اباطیل ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ باطل ؛ سخنان یاوه و بیهوده، چیزهای باطل


اباعد (اَ عِ) [ ع . ] (اِ.) جِ ابعد؛ بیگانگان، آنان که نسبت دور دارند


اباقا ( اِ) [ تر - مغ . ] (اِ.) = آباقا: برادر مهتر یا کهتر پدر. آباقا


ابام ( اَ) (اِ.)قرض، دین . وام و اوام نیز گویند


ابان ( اَ) (اِ.) آبان، هشتمین ماه سال خورشیدی


ابانت (اِ نَ) [ ع . ابانة ] = ابانه : 1 - (مص م .) آشکار کردن، واضح ساختن . 2 - (مص ل .) پیدا شدن، ظهور


ابتث (اَ تَ) [ ع . ] (اِ.) اصطلاحاً حروف هجای عربی را که به ترتیب «الف »، «ب »، «ث » مرتب شده و به «ی » ختم می شود «ابتث » نامند؛ مق ابجد. و ترتیب آن ها از این قرار است : أ ب ت ث ج ح خ د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ع غ ف ق ک گ ل م ن و ه ی . ایرانیان در این میان حروف ذیل را افزوده اند: «پ » بین «ب » و «ت »؛ «چ » بین «ج » و «ح »؛ «ژ» بین «ز» و «س »؛ «گ » بین «ک » و «ل »


ابتدا (تِ) [ ع ابتداء. ] (مص ل .) (اِ.) 1 - شروع و اول هرکار و هرچیز، آغاز، نخست . اول، مبداء. مق انتها. 2 - آغاز کردن، شروع کردن . 3 - در علم نحو عاری کردن لفظ از عوامل لفظی برای اسناد. ؛ ابتدا به ساکن الف - آوردن کلمه ای که حرف اول آن ساکن باشد. ب - بی مقدمه، ناگهانی


ابتدا کردن (اِ تِ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) شروع کردن، آغاز کردن


ابتداع (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - نوآوردن، چیز تازه ای آوردن . 2 - بدعت نهادن


ابتدایی (اِ تِ) [ ع . ابتدائی ] (ص نسب .) مقدماتی، اولی، آغاز. ؛مدرسة ابتدایی مدرسه ای که در آن نخستین دورة تحصیل را فراگیرد


ابتذال (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بسیار به کار بردن چیزی تا اندازه ای که از ارزش آن بکاهد. 2 - (اِمص .) بی ارزشی، پستی


ابتر (اَ تَ) [ ع . ] (ص .) 1 - دم بریده . 2 - ناقص، ناتمام . 3 - بی فرزند


ابتسام (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) لبخند زدن، تبسم کردن . 2 - (اِمص .) شکرخند، لبخنده


ابتشار (اِ تِ) [ ع . ] (مص .) بشارت یافتن، خشنود شدن


ابتغاء (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) خواستن، طلب کردن . 2 - (مص ل .) سزاوار شدن


ابتلاء (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دچار شدن، در بلا افتادن . 2 - (مص م .) مورد آزمایش قرار دادن، امتحان کردن .3 - (اِمص .) گرفتاری، مصیبت


ابتلاع (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) بلعیدن، فرو دادن، قورت دادن


ابتلال (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - تر شدن . 2 - خوب شدن حال پس از بیماری و سختی . 3 - چاق شدن پس از نزاری


ابتناء (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) نهادن، ساختن، بنا کردن


ابتها (اِ تِ) [ ع . ابتهاء ] (مص ل .) انس گرفتن به، الفت گرفتن با


ابتهاج (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) شاد شدن، شادمان گردیدن . 2 - (اِمص .) شادی، خوشی . 3 - راه راست خواستن . 4 - گشاد کردن راه


ابتهال (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دعا کردن، زاری کردن . 2 - (اِمص .) زاری، به زاری دعا کردن


ابتکار (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .)نوآوری . 2 - (اِمص .) اختراع


ابتیاع ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) خریدن . 2 - (اِمص .) خریداری، خرید. 3 - فروش


ابرو کمانی ( ابرو کمانی . کَ) (ص مر.) ابرویی چون کمان و دارای خمیدگی بیش از حد معمول


ابری ( اَ ) (ص نسب .) 1 - پوشیده از ابر. 2 - با نقشی چون موج آب یا ابرهای بریده از یکدیگر: کاغذ ابری


ابریشم (اَ شَ یا شُ) [ په . ] (اِ.) 1 - رشته های بسیار نازکی که از پیلة کرم ابریشم جدا می کنند و استفاده می کنند. 2 - سازهای زه دار. 3 - درختی از دستة گل ابریشم ها جزء تیرة پروانه واران که گونه ای از آن در جنگل های شمال ایران به نام شب خسب (شوفِس ) موجود است


ابریشم بها ( ابریشم بها . بَ) (اِمر.) مزد ساز زدن و چنگ زدن (مثل پول چای و شیربها در استعمال امروز)


ابجد (اَ جَ) [ ع . ] (اِ.) ترتیب و ترکیب قدیم حروف الفبای عربی که عبارتست از: ا، ب، ج، د، ه، و، ز، ح، ط، ی، ک، ل، م، ن، س، ع، ف، ص، ق، ر، ش، ت، ث، خ، ذ، ض، ظ، غ . از این حروف هشت کلمه ساخته اند بدین ترتیب : ابجد، هوز، حطی، کلمن، سعفص، قرشت، ثخذ، ضظغ . برای هر یک از این حروف عددی معین کرده اند به نام حساب ابجد یا حساب جُمَُل بدین ترتیب : همزه 1 - ب 2 - ج 3 - د 4 - ه 5 - و 6 - ز 7 - ح 8 - ط 9 - ی 10 - ک 20 - ل 30 - م 40 - ن 50 - س 60 - ع 70 - ف 80 - ص 90 - ق 100 - ر 200 - ش 300 - ت 400 - ث 500 - خ 600 - ذ 700 - ض 800 - ظ 900 - غ 1000. حساب ابجد در ادبیات فارسی برای ساختن ماده تاریخ به کار می رود و قاعده اش آن است که : با این حروف مصرع یا جملة کوتاهی می سازند که اگر اعداد مربوط به حروف با هم جمع شوند تاریخی که منظور گوینده بوده به دست می آید مثل کلمة «عدل مظفر» که بر سر در مجلس شورا نوشته شده و منظور تاریخ صدور فرمان مشرطیت توسط مظفرالدین شاه است


ابجد زر ( ابجد زر . زَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) شعاع آفتاب


ابجدخوان ( ابجدخوان . خا) [ ع - فا. ] (ص مر.) 1 - نو - آموز، تازه کار. 2 - بی سواد


ابحر (اَ حُ) [ ع . ] (اِ.) جِ بحر؛ دریاها


ابخر (اَ خِ) [ ع . ] (ص .) کسی که دهان بدبوی دارد. گنده دهان


ابخره (اَ خِ رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ بخار؛ بخارها


ابخل (اَ خَ) [ ع . ] (ص .) بخیل تر، لئیم تر


ابد (اَ بَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - زمانی که آن را نهایت نباشد، همیشه جاوید. مق ازل . 2 - قدیم، ازلی . ؛حیات ابد زندگی جاوید


ابداء ( ا ِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - آغاز کردن، شروع کردن . 2 - آشکار کردن


ابداع (ا ِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - نوآوردن، نو پیدا کردن، ایجاد، اختراع . 2 - شعر نو گفتن، به طرز نو شعر سرودن . 3 - کند شدن مرکب در رفتار، درماندن


ابدال ( اَ ) [ ع . ] (ص . اِ.)جِ بدل یا بدیل  - نیکان، صالحان، که جهان به برکت وجود ایشان برپاست . 2 - نجیبان، شریفان


ابدال ( اِ ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - عوض و بدل کردن . 2 - قرار دادن حرفی به جای حرفی دیگر برای دفع ثقل و سنگینی . 3 - یکی از اقسام نه گانة وقف مستعمل چون تبدیل تاء به هاء در رحمت و رحمه


ابدالدهر (اَ بَ دُ دَ) [ ع . ] (ق .) تا ابد، به طور همیشگی


ابدان ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ بدن ؛ بدن ها، تن ها


ابداً (اَ بَ دَ نْ) [ ع . ] (ق .) 1 - هرگز، هیچ وقت . 2 - به هیچ روی، به هیچ وجه


ابر ( ابر .) (حر اض .) 1 - بر، به، با. 2 - بالای، روی . 3 - در. 4 - بر سر


ابر و باد (اَ رُ) (اِمر.) 1 - نوعی کاغذ که به شکل خاصی رنگ آمیزی می شود و برای زمینة خوشنویسی در خط مورد استفاده قرار می گیرد. 2 - نوعی موزاییک خاص دورة قاجار که به رنگ سفید و آبی ساخته می شد


ابرآلود (اَ) (ص مر.) دارای ابر، پر از ابر


ابراء ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - بیزار کردن، بری کردن . 2 - شفا دادن . 3 - صرف نظر کردن بستانکار از طلب خویش . 4 - رهانیدن . 5 - تراشیدن قلم


ابراج ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ برج ؛ برج ها، دوازده برج منطقة البروج . 2 - کوشک و قلعه


ابرار ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ بر؛ نیکان، نیکوکاران


ابراز ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) بروز دادن، بیرون آوردن، آشکار کردن


ابرام ( اِ ) [ ع . ] (مص م .)1 - استوار کردن، محکم کردن کار . 2 - پافشاری کردن، اصرار کردن . 3 - به ستوه درآوردن . 4 - شکوفه برآوردن


ابرد (اَ رَ) [ ع . ] (ص تف .) سردتر، باردتر


ابرش (اَ رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - اسبی که در پوستش لکه هایی غیر از رنگ اصلی اش وجود داشته باشد. 2 - زیوری از زیورهای اسب


ابرص (اَ رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - کسی که به برص مبتلا باشد؛ پیسه . 2 - ماه، قرص ماه


ابرقدرت (اَ بَ. قُ رَ) (ص مر.) قدرتی که از دیگر قدرت ها قوی تر باشد. در اصطلاح سیاسی، کشور یا کشورهایی هستند که از نظر قدرت صنعتی و نظامی از کشورهای دیگر قوی ترند و بر صحنة سیاست بین المللی فرمانروایی دارند


ابرناک ( اَ ) (ص مر.)دارای ابر، پوشیده از ابر


ابرنجن (اَ رَ جَ) (اِ.) النگو، دستبند


ابرنجک (اَ رَ جَ) (اِ.) برق، صاعقه


ابره (اُ رِ) (اِ.) هوبره، آهوبره


ابره (اَ رِ) (اِ.) لباس، بخش بیرونی لباس


ابرو ( اَ ) (اِ.) مجموع موهای روییده بر ظاهر استخوان قوسی شکل بالای کاسة چشم زیر پیشانی . ؛ ابرو بالا انداختن بی میلی نشان دادن، مخالفت کردن . ؛خم به ابرو نیاوردن تحمل کردن مشقت و ناله نکردن


ابرو فراخی ( ابرو . فَ) (حامص .) خوشرویی، گشاده رویی


ابرو گشاده ( ابرو . گُ د)(ص مر.) بشاش، خوشرو


ابرو آمدن ( ابرو آمدن . مَ دَ) (مص ل .) ابرو انداختن، عشوه آمدن


ابرو تابیدن ( ابرو تابیدن . دَ) (مص ل ) گِره بر ابرو افکندن


ابرو قیطانی ( ابرو قیطانی . قِ) (ص مر.) ابروی باریک


ابرو پاچه بزی (اَ. چِ. بُ) (اِمر.) ابروی پر - پشت


ابریشم زن ( ابریشم زن . زَ) (اِفا.) نوازندة ابریشم، چنگی


ابریشمین (اَ شَ) (ص نسب .) منسوب به ابریشم، جامه و پارچة ابریشمی


ابریق ( ا ِ) [ معر. ] (اِ.) 1 - کوزه . 2 - ظرف سفالین با دسته و لوله برای آب یا شراب . 3 - آفتابه، لولهین . 4 - مطهره . 5 - وزنی معادل دو من


ابریق ( ابریق .) [ معر. ] (اِ.) 1 - شمشیر بسیار درخشنده . 2 - زن صاحب جمال


ابزار ( اَ ) [ په . ] (اِ.) 1 - افزار، آلت، وسیله، مایه . 2 - آن چه از ادویه که برای خوشبو کردن در غذا ریزند مانند: فلفل، زردچوبه و دارچین . 3 - نوار باریک گچ بری در قسمت بالای دیوار و نزدیک سقف یا در هر جای سطح آن . 4 - نقش تزیینی برجسته یا فرورفته روی چوب


ابزارآلات ( ابزارآلات .) [ فا - ع . ] (اِمر.) مجموعة ابزارها و وسایل کار


ابزارمند ( ابزارمند . مَ) (ص مر. اِمر.) پیشه ور، استادکار


ابشتن (اَ ب تَ) (مص م .) نک آبشتن


ابصار ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ بصر؛ چشم ها، دیده ها


ابصار ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) دیدن، نگاه کردن


ابصر (اَ صَ) [ ع . ] (ص .) بیننده تر، بیناتر


ابطال ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ بطل ؛ دلیران


ابطال ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - باطل کردن، لغو کردن، بیهوده کردن، ناچیز کردن . 2 - دروغ و باطل گفتن


ابطح (اَ طَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - رودخانة فراخ . 2 - زمین هموار، هامون


ابعاد ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ بعد؛ دوری ها. ؛ ابعاد هندسی طول، عرض و ارتفاع


ابعاد ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) دور کردن، راندن . 2 - (مص ل .) دور رفتن


ابعار (اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ بعر؛ پشکل ها، سرگین ها


ابعاض (اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ بعض ؛ پاره ها، طایفه ها، افراد


ابعد (اَ عَ) [ ع . ] (ص .) 1 - دورتر، بعیدتر. 2 - خویش دور، بیگانه . 3 - خیانت گر، خائن . 4 - خیر، فایده . ج . اباعد


ابغاض ( اِ) [ ع . ] (مص ل .)کینه ورزیدن، دشمنی کردن


ابقاء ( اِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - باقی گذاشتن ؛ به جای ماندن چیزی را، زنده داشتن . 2 - رعایت، مرحمت کردن . 3 - اصلاح کردن میان قومی


ابقر (اَ قَ) (اِ.) شوره


ابل (اِ ب) [ ع . ] (اِ.) شُتر


ابل (اَ بُ) (عا.) 1 - مخفف ابوالفتح، ابوالقاسم و مانند آن ها.2 - نره، احلیل (در تداول لات ها)


ابلاء ( اِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - عذر خود را بیان کردن . 2 - سوگند خوردن . 3 - ادا کردن . 4 - پذیرفتن


ابلاغ ( اِ) [ ع . ] (مص م .)رسانیدن ج . ابلاغات


ابلاغیه (اِ یِّ یا یَُ) [ ع . ] (اِ.) ورقه ای که از طرف مقامات ذی صلاحیت صادر شود و مطلبی را ابلاغ کنند


ابلغ (اَ لَ) [ ع . ] (ص تف .) بلیغ تر، رساتر


ابلق (اَ لَ) [ ع . ] (ص .) 1 - دو رنگ . 2 - پیس، پیسه، سیاه و سفید. 3 - مجازاً روزگار، زمانه . ابلک هم گویند


ابلق چشم ( ابلق چشم . چَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) کسی که چشمش سیاه و سفید باشد


ابله (اَ لَ) [ ع . ] (ص .) کم خرد، نادان، ناآگاه، پَپَه، پخمه


ابله گونه (اَ لَ. نِ) (ص مر.) ساده لوح، پخمه


ابلهانه (اَ لَ نِ) [ ع - فا. ] (ص . ق .)از روی نادانی و نابخردی و حماقت


ابلهی (اَ لَ) [ ع - فا. ] (حامص .) بلاهت، ساده لوحی، کم خردی، نادانی


ابلوج ( اِ) [ معر. ] (اِ.) قند سفید، شکر سفید


ابلوک ( اِ) (ص .) منافق و دورنگ


ابلک (اَ لَ) (اِ.) گیاهی از تیرة اسفناجیان که در بیابان های خشک روید و شاخه های بسیار دارد و دارای دانه های دو شاخ است که باد آن را به آسانی از جا می کند


ابلگ (اَ بَ لَ یا اَ ب لْ) (اِ.) شرارة آتش


ابلی (اَ بُ) (اِ.) (عا.) مخفف «ابوالقاسم » است و بیشتر آن را در مقام کوچک شمردن و خطاب به آشنا و خویشاوند که با او رو دربایستی نداشته باشند به کار می برند


ابلیس ( اِ) [ معر. ] (اِ.) شیطان، اهریمن . ج . ابالیس و ابالسه


ابن ( اِ) [ ع . ] (اِ.)1 - فرزند نرینه، پسر. 2 - پسر، یکی از اصول سه گانة مسیحی، پدر، پسر، روح القدوس


ابن السبیل (اِ بْ نُ سْ سَ) [ ع . ] (ص مر.) راه نشین، مسافر تهیدست


ابن الماء (اِ بْ نُ لْ) [ ع . ] (اِ.) مرغابی


ابن الوقت ( ابن الوقت . وَ) [ ع . ] (ص مر.) 1 - فرصت - طلب، آن کسی که هر لحظه رنگ عوض می کند. 2 - در اصطلاح صوفیان سالکی که فرصت را از دست ندهد و به انجام وظایف بپردازد و به گذشته و آینده توجهی نداشته باشد


ابن الیوم ( ابن الیوم . یَ) [ ع . ] (ص مر.) بی خیال، بی قید


ابناء ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ابن ؛ پسران


ابناء بشر ( ابناء بشر بَ شَ) [ ع . ] (اِمر.) آدمیزادگان


ابناخون ( اَ) (اِ.) حصار، قلعه و دژ


ابنای جنس (اَ یِ جِ) [ ع . ] (اِمر.) همپایگان، همقطاران


ابنه (اُ نِ) [ ع . ابنة ] 1 - (اِ.) عقده، گره، گره در رسن، چوب . 2 - قوزک ساق . 3 - عیب، کینه . 4 - نام بیماری خارش مقعد


ابنه زده ( ابنه زده زَ د) (اِمف . ص مر.) 1 - مأبون . 2 - رسوا، بدنام . 3 - کسی که از وی نفرت دارند


ابنیه (اَ یِ) [ ع . ] (اِ.) جِ بناء - ساختمان ها. 2 - پایه ها، اصول . ؛ ابنیه تاریخی ساختمان های قدیمی و تاریخی


ابهام ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) پوشیده گذاشتن، پوشیده سخن گفتن . 2 - (اِ مص .) پوشیدگی، تاریکی . 3 - (اِ.) انگشت بزرگ، شست


ابهت (اُ بُ هَّ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - بزرگی، بزرگواری، عظمت . 2 - تکبر، نخوت


ابهر (اَ هَ) [ ع . ] (اِ.) رگی است در پشت، رگ پشت که به دل پیوسته است، رگ جان، آورتی، ام الشرایین


ابهل (اِ هِ یا اُ هُ یا اَ هَ) [ ع . ] (اِ.) یکی از گونه های سرو کوهی جزو تیرة ناژویان که در جنگل های شمال ایران موجود است . ارتفاعش یک تا دو متر است و دارای شاخه های متعدد نامنظم است . برگ هایش پایا، متقابل، فشرده به هم در چهار ردیف می باشد. میوه اش به بزرگی یک فندق، آب دار و به رنگ آبی تیره است که به طور آویخته بر روی دمگل ظاهر می گردد. و آن را به نام حب الخضراء می نامند


ابهی (اَ ها) [ ع . ] (ص تف .) روشن تر، درخشان تر


ابو ( اَ) [ ع . ] (از اسماء سته ) (اِ.) اب، پدر. ضح - در عربی در حالت رفعی این کلمه را به صورت «ابو» و در حالت نصبی «ابا» و در حالت جری «ابی » گویند و غالباً در آغاز کنیة مردان درآید مانند «ابن » و گاه در آغاز بعضی اسم های جنس . فارسی زبانان رعایت حالت های سه گانة نحو عربی را نکنند و نیز گاه در هنگام ضرورت و یا غیر ضرورت همزة آغاز این کلمه را بیندازند: بوتراب، بوعلی . و گاه همزه و واو هر دو را بیندازند: بلقاسم = ابوالقاسم، بسحق = ابواسحق و گاه به صورت «با» به کار برند چون : بایزید


ابواب ( ا َ ) [ ع . ] (اِ.) جِ باب  - درها. 2 - فصل ها، مبحث ها


ابواب جمعی ( ابواب جمعی ِ جَ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به ابواب جمع ؛ دریافت ها و وصولی - های مادر حساب، دخل ها و دریافت های صاحب جمع . 2 - گروهی که در یک مجموعه کار م ی کنند


ابواسحاقی (اَ اِ) (ص نسب .) 1 - منسوب به ابواسحاق . 2 - نوعی فیروزه به غایت رنگین و صافی و شفاف


ابوالاجساد (اَ بُ لْ اَ) [ ع . ] (اِمر.) در اصطلاح کیمیاگران به گوگرد گویند


ابوالارواح ( ابوالارواح . اَ) [ ع . ] (اِمر.) در اصطلاح کیماگران به سیماب و جیوه گویند


ابوالعجب ( ابوالعجب . عَ جَ) [ ع . ] (ص مر.) 1 - هر چیز که شگفتی آورد. 2 - شعبده باز


ابوالهول ( ابوالهول . هُ) [ ع . ] (ص مر.) 1 - ترس آور، هراس انگیز. 2 - یکی از عجایب هفتگانه جهان در مصر


ابوالکلام ( ابوالکلام . کَ) [ ع . ] 1 - (ص مر.) پرسخن . 2 - (اِمر.) کُنیة زاغ است به مناسبت زیاد آواز خواندنش


ابوت (اُ بُ وَّ) [ ع . ] (مص ل .) پدری، پدر شدن، پدر بودن


ابوحارث (اَ رِ) [ ع . ] (اِمر.) شیر


ابوعطا ( ابوعطا . عَ) [ ع . ] (اِمر.) گوشه ای است در دستگاه همایون و شور


ابوی (اَ بَ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - پدری . 2 - (عا.) پدر


ابویحیی (اَ یَ) [ ع . ] (اِمر.) عزرائیل


ابوین (اَ بَ وَ) [ ع . ] (اِ.)، پدر و مادر


ابژکتیو (اُ ژِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - عدسی دوربین که تصویر شی ء را گرفته، کوچک و بزرگ نماید و به داخل اتاق دوربین، روی صف ح ة حساس منعکس کند. 2 - واقعی، ملموس، قابل مشاهده


ابکاء ( اِ) [ ع . ] (مص م .) گریانیدن، به گریه واداشتن


ابکار ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ بکر؛ دوشیزگان، دختران دوشیزه


ابکار ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پگاه برخاستن . 2 - (مص م .) بامداد از خواب بیدار کردن . 3 - (اِ.) بامداد


ابکاره (اَ رِ) (اِ.) = ابکار: 1 - کشت و زرع، کشاورزی . 2 - مزرعه، کشت


ابکم (اَ کَ) [ ع . ] (ص .) گنگ


ابی ( اَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) (مرکب از اب : پدر + یای نسبت : پدری ) پدری، صلبی


ابی (اَ ب یّ) [ ع . ] (ص .) ابا کننده، سرکش، انکار کننده


ابی ( اَ) [ په . ] (ق .) بی، بدون


ابیات ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ بیت  - خانه ها. 2 - سخنان منظوم


ابیب ( اَ) [ معر. ] ( اِ.) نامی است که عرب به ماه اپیفی که در تقویم مصریان یا قبطیان معمول بوده داده است، نام ماه اول سال عبرانیان که سپس نام نیسان گرفت تقریباً معادل با آوریل


ابیت (اَ یَّ) (مص ل .) 1 - مقام بلند و رفیع طلبیدن . 2 - از کارهای پست دوری کردن


ابیز (اَ) (اِ.) جرقه، شرارة آتش


ابیض (اَ یَ) [ ع . ] (ص .)1 - سفید، سپیدرنگ . 2 - (کن .) شمشیر. 3 - جوانی . 4 - مرد پاک ناموس


ابیضاض ( اِ) [ ع . ] (مص ل .) سپید شدن، سخت سپید شدن


ابیو (اَ) (ص .) = آبی : نیلگون، کبود، ازرق، آسمان گون


اتقیاء ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ تقی ؛ پرهیزکاران، پارسایان


اتابک (اَ بَ) [ تر. ] (ص مر.) 1 - پدربزرگ، عنوانی که در دستگاه حکومتی سلجوقی به غلامان ترکی که از خود شایستگی نشان می دادند داده می شد و به عنوان مربی شاهزادگان تعیین می شدند. 2 - وزیر بزرگ


اتاشه (اَ ش ِ) [ فر. ] (اِ.) آتاشه ؛ وابسته، کارمند سفارتخانه که وظیفه ای خاص به عهدة او محول است : اتاشة مطبوعاتی، اتاشة تجارتی، اتاشة نظامی


اتاق ( اُ) [ تر. ] (اِ.) 1 - خانه، چهاردیواری دارای سقف . 2 - خیمه . اطاق، اوتاغ و اوتاق هم گویند


اتاقه (اُ قِ یا قَ) [ تر. آتاغه ] (اِ.) تاجی که از پرهای بعض مرغان سازند. این کلمه با فعل زدن و افتادن و داشتن صرف شود


اتالیق ( اَ) [ تر. ] (اِ.) 1 - شوهر مادر، قائم مقام پدر. 2 - لالا، لله، مؤدب . 3 - نگهبان، حامی، حافظ . 4 - منصبی در عهد صفویه


اتاماژر (اِ ژُ) [ فر. ] (اِمر.) = ایتماژور: ارکان حرب، ستاد. اتاماژور در عهد قاجاریه مستعمل بوده


اتاوه (اِ وَ یا وِ) [ ع . اتاوة ] (اِ.) 1 - خراج، مال دیوان . 2 - رشوه


اتباع ( اِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - پیروی کردن، در پی رفتن . 2 - بازپس داشتن، در پی فرستادن 3 - واپس کردن . 4 - حواله کردن چیزی به کسی


اتباع (اَ تِّ) [ ع . ] (مص م .) پیروی کردن، درپی رفتن و رسیدن به کسی


اتباع ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ تابع و تبع ؛ تابعین، پیروان


اتجار (اِ تِّ) [ ع . ] (مص ل .) بازرگانی کردن، خرید و فروش کردن، معامله، سودا، بیع و شری، تجارت


اتحاد (اِ تِّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) یکی شدن، یگانگی کردن . 2 - (اِمص .) سازگاری، توافق . 3 - اجتماع، وحدت


اتحادیه (اِ تِّ یُِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - انجمن، هر انجمنی که اهدافی مشترک داشته باشد. 2 - تشکیلات صنفی برای حمایت از حقوق شغل و حرفة مشخص


اتحاف ( اِ) [ ع . ] (مص م .) تحفه دادن، ارمغان فرستادن


اتخاذ (اِ تِّ) [ ع . ] (مص م .) گرفتن، برگرفتن، فراگرفتن


اتر (اِ تِ) [ فر. ] ( اِ.) 1 - جسمی سیال و رقیق که قسمت فوقانی کرة زمین را فراگرفته . 2 - نمک فرار که از ترکیب یکی از اسیدهای معدنی یا آلی با الکل به دست می آید. 3 - ماده ای که از گرفتن یک مولکول آب از دو مولکول الکل حاصل شود و به عنوان داروی بیهوشی و حلال به کار رود


اتر زدن (اَ تَ. زَ دَ) (مص ل .) فال بد زدن، آیة یأس خواندن


اتراب ( اَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ ترب  - همسالان، همزادان . 2 - دوشیزگان


اترار ( اَ) ( اِ.) زرشک، اثرار


اتراق ( اُ) [ تر. ] ( اِ.) = اطراق : توقف کردن در حین سفر، اقامت کوتاه مدت در جایی خاصه هنگام شب


اتراک ( اَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ ترک ؛ ترکان


اترج (اُ رُ) [ ع . ] ( اِ.) ترنج، بالنگ


اترخان رشتی (اُ تُ رْ نِ رَ شْ) (اِمر.) کنایه از: آدم پرافاده


اترشی (اُ رُ) ( اِ.) ترشی


اتساع (اِ تِّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) فراخ شدن، گشاد شدن . 2 - (اِمص .) فراخی، وسعت، گنجایش . 3 - کثرت مال و ثروت


اتساق (اِ تِّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) راست و تمام شدن . 2 - فراهم آمدن . 3 - نظم و ترتیب دادن . 4 - (اِمص .) ترتیب، انتظام


اتسام (اِ تِّ) [ ع . ] (اِمص .) نشان دار شدن، موسوم شدن، نامیده شدن


اتشاج (اِ تِّ) [ ع . ] (مص ل .) به هم پیوستگی، نسبت و قرابت


اتصاف (اِ تِّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دارای صفتی شدن، به صفتی موصوف شدن . 2 - ستوده شدن . 3 - (مص م .) صفت کردن، با هم ستودن چیزی را. 4 - (اِمص .) صفت پذیری، نشان پذیری


اتصال (اِ تِّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) به هم وصل شدن، پیوستن . 2 - (اِمص .) پیوستگی


اتصالات ( اتصالات .) [ ع . ] (اِ.) جِ اتصال  - پیوستن ها، پیوستگی ها. 2 - مقارنه یا اقتران و مقابله یا استقبال نیرین یا کوکبی با شمس . 3 - کاینات جو


اتصالی ( اتصالی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - پیوسته، مداوم . 2 - پیوستگی و چسبیدگی شی ء هادی در مسیر الکتریسته


اتفاق (اِ تِّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) با هم شدن، با هم بودن . 2 - (اِمص .) اِجماع . 3 - (اِ.) حادثه، پیشامد. 4 - تقدیر. 5 - با، به همراهی . ؛ اتفاق آراء بی رأی مخالفی


اتفاق ساختن (اِ تَّ . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) نیّت و تصمیم را استوار کردن


اتفاق کردن ( اتفاق کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) همداستان شدن، هم رأی شدن


اتفاقاً (اِ تِّ قَ نْ) [ ع . ] (ق .) 1 - دست برقضا، ناگهانی، غیرمنتظره . 2 - با هم، با همراهی هم . 3 - همگی، متحداً


اتفاقی (اِ تِّ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) ناگهانی، غیرمنتظره، به ناگهان، غیرمترقب


اتفاقیه (اِ تِّ یُِ) [ ع . اتفاقیة ] (ص نسب .) مؤنث اتفاقی  - اتفاق افتاده، واقع شده . 2 - گاه به گاه


اتقاء (اِ تِّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پرهیز کردن . 2 - (اِمص .) پرهیزکاری، تقوی


اتقان ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) محکم کردن، استوار کردن . 2 - (اِمص .) استواری


اجودان ( اَ) (اِ.) نک آجودان


اتل متل توتوله (اَ تَ. مَ تَ. لِ) (اِ.) بازی جمعی کودکانه به صورت نشسته که معمولاً بازیکنان به صورت دایره وار پاهای خود را دراز می کنند و یکی از آنان با خواندن شعری که با عبارت بالا آغاز می شود بازی را رهبری می کند


اتلاف ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) تلف کردن، نابود کردن . 2 - (مص ل .) هلاک یافتن . ؛ اتلاف وقت بیهوده وقت را صرف کردن، به کارهای ناسودمند پرداختن و از وقت بهره نگرفتن


اتلال ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ تل ؛ توده های خاک و ریگ، پشته ها


اتلیغ (اَ) [ تر. ] (اِ. ص .) سوار دلاور، شخص معروف، مشهور. (اِخ .) از اعلام کسان


اتم (اَ تَ مّ) [ ع . ] (ص تف .) تمامتر، کاملتر


اتم (اَ تُ) [ فر. ] (اِ.) کوچکترین جزء یک عنصر که خواص آن عنصر را دارا می باشد و با چشم دیده نمی شود


اتمام ( اِ) [ ع . ] (مص م .) تمام کردن، به پایان رسانیدن


اتمام حجت ( اتمام حجت ِ حُ جَُ) [ ع . ] (مص ل .) تمام کردن حجت بر خصم، اولتیماتوم


اتمسفر (اَ مُ فِ) (اِ.) نک آتمسفر


اتهام (اِ تِّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) تهمت زدن، بدنام کردن، افتراء. 2 - (مص ل .) بدنام شدن، تهمت پذیرفتن


اتو (اُ) [ روس . ] (اِ.) = اطو: ابزاری آهنی با یک صفحة صاف که به وسیلة برق گرم می شود و با آن چین و چروک پارچه یا لباس را از بین ببرند


اتوبان (اُ) [ آلما. ] جادة پهن ماشین رو دو طرفه، آزادراه، بزرگ راه (فره )


اتوبوس ( اتوبوس .) [ فر. ] ( اِ.)نوعی اتومبیل با اتاق بزرگ و صندلی های متعدد که برای حمل و نقل مسافران خارج یا داخل شهرها به کار می رود


اتوبوس رانی ( اتوبوس رانی .) [ فر - فا. ] 1 - (اِ.) مؤسسه ای ک ه حمل و نقل مسافر به وسیلة مجموعه ای از اتوبوس ها در مسیر یا شبکه ای مشخص و معین را بر عهده دارد. 2 - (حامص .) راندن و بردن اتوبوس از جایی به جای دیگر. 3 - شغل آن که اتوبوس می راند


اتوبیوگرافی (اُ تُ گِ) [ فر. ] (اِ.) شرح حالی که خود شخص بنویسد، زندگینامة خود - نوشت، سرگذشت خود، شرح حال خود (فره )


اتود (اِ تُ) [ فر. ] 1 - (اِ.) طراحی مقدماتی . 2 - مداد نوکی . 3 - (اِمص .) مطالعه و تحقیق مقدماتی، بررسی


اتوریته (اُ تُ تِ) [ فر. ] (اِمص .) قدرت ونفوذ مادی یا معنوی، اقتدار


اتوشویی (اُ شُ) [ فر - فا. ] (حامص . اِ.) 1 - کار اتوکشی و شستشوی پارچه و لباس با ماشین . 2 - کارگاهی که در آن اتوکشی و شستشوی ماشین انجام گیرد


اتوماتیک (اُ تُ) [ فر. ] (ص .) 1 - ویژگی هر وسیله ای که بدون دخالت انسان و خود به خود کار کند. 2 - عملی که بدون فکر کردن انجام شود، خودکار (فره )


اتومبیل (اُ تُ مُ) [ فر. ] (اِ.) وسیلة نقلیه ای که با موتور کار می کند و دارای چهار چرخ است، ماشین


اتون (اَ) [ معر. ] ( اِ.) 1 - تون، گلخن، گلخن گرمابه . 2 - تنور گچ پز و نان پز، کورة آهک پزان . 3 - آتشدان آهنین


اتّضاع (اِ تِّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - چنگ زدن . 2 - پناه بردن


اتکاء (اِ تِّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) تکیه کردن بر، پشت دادن بر. 2 - اعتماد کردن بر. ؛ نقطة اتکاء نقطه ای که در آن اهرم را تکیه دهند، تکیه گاه


اتکاء کردن ( اتکاء کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) تکیه کردن بر، پشت گرم شدن به


اتکال (اِ تِّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - توکل کردن . 2 - کار خود را به دیگری واگذاشتن و به او اعتماد کردن . 3 - تسلیم شدن . ؛ اتکال به خدا توکل کردن به خدا


اتیان ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) آوردن . 2 - مانند و نظیر چیزی را آوردن . 3 - (مص ل .) انجام دادن . 4 - آمدن


اتیلن (اِ لِ) [ فر. ] ( اِ.) گازی است بی رنگ، کم رایحه و آن را به وسیلة اخراج آب از الکل به وسیلة اسید سولفوریک به دست می آورند و آن در ترکیب گاز روشنایی داخل است . نشانة آن در شیمی 4 H 2 C و وزن مخصوص آن 97/0 است


اتینا (اَ تَ یا تِ) ( اِ.) 1 - حشرات کوچک . 2 - کنایه از: آدم فرومایه . 3 - خرج بیهوده


اتیکت (اِ کِ) [ فر. ] ( اِ.) 1 - برچسب . 2 - رسوم، تشریفات


اثأب (اَ ءَ) [ ع . ] (اِ.) = ثأب : درختی است که از چوب آن مسواک سازند


اثاث ( اَ) [ ع . ] ( اِ.) جنس، کالا


اثاثیه (اَ یِ) [ ع . ] (اِ.) صورت غلط ولی مصطلح اثاثه


اثاره (اِ رِ) (مص م .) 1 - انتقام . 2 - برانگیختن


اثافی (اَ) [ ع . ] (اِ.) ج . اثفیّه  - پایة دیگدان، اجاق . 2 - نام چند ستاره است مقابل رأس - القدر، شلیاق . 3 - سه سنگ زیر دیگ . 4 - جماعت


اثبات ( اِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - ثابت گردانیدن . 2 - نام نویسی در دفتر لشکر و سپاه


اثبات ( اَ) [ ع . ] (ص .) جِ ثَبَت ؛ معتمدان


اثر (اَ ثَ) [ ع . ] ( اِ.)1 - نشان و علامت باقی - مانده از هر چیز. 2 - جای پا، نشان قدم . 3 - حدیث، روایت . 4 - داغ . 5 - تأثیر. 6 - تألیف، تصنیف . 7 - یادبود


اثرطراز ( اثرطراز . طَ) [ ع - فا. ] (اِفا.) 1 - مورخ . 2 - نویسنده


اثرم (اَ رَ) [ ع . ] (ص .) کسی که دندان پیشین وی افتاده باشد


اثفیه (اِ یا اُ یِ) [ ع . اثفیة ] ( اِ.) دیگ پایه سنگین، سنگی که زیر دیگ نهند


اثقال ( اَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ ثَقَل، ثِقل  - بارهای گران، گران بها، اسباب . 2 - اشیاء نفیس، چیزهای گرانبها. 3 - رخت های مسافر


اثقال ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .)گرانبار کردن . 2 - (مص ل .) گرانبار شدن


اثلم (اَ لَ) [ ع . ] (ص .) رخنه دار، رخنه یافته


اثم ( اِ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - گناه، خطا. 2 - کاری که کردن آن روا نباشد


اثمار ( اِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - میوه آوردن درخت . 2 - میوه دار شدن


اثناء ( اَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ ثنی ؛ میانه ها، لاها


اثناعشر (اِ عَ شَ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - دوازده . 2 - نام نخستین بخش از رودة کوچک که پیوسته به معده می باشد به طول بیست و پنج سانت و پهنای دوازده انگشت


اثناعشری ( اثناعشری .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) دوازده امامی


اثنان ( اِ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - دو، عدد دو. (در حالت رفعی ). 2 - دو مرد. 3 - روز دوشنبه


اثواب ( اَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ ثوب ؛ جامه ها


اثیر ( اَ) [ معر. ] ( اِ.) به باور قدما کره آتش که بالای کرة هواست، سیالی رقیق و بی وزن است


اثیل ( اَ) [ ع . ] (ص .) محکم، استوار


اثیم ( اَ) [ ع . ] (ص .) گناهکار، بزه کار


اج ( اَ) ( اِ.) کدو


اجابت (اِ بَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - پاسخ دادن، جواب دادن . 2 - قبول کردن، پذیرفتن


اجابت کردن معده ( اجابت کردن معده . کَ دَ نِ مِ د) [ ع - فا. ] (مص ل .) قضای حاجت، مدفوع کردن


اجاده (اِ د) [ ع . اجادة ] (مص م .) 1 - نیک کردن . 2 - نیک گفتن . 3 - نیکو گردانیدن


اجاره (اِ رِ) [ ع . اجارة ] 1 - (مص م .) پناه دادن، به فریاد رسیدن . 2 - به مزد گرفتن . 3 - (اِ.) کرایه


اجاره بها ( اجاره بها . بَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) پول و بهایی که در برابر اجاره کردن جایی به صاحب آن می پردازند، مال الاجاره


اجاره نامچه ( اجاره نامچه . چِ) [ ع - فا. ] (اِمصغ .) سندی که برای انجام اجاره تنظیم و منعقد می شود، اجاره نامه


اجاره نشین ( اجاره نشین . نِ) [ ع - فا. ] (ص فا.) آن که در محل اجاره ای زندگی می کند، مستأجر. اجازه (اِ ز) [ ع . اجازة ] 1 - (مص م .) رخصت دادن، رخصت . 2 - (اِ.) گواهی صلاحیت دادن فتوی به کسی از طرف یک عالِم


اجازه نامه ( اجازه نامه . مِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) پروانه، جواز


اجاق (اُ) [ تر. ] ( اِ.) 1 - دیگدان، آتشدان . 2 - دودمان، خاندان . 3 - صاحب کرامات و کشف . ؛ اجاق گاز نوعی اجاق که سوخت آن گاز متان است . ؛ اجاق برقی نوعی اجاق که با نیروی برق گرما تولید می کند و مثل اجاق گاز برای پختن غذا و جز آن به کار می آید


اجاق زاده ( اجاق زاده . د یا دَ) [ تر - فا. ] (ص مر.) نجیب، شریف


اجاق کور [ تر - فا. ] (ص مر.) (عا.) کسی که نمی تواند فرزند داشته باشد، نازا، عقیم


اجالت (اِ لَ) [ ع . ] (مص م .)دور گردانیدن چیزی


اجامر (اَ مِ) [ ع . ] (ص .) فرومایگان، اوباش


اجانب (اَ نِ) [ ع . ] (ص .) جِ اجنبی ؛ بیگانگان


اجانه (اِ نِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تشت، تغار. 2 - نام یکی از صورت های فلکی جنوبی . 3 - گودالی که پای درخت درست کنند برای آب دادن به آن


اجبار ( اِ) [ ع . ] (مص م .)به زور واداشتن به کاری


اجباراً (اِ رَ نْ) [ ع . ] (ق .) 1 - از روی ناچاری و اکراه . 2 - به ستم و زور


اجباری ( اِ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) خدمت نظام وظیفه، سربازی


اجتباء (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .)برگزیدن، انتخاب کردن . 2 - فراهم آوردن . 3 - (اِمص .)برگزیدگی


اجتثاث (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) از بیخ و بن برکندن، بریدن، از بن بریدن، بیخ بر کردن، استیصال


اجتذاب (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .)1 - جذب کردن، به خویش کشیدن . 2 - ربودن


اجتذاذ (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) بریدن و شکستن


اجتراء (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دلیر شدن، جرئت پیدا کردن . 2 - (اِمص .) دلیری


اجتزاء (اِ تَ) [ ع . ] (مص ل .) کافی بودن


اجتلاب (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) کشیدن، جلب کردن


اجتماع (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - گرد هم آمدن، جمع شدن . 2 - مقارنة ماه و آفتاب، زمانی که ماه و آفتاب در یک برج و یک درجه و یک دقیقه جمع شوند


اجتماعات ( اجتماعات .) [ ع . ] (مص ل .) جِ اجتماع  - گرد آمدن ها، فراهم آمدن ها، انجمن کردن ها. 2 - گروه های فراهم آمده، دسته های به هم پیوسته


اجتماعی ( اجتماعی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به اجتماع ؛ 1 - همگانی، عمومی . 2 - کسی که آداب معاشرت را می داند


اجتماعیون (اِ تِ) [ ع . ] (ص نسب .) جِ اجتماعی . کسانی که طرفدار جامعه بوده و همه چیز را برای همگان بخواهند


اجتناء (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) میوه چیدن


اجتناب (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) احتراز، خودداری کردن


اجتهاد (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) سعی کردن، کوشیدن، 2 - (اِمص .) سعی، کوشش . 3 - استنباط مسایل شرعی از قرآن و حدیث


اجتیاز ( اِ ) [ ع . ] (مص ل .) گذر کردن


اجحاف ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - ستم کردن، تعدی کردن . 2 - کار بر کسی تنگ گرفتن


اجداد ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ جد؛ نیاکان


اجدادی ( اجدادی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به اجداد، آن چه پیوسته و مربوط به نیاکان است


اجدر (اَ دَ) [ ع . ] (ص تف .) سزاوارتر، شایسته تر


اجدع (اَ دَ) [ ع . ] (ص .) کسی که بینی وی رابریده باشند


اجدل (اَ دَ) 1 - (اِ.) از مرغان شکاری . 2 - (ص .) محکم و سخت و به هم پیچیده


اجر ( اَ ) [ ع . ] 1 - (اِ.) مزد، اجرت . 2 - ثواب . 3 - (مص م .) مزد دادن


اجراء ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) انجام دادن کار. 2 - به اجراء گذاشتن حکم صادر شده . 3 - مستمری و حقوق مقرر کردن برای کسی . 4 - (اِ.) وظیفه، مستمری


اجرام ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ جِرم ؛ تن ها، اجسام . 2 - ستارگان . 3 - جِ جُرم ؛ گناهان


اجراییات (اِ) [ ع . اجرائیُات ] (ص نسب .) مؤنث اجرایی  - اداره ای در سازمان راهنمایی و رانندگی که وظیفه اش رسیدگی به امور مربوط به تخلفات و شکایت های رانندگی، جریمه ها و صدور برگ عدم خلافی است . 2 - سازمانی در قوة قضاییه برای اجرای احکام


اجراییه (اِ یِ) [ ع . اجرائیه ] (ص نسب .) مؤنث اجرایی . ؛ ورقة اجراییه ورقه ای است که به منظور آگاهی کسی که اجرا علیه اوست، از طرف اجراء دادگستری یا ثبت به وی ابلاغ و پس از مهلت مقرر، اجرا شروع می شود


اجرت (اُ رَ) [ ع . اجرة ] (اِ.) 1 - مزد، دستمزد. 2 - کرایه


اجری (اِ ی ') (اِ.) [ ع . ] نک اجراء


اجری کردن ( اجری کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) موظف کردن


اجزاء ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ جزء و جزو؛ پاره ها، بهره ها


اجساد ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ جسد؛ بدن ها، تن ها، جسم ها


اجسام ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ جسم ؛ تن ها، کالبدها


اجغار ( اَ ) ( اِ.) روز شانزدهم ماه چهارم مغان خوارزم . در شب این روز مانند سده آتش می افروختند و بر گرد آن باده می نوشیدند


اجفان ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ جفن  - پلک چشم . 2 - غلاف شمشیر


اجق وجق (اَ جَ وَ جَ) (ص .) 1 - غیر متعارف، عجیب و غریب . 2 - لباس رنگارنگ با رنگ های تند و زننده . (اجل (اَ جَ) [ ع . ] (اِ.)) 1 - مهلت، نهایت مدت چیزی . 2 - مرگ، زمان مرگ


اجل (اَ جَ لّ) [ ع . ] (ص تف .) جلیل تر، بزرگوارتر


اجل برگشته (اَ جَ. بَ گَ تِ) [ ع - فا. ] (ص مر.) 1 - آدم بدشانس . 2 - کسی که خطر مرگ تهدیدش می کند


اجل معلق ( اجل معلق ِ مُ عَ لَُ) (ص مر.) 1 - مرگ ناگهانی . 2 - کنایه از: ناگهان حاضر شدن کسی


اجلاس (ا ِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) نشانیدن . 2 - (اِ.) با هم نشستن برای گفتگو یا مشاوره در امری . 3 - جلسه ای رسمی با تعداد شرکت کنندگان محدود که در آن چند نفر سخنرانی می کنند و پس از بحث و مذاکره تصمیماتی اتخاذ و گاه قطعنامه ای صادر می شود


اجلاسیه (اِ یِ یا یَ) [ ع . ] (ص نسب .) مؤنث اجلاس ؛ دورة اجلاسیه دوره ای که در آن انجمن تشکیل می گردد و اعضای آن برای مشورت و گفت و گو گرد می آیند


اجلاف ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ جلف  - فرومایگان، مردمان سفله . 2 - هر چیز میان تهی


اجلال ( اِ) [ ع . ] (مص م .) بزرگ و محترم داشتن، گرامی داشتن


اجله (اَ جِ ل َّ یا لِّ ) [ ع . اجلة ] (ص .) جِ جلیل ؛ بزرگان، مهان


اجلی (اَ لا) [ ع . ] (ص تف .) جلی تر، روشن تر، هویداتر


اجم (اَ جَ) [ ع . ] (اِ.) نیستان، بیشه، انبوه درختان


اجماع ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گرد آمدن، متفق شدن بر انجام کاری . 2 - (مص م .) جمع کردن . 3 - (اِمص .) در فقه اسلامی به معنی اتفاق کلمة فقها در مسئله ای یا امری


اجماعاً (اِ عَ نْ) [ ع . ] (ق .) همگی، دست جمعی


اجمال ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) به اختصار سخن گفتن ؛ مبهم و نارسا گفتن . 2 - (اِ.) سخن خلاصه و مبهم


اجمالاً (اِ لَ نْ) [ ع . ] (ق .) به طور خلاصه و مبهم


اجمه (اَ جَ مِ) [ ع . ] (اِ.) بیشه، نیستان . ج . اجم


اجناد ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ جند؛ لشکرها، سپاهیان


اجناس ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ جنس  - قسم ها، نوع، گونه ها. 2 - کالاها، امتعه


اجنبی ( اَ نَ) (ص .) 1 - بیگانه، غریب . 2 - نا - فرمان


اجنحه ( اَ نِ حِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جَناح ؛ بال ها


اجنه ( اَ جِ نُِ) [ ع . اجنة ] (اِ.) در عربی جمع جنین و در فارسی به غلط جمع جن گویند


اجهار ( اِ ) [ ع . ] (مص م .)1 - آشکار کردن سخن، بلند کردن آواز، با صدای بلند چیز ی را خواندن . 2 - آشکار کردن


اجهل ( اَ هَ) [ ع . ] (ص تف .) نادان تر، جاهل تر


اجود ( اَ وَ) [ ع . ] (ص تف .) 1 - بهتر، نیکوتر. 2 - بخشنده تر، جوادتر


اجور ( اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ اَجر؛ اجرها، اجرت ها


اجوف ( اَ وَ) [ ع . ] (ص .) میان تهی، درون خالی


اجیر ( اَ ) [ ع . ] (ص .) مزدور، مزد بگیر


اجیرنامه ( اجیرنامه . م ِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) عهدنامه ای که به موجب آن کار کسی به مدت معینی خریداری می شود


احادیث ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ احدوثه ؛ افسانه ها، سخن ها. 2 - جِ حدیث ؛ روایات، اخبار


احاطت (اِ طَ) [ ع . احاطة ] احاطه


احاطه (اِ طِ) [ ع . احاطة ] (مص م .) 1 - گرداگرد چیزی را گرفتن . 2 - فهمیدن و فراگرفتن به طور کامل و تمام


احالت (اِ لَ) [ ع . احالة ] نک احاله


احاله (اِ لَ) [ ع . احالة ] 1 - (مص م .) حواله کردن، واگذاشتن کار یا امری به عهدة دیگری . 2 - (مص ل .) از حالی به حال دیگر گشتن


احباء ( اَ حِ بّا ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ حبیب ؛ دوستان


احباب ( اَ ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ حبیب ؛ دوستان، یاران


احباب ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) دوست داشتن


احبار ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جمع حبر؛ 1 - دانشمندان، علما. 2 - پیشوایان روحانی یهود


احباط ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - باطل گردانیدن . 2 - دوری کردن از کسی


احتباس (اِ تِ) [ ع . ] (مص .) در حبس کردن، نگه داشتن چیزی


احتجاب ( اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) در پرده شدن، در حجاب شدن


احتجاج ( اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) دلیل و برهان آوردن


احتجام ( اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .)حجامت کردن


احتراز ( اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پرهیز کردن، دوری نمودن . 2 - (اِمص .) خویشتن داری، پرهیز


احتراس ( اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) خود را حفظ کردن


احتراف (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) پیشه ور شدن، پیشه گرفتن


احتراق (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - سوختن، آتش گرفتن . 2 - محو شدن یکی از پنج سیارة «زحل، مشتری، مریخ، زهره، عطارد» در زیر شعاع خورشید، یا مقارنة خورشید با یکی از آن ها


احترام (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) حرمت گذاشتن، بزرگ داشتن . 2 - (اِمص .) حرمت، بزرگداشت


احتراماً (اِ تِ مَ نْ) [ ع . ] (ق .) از روی احترام و بزرگداشت


احتساب (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - شمردن، حساب کردن . 2 - نهی کردن از کارهایی که در شرع ممنوع باشد


احتشاد (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) گرد آمدن مردم برای انجام کاری


احتشام (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) حشمت و بزرگی یافتن . 2 - (اِ.) جاه و جلال


احتصان (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) استوار بودن، محکم بودن


احتفاظ (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) نگاه داشتن، حفظ کردن . 2 - (مص ل .) خویشتن داری کردن


احتقار (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) خوار و حقیر شمردن . 2 - (مص ل .) خوار شدن


احتلام (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .)1 - خواب دیدن، جماع کردن در خواب . 2 - انزال منی در خواب


احتماء (اِ تِ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - پرهیز غذایی بیمار. 2 - خودداری کردن


احتمال (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) حمل کردن . 2 - (اِمص .) بردباری . 3 - گمان بردن، حدس زدن


احتمالات ( احتمالات .) [ ع . ] (اِ.) شاخه ای از علم ریاضی که در آن احتمال وقوع پیشامدهای تصادفی بررسی می شود


احتمالاً (اِ تِ لَ) [ ع . ] (ق .) شاید


احتواء (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - گرد کردن، فراگرفتن از هر سوی . 2 - حاوی بودن، دربرداشتن


احتکار (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) انبار کردن و نگاهداشتن کالا به قصد گران فروختن . 2 - (اِمص .) انبارداری


احتکاک (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) به هم ساییدن، به هم سودن


احتیاج ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نیازمند شدن، حاجتمند شدن . 2 - (اِمص .) حاجتمندی، نیازمندی . 3 - (اِ.) نیاز، حاجت


احتیاط ( اِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - محکم کاری کردن . 2 - کاری را با حزم و هوشیاری انجام دادن


احتیال ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) حیله کردن . 2 - ذمُه دیگری را پذیرفتن . 3 - (اِمص .) حیله - گری، چاره ساختن


احجار ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ حجر؛ سنگ ها


احد (اَ حَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) یکی، یک . 2 - (ص .) یگانه، یکتا. 3 - یکم . 4 - یکی از نام های خدا


احداب ( اِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - گوژپشت گردانیدن . 2 - مهربانی کردن


احداث ( اَ) [ ع . ] (اِ. ص .) جِ حدث  - نوها، تازه ها، هر چیز تازه و نو پدید آمده . 2 - جوانان . 3 - نوعی حقوق دیوانی (در عهد صفویه ). ؛ احداث اربعه : حدث های چهارگانه : قتل، ازالة بکارت، شکستن دندان و کور کردن . احداث دهر: بلاهای روزگار، پیشامدهای دوران . احداث موجبة وضوء: حدث هایی که وضو را باطل می کند


احداث (اِ) [ ع . ] (مص م .)چیزی نو به وجود آوردن، ساختن و برقرار کردن


احداق (اَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ حدقه ؛ سیاهی های چشم، مردمک های چشم


احدالناس (اَ حَ دُ نّ) [ ع . ] (ق .) هیچکس، حتی یک نفر


احدب (اَ دَ) [ ع . ] (ص .) 1 - گوژپشت . کسی که پشتش قوز و برآمدگی داشته باشد. 2 - شمشیر کج


احدوثه (اُ دُ ثِ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - سخن شگفت . 2 - خبر و حدیث . 3 - کار نو، چیز تازه


احدی (اَ حَ) [ ع - فا. ] (مبهم )یک تن، هیچکس، کسی


احدی ( احدی .) [ ع - فا. ] (ص نسب . اِ.) 1 - منسوب به احد. 2 - مربوط به خدای یگانه . 3 - فرقه ای از سپاهیان پادشاه هند


احدیت (اَ حَ یَُ) [ ع . احدیة ] (مص جع .) 1 - یگانگی . 2 - مقام الوهیت، یکتایی خدا


احرار ( اَ) [ ع . ] (ص .)1 - جِ حر؛ آزادان، آزادگان . 2 - ایرانیان


احراز ( اِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - فراهم آوردن، جمع کردن . 2 - پناه دادن، جای دادن . 3 - به دست آوردن، رسیدن به چیزی


احراق ( اِ) [ ع . ] (مص م .)سوزانیدن، آتش زدن


احرام ( اَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - جِ حَرَمْ. 2 - جِ حریم


احرام ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) آهنگ حج کردن، در حرم درآمدن . 2 - (اِ.) مجازاً دو تکه لباس نادوخته که در ایام حج یکی را به کمر بندند و دیگری را بر دوش اندازند


احرام بستن ( احرام بستن . بَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) آهنگ کردن، قصد و نیت کردن


احرامی ( اِ) [ ع - فا. ] ( اِ.) پارچة سفیدی که به عنوان بقچة لباس به کار می رود


احری ( اَ را) [ ع . ] (ص تف .) سزاوارتر، شایسته تر، اولی، اصلح، درخورتر، بسزاتر


احزاب ( اَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ حزب  - گروه ها، دسته ها. 2 - گروه های کافران، شامل برخی از قبایل عرب، مانند قریش، غطفان و بنی قریظه، که با هم متحد شده به جنگ پیامبر رفته بودند. 3 - هر گروه سیاسی که مرام و مسلکِ ویژه خود را دارد


احزان ( اَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ حُزن و حَزَن ؛ غم ها و اندوه ها


احساس ( اِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - دریافتن، درک کردن . 2 - درک چیزی با یکی از حواس


احساساتی ( احساساتی .) [ ع - فا. ] (ص .) زودرنج، کسی که زود دستخوش احساساتش می شود


احسان ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) نیکی کردن . 2 - بخشش کردن . 3 - (اِمص .) نیکوکاری، بخشش


احسن (اَ سَ) [ ع . ] (ص تف .) نیکوتر، بهتر. ؛به نحو احسن به بهترین شیوه و طرز. ؛ احسن التقویم بهترین شکل، بهترین صورت


احسن ( احسن .) (صت ) آفرین، احسنت، مرحبا


احسنت (اَ سَ) [ ع . ] (شب جم .) آفرین (بر تو، شما)


احشاء ( اَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ حشا؛ اندرونه، اعضای درونی بدن مانند: دل و جگر و معده و روده . احصائیه (اِ یُِ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - آمار، شمار. 2 - دانشی که موضوع آن دسته بندی منظم امور اجتماعی است


احشام ( اَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ حشم


احصاء ( اِ) [ ع . ] (مص م .) شمردن، ضبط کردن، آمار گرفتن، سرشماری کردن


احصان ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) استوار و محکم کردن . 2 - (مص ل .) نگه داشتن نَفْس از انجام کار بد. 3 - شوی کردن زن . 4 - زن گرفتن مرد. 5 - زن و مردی که به عقد دائم در آمده باشند که مرد «محصن » و به زن «محصنه » گویند


احضار ( اِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - حاضر آوردن . 2 - فراخواندن، به حضور خواستن


احضارنامه ( احضارنامه . مِ) [ ع - فا. ] (اِمر.)نک احضاریه


احضاریه (اِ یِّ) [ ع . ] (اِمر.) احضارنامه، نامه ای که به وسیلة آن شخص را به دادگاه یا هر جای دیگر فراخوانند


احفاد ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ حافد و حفد - فرزند - زادگان، نوادگان . 2 - یاران، خادمان


احق ( اَ حَ قُ) [ ع . ] (ص تف .) سزاوارتر، اولی، صاحب حق تر، راست تر، به سزاتر


احقاف ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ حقف ؛ توده های ریگ، تل های شن و ریگ


احقاق ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) مطالبة حق کردن ؛ به حق حکم کردن


احقر ( اَ قَ) [ ع . ] (ص تف .) حقیرتر، کوچکتر، خردتر، خوارتر


احلال ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) حلال کردن . 2 - (مص ل .)فرود آمدن در جایی . 3 - از حرام بیرون آمدن


احلام ( اَ ) [ ع . ] 1 - (اِ.) شکیبایی ها، وقارها. 2 - خِردها. 3 - جِ حلم ؛ خواب ها، خواب های شیطانی . 4 - (ص .) جِ حلیم ؛ بردباران


احلی ( اَ لا) [ ع . ] (ص تف .) شیرین تر


احلیل ( اَ) (اِ.) آلت تناسلی مرد


احلیل خوردن (اِ. خُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) (عا.) فریب خوردن


احلیل زدن ( احلیل زدن . زَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) (عا.) فریب دادن، گول زدن


احماد ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ستوده کار شدن . 2 - (مص م .) ستودن، تحسین کردن


احماض ( اِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - از حالی به حال دیگر گشتن . 2 - شوخی و مزاح کردن . 3 - از جدیّت به سستی گراییدن


احمال ( اِ) [ ع . ] (مص م .)به کسی در برداشتن بار یاری رساندن


احمال ( اَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ حَمل ؛ بارهای شکم، بارهای درخت . 2 - جِ حَمَل ؛ بره ها


احمد (اَ مَ) [ ع . ] (ص تف .) ستوده تر، حمیده تر


احمر (اَ مَ) [ ع . ] (ص .) سرخ


ازماع ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) قصد کردن، دل بر کاری نهادن


احمق (اَ مَ) [ ع . ] 1 - (ص .)نادان، بی خرد، بی - هوش . 2 - (ص تف .) نادان تر، سفیه تر


احمقانه (اَ مَ نِ) [ ع - فا. ] (ق .) به شیوة احمق، بی خردانه، سفیهانه


احناء ( اَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - اطراف . 2 - چیزهای کج و معوج و بی قواره


احنف (اَ نَ) [ ع . ] (ص .) انسان یا حیوانی که پایش کج باشد


احوال ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ حال  - حال ها، وضع ها. 2 - چگونگی مزاج . 3 - کار و بار. 4 - سرگذشت


احوال شخصیه ( احوال شخصیه ِ شَ یِ) [ ع . ] (اِمر.) مجموع صفات انسان که به اعتبار آن، شخص در اجتماع دارای حقوق شده و آن حقوق را اجرا کنند مانند: تابعیت، ازدواج، اقامتگاه، اهلیت و غیره


احوال پرسی ( احوال پرسی . پُ) [ ع - فا. ] (حامص .) پرسش از چگونگی وضع و کار و بار کسی، پژوهش و سوال از صحت و بیماری کسی


احوط (اَ وَ) [ ع . ] (ص تف .) با احتیاط تر، بیشتر مقرون به احتیاط


احول (اَ وَ) [ ع . ] 1 - (ص .) لوچ، دو بین، کسی که همه چیز را دوتایی می بیند. 2 - (ص تف .) حیله گر، چاره گرتر


احکام ( ا َ ) [ ع . ] (اِ.)جِ حکم .1 - رأی ها، دستور - ها. 2 - مجموعة دستورالعمل های شرعی . 3 - آداب، رسم ها. 4 - مجموعة قوانین و مقرراتی که به ارادة محکوم علیه قابل تغییر است


احکام ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) محکم کردن، استوار کردن . 2 - (اِمص .) استواری


احیاء ( اَ) [ ع . ] (ص .) جِ حی  - زندگان . 2 - قبیله ها، خاندان ها


احیاء ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) زنده کردن . 2 - آباد کردن زمین .3 - (مص ل .) شب را به عبادت گذرانیدن . 4 - شب زنده داری کردن . 5 - (اِمص .) زندگی


احیاناً (اِ نَ نْ) [ ع . ] (ق .) 1 - اتفاقاً، گاهگاهی . 2 - هیچ، هرگز


اخ (اَ خْ یا اَ خّ) [ ع . ] (اِ.) برادر. ج . اخوان


اخ (اُ) (صت .) 1 - صوتی است که هنگام درد و سوزش بر زبان رانند. 2 - صوتی است برای نمودن خوشی و لذت


اخ اخ (اَ. اَ) (صت .) 1 - صوتی است که برای نفرت و ناخشنودی بر زبان رانند. 2 - کلمه ای است برای ستودن و اظهار خشنودی به هنگام لذت، به به . 3 - کلمة افسوس، دریغا، وای، آه


اخ تف (اَ. تُ) (اِمر.) (عا.) آب دهان، خیو، بزاق


اخ و تخ کردن (اَ خُ تَ خ . کَ دَ) (مص ل .) (عا.) عدم رضایت نشان دادن، اکراه نمودن


اخ کردن (اِ. ک دَ) (مص م .) (عا.) از روی ناگزیری و اکراه پولی را به کسی دادن


اخاذ (اَ خّ) [ ع . ] (ص .) رشوه گیر، باج گیر


اخاذی ( اخاذی .) [ ع - فا. ] 1 - (حامص .) رشوه گرفتن، باج گرفتن


اخافه (اِ فَ یا فِ) [ ع . اخافة ] (مص م .) ترسانیدن، خوف در دل کسی افکندن


اخامص (اَ مِ) [ ع . ] (اِ.) جِ اخمص . گودی های کف دست و پا و میان بدن


اخبار ( اِ) [ ع . ] (مص م .)خبر دادن، آگاه ساختن


اخبار ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ خبر؛ آگاهی ها، خبرها


اخباری ( اَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - کسی که حکایت ها و داستان ها را روایت کند. 2 - کسی که فقط به ظاهر احادیث اکتفاء کند نه به دلیل های عقلی


اخبیه (اَ یِ) [ ع . ] (اِ.) ج . خباء - خرگاه، خیمه . 2 - یکی از ستارگان سعدالا خب یه، منزل بیست و پنجم از منازل قمر


اخت (اُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - خواهر، همشیره . 2 - مانند، مثل، قرین . ج . اَخوات


اخت بودن (اُ. دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) (عا.) مأنوس بودن، دمساز بودن


اخت شدن (اُ. شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) مأنوس شدن، اُنس گرفتن


اختاجی ( اَ) [ تر. ] (اِمر.) = اختاچی . اخته چی : میرآخور، طویله دار، مهتر، ستوربان


اختاپوس (اُ) (اِ.) هشت پا


اختبار (اِ ت ِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خبر گرفتن، خبرجویی . 2 - (مص م .)آزمودن، امتحان کردن


اختتام (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) به پایان بردن، تمام کردن . 2 - (اِمص .) پایان، ختم، آخرکار


اختتامیه (اِ تِ یِّ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - پایانی، انتهایی . 2 - مراسم پایانی امری


اختداع (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) فریفتن، فریب دادن


اختر (اَ تَ) [ په . ] (اِ.) ستاره، کوکب، نجم


اختر شمار ( اختر . شُ) (اِ. ص .) ستاره شناس، منجم


اختراع (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) آفریدن، ایجاد کردن


اخترتند (اَ تَ. تُ) (اِ. ص .) بخت نامساعد، اقبال بد


اخترروشن ( اخترروشن . رُ شَ) (اِ. ص .) بخت خوب، اقبال تابناک


اخترسوخته ( اخترسوخته . تِ) (ص مر.) بدبخت، پریشان روزگار، بداحوال


اخترشمردن ( اخترشمردن . ش ِ مُ دَ)(مص ل .) بی - خواب ماندن، شب زنده داری


اخترمار ( اخترمار .) (ص مر.) اخترشمار، منجم


اخترماران سالار ( اخترماران سالار .) (اِمر.) از طبقاتی که در دربار ساسانیان نفوذ داشته ستاره شناسان (اخترماران ) بودند که رییس آنان «اخترماران سالار» لقب داشت و در ردیف «دبیران » و غیب گویان قرار می گرفت


اخترمه ( اَ تَ مِ یا مَ) [ تر - مغ . ] ( اِ.) در میان ایل های کرمانشاه «یخترمه » نیز گویند. اسب و سلاح و بار و بنة دشمن که پس از کشتن وی تصاحب کنند


اختروارون ( اختروارون .) (ص .) طالع بد


اخترگذری ( اخترگذری . گُ ذَ)(ق .)زمان اندک، فرصت کم


اخترگوی ( اخترگوی .) (اِ. ص .) منجم، فال گوی


اختصار (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - کوتاه کردن، ایجاز. 2 - اکتفاء، بسنده کردن


اختصاص (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) ویژه کردن، ویژگی . 2 - (مص ل .) خاص گردیدن، برگزیده شدن


اختصاصی ( اختصاصی . ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به اختصاص . خصوصی، مخصوص، ویژه


اختصام (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) خصومت ورزیدن، پیکار کردن


اختطاط (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) خط بر چهره دمیدن، ریش درآوردن


اختطاف (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - ربودن همچون برق . 2 - خیره کردن چشم


اختفاء (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) پنهان شدن، پنهان گشتن


اختلاب (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - خدعه کردن . 2 - با زبان نرم فریب دادن


اختلاج (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - پریدن، جستن اعضای بدن مانند: چشم . 2 - انقباض و گرفتن شدید عضلات


اختلاس (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - ربودن . 2 - دزدیدن . 3 - سوءاستفادة مالی توسط شخصِ مسئول


اختلاط (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) آمیخته شدن، آمیختن


اختلاط کردن ( اختلاط کردن . تِ) [ ع - فا. ] (مص ل .) معاشرت کردن


اختلاف (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .)1 - با یکدیگر ناسازگاری کردن، نزاع کردن . 2 - تغییر مکان ظاهری ستاره


اختلال (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) درهم و بر هم شدن کار، خلل پذیرفتن . 2 - (اِمص .) بی سروسامانی


اختناق (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خفه شدن . 2 - (مص م .) خفه کردن . 3 - (اِمص .) خفگی


اخته (اَ تِ) [ تر. ] (ص . اِ.)انسان یا حیوانی که بیضه هایش را کشیده باشند، بی خایه . خواجه نیز گویند


اخته بیگ ( اخته بیگ . ب) [ تر. ] (اِمر.) کسی که اخته کردن حیوانات به دستور او است، اخته چی، میرآخور، رییس طویله و اصطبل


اخته کردن ( اخته کردن . کَ دَ) [ تر - فا. ] (مص م .) 1 - تخم کشیدن، خصی کردن . 2 - مدتی در برف یا ی خ نهادن گوشت خام تا ترد و نازک شود


اختیار (اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) گزیدن، انتخاب کردن . 2 - (اِمص .) آزادی عمل


اختیار آمدن ( اختیار آمدن . مَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م ) برگزیدن، پذیرفتن


اختیار کردن ( اختیار کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) انتخاب کردن، گزیدن


اختیاری ( اختیاری .) [ ع - فا. ] (ص نسب .)ارادی، کاری که با اختیار و اراده انجام شود


اختیال ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) تکبر کردن . 2 - خیال کردن . 3 - (اِمص .) گردنکشی، تبختر


اخدان ( اَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ خدن ؛ دوستان، یاران


اخدود ( اُ) [ ع . ] ( اِ.) شکاف زمین


اخذ ( اَ) [ ع . ] (مص م .) گرفتن، ستدن . ؛ اخذ رأی رأی گرفتن برای برگزیدن کسی یا انتخاب چیزی یا امری


اخرا ( اُ) [ یو. ] ( اِ.) یک نوع خاک رس به رنگ های مختلف زرد، نارنجی، قرمز، قهوه ای که آن را در نقاشی و رنگ کاری به کار می برند


اخراج ( اِ) [ ع . ] (مص م .) بیرون کردن، بیرون کشیدن


اخراجات ( اِ) [ ع . ] ( اِ.) جِ اخراج  - مخارج . 2 - مالیات


اخرب ( اَ رَ) [ ع . ] (ص .) در علم عروض آن است که میم اول و نون آخر «مفاعیلن » را بیندازند تا «فاعیل » بماند، آن را به «مفعول » تبدیل کنند و اسم این زحاف «خرب » است و اسم جزیی که عمل «خرب » در آن واقع شود «اخرب »


اخرس (اَ رَ) [ ع . ] (ص .) گنگ، لال


اخرم (اَ رَ) [ ع . ] (ص .)1 - آن که بینی اش را سوراخ کرده باشند. 2 - شعری که در وزن آن «خرم » واقع شده باشد یعنی «فعولن » را «عولن » و به واژة اخرم اضافه شود. «مفاعلتن » را «فاعلتن » گویند


اخروی (اُ رَ) [ ع . ] (ص نسب .) آن جهانی ؛منسوب به آخرت


اخری (اُ را) [ ع . ] (ص .) 1 - دیگر، پسین . 2 - آخرت، جهان دیگر


اخس ( اَ خَ سُ) [ ع . ] (ص تف .) خسیس تر، زبون تر، فرومایه تر، خوارتر


اخسمه (اَ سُ مِ) آخسمه، آبجو


اخشاب ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ خشب  - چوب ها. 2 - چوب های خوشبو


اخشم (اَ شَ) [ ع . ] (ص .) گنده بینی، آن که بوی بد و خوب را درنمی یابد


اخص (اَ خَ صّ) [ ع . ] (ص تف .)خاص تر، گزیده تر


اخصاء ( اِ) [ ع . ] (مص م .) اخته کردن


اخضر (اَ ضَ) [ ع . ] (ص .) 1 - سبز. 2 - کبود، آبی


اخضرار ( اِ ض ِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - سبز شدن، به رنگ سبز درآمدن . 2 - سبز شدن کشت


اخطاء (اَ) [ ع - فا. ] 1 - (مص ل .) خطا کردن، اشتباه کردن . 2 - (مص م .) منسوب به خطا کردن، خطا گرفتن بر کسی


اخطار ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ خطر؛ بلاها، سختی ها


اخطار ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) در خطر افکندن . 2 - ابلاغ و اعلام کردن . 3 - (اِ.) آگهی، اعلام


اخطاریه (اِ رِ یِّ) [ ع . ] (اِمر.) نامه ای که از طرف دادگاه برای شخص یا اشخاصی فرستاده می شود، و در آن مطلب مورد نظر را برای شخص یادآور می شوند


اخفاء ( اِ) [ ع . ] (مص م .) پنهان کردن، نهان داشتن


اخفاف ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ خُف  - کف پای شتر. 2 - سم شترمرغ . 3 - کفش


اخفاق ( اِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - بی مراد بازگشتن جوینده، مأیوس شدن . 2 - غزا کردن و غنیمت نیافتن


اخفش (اَ فَ) [ ع . ] 1 - (ص .) کسی که چشمش ضعیف و کم نور باشد. 2 - (اِ.) شب پرک


اخلاء ( اِ) [ ع - فا. ] 1 - (مص م .) خالی یافتن . 2 - خالی کردن، در خلوت بردن کسی را. 3 - (مص ل .) خالی شدن، در جای خلوت و بی مزاحم افتادن، خلوت کردن با


اخلاص ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) پاک کردن، ویژه کردن . 2 - (مص ل .) دوستی پاک و بی ریا داشتن، خلوص نیت داشتن


اخلاط ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ خِلط  - چیزهای درهم آمیخته . 2 - در طب قدیم صفرا وخون و بلغم و سودا


اخلاف ( اَ) [ ع . ] (ص .) جِ خَلف ؛ جانشینان، بازماندگان


اخلاق ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ خُلق ؛ خوی ها


اخلاقاً (اَ قَ نْ) [ ع . ] (ق .) از نظر اخلاق، مطابق اخلاق


اخلال ( اِ) [ ع . ] (مص م .) زیان رسانیدن، خلل وارد کردن


اخم ( اَ) (اِ.) اخمه، آژنگ، ترشرویی، درهم کشیدگی ابرو از اوقات تلخی و بدحالی . ؛ اخم اخم کسی توی هم بودن (عا.) عبوس بودن، ترشرو بودن


اخم و تخم (اَ مُ تَ) (اِمص .) (عا.) ترشرویی، بدخُلقی


اخماس ( اَ) [ ع . ] جِ خمس


اخماس ( اِ) [ ع . ] (مص .) پنج شدن


اخمالو (اَ) (ص مر.) اخمو، همیشه اوقات تلخ


اخمو ( اَ) (ص .) (عا.) ترشرو، بداخلاق


اخوات (اَ خَ) [ ع . ] (اِ.) جِ اخت  - خواهران . 2 - مانندها، شبیه ها


اخوال (اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ خال، داییان، دایی ها، برادران مادر


اخوان (اَ خَ) [ ع . ] (اِ.) تثنیه اخ، دو برادر


اخوان (اِ) [ ع . ] (اِ.) جِ اَخ ؛ برادران، دوستان، برادرخواندگان


اخوان الصفاء (اِ نُ صِّ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - برادران یکدل، صوفیان . 2 - نام انجمنی از دانشمندان ایرانی که در میانة سدة چهارم هجری در بصره و بغداد تشکیل شد که هدف آنان هماهنگ کردن اسلام و حکمت و فلسفة یونان بود


اخوان المسلمین (اِ خْ نُ لْ مُ سْ لِ) [ ع . ] (اِمر.) نام جمعیتی که توسط حسن البنا در سال 1928 در مصر بوجود آمد و هدف آن احیای شعائر دین و ایجاد وحدت اسلامی بود. این جنبش در سال 1954 قصد ترور عبدالناصر به علت نزدیک شدن او به غرب را داشتند که در نتیجه سازمانشان منحل و سرانشان اعدام شدند


اخوانیات (اِ یّ) [ ع . ] (ص نسب .) جِ اخوانیه ؛ نامه های دوستانه


اخوت (اُ خُ وَّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) برادر شدن، دوست شدن . 2 - (اِمص .) برادری


اخوی (اَ خَ) [ ازع . ] (اِ.) برادر


اخوین (اَ خَ وَ) [ ع . ] (اِ.) تثنیة اَخ، دو برادر


اخچه ( اَ چِ) [ تر. ] ( اِ.) = اقچه . آقچه : 1 - ریزة زر. 2 - سکة زر و مهر درم از زر و نقره . 3 - مطلق زر و سیم . 4 - روپیه


اخگر ( اَ گَ) (اِ.) پارة آتش، شراره، جرقه


اخیار (اَ) [ ع . ] (ص .) جِ خیر؛ نیکان، برگزیدگان


اخیر ( اَ) [ ع . ] (ص .) پسین، بازپسین، آخری


اخیراً (اَ رَ نْ) [ ع . ] (ق .) در آخر، به تازگی، جدیداً


اخیه (اَ یَّ) [ ع . ] (اِ.) آخیه، میخ آخور، ریسمان یا قلاب هایی که در طویله کنار آخور نصب می کنند و چهارپایان را به آن ها می بندند. ج . اواخی یا اخایا


ادا ( اَ) [ ع . اداء ] 1 - (مص م .) به جا آوردن، پرداختن دینی که بر شخص فرض و لازم است . 2 - (اِ.) ناز، کرشمه . 3 - رمز، اشاره . 4 - (عا.) حرکات مسخره و بیهوده . 5 - تقلید


ادا اصول ( ادا . اُ) (اِمر.) ناز و کرشمه، نمودن کراهت و جز آن


ادا اطوار ( ادا اطوار . اَ) (اِمر.) 1 - شکلک سازی . 2 - تقلید در آوردن


اداء ( اَ) [ ع . ] (مص م .) به جا آوردن، انجام دادن


ادات ( اَ) [ ع . ] (اِ.) افزار، ابزار، آلت، وسیله


اداره ( اِ رِ) [ ع . ادارة ] 1 - (مص م .) نظام دادن، گرداندن کار. 2 - (اِ.) بخشی از هر وزارتخانه که مسئولیت انجام دادن بخشی از کارهای دولتی را به عهده دارد


اداره بازی ( اداره بازی .) [ ع - فا. ] (حامص . اِمر.) تشریفات اداری، فرمالیته


اداری ( اِ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - منسوب به اداره، وابسته به اداره . 2 - آن که در اداره کار کند


ادام ( اِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - خورش، نان خورش، قاتق، اِبا. 2 - پیشوای قوم . 3 - موافق و سازگار


ادامه (اِ مِ) [ ع . ادامة ] (مص م .) دایم داشتن، دوام دادن


اشعال (اِ) [ ع . ] (مص م .) افروختن آتش


ادانی ( اَ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ ادنی  - نزدیکان، نزدیک ترها. 2 - عوام، از طبقات پَست


ادب (اَ دَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - فرهنگ، دانش . 2 - هنر. 3 - معاشرت، روش پسندیده . 4 - شرم، حرمت


ادب دیدن (اَ دَ. دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) ادب شدن، تنبیه شدن


ادب ساز ( ادب ساز .) [ ع - فا. ] (ص فا.)ادب سازنده، تربیت کننده


ادب کردن ( ادب کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) مجازات کردن


ادباء (اُ دَ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ ادیب ؛ مردمان دارای ادب و فرهنگ


ادبار ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پشت کردن، پشت به دشمن کردن و گریختن . 2 - (اِمص .) نگون بختی، بدبختی . 3 - (ص .) نگون بخت، سیه روز


ادبی ( ادبی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) نوشته ای که موضوع و سبک آن ادبی باشد، نوشته هایی که با فنون ادبی بستگی داشته و دربارة ادبیات باشد


ادبیات (اَ دَ یّ) [ ع . ] (اِ.) آثار ادبی، علوم ادبی . ؛ ادبیات تطبیقی مطالعة ادبیات به شیوة فرامرزی . ؛ ادبیات کلاسیک مجموعة آثار با ارزش باقی مانده از سخنوران و نویسندگان کهن هر ملتی . ؛ ادبیات ِ شفاهی مجموعة آثار فرهنگی رایج در بین مردم اعم از چیستان ها، متل ها، افسانه ها و همانند آن


ادبیر ( اِ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) نحوست، بدبختی . 2 - (ص .) منحوس، بدبخت


ادخار (اِ دِّ) [ ع . ] (مص م .) 1 - ذخیره کردن . 2 - برگزیدن


ادخال ( اِ) [ ع . ] (مص م .) درآوردن، داخل کردن


ادخل زدن (اَ خَ. زَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) (عا.) تخمین زدن


ادراج ( اِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - داخل کردن . 2 - درنوردیدن، پیچیدن


ادرار ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) روان ساختن، جاری کردن . 2 - (اِ.) وظیفه، مقرری . 3 - (عا.) بول، شاش


ادرارنامه ( ادرارنامه . مِ) [ ع - فا. ] (اِ.) حکم اعطای حقوق و مستمری


ادراک ( اِ) [ ع . ] (مص م .) دریافتن، فهمیدن


ادرمه (اَ رَ مِ) (اِ.) نک آدرم


ادرکنی (اَ رِ) [ ع . ] (شب جم .) به من کمک کن، مرا دریاب


ادعاء (اِ دِّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - دعوی کردن، مدعی شدن . 2 - نام و نسب خویش گفتن پیش حریف در کارزار. 3 - آرزو کردن


ادعانامه ( ادعانامه . م ِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - هر نوشته ای که دعوی و ادعایی را علیه کسی یا کسانی دربرداشته باشد. 2 - نوشته ای رسمی که به وسیلة آن دادستان و یا مقام دیگری از دادگاه صالحه برای متهم به ارتکاب جرمی تقاضای رسیدگی و مجازات می کند، کیفرخواست


ادعیه (اَ یِّ) [ ع . ] (اِ.) جِ دعاء


ادغام ( اِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - در هم فشردن و فرو بردن دو چیز. 2 - حرفی را در حرف دیگر آمیختن


ادله (اَ د لِّ) [ ع . ادلة ] (اِ.) جِ دلیل ؛ برهان ها، حجت ها


ادمان ( اِ) [ ع . ] (مص م .) پیوسته و دایم کاری را کردن


ادناس (اَ دُ) [ ع . ] (اِ.) جِ دَنس ؛ آلوده به چرک، آلوده به زشتخویی


ادنی (اَ نا) [ ع . ] (ص تف .) 1 - نزدیک تر، اقرب . 2 - زبون تر، پست تر. ج . اَدانی


ادهان ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ دُهن، دُهنه ؛ روغن ها، چربی ها


ادهم (اَ هَ) (ص .) 1 - سیاه رنگ، خاکستری . 2 - آثار نو. 3 - آثار کهنه و پوسیده . 4 - بند، قید. 5 - اسب سیاه، اسب تندرو


ادهمان (اَ هَ) (اِ.) اسب


ادوات (اَ دَ) [ ع . ] (اِ.) جِ اَدات ؛ آلت ها، اسباب ها، دست افزارها


ادوار ( اَ) [ ع . ] (اِ.)1 - جِ دور؛ گردش ها، زمان - ها. 2 - دوایر نود و یک گانة موسیقی


ادواری ( اَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .)نوبتی، دوره ای


ادویه (اَ یِّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ دواء؛ داروها. 2 - (عا.) عموم دیگ افزارها از هر نوع مانند: فلفل، دارچین، زیره ...


ادویه جات ( ادویه جات .) [ ازع . ] جِ ادویه (غیرفصیح )


ادکلن (اُ دُ کُ لُ) [ فر. ] (اِ.) مایع خوشبو کننده ای مرکب از آب، الکل و عطرهای مختلف مأخوذ از شهر کلن آلمان که مرکز ساخت آب های معطر است


ادکن (اَ کَ) [ ع . ] (ص .) تیره گون، خاکستری رنگ


ادیال ( اَ) [ روس . ] (اِ.) پتو، مفرش گونه ای که لحاف و فرش و مانند آن را در آن بندند


ادیان ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ دین ؛ کیش ها، آیین ها


ادیب (اَ) [ ع . ] (ص .) 1 - بافرهنگ، دانشمند. 2 - دانای علم و ادب . 3 - معلم، مربی


ادیبانه (اَ نِ) [ ع - فا. ] 1 - (ق .) مانند ادیبان . 2 - (ص .) ادبی، مربوط به ادبیات


ادیت (اِ) [ انگ . ] (اِمص .) ویرایش


ادیتور (اِ) [ انگ . ] (اِ.) ویراستار


ادیم ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) 1 - چرم دباغی شده . 2 - پوست خوشبوی سرخ رنگ . 3 - روی زمین . 4 - سفرة غذا


اذابه (اِ ب یا بَ) [ ع . اذابة ] (مص م .) 1 - آب کردن، ذوب کردن، گداختن . 2 - غارت کردن . 3 - نیکو کردن کار خود را


اذاعه (اِ عَ یا عِ) [ ع . اذاعة ] (مص م .) آشکار ساختن، فاش کردن


اذاقت (اِ قَ) [ ع . اذاقة ] (مص م .) 1 - چشانیدن . 2 - چیزی آزمودن . 3 - مکافات امری را نمودن


اذالت (اِ لَ) [ ع . اذالة ] (مص م .) فروهشتن دامان، دراز کردن دامن


اذان ( اَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - آگاه کردن، خبر دادن . 2 - خبر دادن از وقت نماز


اذعان ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) اقرار کردن، گردن نهادن . 2 - (مص ل .) فروتنی کردن، فرمانبرداری


اذفر (اَ فَ) [ ع . ] (ص .) خوشبو، پربو: مشک اذفر


اذل (اَ ذَ لّ) [ ع . ] (ص تف .) ذلیل تر، خوارتر


اذلال ( اِ) [ ع . ] (مص م .) پست شمردن، خوار گرفتن


اذله (اَ ذ لِّ) [ ع . ] (ص .) 1 - جِ ذلیل ؛ ذلیل شدگان . 2 - جِ ذلول ؛ نرم دلان


اذمه (اَ ذ مِّ) [ ع . ] (اِ.) جِ ذمام و ججِ ذمه ؛ حق و حقوق


اذن (اُ ذُ) [ ع . ] (اِ.) گوش


اذن ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) رخصت دادن، اجازه دادن . 2 - (اِمص .) فرمان، رخصت، اجازه


اذن دادن (اِ. دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) رخصت دادن، جایز شمردن، مرخص کردن


اذناب ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ذَنَب  - دم ها، دنبال ها. 2 - بندگان، کنیزکان


اذهاب ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - بردن، دور کردن . 2 - جاری ساختن . 3 - زراندود کردن


اذهال ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) به فراموشی سپردن


اذکار ( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ذکر؛ یاد کردن ها، وردها، دعاها


اذکار ( اِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - دعا خواندن . 2 - یاد کردن


اذکیاء ( اَ ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ ذکی  - زیرکان . 2 - پاکان


اذی (اَ ذا) [ ع . ] 1 - (اِ.) آزار، رنج . 2 - خس و خاشاک . 3 - (اِمص .) رنجش . 4 - رنجه کردن، رنجیدن . 5 - پلیدی


اذی (اَ یّ) [ ع . ] (ص .) 1 - مرد بسیار رنجیده، مرد بسیار متأذی شونده . 2 - مرد بسیار رنجاننده، بسیار آزار رساننده


اذیال ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ ذیل ؛ 1 - دامن ها. 2 - آخر چیزها. 3 - دُم ها


اذیت (اَ یَّ) [ ع . اذیة ] 1 - (اِمص .) آزار، رنج، زحمت . 2 - (مص ل .) آزرده شدن، رنج کشیدن . 3 - (مص م .) رنجانیدن، اذا و اذی نیز گویند


ار ( اَ ) (ق .) 1 - هرگاه، اگر. 2 - یا


ارائه (اِ ئِ) [ ع . ارائة ] (مص م .) نمودن، نشان دادن


ارابه (اَ رّ ب) (اِ.) گاری با دو چرخ که از چوب می ساختند و برای حمل بار از آن استفاده می کردند


اراجیف ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ ارجاف ؛ سخنان یاوه و دروغ


اراحه (اِ حَ یا حِ) [ ع . اراحة ] 1 - (مص ل .) آسودن، برآسودن . 2 - (مص م .) راحت رسانیدن، آسایش دادن . 3 - حق به حق دار دادن، رو کردن حق کسی را


ارادت (اِ دَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) خواستن . 2 - (اِ.) خواست، میل، قصد. 3 - در فارسی علاقه مندی، سرسپردگی مرید به مرشد. 5 - دوستی از روی اخلاص و بی ریایی


ارادتمند (اِ دَ مَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) آن که ارادت می ورزد، مخلص


اراده (اِ د) [ ع . ارادة ] 1 - (مص م .) خواستن . 2 - (اِ.) خواست، میل، آهنگ


اراده (اَ رّ د) ( اِ.) گردونه، ارابه


اراذل (اَ ذ) [ ع . ] (ص .) جِ ارذل ؛ ناکسان، زبونان، مردم پست


اراضی ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ اَرض  - زمین ها. 2 - زمین های دایر و مزروع . ؛ اراضی موات زمین - هایی که دایر نباشد و مالکی نداشته باشد. ؛ اراضی ِ عُشر زمین هایی که موقع گرفتن مالیات مساحت آن منظور نمی شود. ؛ اراضی بایر زمین هایی که در آن ها کشت و زرع و آبادی نباشد. مق . دایر


اراقت (اِ قَ) [ ع . اراقة ] 1 - (مص م .) ریختن آب یا مایعات . 2 - (مص ل .)شاشیدن


اراقه (اِ قِ) [ ع . اراقة ] نک اراقت


اراقیطون ( اَ ) [ معر. لا. ] ( اِ.) باباآدم (گیا)


ارامل (اَ مِ) [ ع . ] (ص .) جِ ارمل و ارامله


ارانگوتان (اُ نْ گُ) [ فر. ] ( اِ.) اوران اوتان (آدم جنگلی ) جانوری است از نوع آدم نمایان دارای قد نزدیک به انسان، بدنش پر مو با سینة پهن و دست های دراز تا زانو و بازوان ستبر، دُم ندارد و مانند انسان روی دو پا حرکت می کند و در جوانی بسیار باهوش است و زود اهلی می شود


اراک ( اَ) ( اِ.) 1 - درختچه ای است از تیرة اراکی ها که فقط شامل یک گونه است . برگ هایش متقابل و کمی گوشتالو است، گل هایش سفیدرنگ و کوچک و به شکل خوشه که در انتهای شاخه ها قرار می گیرند، می باشد. میوه اش هسته و زردرنگ است و آن را کباث نامند و در صورتی که نارس باشد سبزرنگ است که خمط یا جهاض نامیده می شود و خواص دارویی دارد. 2 - مرکز استان مرکزی


ارایک ( اَ یِ) [ ع . ] ( اِ.) جِ اَریکه ؛ تخت ها


ارب ( اَ رَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - حاجت . 2 - مقصود. ج . آراب


ارباب ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ رب  - پرورش دهندگان، مربیان . 2 - مالک، دارا، صاحب مِلْک . 3 - خداوندگار. 4 - آقا


ارباب رجوع ( ارباب رجوع . رُ) [ ع . ] (اِ.) مراجعه کنندگان، متقاضیان، رجوع کنندگان


اردنگی (اُ دَ) ( اِ.) (عا.) لگدی که با نوک پا بر کفل کسی بزنند، تیپا، ضربه با پا


ارباب رعیتی ( ارباب رعیتی . رَ یَ) [ ع - فا. ] (ص نسب . اِ.) نظام اجتماعی و اقتصادی که در آن ارباب مالک وسایل تولید است و با بهره کشی از رعیت به محصول اضافی دست می یابد


ارباب فرمان ( ارباب فرمان ِ. فَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) اولیاء، اولوالامر


ارباب معنی ( ارباب معنی ِ. مَ) [ ع . ] (اِمر.) خاصان، فرزانگان، دل آگاهان


اربطه (اَ ب طِ) [ ع . اربطة ] ( اِ.) جِ رباط ؛ کاروانسراها


اربع (اَ بَ) [ ع . ] 1 - چهار. 2 - چهار زن


اربعه (اَ بَ عَ) [ ع . اربعة ] ( اِ.) 1 - اربع، چهار. 2 - چهار مرد. 3 - چهارگانه


اربعین (اَ بَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - چهل، چهلم . 2 - چله، چهل روزی که صوفیان در گوشه ای نشسته به ریاضت و عبادت پردازند. 3 - چهلمین روز درگذشت شخص . 4 - چهل روز بعد از روز عاشورا، بیستم ماه صفر


اربیان ( اَ یا اُ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - میگو. 2 - بابونة سگ


ارتاج ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) در را محکم بستن


ارتاق (اُ) [ تر. ] ( اِ.) = اورتاق . اورتاغ . ارتق . ارتاغ : 1 - تاجر، بازرگان . 2 - [ مغ . ] شریک، انباز، مصاحب


ارتباط (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) ربط دادن، پیوند چیزی به چیزی . 2 - (اِمص .) بستگی، پیوستگی، رابطه . ج . ارتباطات


ارتباطات ( ارتباطات .) [ ع . ] (اِ.) جِ ارتباط  - اطلاعات و پیام های مبادله شده . 2 - مجموعة عمل ها و وسیله هایی که ارتباط را برقرار می کنند. 3 - طریقه یا نظام برقراری ارتباط


ارتباطی ( ارتباطی .) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به ارتباط، آن چه که بستگی به ارتباط داشته باشد. 2 - ویژگی آن چه که با آن ارتباط برقرار می شود


ارتجاء (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .)امیدوار بودن . 2 - (اِمص .) امیدواری


ارتجاج (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) جنبیدن، لرزیدن . 2 - موج زدن دریا. 3 - (اِمص .) لرز، لرزه . 4 - تشویش، اضطراب


ارتجاع (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بازگشتن . 2 - (اِمص .) بازگشت . 3 - (مص م .) باز - گردانیدن . 4 - (ص .) نیروهای کهنه گرا و مخالف پیشرفت و تمدن


ارتجاعی ( ارتجاعی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .)1 - منسوب به ا رتجاع، حالت ارتجاعی . 2 - آن که به بازگشت به اصول پیشین معتقد است، آن که با جهش و پیشرفت مخالف باشد


ارتجال (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .)بی اندیشه و به بدیهه سخن و شعر گفتن


ارتجالاً (اِ تِ لَ نْ) [ ع . ] (ق .) به ارتجال، به بدیهه، بی درنگ


ارتحال (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - کوچ کردن . 2 - رحلت کردن، مردن


ارتداد (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) از دین برگشتن، کافر شدن


ارتزاق ( اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) روزی گرفتن، روزی یافتن . 2 - (مص م .) روزی دادن


ارتسام (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .)1 - رسم و فرمان به جای آوردن . 2 - نقش گرفتن، صورت پذیر شدن


ارتش (اَ تِ) (اِ.) نیروهای نظامی یک کشور


ارتشاء (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) رشوه گرفتن


ارتشبد (اَ تِ بُ) (اِمر.) بالاترین درجة نظامی در نظام ایران


ارتشتار (اَ تِ) [ په . ] (ص . اِ.) نظامی، سپاهی، رزمنده . ج . ارتشتاران


ارتشی (اَ تِ) (ص نسب .) 1 - منسوب و مربوط به ارتش . 2 - آن که در ارتش کار می کند. 3 - به رنگ لباس های نظامی، خاکی


ارتصاد (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) چشم داشتن، چشم به راه بودن


ارتضاء (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - پسندیدن، خشنود شدن . 2 - برگزیدن


ارتضاع (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) شیر خوردن


ارتعاب (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) ترسیدن، هراسیدن


ارتعاد (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - لرزیدن . 2 - مضطرب گردیدن


ارتعاش (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) جنبیدن، لرزیدن . 2 - (مص م .) لرزاندن . 3 - (اِمص .) لرزه


ارتفاع (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) برخاستن، بلند شدن . 2 - (اِ.) جمع آوری محصول . 3 - بلندی، اوج . فاصلة بین رأس تا ضلع روبرو. 4 - حاصل زراعت . 5 - بلندی سطح زمین نسبت به سطح دریا. 6 - فاصلة ستاره از افق


ارتفاع گرفتن ( ارتفاع . گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) بالا رفتن، بلند شدن


ارتفاعات ( ارتفاعات .) [ ع . ] (اِ.) جِ ارتفاع  - بلندی ها، ا وج ها. آن چه از سطح زمین برتر و بلندتر است، تپه ها، کوه ها. 2 - محصول و دانه ها و غله های برداشت شده از زمین


ارتفاق (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بر آرنج تکیه دادن، تکیه دادن بر نازبالش . 2 - رفاقت کردن، همراهی کردن . 3 - (مص م .) دوست طلبیدن . 4 - حقی است برای شخص به تبعیت از ملک خود در ملک شخص دیگر برای استفاده بردن کامل از ملک خویش، مانند: حق مجری، حق پنجره، حق ناودان و غیره


ارتقاء ( اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) برآمدن، بلند شدن . 2 - (اِمص .) صعود


ارتقاب ( اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - چشم داشتن، چشمداشت . 2 - دیدبانی کردن . 3 - بالا آمدن


ارتماس (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) به آب فرو شدن، در آب غوطه خوردن


ازلیت (اَ زَ یَّ) [ ع . ] (مص جع .)دیرینگی، ازلی بودن


ارتماسی ( ارتماسی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به ارتماس ؛ غسلِ ارتماسی فرو رفتن در آب کر یا جاری به قصد غسل، نوعی از غسل که در آن تمام تن و سر را به نیت غسل یکباره در آب فرو برند. مق غسل ترتیبی


ارتنگ (اَ تَ) (اِ.) نک ارژنگ


ارتهاش (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) جفتک زدن چهارپایان بر یکدیگر و زخمی کردن هم


ارتهان (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) گرو گرفتن


ارتودنسی (اُ تُ د) [ فر. ] 1 - (اِمص .) اصلاح بی نظمی های دندان . 2 - (اِ.) شاخه ای از دندانپزشکی که به پیشگیری و اصلاح بی نظمی های دندان می پردازد


ارتودوکس ( اُ تُ دُ) (ص . اِ.) 1 - دارای ایمان و عقیدة صحیح . 2 - فرقه ای مخصوص از فرق مسیحیت


ارتوپدی (اُ تُ پِ) [ فر. ] (اِ.) یکی از شاخه های پزشکی که به اصلاح ناهنجاری - های ناشی از بیماری یا آسیب استخوان ها و مفاصل می پردازد، استخوان پزشکی . (فره )


ارتکاب ( اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - انجام دادن . 2 - اقدام به کاری نامشروع کردن . 3 - کاری برخلاف قانون انجام دادن


ارتکاز ( اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) ثابت شدن . ؛ ارتکاز بر قوس : کمان را بر زمین فرو برده ایستادن . ؛ ارتکاز عرق : برجستن رگ، پریدن رگ


ارتیاب ( اِ ) [ ع . ] 1 - 1 - (مص م .) کسی را متهم ساختن . 2 - (مص ل .) دچار شک و تردید گردیدن، گمان داشتن


ارتیاح ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) مسرور شدن، خوشحال گشتن . 2 - (مص م ) شاد کردن


ارتیاش (اِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نیکو حال شدن . 2 - (اِمص .) حسن حال


ارتیاض ( اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) رام شدن بر اثر تعلیم، تعلیم یافتن، ریاضت کشیدن، ستم کشیدن برای تعلم . 2 - (مص م .) خوش کردن کسی را


ارث ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) سهم بردن از اموال شخص مرده . 2 - (اِ.) آنچه از مال مرده که به بازماندگانش رسد، مرده ریگ، مُردَر، ارثیه . ؛ ارث بابای کسی کنایه از: مال و ثروت شخصی کسی


ارثماطیقی (اَ رِ) [ معر - یو. ] (اِ.) دانش اعداد، فن محاسبه . علم حساب نظری


ارثیه (اِ یِّ) [ ع . ارثیة ] نک ارث


ارج ( اَ ) (اِ.) ارز، ارزش، رتبه، مقام


ارجاء ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - امیدوار کردن . 2 - به تأخیر انداختن کاری


ارجاء ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ رجاء؛ کنارها، گوشه ها


ارجاع ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بازگردانیدن، رجوع کردن امری . 2 - (اِ.) احاله، حواله . ج . ارجاعات


ارجاف ( اِ) [ ع . ] (مص م .) خبرهای دروغ پراکندن، هو انداختن، سخنان واهی و دروغ گفتن، با خبرهای دروغ فتنه برپا کردن، خبر بد گفتن


ارجح (اَ جَ) [ ع . ] (ص تف .) بهتر، خوب تر، فزون تر، برتر


ارجل (اَ جَ) [ ع . ] (ص .) 1 - مرد بزرگ پای . 2 - هر چهارپایی که یک پای سفید داشته باشد. 3 - مرد نیرومند و قوی . 4 - احمق


ارجمند (اَ جْ یا جُ مَ) [ په . ] (ص مر.) 1 - باارزش، گرانبها. 2 - عزیز، گرامی، شایسته


ارجنه (اَ جَ نِ)(اِ.)نوا و لحنی است در موسیقی قدیم


ارجوزه (اُ زَ) [ ع . ارجوزة ] (اِ.) قصیده در بحر رجز، شعر کوتاه . ج . اراجیز


ارجوزه خواندن ( ارجوزه خواندن . دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) رجز خواندن درهنگام جنگ و خود را ستودن


ارحام ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ رَحِم ؛ زهدان ها. 2 - خویشان، اعضاء خانواده


ارحام ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) مهربانی کردن، بخشایش آوردن


ارحم (اَ حَ) [ ع . ] (ص تف .) رحیم تر، بخشنده تر، مهربان تر. ؛ ارحم الراحمین بخشاینده ترین بخشایندگان، بسیار رحم کننده


ارخاء [ ع . ] (مص م .) نرم گردانیدن، فروهشتن


ارخالق (اَ لِ یا لُ) [ تر. ] (اِ.) نیم تنه ای که مردان و زنان می پوشیدند و لای رویه و آستر آن پنبه قرار می دادند


ارخش (اُ یا اَ رَ) (اِ.) خورشید، آفتاب


ارخشیدن (اَ رَ دَ) (مص ل .) ترسیدن، بیم داشتن


ارخلق (اَ خَ لُ) [ تر. ] (اِ.) نک ارخالق


ارد (اُ رْ) [ انگ . ] (اِ.) فرمان، دستور ؛ ارد کسی را خواندن به حرف کسی اهمیت دادن، فرمان کسی را انجام دادن


ارد دادن (اُ. دَ) [ انگ - فا. ] (مص ل .) دستور دادن، امر کردن


ارداء ( اِ) [ ع - فا. ] (مص م .) هلاک کردن، نابود کردن


ارداف ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) از پی درآمدن، پیروی کردن، در پی کسی رفتن . 2 - (مص م .) از پی درآوردن، سپس نشاندن، به ترک نشاندن . ؛ ارداف نجوم : از پس یکدیگر برآمدن ستارگان


ارداف (اَ) [ ع . ] (اِ.) وزیران و نزدیکان پادشاه، بزرگان دربار


اردام ( اِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) همیشه بودن، ساکن و پابرجا بودن . 2 - (مص م .) رام ساختن، خاک ریزی کردن


اردب ( اَ دَ) [ معر. ] پیمانه ای است برابر بیست و چهار «صاع » و آن شصت و چهار من باشد


اردل (اَ د) ( اِ.) نک آردل


افدیدن (اَ دَ) (مص ل .) تعجب نمودن


ارده (اَ د) (اِ.) کنجد کوبیده که با شیره یا عسل می خورند


اردو ( اُ ) [ تر - مغ ] ( اِ.) 1 - گروهی سپاهیان با تمام لوازم که به سویی فرستاده شوند. 2 - لشکرگاه، محل لشکر.3 - محلّی که ورزشکاران یا دانش آموزان برای تمرین یا تفریح مدتی معین به آنجا می روند


اردو ( اردو .) (اِ.) زبان مردم پاکستان و بخشی از هندوستان، که مرکب از فارسی، عربی و هندی است


اردور (اُ دُ) [ فر. ] (اِ.) خوراکی معمولاً اشتهاآور که قبل از غذای اصلی خورده شود، پیش غذا. (فره )


اردوگاه ( اردوگاه .) [ تر - فا. ] (اِمر.) محل اردو


اردک (اُ دَ) [ تر. ] (اِ.) مرغابی، یکی از طیور که در آب شنا می کند و در هوا نیز پرواز می کند. منقار پهن، پاهای پرده دار و پرهای رنگین دارد


اردک ماهی ( اردک ماهی .) (اِمر.) جزو ماهیان استخوانی دریازی است . پوست بدنش پوشیده از فلس است و حلال گوشت می باشد


اردیبهشت (اُ یا اَ ب هِ) (اِ.) 1 - نام یکی از امشاسپندان . 2 - دومین ماه از سال خورشیدی . 3 - سومین روز از هر ماه شمسی ایرانی


اردیبهشت گان ( اردیبهشت گان .) (اِمر.) جشنی است که ایرانیان باستان در روز سوم ماه اردیبهشت برپا می کردند


ارذال (اَ ذَ یا ذ) [ ع . ] (اِ.) جِ رذل ؛ فرومایگان، ناکسان


ارذل ( اَ ذَ) [ ع . ] (ص تف .) رذیل تر، خوارتر، پست تر


ارز ( اَ ) [ په . ] (اِ.) 1 - بها، قیمت، ارزش . 2 - پول خارجی، پول بیگانه . ؛ ارز تهاتری ارزی که در قراردادهای پایاپا مبنای محاسبه قرار می گیرد. ؛ ارز یوزانس ارزی که پس از دریافت کالا حواله می شود. ؛ ارز دولتی ارزی که دولت از طریق بانک های مجاز و به نرخ دولتی می فروشد. ؛ ارز دانشجویی ارزی که دولت به دانشجویان خارج از کشور برای ادامة تحصیل می دهد. ؛ ارز شناور ارزی که بهای آن ثابت نیست و براساس عرضه و تقاضا تعیین می شود. ؛ ارز رقابتی ارزی که از سوی دولت در رقابت با بازار آزاد عرضه می شود. ؛ ارز صادراتی ارزی که از طریق فروش کالای صادراتی تأمین می شود


ارزاق ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ رزق ؛ روزی ها، خواروبار


ارزان ( اَ )(ص .) 1 - کم بها. 2 - سزاوار، شایسته . 3 - پست، بی مایه


ارزانی ( ارزانی .)1 - (ص نسب .) ارزنده . 2 - درخور، لایق . 3 - پیشکش . 4 - (حامص .) کم بهایی، کم - قیمتی


ارزانی داشتن ( ارزانی داشتن . تَ) (مص م .) بخشیدن، تقدیم کردن


ارزش (اَ ز) (حامص .) 1 - بها، ارز، قیمت . 2 - قدر، شایستگی


ارزن (اَ زَ) [ په . ] (اِ.) گیاهی از تیرة گندمیان دارای ساقه های کوتاه و دانه های ریز، دانه های آن را بیشتر به طیور می دهند. غالباً بعد از برداشت حاصل جو و گندم کاشته می شود


ارزنده (اَ زَ د) (ص فا.) 1 - باارزش . 2 - شایسته، سزاوار


ارزیاب ( اَ ) (ص فا.) ارز یابنده، کسی که ارزش هر چیزی را معین کند


ارزیابی ( ارزیابی .) (حامص .)بهای چیزی را معین کردن


ارزیافت (اَ) (اِمف . اِمر.) ارزیافته، نتیجه ای که از ارزیابی به دست آمده مانند ارزش خانه و ملک


ارزیدن (اَ دَ) (مص ل .) 1 - قیمت داشتن . 2 - شایستن، لیاقت داشتن


ارزیز ( اَ ) (اِ.) فلزی است نرم و نقره ای رنگ و قابل تورق، از آن برای سفید کردن ظروف مسی استفاده می کنند


ارس ( اُ رُ) نک اروس


ارس ( اُ) (اِ.) نام چند گونه سرو کوهی جزو تیرة ناژویان که در اغلب نقاط استپی و خاتمة جنگل های مرطوب پراکنده اند، ارسا، ارجه


ارس ( اَ ) [ په . ] (اِ.) اشک، آب چشم


ارسال ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - فرستادن، روانه ساختن . 2 - پیک فرستادن


ارسال المثل (اِ لُ لْ مَ ثَ) [ ع . ] (مص م .) مثل معروفی را در شعر آوردن


ارسلان (اَ سَ) [ تر. ] (اِ.)1 - شیر، اسد. 2 - شجاع، دلیر


ارسنال ( اَ س ِ) [ فر. ] ( اِ.) کارخانة اسلحه و تجهیزات جنگی، اسلحه سازی


ارسنیک ( اَ س ِ) [ فر. ] ( اِ.) یکی از اجسام مفرد، به رنگ فولاد و با جلای فلزی، شمارة اتمی 33، وزن مخصوص 7/5. خود آن سمی نیست ولی اکسید آن انیدرید ارسینو - که گاهی آن را ارسنیک سفید گویند - بسیار سمی است، زرنیخ سفید


ارسی (اُ رُ) (اِمر.) 1 - قسمی کفش پاشنه دار. 2 - نوعی در یا پنجرة مشبک که رو به حیاط باز می شود


ارسی دوز ( ارسی دوز .) (اِفا.) کفشگر، کفش دوز


ارش (اَ رَ) (اِ.) واحدی است از آرنج تا سر انگشت ؛ ذراع


ارشاء ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) رشوه دادن


ارشاد ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) راهنمایی کردن، راه درست را نشان دادن


ارشد (اَ شَ) [ ع . ] (ص تف .) بزرگتر، مسن تر. ؛اولاد ارشد فرزند بزرگ تر


ارشدیت (اَ شَ یَّ) [ ع . ] (مص جع .)1 - رشیدتر و با کفایت تر بودن . 2 - دارای درجة بالاتر بودن (ارتش )


ارشک (اَ رَ) [ په . ] (اِ.) 1 - رشک، غیرت . 2 - حسد، حسادت


ارصاد ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - چشم داشتن . 2 - رصد بستن . 3 - مراقب بودن


ارصاد (اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ رصد


ارصد (اَ صَ) [ ع . ] (اِ.) آواز پانزدهم از هفده آواز اصول


ارض ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) زمین


ارضاء ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) خشنود کردن، راضی گردانیدن


ارضاع ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) شیر دادن


ارضه ( اَ ض ِ یا ضَ) [ ع . ارضة ] ( اِ.) 1 - موریانه، چوب خواره، دیوچه، دیوک . 2 - زنگ آهن


ارعاء ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) رویانیدن گیاه، چرانیدن ستور.2 - گوش دادن به سخن کسی . 3 - بخشودن . 4 - (مص ل .) شرم داشتن


ارعاب ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) به رعب و هراس افکندن


ارعد ( اَ عَ) [ ع . ] (ص .) رعدزده، برق زده


ارغ ( اَ رُ) (اِ.) نک آروغ


ارغاب ( اَ ) (اِمر.) جوی آب، رود. ارغا و ارغاو نیز گویند


ارغام ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - به خاک مالیدن، بینی کسی را به خاک مالیدن . 2 - خوار کردن . 3 - خشم گرفتن


ارغده (اَ رُ د) نک آرغده


ارغشتک ( اَ غُ تَ) (اِ.) 1 - نوعی بازی دختران و آن چنان است که بر سر دو پا نشینند و کف های دست ها را بر سر زانوها مالند و چیزهایی گویند و همچنان نشسته بر سر پاها برجهند و کف های دست ها را بر هم زنند. 2 - آوازی که با سودن انگشتان به یکدیگر برآورند برای نشان دادن خوشحالی و شادمانی، بشکن، انگشتک


ارغند (اَ غَ) [ په . ] (ص .) خشمگین، قهرآلود


ارغنده (اَ غَ د) (ص .) خشمگین، غضبناک


ارغنون (اَ غَ) [ معر - یو. ] ( اِ.) نوعی ساز که از تعداد زیادی لوله تشکیل شده و هوا را به وسیلة انبان در آن ها می دمیدند


ارغه (اَ غَ) (ص .) (عا.) نک ارقه


ارغوان (اَ غَ) ( اِ.) درختی از تیرة پروانه واران دارای برگ های گرد و گُل های سرخ


ارغوانی (اَ غَ) (ص .) سرخ مایل به بنفش


ارغون ( اَ ) (ص .) اسب تند و تیز


ارغون ( اِ ) نک ارغنون


ارفاق ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - به نرمی رفتار کردن با کسی . 2 - به کسی سود رسانیدن


ارفاقاً (اِ قَ نْ) [ ع . ] (ق .) به رفق و مدارا، از روی ارفاق


ارفع (اَ فَ) [ ع . ] (ص تف .) بلندتر، رفیع تر


ارق ( اَ رَ) [ ع . ] (ص تف .) رقیق تر، تنگ تر، شفاف تر، باریک تر


ارقاء (اَ رِ قّ) [ ع . ] جِ رقیق ؛ بندگان، مملوکان


ارقام ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ رقم ؛ خط ها، نوشته ها. 2 - (عا.) اجناس، مجموع چند بخش از کالا


ارقش (اَ قَ) [ ع . ] (ص .) دارای خال های سیاه و سفید


ارقم (اَ قَ) [ ع . ] (ص .) مار سیاه و سفید، مار ابلق


ارقه (اَ قِ)(ص .)(عا.) حیله گر، هوشیار، زرنگ


ارم (اِ رَ) [ ع . ] (اِ.) نام باغی که شداد پسر عاد به تقلید از صفات بهشت درست کرده و دعوی خدایی نمود، اما هنگام داخل شدن در آن جان باخت


ارمال ( اَ) [ ع . ] ( اِ.) چوبی است شبیه به قرفه و دارچین، بسیار خوشبو که در هند و یمن نیز روید


ارمد (اَ مَ) [ ع . ] (ص .) 1 - خاکستر رنگ، خاکستری . 2 - کسی که به درد چشم دچاراست


ارمز (اُ مُ) نک ارمزد


ارمزد (اُ مُ) (اِ.)1 - اهورامزدا. 2 - سیارة مشتری . 3 - اولین روز از هر ماه خورشیدی


ارمغان (اَ مَ) [ تر. ] (اِ.) سوغات، ره آورد سفر


ارمل (اَ مَ) [ ع . ارملة ] (ص .) 1 - مجرد، مرد بی زن . 2 - تهی دست


ارمنده (اَ مَ د) (ص .) = ارمند: آرام گیرنده، آرمنده


ارمک ( اُ مَ) ( اِ.) نام چند گونه درختچه از تیرة ریش بزها است


ارمک (اُ مَ) [ تر. ] (اِ.) 1 - پارچة پشمینه، صوف . 2 - کلاه پشمین . 3 - پارچه ای پنبه ای به رنگ خاکستری


ارمگان (اِ مَ) 1 - (ص .) تربیت کننده . 2 - (اِ.) سعادت


ارنب (اَ نَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - خرگوش . 2 - یکی از صورت های فلکی جنوبی


ارنبه (اَ نَ ب یا بَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - خرگوش ماده . 2 - پرة بینی


ارندان (اَ رَ) (ق .) 1 - حاشا. 2 - انکار


اره (اَ رِّ) (اِ.) ابزاری است برای بریدن چوب یا فلز که از آهن و به شکل تیغة بلند و باریک و دندانه دار و تیز ساخته شده است . ؛ اره دادن و تیشه گرفتن کنایه از: بگومگو کردن، کلنجار رفتن


اره زبان (اَ رُِ. زَ) (ص مر.) 1 - تیززبان، زبان - دراز. 2 - بهتان گوی


ارهاب ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) ترسانیدن، دچار هراس کردن


ارهاق ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) کسی را بیش از طاقت وی تکلیف کردن . 2 - (مص ل .) نافرمانی کردن


ارواء ( اِ ) (اِ.) [ ع . ] (مص م .)1 - سیراب کردن . 2 - روان کردن . 3 - به روایت شعر داشتن


ارواح ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ روح ؛ روح ها، روان ها


ارواح ( ارواح .) [ ع . ] (اِ.) جِ ریح ؛ بادها


ارواحنافداه (اَ حُ فِ) [ ع . ] (شب جم .) روان های ما فدای او باد، جان های ما فدای او باد


اروانه (اَ نِ) (اِ.) 1 - شتر ماده . 2 - گل اروانه (گیا)


اروس ( اَ ) (اِ.) کالا، متاع


اروس ( اُ ) 1 - (اِ.) روس . 2 - (ص .) روسی، از مردم روسیه


اروق ( اَ) [ تر - مغ . ] ( اِ.) = اروغ . اوروغ . اوروق : خانواده، دودمان، خویشان


ارومه (اُ یا اَ مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بُن درخت، ریشة درخت . 2 - اصل، اساس


اروند ( اروند .) (اِ.) 1 - افسون و نیرنگ . 2 - رود دجله


اروند (اَ وَ) (اِ.) 1 - شأن و شوکت . 2 - حسرت، آرزو


اروپایی (اُ) (ص نسب .) منسوب به اروپا، از مردم اروپا (یکی از قاره های پنجگانه کرة زمین ). ؛ اروپایی مآب کسی که از آداب و رسوم و رفتار و طرز زندگی اروپاییان تقلید می کند


ارویس گاه (اَ) (اِمر.) (در آداب دینی زرتشتی ) سنگ بزرگی است چهار گوشه که آلت های مخصوص از قبیل هاون و دستة هاون و برسمدان و طشت و ورس را بر روی آن می نهند


ارژن ( اَ ژَ) (اِ.) درختچه ای از دستة بادامی ها از تیرة گل سرخیان که دارای گونه های مختلف است . گونه ای از آن در فارس خصوصاً در دشت ارژن و کوه های بختیاری روییده می شود، بخورک


ارژنگ (اَ ژَ) (اِ.) نام کتاب مانی که دارای انواع نقش و نگار بوده و به موجب آن مانی ادعای پیغمبری داشت


ارژنگ ( ارژنگ .) (اِ.) نام چاهی که افراسیاب، بیژن را در آن زندانی کرد


ارک (اَ) [ په . ] ( اِ.) نک ارگ


ارکان ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ رکن  - پایه ها. 2 - در نماز: تکبیرة الاحرام، قیام، رکوع و سجود


ارکاک ( اَ) [ ع . ] (مص ل .) باران نرم و ریزه باریدن


ارکستر (اُ کِ) [ فر. ] (اِ.) گروه نوازندگان مختلف که با هم یک قطعه موسیقی را اجرا کنند، سازگان (فره ) . ؛ ارکستر سمفونیک ترکیبی از سازها به نحوی که قادر به اجرای آثاری با فرم سمفونی باشند. ؛ ارکستر فیلار مونیک ارکستری که تحت پوشش انجمن دوستداران موسیقی باشد


ارکیده (اُ د) [ فر. ] ( اِ.) گیاهی از طایفة ثعلب که بعضی از انواع آن دارای گل های زیبا است و به عنوان گل زینتی در باغچه یا گلدان کاشته می شود


ارگ ( اُ ) [ فر. ] ( اِ.) 1 - ارغنون . 2 - نوعی ساز شبیه به پیانو اما کوچکتر از آن


ارگ ( اَ ) [ په . ] (اِ.)قلعة کوچک میان قلعة بزرگ


ارگاسم (اُ) [ انگ . ] (اِ.) شور شهوانی، طغیان پیش از اوج لذت جنسی در زن ها


ارگان ( اُ ) [ فر. ] ( اِ.)1 - کارمند. 2 - عضو، اندام . 3 - نشریه ای که بیان کنندة اندیشه ها و دیدگاه های یک سازمان یا حزب خاص باشد، ترجمان . (فره )


ارگانوم (اُ نُ) [ لا. ] (اِ.) نک ارغنون


ارگانیسم (اُ) [ فر. ] ( اِ.) اندام، مجموع اجزاء تشکیل دهنده موجود زنده


ارگانیک (اُ) [ فر. ] ( ص .) 1 - اندامی، عضوی، مربوط به اندام . 2 - آلی (شیمی )


ارگبد ( اَ بَ) ( اِ.) رییس ارگ، دژبان (یکی از شغل ها و منصب های بزرگ در روزگار هخامنشیان و ساسانیان )


اریاح ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ ریح ؛ بادها


اریب ( اُ ) [ ع . ] (ص .)1 - منحرف، کج . 2 - کجی


اریب ( اَ ) [ ع . ] (ص .) خردمند، زیرک، دانا


اریج (اَ رِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بوی خوش دادن . 2 - (اِ.) بوی خوش


اریحیت (اَ یَ حِ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) 1 - عطا. 2 - شادمانی . 3 - خوش دلی


اریش ( اَ ) (ص .) زیرک، عاقل


اریغارون (اِ) [ معر. ] (اِ.) گیاهی از تیرة مرکبان که جزو گیاهان علفی نواحی معتدل اروپا و آمریکا می باشد. در حدود 70 گونه از این گیاه شناخته شده که همگی آن ها دارای گل هایی مجتمع به شکل خوشه در انتهای ساقه می باشند و هر گل دارای طبقی نسبتاً پهن است که گلبرگ ها در اطرافش قرار گرفته اند؛ ایریغارون نیز گویند


اریکه (اَ کِ) [ ع . ] (اِ.) تخت، سریر


اریگاتور (اِ تُ) [ فر. ] (اِ.) ظرف فلزی یا لعابی با لولة لاستیکی برای تنقیه یا شستشوی مجرای ادرار


از ( اَ) [ په . ] (حراض .)1 - علامت مفعول غیر - صریح یا باواسطه . 2 - علامت ابتدا و آغاز. 3 - در، اندر. 4 - برای، بهر، به سبب . 5 - نسبت به، در مقایسه با. 6 - به دلیل، به علت . 7 - در، اندر. 8 - از سویی، از طرف . 9 - به جای، در عوض


از دیده و دندان (اَ. د. وَ. دَ)(ق .) با کمال میل و رغبت


از ( اِ ) (اِ.)(عا.) گریه، زاری . معمولاً با ترکیب اِز و جِز می آید


از پای درآوردن ( از . دَ. وَ دَ) (مص م .) 1 - شکست دادن، از بین بردن . 2 - بی نهایت خسته کردن


از آب درآمدن (اَ. دَ. مَ دَ) (مص ل .) نتیجه دادن، مشخص شدن نتیجة نهایی کار یا عملی


از بر (اَ. بَ رِ) (ق .) بالای، برفراز


از بر (اَ. بَ) (اِ.) 1 - از حفظ، از حافظه . 2 - به یاد سپرده شده


از بن دندان ( از بن دندان . بُ نِ دَ) (ق .) به رضا و رغبت


از بن گوش ( از بن گوش . بُ نِ) (ص .)نهایت کمال اطاعت، فرمانبرداری


از جا در رفتن ( اَ. دَ. رَ تَ)(مص ل .) خشمگین شدن، عصبانی شدن


از جا شدن ( از جا شدن . شُ دَ) (مص ل .) متغیر گشتن، خشمگین شدن


از جان گذشته ( از جان گذشته . گُ ذَ تِ) (ص مر.) آن که برای مردن و کشته شدن آماده است


از خشت افتادن (اَ. خِ. اُ دَ) (مص ل .) متولد شدن، به دنیا آمدن


از خود خالی شدن ( از خود خالی شدن . خُ. شُ دَ) (مص ل .) قالب تهی کردن، بی هوش شدن


از خود راضی ( از خود راضی . خُ) (ص مر.) خودخواه، خودپسند، پرافاده


از دست رفتن (اَ. دَ. رَ) (مص ل .) 1 - مردن، هلاک شدن . 2 - بی اختیار شدن


از سر (اَ سَ) 1 - (اِمر.) از آغاز، از ابتدا، از اول . 2 - (ق .) از نو، مجدداً باز هم، دوباره


از سر خود باز کردن ( از سر خود . سَ رِ خُ کَ دَ)(مص ل .) کاری را بدون دقت انجام دادن و رفع مسؤلیت کردن


از سر رای رفتن ( از سر رای رفتن . سَ رِ رَ. رَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .)بی تدبیری کردن، تفکر را رها کردن


از سر نهادن ( از سر نهادن . سَ. نَ دَ) (مص م .) از یاد بردن، از سر بیرون کردن


از سکه افتادن ( از سکه افتادن . س ِ کِ. اُ دَ) (مص ل .) ارزش و اعتبار را از دست دادن


از قضا (اَ. قَ) [ فا - ع . ] (ق مر.) اتفاقاً


از لحاظ (اَ لَ) [ فا - ع . ] (حراض . مر.) از نظر، از روی


از ما بهتران (اَ. ب تَ) (اِ.) 1 - (عا.) پریان، جن ها. 2 - کنایه از: صاحبان قدرت و توانگران


از پای درآمدن ( از پای درآمدن . دَ. مَ دَ) (مص ل .) 1 - شکست خوردن، تسلیم شدن . 2 - به نهایت خسته شدن


از پس کردن ( از پس کردن . پَ. ک دَ)(مص ل .) پشت - سر نهادن


از کار افتادن ( از کار افتادن . اُ دَ) (مص ل .) 1 - خراب شدن . 2 - کارآیی را از دست دادن، فلج شدن


از کار شدن ( از کار شدن . شُ دَ) (مص ل .) نک از کار افتادن


ازاء ( اِ ) [ ع . ] (حر اض .) مقابل، برابر


ازاحت (اِ حَ) [ ع . ازاحة ] (مص م .) 1 - دور کردن . 2 - زایل کردن . 3 - (مص ل .) رفتن، دور شدن


ازاحیف ( اَ ) [ ع . ] (مص . اِ.) 1 - ج . زحاف و ازحاف، دور شدن از اصل . 2 - تغییرهایی که در ارکان بحورِ شعر داده می شود


ازار ( اِ ) (اِ.) 1 - زیرجامه، شلوار. 2 - دستار، فوطه


ازار ( ازار .) (اِ.) = ازاره . ایزاره . هزاره : پایاب، قعر آب


ازار بستن ( ازار بستن . بَ تَ)(مص ل .) 1 - جامه یا شلوار پوشیدن . 2 - آراسته شدن


ازاره (اِ رِ) ( اِ.) آن قسمت از دیوار اطاق یا ایوان که از کف طاقچه تا روی زمین باشد


ازالت (اِ لَ) [ ع . ازالة ] (مص م .) 1 - طرد کردن، دور کردن . 2 - زایل کردن، از بین بردن


ازاله (اِ لِ) [ ع . ازالة ] (مص م .) نک ازالت


ازاهیر ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ ازهار؛ گل ها، شکوفه ها


ازایراک ( اَ ) [ په . ] حرف ربط مرکب، زیرا که، بدین جهت که


ازت (اَ زُ) [ فر. ] ( اِ.) نیتروژن، گازی است بی رنگ و بی بو و بی مزه . در آب بسیار کم حل می شود. علاوه بر هوا در سفیدة تخم مرغ و گوشت و شیر و همچنین در شوره یافت می شود


ازتات (اَ زُ) [ فر. ] (اِ.) ازتات ها یا نیترات ها، نمک های جامد اسید ازتیک هستند. بعضی بی رنگ یا سفید و برخی رنگین اند. مانند نیترات نیکل و مس . همة آن ها در آب حل می شوند و بر اثر حرارت تجزیه شده اکسیژن خود را از دست می دهند


ازخ (اَ زَ) ( اِ.) نک زگیل


ازدحام (اِ د) [ ع . ] (مص ل .) انبوه شدن، انبوه جمعیت، مزاحمت، تزاحم . ج . ازدحامات


ازدر (اَ دَ) (ص مر.) سزاوار، شایسته، لایق


ازدف اَ یا اِ دَ) (اِ.) (گیا.) زالزالک، زعرور


ازدو (اُ) ( اِ.) صمغ (مطلق ). صمغ درخت ارجنگ، صغم بادام کوهی که از آن حلوا پزند


ازدواج (اِ د) [ ع . ] (مص م .) زن گرفتن، شوهر کردن


ازدیاد ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .)زیاد کردن، افزودن . 2 - (مص ل .) افزون شدن


ازرق (اَ رَ) [ ع . ] (ص . اِ.) 1 - کبود، نیلگون . 2 - کبود چشم . 3 - نابینا. 4 - خط چهارم از هفت خط جام جم


ازرق پوش ( ازرق پوش .) [ ع - فا. ] (اِفا.) 1 - کسی که جامة کبود پوشد. 2 - صوفی . 3 - (ص .) کنایه از: صوفیِ ریایی


ازعاج ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - از جا برکندن، از جا برانگیختن . 2 - بریدن . 3 - فرستادن . 4 - بی آرام ساختن . 5 - راندن


ازغ ( اَ ) [ په . ] (اِ.) 1 - شاخه هایی از درخت که برای پیرایش درخت می برند. 2 - چرک تن . اژغ نیز گویند


ازفنداک (اَ فَ) (اِ.) نک آژفنداک


ازل (اَ زَ) [ ع . ] (اِ.) زمان بی ابتداء


ازلال ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) لغزاندن، لرزاندن


ازلی (اَ زَ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به ازل


ازمان ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ زمن و زمان ؛ زمان ها، روزگارها


ازمنه (اَ مِ نِ) [ ع . ] (اِ.) جِ زمان


ازمه (اَ ز مِّ) [ ع . ازمة ] (اِ.) ج . زمام ؛ مهارها، افسارها


ازن (اُ زُ) [ فر. ] (اِ.) ترکیبی است از اکسیژن به صورت 3 o خاصیت اکسیدکنندگی آن بسیار زیادتر از اکسیژن است به طوری که نقره را اکسید می کند. به میزان کم در هوا موجود است و به صورت متراکم در لایة بالایی جو زمین وجود دارد. باکتری کش و رنگ زداست


ازناور (اَ وَ) [ گرجی ] (ص .) 1 - شریف و بزرگ قوم . 2 - شجاع و دلیر و پهلوان


ازهار ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ زهر و زهرة ؛ شکوفه ها، گل ها


ازهاق ( اِ ) [ ع . ] (مص م .)1 - نیست کردن، نابود کردن . 2 - گذراندن تیر از هدف . 3 - شناختن در رفتار


ازهد (اَ هَ) [ ع . ] (ص تف .) پارساتر


ازهر (اَ هَ) [ ع . ] 1 - (ص تف .)روشن تر. 2 - (ص .) روشن، درخشان . 3 - (اِ.) ماه . 4 - سفید رنگ


ازو جز کردن (اِ زُّ جِ کَ دَ) (مص ل .) (عا.) = از و چز کردن : طلب رحم کردن همراه تضرع و زاری


ازواج ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ زوج ؛ زوج ها، جفت ها


ازواد ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ زاد؛ توشه ها


ازکی (اَ کا) [ ع . ] (ص تف .) 1 - پاکتر. 2 - پارساتر


ازکیا ( اَ ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ زکی ؛ پاکان


ازگ ( اَ ) [ په . ] (اِ.) ترکه، شاخ خرد


ازگیل ( اَ ) (اِ.) 1 - درختچه ای است خاردار با چوبی سخت و محکم و شکوفه های سفید. 2 - میوة درخت ازگیل که قهوه ای رنگ و ترش مزه است


ازیرا ( اَ ) [ په . ] حرف ربط مرکب، زیرا، از آن جهت


ازیراک ( اَ ) [ په . ] حرف ربط مرکب، زیرا که، از این جهت که


ازیز ( اَ ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) به جوش آمدن . 2 - (اِ.) غلغل، صدای جوشیدن دیگ . 3 - بانگ رعد


اس (اُ سّ) [ ع . ] (اِ.) اساس، شالوده


اس . دبلیو (اِ. دَ ب) [ انگ . ]S.W (اِ.) موج کوتاه (رادیو)


اس اس (اِ. اِ)(اِ.) (آلما.) مخفف شوتز اشتانل، عنوان سازمان مخوف هیتلری . پس از پایان جنگ جهانی دوم دادگاه نورنبرگ این سازمان را سازمانی جنایت کار خواند


اسائت (اِ ئِ) [ ع . ] (مص م .)نک اسائه


اسائه (اِ ئِ) [ ع . اسائة ] (مص ل .) 1 - بدی کردن . 2 - بدی کردن به کسی . ؛ اسائه ء ادب بی ادبی کردن، هتک حرمت کردن


اساتید ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ استاد؛ استادان


اسار (اَ یا اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) اسیر کردن . 2 - چیزی را به بند کشیدن . 3 - (اِمص .) اسیری، بردگی . 4 - (اِ.) بند، دوال


اسارت (اَ یا اِ رَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) دربند کردن . 2 - (اِمص .) بردگی


اساری ( اُ ) [ ع . ] (اِ.) جِ اسیر؛ اسیران


اساریر ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ اَسرار. ججِ سرُ به معنی خط های کف دست و پیشانی، چین و شکن روی پوست چهره و دست


اساس ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پی، بنیاد، شالوده . 2 - یکی از مراتب دعوت اسماعیلیان


اساس نامه (اَ. مِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) قانونی که برای ادارة یک انجمن یا مجلس یا سازمان اجتماعی و سیاسی تنظیم شده باشد


اساساً (اَ سَ نْ) [ ع . ] (ق .) از بن، از اصل


اساسی ( اَ ) [ ع - فا. ] (ص نسب .)بنیادین، اصولی


اساطیر ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ اسطوره ؛ افسانه ها، افسانه های باستان دربارة خدایان و پهلوانان


اساطین ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ اسطوانه  - ستون ها، ارکان . 2 - مجازاً بزرگان، برجستگان


اسافل (اَ فِ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ اَسفل ؛ فرو - دستان . (طبقة پست )، زیردستان


اساقفه (اَ قِ فِ) [ ع . ] (اِ.) جِ اسقف ؛ کشیشان مسیحی


اسامی ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ اسم ؛ نام ها، اسم ها


اسانس ( اِ ) [ فر. ] (اِ.) جوهر و عصارة گل هاو گیاهان، عطر مایه (فره )


اسانید ( اَ ) [ ع . ] (اِ.)1 - جِ اسناد. 2 - در علم نحو عبارتست از ایتاع و نسبت تامه بین دو کلمه، مانند نسبت خبر به مبتداء


اسب ( اَ ) [ په . ] (اِ.) حیوانی است باهوش که برای سواری یا بارکشی به کار گرفته می شود. ؛ اسب دادن و خر گرفتن کنایه از: معاملة زیان - آور کردن . ؛ اسب عصاری بودن الف - تلاش بی نتیجه کردن . ب - سرگردان بودن


اسب انگیز (اَ. اَ) 1 - (اِفا.) آن که اسب را برانگیزد، اسب انگیزنده . 2 - (اِمر.) مهمیز


اسب دواندن (اَ. دَ دَ) (مص ل .) کنایه از: اجحاف و تعدی


اسب دوانی ( اسب دوانی . دَ) (حامص .) دوانیدن اسب ها به موازات هم و سنجش شتاب آن ها، مسابقه


اسب رس ( اسب رس . رِ) (اِمر.) نک اسب ریس


اسب ریس ( اسب ریس .) [ په . ] (اِمر.) 1 - مسافتی که اسب در یک روز می تواند بپیماید. 2 - میدان اسب دوانی


اسباب ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ سبب  - سبب ها، علت ها. 2 - وسیله ها، لوازم . 3 - مال ها، دارایی ها. 4 - برگ و ساز. 5 - کالاها، متاع ها


اسباب بازی ( اسباب بازی .) [ ع - فا. ] (اِ.) وسیلة بازی و سرگرمی کودکان و نوجوانان


اسباب چینی ( اسباب چینی .) [ ع - فا. ] (حامص .) توطئه


اسباب کشی ( اسباب کشی . کِ) (حامص .) حمل و نقل اثاثة منزل، اسباب و لوازم زندگی را از خانه ای به خانة دیگر بردن


اسباط ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ سبط ؛ پسران پسر و پسران دختر


اسباغ ( اِ ) [ ع . ] (مص م .)1 - تمام کردن نعمت بر کسی . 2 - زره فراخ پوشیدن


اسبال ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) باران باریدن . 2 - بسیار سخن گفتن بر کسی . 3 - (مص م .) جاری کردن، روان ساختن


اسبان نوبتی (اَ نِ نُ بَ)(اِ.)اسبان یدک، اسبان جنیبت


اسبست (اَ یا اِ ب) (اِ.) یونجه


اسبق (اَ بَ) [ ع . ] (ص تف .) 1 - پیش تر، جلوتر. 2 - پیشروتر


اسبل (اُ بُ) (اِ.) (عا.) 1 - سپرز، طحال . 2 - ورمی که در پهلو بوجود آید


اسبله (اِ بُ لِ یا لَ) (اِ.) جزو ماهیان فلس دار حلال گوشت بحر خزر است . ماهی ای است بزرگ و سر برهنه که دهانی فراخ دارد و ریشو می باشد و دو ردیف دندان در دهان دارد؛ اسبیله، اسبیلی


اسبوع ( اُ ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - هفته . 2 - هفت بار. ج . اسابیع


اسبک (اَ بَ) (اِ.) پره و دندانة کلید


اسبید ( اِ ) (ص .) سفید


است ( اَ ) (فع رابطه .) سوم شخص مفرد از مصدر «اَستن » [ = هستن . ] (زمان حال فعل «بودن »): هوا روشن است


است (اِ) [ ع . ] (اِ.) کون، دبر، نشیمن، نشستگاه، کفل، مقعد


است ( است .) (اِ.) 1 - استخوان . 2 - هستة میوه


است ( است .) (اِ.) استر


استات (اَ س ِ) [ فر. ] ( اِ.) نمک مشتق از اسید استیک مانند استات سرب، استات مس، استات آهن و غیره، نمکی که از اسید استیک حاصل شود


استاخ ( اُ ) (حامص .) 1 - دلیری، جسارت . 2 - شوخی، بی ادبی . 3 - محرمی، یگانگی


استاد ( اُ ) [ په . ] (اِ. ص .) = اوستاد. اوستا. استا: 1 - آموزنده، معلم، آموزگار. 2 - مدرس دانشگاه ها. 3 - حاذق، ماهر، سررشته دار در کاری، چیره دست . ؛ استاد علم کردن دزدیدن خیاط ها از سر پارچه . ؛ استاد چسک آن که در کار دیگران بی جهت مداخله کند. 4 - خط یا نقطه یا سطحی که آن را مأخذ کار قرار دهند، الگو، دلیل . 5 - مقیاس فلزات قیمتی که ملاک مسکوکات محسوب می شود. 6 - عنوانی بود برای برخی درجه داران در سپاه ینی چری عثمانی


استادن (اِ دَ) (مص ل .) نک ایستادن


استادکار ( استادکار .) (ص فا.) 1 - ماهر و مسلط و متخصص در صنعتی یا حرفه ای . در لفظ عامیانه اوساکار. 2 - کارفرما


استادی ( اُ ) (حامص .)1 - مهارت . 2 - زیرکی، تدبیر


استادیوم ( اِ ) [ انگ . ] (اِ.)ورزشگاه، زمین ورزش


استار ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ ستر؛ پرده ها


استار ( اِ )(اِ.) وزنی برابر چهار مثقال، یا چهار مثقال و نیم ؛ استیر


استارت (اِ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - حرکت کردن و به حرکت درآوردن . 2 - لحظة حرکت ورزشکاران د ر ورزش های دو و میدانی، دوچرخه سواری، شنا و همانند آن، شروع


استاره (اِ رِ) (اِ.) ستاره


استالاکتیت ( اِ ) [ فر. ] (اِ.)ستون آهکی مخروطی شکل معلق در سقف غارها که در نتیجة چکیدن قطره های آب در سقف غار به وجود می آید، چکیده


استالاگمیت ( اِ ) [ فر. ] (اِ.) مخروط های آهکی کف غارها که در اثر چکیدن قطره های آب آهکی از سقف غارها و یا از نوک مخروط های استالاکتیت در کف غار تشکیل می شود، چکیده


استام ( اُ ) (اِ.) زین و یراق اسب


استام (اِ) (اِ.) سیخی که در تون حمام و تنور نانوایی به کار می رود؛ کفچة آتشدان، آتش کش، بیلچه، خاک انداز


استامبولی ( استامبولی .) (اِ.) ظرفی فلزی که برای بردن گل و گچ در بنایی به کار برند


استامبولی (اِ بُ) (ص نسب .) = استانبولی . اسلامبولی : 1 - آن چه منسوب به استامبول باشد. 2 - از مردم استامبول (ترکیه )، اهل استامبول


استامبولی پلو ( استامبولی پلو . پُ لُ) (اِمر.) نوعی پلو که در آن گوجه فرنگی یا رب گوجه فرنگی و سیب زمینی پلویی و پیازداغ و گوشت خرد کرده می ریزند


استامپ (اِ سْ مْ) [ فر. ] (اِ.)1 - مُهر، مُهری که روی کاغذ می زنند. 2 - جعبه ای کوچک حاوی بالشتک آغشته به جوهر، جوهرگین . (فره )


استامینوفن (اَ نُ فِ) [ انگ . ] (اِ.) دارویی که به عنوان مسکن و تب بر تجویز می شود


استان ( اَ ) (اِ.) جای خواب، آرامگاه


استان ( اِ ) (ص .) به پشت خوابیده


استان ( اُ ) [ په . ] (اِ.)بخشی از کشور که شامل چندین شهرستان می شود


استاندار ( اُ ) [ په . ] (اِ.)حاکم ایالت، فرمانروای یک استان


استاندارد ( اِ ) [ فر. ] (اِ.) نمونه تصویب شده، قاعده


استانداری ( اُ ) [ په . ] (اِ.) اداره ای که کارهای یک استان در آن جا انجام می شود


استانه (اَ نِ) (اِ.) جای خواب و آرام، آرامگاه


استباق (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) پیشی جستن، پیشی گرفتن


استبانه (اِ تِ نِ یا نَ) [ ع . استبانة ] 1 - (مص ل .) پیدا شدن، آشکار گشتن، هویدا شدن . 2 - (مص م .) پیدا کردن، آشکار کردن . 3 - به جای آوردن، دانستن، شناختن . 4 - (اِمص .) هویدایی، ظهور


استبداد (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - خود رأی بودن، خودسری . 2 - فرمانروایی مطلق یک حزب . 3 - ظلم و تعدی


استبداع (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) نو شمردن، بدیع دانستن


استبدال (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .)1 - عوض کردن، بدل نمودن . 2 - چیزی را به جای چیزی دیگر خواستن


استبر (اِ تَ) (ص .) نک ستبر


استبراء (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) برائت جُستن، پاکی خواستن


استبرق (اِ تَ رَ) (اِ.) معرب استبرک  - دیبا، دیبای ستبر، پارچه ای که با زر و ابریشم بافته شود. 2 - نام دو گونه درختچه که در نقاط گرمسیری می رویند. از گیاهان کائوچویی ایران هستند


استبرک (اِ تَ رَ) (اِ.) نک اسبترق


استبشار (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) شاد شدن، شادی کردن . 2 - (اِمص .) گشاده رویی


استبصار (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) طلب بصیرت کردن . 2 - (اِمص .) بینا گردیدن . 3 - شناسایی


استبعاد (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) بعید دانستن، دور از قبول


استبقاء (اِ ت ِ) [ ع . ] (مص م .) زنده نگه داشتن، باقی گذاشتن


استتار (اِ ت ِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پوشیده شدن، پنهان شدن . 2 - (مص م .)پنهان کردن


استتباع (اِ ت ِ تْ) [ ع . ] (مص م .)به پیروی دعوت کردن


استتمام (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) به پایان بردن، به سر آوردن


استثقال (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) سنگین شمردن، گران داشتن


استثمار (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) بهره برداری کردن از دسترنج دیگری


استثناء (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - جدا کردن، بیرون آوردن . 2 - ان شاءاللهگفتن . ج . استثناعات


استثنائی ( استثنائی .) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - کسی که هوش زیادی دارد. 2 - کودن، کم ذهن . 3 - بی - مانند، بی همتا


استجابت (اِ تِ بَ) [ ع . ] (مص م .) پاسخ گفتن، پذیرفتن


استجاره (اِ تِ رِ) [ ع . استجارة ] (مص م .) 1 - پناه خواستن . 2 - کرایه کردن


استجازه (اِ تِ ز) [ ع . استجازة ] (مص م .) اجازه خواستن، رخصت طلبیدن . ج . استجازات


استجلاب (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .)کشاندن، جلب کردن


استجهال (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .)خود را به نادانی زدن


استحاضه (اِ تِ ض ِ) [ ع . استحاضة ] (مص ل .) خون آمدن از رحم پس از ایام حیض


استحالت (اِ تِ لَ) [ ع . استحالة ] نک استحاله


استحاله (اِ تِ لِ) [ ع . استحالة ] 1 - (مص ل .) دگر گشتن، دگرگون شدن .2 - (اِمص .) دگرگونی


استحباب (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - خوب و نیکو شمردن . 2 - مستحب دانستن


استحثاث (اِ تِ) [ ع . ] (مص م ) 1 - استخراج . 2 - برانگیختن . 3 - جمع آوری کردن


استحداث (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - تازه پیدا کردن . 2 - نوآوردن . ج . استحداثات


استحسان (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - نیکو شمردن . 2 - پسندیدن، نیکو جلوه دادن


استحضار (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) به حضور خواستن . 2 - یادآوری کردن . 3 - یاد آوردن . 4 - (اِمص .) آگاهی


استحفاظ (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) نگهبانی خواستن . 2 - نگهداری کردن . 3 - یاد گرفتن . 4 - (اِمص .) نگهبانی، حفظ


استحقار (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) خوار شمردن . 2 - (اِمص .) خواری . ج . استحقارات


استحقاق (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .)شایسته بودن . 2 - (اِمص .) شایستگی، لیاقت . ج . استحقاقات


استحلاء ( اِ ) [ ع . ] (مص م .)1 - شیرین شمردن . 2 - شیرین داشتن


استحلاف (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .)سوگند خواستن، قسم دادن


استحلال (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .)حلالی طلبیدن


استحمام (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) به حمام رفتن


استحواذ (اِ تِ حْ) [ ع . ] (مص ل .) غلبه کردن، چیره شدن


استحکام (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .)محکم شدن، استوار شدن . 2 - (اِمص .) استواری . ج . استحکامات


استحیاء (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) شرم داشتن، شرم کردن


استحیاء ( استحیاء .) [ ع . ] (مص م .) زنده نگه داشتن


استخاره (اِ تِ رِ) [ ع . استخارة ] 1 - (مص م .) طلب خیر کردن . 2 - (مص ل .) برای انجام کاری با قرآن فال گرفتن . 3 - فال نیک زدن، ج . استخارات


استخبار (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) آگاهی جستن، ج . استخبارات


استخدام (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) به خدمت گرفتن، به کار گماشتن


استخر (اِ تَ) (اِ.) 1 - آبگیر، تالاب . 2 - حوض بزرگ که آب بسیار در آن جمع کنند و در آن انواع ورزش های آبی نمایند


امنیه (اَ یِّ) [ ازع . ] ( اِ.) ژاندارم


استخراج (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) بیرون کشیدن، به درآوردن


استخفاء (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) پنهان شدن، نهان گشتن


استخفاف (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .)سبک داشتن، خوار شمردن . ج . استخفافات


استخلاص (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خلاصی طلبیدن . 2 - (مص م .) رهایی بخشیدن . 3 - (اِمص .) رهایی، خلاص . ج . استخلاصات


استخلاف (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) جانشین ساختن، جانشین کردن


استخوان (اُ تُ خا) [ په . ] (اِ.) 1 - مادة سختی است که در ساختمان بدن مهره داران به کار رفته است و محل اتکای عضلات و مخاط ها ودیگر قسمت های نرم بدن است .استخوان های بدن انسان و دیگر استخوان داران به دو دستة دراز و پهن تقسیم می شوند. در وسط استخوان مادة نرمی قرار گرفته که مغز استخوان نامیده می شود، استخوان ها به وسیلة مفاصل با یکدیگر مرتبط هستند. 2 - هسته : استخوان خرما. 3 - نژاد، نسل . 4 - اصیل . 5 - پایة بنا، بنیاد ساختمان . ؛ استخوان سبک کردن کنایه از: زیارت رفتن، بخشیده شدن گناهان . ؛ استخوان لای زخم گذاشتن الف - کار را ناقص انجام دادن . ب - کسی را در نگرانی و اضطراب نگه داشتن . ؛ استخوان نرم کردن با زحمت بسیار صاحب تجربه شدن . ؛ استخوان در گلو گرفتن رنج و محنت کشیدن . ؛ استخوان پیش اسب، کاه پیش سگ وضع و ترتیبی سخت نادرست و نابسامان


استخوان بندی ( استخوان بندی . بَ) (اِمر.) اسکلت، کالبد


استخوان ترکاندن ( استخوان ترکاندن . تِ دَ) (مص ل .) رشد کردن، بزرگ شدن


استخوان خرد کردن ( استخوان خرد کردن . خُ. کَ دَ) (مص ل .) با زحمت زیاد صاحب تجربه شدن


استخوان دار ( استخوان دار .) (ص .) کنایه از: آدم اصیل و خانواده دار


استخوان کاری ( استخوان کاری .)(حامص .) خاتم سازی، خاتم کاری


استخوانی ( استخوانی .) (ص .) 1 - (عا.) لاغر، نحیف . 2 - رنگ استخوانی (کرم مایل به سفید)


استداره (اِ تِ رِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - گرد گشتن، گرد برآمدن . 2 - به شکل دایره بودن


استدامه (اِ تِ مِ) [ ع . استدامة ] 1 - (مص م .) همیشه خواستن، پیوسته خواستن، دوام چیزی را خواستن . 2 - به درنگ انداختن . 3 - (مص ل .) همیشه بودن . 4 - (اِمص .) همیشگی


استدانه (اِ تِ نِ) [ ع . استدانة ] (مص م .) وام خواستن، قرض طلبیدن، وام گرفتن


استدبار (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پشت کردن . مق استقبال . 2 - (مص م .) آخرکار را ملاحظه کردن


استدراج (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بتدریج بالا بردن .2 - بتدریج نزدیک گردانیدن . 3 - (مص ل .) ظاهر شدن کرامات از غیر مؤمن . 4 - بیچاره گردانیدن


استدراک (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - فهمیدن، درک کردن . 2 - اعتراض کردن، خرده گرفتن . 3 - آوردن بیتی که مصراع اول مدح و مصراع دوم ذم باشد یا برعکس . 4 - تصحیح کردن . 5 - جبران کردن


استدعا (اِ تِ) [ ع . استدعاء ] 1 - (مص ل .) فراخواندن، خواهش کردن . 2 - (اِ.) خواهش


استدلال (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - دلیل خواستن . 2 - دلیل آوردن . ج . استدلالات


استدن (اِ تَ دَ) (مص م .) ستُدن، گرفتن


استذراء (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) به کسی پناه بردن، در پناه کسی رفتن


استذکار (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) یاد کردن . 2 - (اِمص .) یادآوری، یاد کرد. ج . استذکارات


استر (اَ تَ) [ په . ] (اِ.) قاطر


استرئوسکپ (اِ تِ رِ ئُ کُ) [ فر. ] ( اِ.) دستگاهی که در آن دو تصویر متساوی روی هم قرار گرفته باشد، در آن صورت بنابر خاصیت رؤیت مضاعف، تصویر برجسته به نظر می رسد


استراتوس (اِ تِ) [ فر. ] (اِ.) ابری لایه لایه که پهنة آسمان را می پوشاند و معمولاً باران - زاست، ابر لایه ای


استراتوسفر (اِ تِ تُ فِ) [ فر. ] ( اِ.) طبقه ای از جو (اتمسفر) که بالای 10 تا 12 کیلومتر قرار دارد و حرارت در آن جا همواره ثابت است


استراتژی (اِ تِ تِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - نقشه و هدایت عملیات جنگی . 2 - نقشه، ترفند، راهبرد (فره ). 3 - هر طرح درازمدت برای هدفی خاص : استراتژی اقتصادی، استراتژی نظامی


استراحت (اِ تِ) [ ع . استراحة ] 1 - (مص ل .) آرامیدن، آسایش خواستن . 2 - (اِمص .) آسایش، آسودگی


استراق (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) دزدیدن . 2 - (مص ل .) دزدیده کاری کردن


استراق سمع ( استراق سمع سَ) [ ع . ] (مص م .) پنهانی به سخن کسی گوش کردن


استرجاع (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .)رجوع کردن، طلب بازگشت کردن . 2 - داده ای را بازپس گرفتن . 3 - (مص ل .) هنگام شنیدن خبر مرگ کسی، انالله و اناالیه راجعون گفتن


استرحام (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) رحمت خواستن . مرحمت طلبیدن


استرخاء (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) سست شدن، نرم گشتن، فروهشتن . 2 - (اِمص .) سستی، فروهشتگی


استرداد (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) پس گرفتن


استردن (اُ تُ دَ) (مص م .) 1 - تراشیدن موی . 2 - پاک کردن . 3 - محو ساختن


استرزاق (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) روزی خواستن، طلب روزی کردن


استرسال (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - به نرمی سخن گفتن . 2 - موی سر را به طرف پایین انداختن


استرشاء (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) رشوه طلبیدن


استرشاد (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) راهنمایی خواستن، راه راست جستن . ج . استرشادات


استرضاء (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .)طلب خشنودی کردن . 2 - خشنود کردن . 3 - (اِمص .) خشنودی . ج . استرضاعات


استرضاع (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) دایه گرفتن برای شیر دادن به کودک


استرعاء (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - نگهبان خواستن . 2 - طلب توجه کردن


استرفونیک (اِ تِ رُ فُ) [ انگ . ] (اِ.) سیستم ضبط یا پخش صوت که در آن از چند کانال صوتی استفاده شود و صدای آن به وسیلة دو یا چند بلندگو قابل پخش باشد، چندآوا، چندآوایی . (فره )


استرلاب (اُ تُ) [ معر. ] (اِمر.) نک اسطرلاب


استرلینگ (اِ تِ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - مسکوک نقره در انگلستان (قرون وسطی ). 2 - واحد پول رسمی انگلستان . 3 - کشورهایی که معاملات خارجی آن ها توسط لیرة استرلینگ صورت می گیرد؛ مق . گروه دلار


استره (اُ تُ رِ) ( اِ.) تیغ، ابزاری که با آن موی سر و صورت را تراشند


استره لیسیدن ( استره لیسیدن . دَ) (مص ل .) کنایه از: دلیری کردن، جانبازی کردن


استرواح (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) آسایش جستن . 2 - (مص ل .) آسایش یافتن، برآسودن . 3 - بو گرفتن، گندیدن


استرون (اَ تَ وَ) (ص .) نازا، زنی که بچه نیاورد


استریل (اِ تِ) [ فر. ] (ص .) بی ثمر، بی بار، عقیم، نازا، سترون (فره )، عاری از میکروب


استریلیزه (اِ تِ ز) [ فر. ] (ص .) ضدعفونی شده، سترون ساز (فره )


استریو (اِ تِ یُ) [ انگ . ] (اِ.) نوعی دستگاه صوتی که توانایی پخش یا ضبط صدا را در دو یا چند جهت دارد


استریپ تیز (اِ تِ) [ انگ . ] (اِ.) نمایشی که در آن فرد مرحله به مرحله و به تدریج همراه با موسیقی لباس هایش را از تن درمی آورد


استزادت (اِ تِ دَ) [ ع . ] (مص م .) نک استزاده


استزاده (اِ تِ د) [ ع . استزادة ] 1 - (مص م .) فزون خواستن، فزونی طلبیدن . 2 - مقصر شمردن . 3 - (مص ل .) شکوه کردن، دلتنگی نمودن، ج . استزادات


استزاره (اِ تِ رِ) [ ع . استزارة ] (مص م .) طلب زیارت کسی کردن، دیدار خواستن


استسعاد (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) نیکبختی خواستن . 2 - مبارک شمردن . 3 - یاری خواستن . 4 - (مص ل .) نیکبخت شدن


استسقاء (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) طلب آب یا باران کردن . 2 - (اِ.) نوعی بیماری که بیمار عطش زیاد دارد و آب بسیار می خواهد


استسلام (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) تسلیم شدن، به چیزی گردن نهادن


استشاره (اِ تِ رِ) [ ع . استشارة ] 1 - (مص م .) نظر دیگری را خواستن، مشورت کردن . 2 - (اِمص .) رایزنی، مشورت . ج . استشارات


استشراق (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) شرق شناسی، خاورشناسی