، مجلس . ج . محافل


محفه (مَ حَ فِّ) [ ع . محفة ] (اِ.) تخت روان، کجاوه


محفور (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - حفر شده، کنده شده . 2 - کسی که دندان های وی خالی یا فرسوده شده


محفوره (مَ رَ یا رِ) (اِ.) زیلو و قطیفة خواب دار که مردم فرش خانه و غیره کنند


محفوری ( محفوری .) [ ع . ] (اِ.) ظاهراً مالی بوده که به مصادره و جریمه یا به عنوان طرح یا مالیات اجباری از کسی می گرفتند


محفوری (مَ) [ ع . ] 1 - (ص نسب .) منسوب به محفور. 2 - (اِ.) فرش های مخصوص از قبیل زیلو و قطیفة خواب دار و غیره که در شهر «محفوره » می بافتند


محفوظ (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - نگاهداری شده، حراست شده . 2 - از بر شده


محفوظات (مَ) [ ع . ] (اِمف .) جِ. محفوظه  - حفظ شده . 2 - آن چه در ذهن و یاد نگه داشته شده باشد


محفوف (مَ) [ ع . ] (اِمف .) گرداگرد


محق (مُ حِ قّ) [ ع . ] (اِفا.) حق دارنده، دارای حق


محق (مَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) تأخیر گردانیدن . 2 - محو کردن، پاک کردن . 3 - کاستن، کاهانیدن . 4 - (مص ل .) کاهیدن


محقر (مُ حَ قَّ) [ ع . ] (اِفا.) ناچیز، کوچک


محقق (مُ حَ قِّ) [ ع . ] (اِفا.) تحقیق کننده، اهل تحقیق


محقق (مُ حَ قَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - امر تحقیق شده، راست و درست . 2 - تحقیق یافته، به حقیقت پیوسته


محل (مَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خشک سال رسیدن زمین را، قحط زده شدن . 2 - سعایت کردن نزد سلطان . 3 - (مص م .) رنج دادن کسی را به سعایت . 4 - (اِمص .) خشک سالی، قحط . 5 - (ص .) مرد بی خبر و بی فایده . 6 - (اِ.) مکر، فریب


محل (مُ حِ لّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - از حرم بیرون آینده . 2 - مرد شکنندة حرمت حرام . 3 - مردی که هیچ بر عهدة خود ندارد. 4 - مردی که ماه حرام یا امر حرام را حرمت ننهد. 5 - گوسفند که چون گیاه بهار بخورد شیر فرود آرد


محل (مَ حَ لّ) [ ع . ] (اِ.) جا، مکان


محل نهادن (مَ حَ. نَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) اهمیت دادن، اعتنا کردن


محلب (مَ لَ) [ ع . ] (اِ.) انگبین


محلب (مِ لَ) [ ع . ] (اِ.) ظرفی که در آن شیر دوشند، محلاب، شیردوشه . ج . محالب


محلف (مُ لِ) [ ع . ] (اِفا.) سوگند دهنده


محلق (مِ لَ) [ ع . ] (اِ.) تیغی که بدان موی تراشند. 2 - گلیم درشت


محلق (مُ حَ لَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - موی سترده، موی تراشیده . 2 - خرمایی که ثلث آن پخته باشد. 3 - محل پرواز به بالا و دور زدن


محلل (مُ حَ لِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - حل کننده، تحلیل برنده . 2 - مردی که با زن سه طلاقه ازدواج می کند و او را طلاق می دهد تا آن زن بتواند دوباره با همسر پیشین خود ازدواج کند


محلل (مُ حَ لَّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - تحلیل شده، تحلیل رفته . 2 - حلال گردانیده . 3 - هر آب که در آن شتران فرود آمده تیره و کدر ساخته باشند


محله (مَ حَ لِّ) [ ع . محلة ] (اِ.) 1 - جای فرود آمدن . 2 - قسمتی از شهر، کوی، برزن . ج . محلات


محلوب (مَ) [ ع . ] (اِمف .) دوشیده شده


محلوج (مَ) [ ع . ] (اِمف .) پنبة حلاجی شده


محلوق (مَ) [ ع . ] (اِمف .) موی سترده


محلول (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - حل شده . 2 - چیزی که در مایعی حل شده باشد


محلی (مُ حَ ل لا) [ ع . ] (اِمف .) به زیور آراسته شده


محلی (مُ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - شیرین گرداننده چیزی را. 2 - شیرین یابنده


محمد (مُ حَ مَّ) [ ع . ] (اِمف .) ستوده شده، ستایش شده


محمدت (مَ مِ دَ) [ ع . محمدة ] (اِ.) ستایش، مدح، ثنا


محمر (مُ حَ مِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - سرخ کننده . 2 - دوایی که به قوت گرمی و جذب خود عضو را گرم گرداند


محمل (مَ مِ) [ ع . ] (اِ.) هودج و کجاوه که بر شتر بندند. ج . محامل


محمل گشادن ( محمل گشادن . گُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) کنایه از: در جایی اقامت کردن


محمم (مُ حَ مِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آن که متعه دهد زن مطلقه را. 2 - کسی که روی را با زغال سیاه کند. 3 - سری که پس از ستردن بر آن موی برآید. 4 - جوجه ای که پر برآورد


محمود (مَ) [ ع . ] (اِمف .) ستوده، ستایش کرده شده


محمول (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - باری که آن را بر پشت بردارند. 2 - گمان کرده شده


محموله (مَ لِ) [ ع . محمولة ] (اِمف .) مؤنث محمول ؛ کالایی که در یک بسته، مجموعه یا نوبت از جایی به جایی حمل می شود


محموم (مَ) [ ع . ] (اِمف .) تب کرده، تب دار


محن (مِ حَ) [ ع . ] (اِ.) جِ محنت


محنت (مِ نَ) [ ع . محنة ] (اِ.) رنج، سختی، زحمت . ج . محن


محنت کشیدن ( محنت کشیدن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) رنج بردن، زحمت کشیدن


محنک (مُ حَ نَّ) [ ع . ] (اِمف .) مرد استوار به تجربه ها


محو (مَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - ستردن، زایل کردن . 2 - نابود کردن . 3 - پاک کردن نوشته


محور (مِ وَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تیر چرخ که چرخ دور آن می گردد. 2 - خط فرضی که یک سر آن در قطب شمال و سر دیگرش در قطب جنوب است و زمین حرکت وضعی خود را دور آن انجام می دهد


محوط (مُ حَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) گرداگرد چیزی برآینده، دیوار بست کننده


محوطه (مُ حَ وِّ طِ) [ ع . محوطة ] (اِ.) زمینی که دور آن را دیوار کشیده باشند


محول (مُ حَ وِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - سپرنده، تحویل دهنده . 2 - گرداننده، تغییر دهنده . 3 - حواله کننده . 4 - ناقه ای که آبستن شود بعد از گشن یافتن


محول (مُ حَ وَّ) [ ع . ] (اِمف .) واگذار شده


محوی (مَ یّ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - دربرگرفته شده . 2 - مضمون . 3 - سطح زیرین هر جسمی را محوی و سطح بالایین آن را حاوی نامند


محک (مِ حَ کّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سنگ زر، سنگی که با آن عیار طلا را می آزمایند. 2 - آزمایش


محکم (مُ کَ) [ ع . ] 1 - (ص .) سخت، استوار. 2 - شدید. 3 - با نیرو، قدرت یا فشار بسیار زیاد. 4 - (اِ.) آیاتی از قرآن که معنی اش روشن است و نیازی به تعبیر ندارد


محکم (مُ حَ کَّ) [ ع . ] (اِمف .) مردی مسلمان که او را اختیار دهند میان قتل و کفر و او قتل را قبول کند و اسلام خویش راحفظ نماید


محکم (مُ حَ کِّ) [ ع . ] (اِفا.) انصاف دهنده


محکمات (مُ کَ) [ ع . ] (اِمف .) آیاتی که معنی آن صریح بود و نیازمند به تأویل نباشد. جِ محکمه (محکم )


محکمه (مَ کَ مِ) [ ع . ] (اِ.) دادگاه، جای دادرسی . ج . محاکم


محکوم (مَ) [ ع . ] (اِمف .) کسی که حکم علیه او صادر شده


محکوک (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - سوده، ساییده، خراشیده، خاریده . 2 - نگینی که روی آن کنده باشند


محکک (مُ حَ کِّ) [ ع . ] (اِفا.) خارش آورنده، دوایی که در تماس با پوست بدن تولید خارش کند مانند کبیکج و گزنه


محیا (مَ) [ ع . ] (اِ.) زندگی، حیات


محیر (مُ حَ یِّ) [ ع . ] (اِفا.) حیران کننده


محیرالعقول (مُ حَ یِّ رُ لْ عُ) [ ع . ] (ص .) شگفت انگیز


محیص (مَ) [ ع . ] 1 - (ص .) نیزه جلا داده . 2 - (اِمص .) خلاص، رهایی . 3 - (اِ.)گریزگاه 1


محیط (مُ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - فراگیرنده، احاطه کننده . 2 - پاره خطی که دور سطحی را فرا می گیرد. 3 - آگاه و باخبر


محیق (مَ) [ ع . ] (اِ.) پیکان باریک و تیز


محیل (مُ) [ ع . ] (اِفا.) حیله گر، مکار


محیی (مُ) [ ع . ] (اِفا.) احیاءکننده، زنده کننده


مخ ( مخ .) (اِ.) 1 - لگام سنگین که بر اسب یا استر سرکش بزنند. 2 - بید (حشره )


مخ (مُ خّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - مغز، مغزسر. 2 - دو نیم کرة مغزی را گویند که قسمتی از دستگاه مرکزی اعصاب است و در کاسة سر و در قسمت بالا و جلو آن قرار گرفته است . 3 - اصل میانة هر چیز. ؛ مخ کسی را خوردن (کن .) با گفتگوی زیاد او را خسته کردن . ؛ مخ کسی سوت کشیدن (کن .) دچار شگفتی شدن


مخابرات (مُ ب) (اِ.) جِ مخابره . تلفن خانه . ؛شرکت مخابرات شرکتی که مسئولیت تلگراف و تلفن و تلکس و مانند آن را به عهده دارد


مخابره (مُ بَ رِ) [ ع . مخابرة ] (مص م .) 1 - خبر دادن و خبر گرفتن . 2 - مکالمه به وسیلة تلفن یا تلگراف


مخاتلت (مُ تَ لَ) [ ع . مخاتلة ] (مص م .) فریفتن، یکدیگر را فریب دادن


مخادع (مَ د) [ ع . ] (اِ.) ج . مِخْدع . صندوق - خانه، گنجینه


مخادعه (مُ د عَ) [ ع . مخادعة ] (مص م .) یکدیگر را فریب دادن


مخارج (مَ رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ مخرج . هزینه، هزینة زندگی


مخاریق (مَ) [ ع . ] (اِ.) جِ مخراق


مخازات (مُ) [ ع . مخازاة ] (مص م .) 1 - به ذلت افکندن . 2 - رسوا کردن


مخازن (مَ ز) [ ع . ] (اِ.) جِ مخزن . خزانه ها، گنجینه ها


مخاصم (مُ ص ) [ ع . ] (اِفا.) دشمنی کننده، دشمن


مخاصمت (مُ ص مَ) [ ع . ] (مص ل .) نک مخاصمه


مخاصمه (مُ ص مِ) [ ع . مخاصمة ] (مص ل .) دشمنی کردن، جنگیدن


مخاض (مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - درد زایمان . 2 - شتران آبستن


مخاضرت (مُ ض رَ) [ ع . مخاضرة ] (مص م .) میوه های سبز نارسیدة بر درخت را فروختن


مخاط (مُ) [ ع . ] (اِ.) پوشش منفذدار و مرطوب حفره های داخلی برخی اندام ها


مخاطب (مُ طَ) [ ع . ] (اِمف .) کسی که با او سخن می گویند


مخاطر (مُ طِ) [ ع . ] (اِفا.) آنکه خود را به خطر اندازد


مخاطره (مُ طَ رَ یا رِ) [ ع . مخاطرة ] (مص ل .) خود را به خطر افکندن


مخافت (مَ فَ) [ ع . مخافة ] (مص ل .) ترس، هراس


مخالب (مَ لِ) [ ع . ] (اِ.) جِ مخلب ؛ چنگال ها


مخالت (مُ لَ) [ ع . مخالة ] (مص ل .) گمان بردن


مخالت (مُ لَّ) [ ع . مخالة ] 1 - (مص ل .) دوستی کردن با هم . 2 - (اِمص .) دوستی


مخالست (مُ لَ یا لِ سَ) [ ع . مخالسة ] 1 - (مص ل .) شتاب کردن، عجله کردن . 2 - (اِمص .) شتاب، عجله


مخالصت (مُ لَ صَ) [ ع . مخالصة ] (مص ل .) دوستی خالص و بی ریا


مخالطت (مُ لَ طَ) [ ع . مخالطة ] (مص ل .) آمیزش و معاشرت داشتن


مخالف (مُ لِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) خلاف کننده، ناموافق، ضد. 2 - (ص .) دشمن، خصم .3 - بر - عکس، واژگون


مخالفت (مُ لَ فَ) [ ع . مخالفة ] (مص ل .) عدم موافقت، ضدیُت


مخامرت (مُ مَ یا مِ رَ) [ ع . مخامرة ] 1 - (مص م .) آمیختن با هم، نزدیک شدن با یکدیگر، مخالطت کردن . 2 - (اِمص .) آمیزش، نزدیکی، مخالطت


مخاوف (مَ وِ) [ ع . ] (اِ.) جِ مخوف ؛ چیزهایی که ایجاد بیم و هراس کند


مخایل (مَ یِ) [ ع . مخائل ] (اِ.) 1 - نشانه ها، علامت ها. 2 - ابرهایی که طلیعة باران هستند. ج مخیله


مخبأ (مَ بَ) [ ع . ] (اِ.) جای پنهان کردن چیزی


مخبر (مُ ب) [ ع . ] (اِفا.) خبررسان، خبر - دهنده


مخبط (مُ خَ بَّ) [ ع . ] (ص .) دستخوش آشفتگی ذهنی، دستخوش خبط دماغ


مخبول (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - آن که به فساد عقل و تباهی عضو دچار باشد. 2 - در علم عروض خبل اجتماع خبن و طی است در «مستفعلن »، «متعلن » بماند، «فعلتن » به جای آن بنهند و این فاصلة کبری است


مخبون (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - جامة در نوشته و دوخته . 2 - طعام پنهان کرده و ذخیره نهاده برای روزهای سختی . 3 - در علم عروض سبب خفیفی که در اول رکن باشد اسقاط حرف ساکن آن کرده شود چنان که از «فا» در فاعلاتن «الف » بیندازند «فعلاتن » شود


مخت (مُ خْ) (اِ.) امید، امیدواری


مختار (مُ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - اختیاردار، بااختیار. 2 - برگزیده و بهتر


مختال (مُ) [ ع . ] (اِفا.) مرد متکبر و خودپسند


مختبر (مُ تَ بَ) [ ع . ] (اِمف .)1 - آزموده، امتحان کرده . 2 - آگاهی یافته، خبردار


مختتم (مُ تَ تَ) [ ع . ] 1 - (اِمف .) به پایان برده . 2 - (اِ.) پایان . مق مقدمه


مخترع (مُ تَ رِ) [ ع . ] (اِفا.) اختراع کننده، ایجادکننده، آن که چیز جدیدی را اختراع کرده است


مختص (مُ تَ صّ) [ ع . ] (اِمف .) اختصاص یافته، آنچه خاص کسی یا چیزی باشد


مختصات (مُ تَ صّ) [ ع . ] (اِ.) مجموعة دو یا سه عددی که به کمک آنها وضع یک نقطه در صفحه یا در فضا یا بر روی کره مشخص می شود


مختصر (مُ تَ صَ) [ ع . ] (اِمف .) کوتاه شده


مختصم (مُ تَ ص ) [ ع . ] (اِفا.) با یکدیگر خصومت کننده


نام بردار (بُ) (ص .) مشهور، نیک نام


مختفی (مُ تَ) [ ع . ] (اِفا.) پنهان شده، پنهان شونده


مختل (مُ تَ لّ) [ ع . ] (اِمف .) تباه شده، آشفته و به هم خورده، دارای اختلال


مختلس (مُ تَ لِ) [ ع . ] (اِفا.) دزدی کننده، کسی که اختلاس می کند


مختلط (مُ تَ لِ) [ ع . ] (اِفا.) به هم آمیخته، درهم ریخته، مخلوط شده


مختلف (مُ تَ لِ) [ ع . ] (اِفا.) گوناگون، جورواجور


مختنق (مُ تَ نِ) [ ع . ] (اِفا.) خفه شونده، گلوی فشرده شده


مختوم (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - مهر کرده شده . 2 - به آخر رسانیده شده


مختون (مَ) [ ع . ] (اِمف .) ختنه شده


مخدر (مُ خَ دِّ) [ ع . ] (اِفا.) سست کننده، آنچه که باعث رخوت و خواب و سستی اعصاب می شود، دارای ویژگی تخدیرکننده


مخدرات (مُ خَ دَّ) [ ع . ] (اِمف .) جِ مخدره


مخدره (مُ خَ دَّ رَ یا رِ) [ ع . مخدرة ] (اِمف .) زن باحجاب و پرده نشین . ج . مخدرات


مخدع (مَ یا مِ یا مُ دَ) [ ع . ] (اِ.) صندوقخانه . ج . مخادع


مخده (مَ خَ دَّ) [ ع . مخدة ] (اِ.) نازبالش، پشتی


مخدوش (مَ) [ ع . ] (اِمف .) خراشیده شده، خدشه دار شده


مخدوم (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - خدمت کرده شده . 2 - سرور، آقا، ارباب


مخذول (مَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - بی بهره، خوار شده . 2 - کسی که از یاری کردن به او خودداری کنند


مخراش (مِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - چوب سر کج . 2 - خط کش چرم دوزان


مخراق (مِ) [ ع . ] (ص .) 1 - مرد نیک اندام . 2 - جوانمرد. 3 - چیزی شبیه تازیانه که از پارچة دراز درهم بافته درست می کنند


مخرب (مُ خَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) ویران کننده


مخرج (مُ خَ رَّ) [ ع . ] (اِمف .) بیرون آمده، استخراج شده


مخرج (مَ رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جای خروج . 2 - عددی که در زیر خط کسری قرار گرفته است . 3 - جایگاه تولید هر یک از آواهای زبان . ج . مخارج


مخرج (مُ رِ) [ ع . ] (اِفا.) خراج دهنده، ادا کنندة باج


مخرق (مُ خَ رِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - پاره پاره کننده، درنده . 2 - بسیار دروغگو


مخرقه (مَ رَ قَ یا قِ) [ ع . مخرقة ] (اِ.) دروغ، نیرنگ


مخرم (مَ رِ) [ ع . ] (اِ.) بینی کوه


مخروب (مَ) [ ع . ] (اِمف .) خراب شده، ویران شده


مخروط (مَ) [ ع . ] (اِ.) از اشکال هندسی شبیه به کله قند که قائده اش دایره است و به نقطه ای در بالا که رأس نام دارد منتهی می شود


مخروطات (مَ) [ ع . ] (اِ.) جِ مخروطه  - مخروط ها. 2 - بخشی از هندسه که دربارة خواص مقاطع مخروطی بحث می کند


مخزن (مَ زَ) [ ع . ] (اِ.) گنجینه، انبار. ج . مخازن . ؛ مخزن کتاب محلی که در آن کتاب ها را در قفسه ها و دولاب ها به ترتیب چینند، گنجینه


مخزوم (مَ) [ ع . ] (اِمف .) سوراخ کرده، کسی که بینی اش سوراخ شده باشد


مخزون (مَ) [ ع . ] (اِمف .) در خزانه نهاده شده، ذخیره کرده شدن


مخصب (مُ صَ) [ ع . ] (اِ.ظ ) مکانی که در آن خیر و برکت و فراوانی باشد


مخصص (مُ خَ صَّ) [ ع . ] (اِمف .) خاص کرده شده، تخصیص یافته


مخصوص (مَ) [ ع . ] (اِمف .) خاص، ویژه


مخصوصاً (مَ صَ نْ) [ ع . ] (ق .) بویژه، بخصوص


مخضرم (مُ خَ رَ) [ ع . ] (اِمف .) 1 - مرد ختنه ناکرده . 2 - سیاهی که پدرش سفیدپوست باشد. 3 - آن که دعوی نسبتی کند و دعوی او راست نباشد. 4 - آن که بخشی از عمر خود را در عهد جاهلیت و بخش دیگر را در دورة اسلام گذرانیده


مخطط (مُ خَ طَّ) [ ع . ] (اِمف .) خط خط شده، خط دار، خط خطی


مخطی (مُ خْ) [ ع . مخطی ء ] (اِفا.) خطاکار، گناهکار


مخفف (مَ خَ فِّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - سبک کننده . 2 - کاهنده


مخفف (مُ خَ فَّ) [ ع . ] 1 - (اِمف .) تخفیف داده شده، سبک شده . 2 - (اِ.) حرف بدون تشدید. 3 - در فارسی گاهی بعضی حروف را حذف کنند و آن را مخفف نامند: همواره = هماره . سپاه = سپه


مخفی (مَ یّ) [ ع . ] (ص . ق ) پنهان، پوشیده


مخفیانه (مَ نِ) [ ع - فا. ] (ق .) پنهانی


مخل (مُ خِ لّ) [ ع . ] (اِفا.) اخلال کننده، فاسدکننده


مخلات (مِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - توبره . 2 - چنته


مخلاف (مِ) [ ع . ] (اِ.) روستا، ده