صرفه بردن ( صرفه بردن . بُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - سود بردن . 2 - سبقت جستن


صرفه جو ( صرفه جو .) [ ع . ] (ص فا.) آن که در خرج کردن اندازه نگه دارد، مقتصد


صرفه جویی ( صرفه جویی .) [ ع - فا. ] (حامص .) اندازه نگه داشتن، از حد خارج نشدن


صرفه داشتن ( صرفه داشتن . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) فایده داشتن


صرلاب (صُ) (اِ.) نک . اسطرلاب


صرم (صَ) [ ع . ] (مص م .) بریدن، قطع کردن


صره (صُ رَّ) [ ع . صرة ] (اِ.) کیسة زر و سیم


صریح (صَ) [ ع . ] 1 - (ص .) ظاهر. 2 - (ق .) بی پرده، رک


صریحاً (صَ حَ نْ) [ ع . ] (ق .) آشکارا


صریر (صَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) فریاد کردن . 2 - (اِ.) آواز قلم به وقت نوشتن


صریمت (صَ مَ) [ ع . صریمة ] 1 - (مص ل .) دل بر انجام کاری نهادن، عزم جزم کردن . 2 - (اِ.) تودة ریگ


صعب (صَ) [ ع . ] (ق .) دشوار، سخت . ؛ صعب ُالعبور جایی که عبور از آن مشکل باشد. ؛ صعب ُالمنال دست نیافتنی، دور از دست . ؛ صعب ُالعلاج مرضی که به سختی درمان پذیرد. ؛ صعب ُالوصول دارای امکان دستیابی دشوار


صعتری (صَ تَ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - شجاع و کریم . 2 - شوخ، بی باک


صعداء (صُ عَ) [ ع . ] (اِ.) آه سرد، نفس بلند


صعق (ص یا صَ عَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - بیهوش گردیدن . 2 - فنا شدن در حق است هنگام تجلی ذات حق


صعقه (صَ قَ یا قِ) [ ع . صعقة ] 1 - (مص ل .) بی هوش گردیدن . 2 - (اِمص .) بی هوشی


صعلوک (صُ) [ ع . ] (اِ. ص .) 1 - درویش . 2 - دزد


ضیم (ض ) [ ع . ] (اِ.) ظلم، ستم


صعوبت (صُ بَ) [ ع . صعوبة ] 1 - (مص ل .) دشوار شدن کار. 2 - (اِمص .) سختی، دشواری


صعود (صُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بالا رفتن . 2 - (اِمص .) بالاروی


صعوه (صَ وِ) [ ع . صعوة ] (اِ.) هر پرندة کوچک به اندازة گنجشک


صعید (صَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - خاک، خاکِ زمین . 2 - مکان پهن و فراخ


صغار (ص ) [ ع . ] (ص .) جِ صغیر؛ خردان


صغارت (صَ رَ) [ ع . صغارة ] 1 - (مص ل .) خوار شدن، کوچک شدن . 2 - (اِمص .) خردی


صغر (صَ غَ) [ ع . ] (مص ل .) خرد گردیدن


صغر (ص غَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) کوچک شدن . 2 - خوار شدن . 3 - (اِمص .) کم سالی، خردی، کوچکی


صغری (صُ را) [ ع . ] (ص .) مؤنث اصغر - زن کوچک تر. 2 - هر چیز کوچک . 3 - قضیة اول در منطق


صغو (صَ غْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) میل کردن، رغبت داشتن . 2 - (اِمص .) رغبت، میل


صغیر (صَ) [ ع . ] (ص .) کوچک، فرد. مق کبیر. ج . صغار


صف (صَ فّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - رده، رج، هر چیزی که با نظم و ترتیب در یک خط قرار گرفته باشد. 2 - گروه، دسته . 3 - ردیف، مرتبه . 4 - سورة شصت و یکم از قرآن کریم . 5 - جنگ . ج . صفوف


صف ( صف .) [ ع . ] (اِ.) ایوان خانه و دالان، صفه


صف آرا (ی ) [ ع - فا. ] (ص فا.) کسی که صف سربازان را آرایش دهد


صف آرایی ( صف آرایی .) [ ع - فا. ] (حامص .)1 - تشکیل صف سربازان برای مبارزه . 2 - دسته بندی


صف آشوب ( صف آشوب .) [ ع - فا. ] (ص فا.) دلاور


صف آوار ( صف آوار .) [ ع - فا. ] (ص مر.) جنگجو


صف زدن (صَ. زَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) صف کشیدن


صف شکستن ( صف شکستن . ش کَ تَ) [ ع - فا. ] (مص م .) پراکنده کردن صف (دشمن )


صفا دادن (صَ . دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - طراوت دادن . 2 - تراشیدن موی صورت


صفا داشتن ( صفا داشتن . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - پاک و بی غش بودن . 2 - زنده دل بودن


صفا زدن (صَ. زَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) خوش باد گفتن


صفا کردن (صَ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - آشتی کردن . 2 - عیش و عشرت کردن


صفاء (صَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پاک و بی غش شدن . 2 - (اِمص .) پاکیزگی . 3 - خلوص، یکرنگی . 4 - خوشی . 5 - طراوت


صفار (صَ فّ) [ ع . ] (ص .)1 - رویگر. 2 - روی - فروش


صفاصف (صَ صَ) [ ع - فا. ] (ق مر.) صف های پشت سر هم


صفاق (ص ) [ ع . ] (اِ.) پرده ای است دوجداره و دارای ترشح مخصوص در بین دو جدار که منضم به اعضای داخل بطن و لگن می باشد، صفاق اصل مزودرمی دارد و لایة مجاور به احشاء آن را صفاق احشایی و لایة مجاور به عضلات شکم را صفاق جداری گویند


صفاهان (ص ) (اِ.) 1 - سپاهان، اسم شهر اصفهان . 2 - یکی از نواهای موسیقی قدیم


صفاهانک (ص نَ) (اِمصغ .) یکی از دوازده مقام موسیقی قدیم


صفت (ص فَ) [ ع . صفة ] 1 - (مص م .) چگونگی کسی یا چیزی را گفتن . 2 - ستودن . 3 - (اِمص .) بیان حال . 4 - چگونگی، چونی . 5 - (اِ.) باطن، معنی . 6 - خلق و خوی . 7 - کلمه ای است که به اسم افزوده می شود تا حالت و چگونگی آن را بیان کند. ج . صفات


صفت کردن ( صفت کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - توصیف کردن . 2 - ستودن


صفح (صَ فْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) درگذشتن از گناه کسی . 2 - روی گردانیدن . 3 - (اِ.) طرف و کنارة چیزی


صفحه (صَ حَ یا حِ) [ ع . صفحة ] (اِ.) 1 - رویه و سطح چیزی . ج . صفحات . 2 - کنارة چیزی، جانب . 3 - چهره، صورت . 4 - در فارسی هر یک از دو سوی یک ورق کاغذ، مقوا و مانند آن . 5 - صفحة مدوری که روی آن موسیقی یا آواز یا گفتار ضبط شده است و به کمک گرامافون به صدا درمی آید. 6 - منطقه، سرزمین . 7 - برگ، ورق


صفحه آرایی ( صفحه آرایی .) [ ع - فا. ] صفحه آرایی اِمر.) عمل قرار دادن نوشته ها، تصویرها، شمارة صفحه و آماده کردن یک صفحه کتاب، روزنامه یا مجله


صفحه کلاچ ( صفحه کلاچ . کِ) [ ع - فا. ] (اِ.) صفحة گردی در دستگاه کلاچ با رویه ای از مادة مقاوم در برابر سایش که اصطکاک ایجاد می کند و رابط بین چرخ لنگر و دیسک کلاچ است


صفحه کلید ( صفحه کلید . کِ) [ ع - فا. ] صفحه کلید اِمر.) بخشی از یک دستگاه (ماشین تحریر، کامپیوتر و...) شامل دکمه هایی برای چاپ با نظمی ویژه که با فشار هر یک از آن ها عمل معینی انجام می گیرد (کی برد)


صفحه گذاشتن ( صفحه گذاشتن . گُ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) پشت سر کسی حرف زدن


صفدر (صَ دَ) [ ع - فا. ] (ص .) 1 - از هم درندة صف . 2 - شجاع


صفر (صَ فَ) [ ع . ] (اِ.) دومین ماه سال قمری


صفر (ص ) [ معر - سنس . ] (اِ.) 1 - خالی، تهی، پوچ . 2 - در اصطلاح ریاضی علامتی به شکل (0) که به خودی خود عدد نیست ولی اگر در طرف راست عددی قرار گیرد آن عدد را ده برابر می کند


صفرا (صَ) [ ع .صفراء ] 1 - (ص .)مؤنث اصفر؛ زردرنگ . 2 - (اِ.) زرداب . 3 - مایعی زردرنگ و تلخ که از کبد ترشح می شود. 4 - مجازاً به معنی تندی


صفرا جنبیدن ( صفرا جنبیدن . جُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) خشمگین شدن


صفرا شکستن ( صفرا شکستن . ش کَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - زا یل شدن صفرا. 2 - کنایه از: غذای کمی که پیش از غذا خورند


صفرا کردن ( صفرا کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) کنایه از: استفراغ کردن . 2 - تندخویی کردن


صفراشکن ( صفراشکن . ش کَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) غذا یا داروی زایل کنندة صفرا


صفراوی ( صفراوی .) [ ع . ] (ص نسب .) = صفرایی : 1 - تندمزاج . 2 - زرد رنگ


صفراکش ( صفراکش . کُ) [ ع - فا. ] 1 - (ص فا.) زایل کنندة صفرا. 2 - (اِ.) کنایه از: غذای کمی که صبح خورند


صفرت (صُ رَ) [ ع . صفرة ] 1 - (مص ل .) زرد شدن . 2 - (اِمص .) زردی


صفصف (صَ صَ) [ ع . ] (اِ.) زمین هموار، زمین هامون و نرم


صفع (صَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) سیلی زدن کسی را. 2 - نرم پس گردنی زدن . 3 - (اِ.) پشت گردنی


صفق (صَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - دست بر دست زدن . 2 - دست بر دست هم زدن در معامله


صفه (صُ فَّ) [ ع . صفة ] (اِ.) خانه تابستانی سقف دار


صفو (صَ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) روشنی . 2 - (ص .) خالص و برگزیدة چیزی


صفوت (صَ وَ) [ ع . صفوة ] 1 - (ص .) خالص، ناب . 2 - برگزیده . 3 - (اِمص .) خلوص


صفوف (صُ) [ ع . ] (اِ.) جِ صف ؛ رده ها، رسته ها


صفی (صَ) [ ع . ] (ص .) 1 - دوست یکدل . 2 - برگزیده و خالص از هرچیزی


صفیحه (صَ حَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شمشیر پهناور. 2 - سنگ پهن . 3 - روی پهن هر چیزی


صفیر (صَ) [ ع . ] (اِ.)1 - بانگ و فریاد. 2 - سوت


صقال (ص قُ) [ ع . ] (ص .) آن که آهن را روشن کند؛ روشنگر


صقال (ص ) [ ع . ] 1 - (مص م .) زدودن شمشیر و آینه و جز آن، صیقل زدن . 2 - (اِمص .) زدودگی، جلا


صقال گرفتن (ص . گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) زدوده شدن


صقالت (ص لَ) [ ع . صقالة ] (اِمص .) صیقل خوردگی


صقر (صَ) [ معر. ] (اِ.) 1 - چرخ (جان .). 2 - هر مرغ شکاری از باز، شاهین و جز آن ؛ ج . اصقُر صُقور، صِقار، صِقاره، صُقر


صقع (صُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - کرانه . 2 - گوشة زمین، ناحیه . ج . اصقاع


صقع (صَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - زدن کسی را، پا بر کسی زدن . 2 - بر خاک انداختن کسی را. 3 - رسیدن آتش آسمانی به کسی، بیهوش کردن صاعقه کسی را


صقل (صَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) جلا دادن . 2 - (اِ مص .) جلا، پرداخت


صقیل (صَ) [ ع . ] 1 - (ص .) زدوده شده، جلا یافته . 2 - (اِ.) شمشیر زدوده


صلاء (صَ) [ ع . ] (مص م .) آواز دادن و دعوت مردم برای خوردن طعام یا انجام نماز


صلابت (صَ بَ) [ ع . صلابة ] 1 - (مص ل .) سخت و استوار شدن . 2 - (اِمص .) استواری . 3 - مهابت


صلات (صَ) [ ع . ] (اِ.) = صلاة . صلوة : 1 - نماز. 2 - دعا. ؛ صلات ظهر نماز ظهر


صلات (ص ) [ ع . ] (اِ.) جِ صل ؛ عطاها، جوایز


صلاح (صَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نیکی کردن . 2 - نیک شدن . 3 - آشتی کردن . 4 - (اِمص .) نیکوکاری


صلاح کردن ( صلاح کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) هم فکری کردن، مشورت کردن


صلاحیت (صَ یَّ) [ ع . صلاحیة ] 1 - (مص ل .) شایسته بودن . 2 - (اِمص .) شایستگی


صلایه (صَ یَ یا یِ) [ ع . صلایة ] (اِ.) سنگِ پهن و سخت . ؛ صلایه کردن دارو یا هر چیز دیگر را بر روی سنگ یا در هاون کوبیدن


صلب (صَ) [ ع . ] (ص .) بردبار، صبور


صلب (صُ) [ ع . ] 1 - (ص .) سخت، محکم . 2 - درشت . 3 - قوی . 4 - (اِ.) استخوان های پشت، کمر. 5 - مجازاً نطفه


صلبوت (صَ) [ معرب . سر ] (اِ.) روز جمعه ای که عیسی را بر دار کردند؛ جمعة الصلبوت


صلبیه (صُ ب یَّ) [ ع . صلبیة ] (اِ.) سفیدی چشم، پرده ای سفید و کدر در چشم که از الیاف محکم ساخته شده و قسمت اعظم کرة چشم را احاطه کرده است


صلت (ص لَ) [ ع . صلة ] 1 - (مص م .) عطا دادن . 2 - (اِمص .) بخشش، انعام . 3 - (اِ.) جایزه


صلح (صُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) آشتی کردن . 2 - (اِمص .) آشتی، دوستی . 3 - (اِ.) عقدی که دو طرف در مورد بخشیدن چیزی یا گذشتن از حقی در مقابل هم تعهد می کنند. ؛ صلح نامه قراردادی که بین دو طرف جنگ یا دعوا نوشته یا شرایط تحت جنگ در آن قید می شود


صلحاء (صُ لَ) [ ع . ] (اِ. ص .) جِ صلیح ؛ نیکو - کاران


صلصال (صَ) [ ع . ] (اِ.) گِل خشک


صلصل (صُ صُ) [ ع . ] (اِ.) فاخته


صلصله (صَ لْ صَ لَ یا لِ) [ ع . صلصلة ] (اِ.) 1 - صدای جرس . 2 - صدای به هم خوردن زیور یا آهن و زنجیر


صلع (صَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ریختن موهای جلوی سر. 2 - (اِمص .) بی مویی جلوی سر


صلعم (صَ عَ) [ ع . ] نشانة اختصاری «صلی الله علیه و سلم »


صلف (صَ لَ) [ ع . ] (اِمص .) خودپسندی


صلم (صَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - بریدگی، قطع (گوش و بینی ). 2 - در علم عروض اسقاط وتد مفعولات است، «مفمو» بماند. «فع لن » به جای آن بنهند و فع لن چون از مفعولات خیزد، آن را «اصلم » خوانند


صله (ص لِ) [ ع . صلة ] نک . صلت


صله خوردن ( صله خوردن . خُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) جایزه گرفتن


صله یافتن ( صله یافتن . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) جایزه ستدن


صلوات (صَ لَ) [ ع . ] (اِ.) جِ صلات (صلاة ) ؛ 1 - نمازها. 2 - دعاها. 3 - درودها. 4 - اللهم صلی علی محمد وآله محمد


صلواتی ( صلواتی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) ویژگی چیزی که برای دریافت آن می توان صلوات فرستاد، رایگان


صلی اللهعلیه و آله (صَ لَ لْ لا هُ عَ لَ هِ وَ لِ هِ) [ ع . ] (شب جم .) درود خداوند بر او و خاندانش باد. (پس از نام پیغمبر (ص ) برای احترام بیان می شود)


صلیب (صَ) [ معر. ] 1 - خاج، چلیپا. داری به شکل صلیب که حضرت عیسی (ع ) را به آن آویختند. 2 - نام یکی از صورت های فلکی جنوبی . ؛ صلیب سرخ مؤسسه ای جهانی با نشانه ای به شکل صلیب و به رنگ سرخ که کارش یاری رساندن به آسیب دیدگان از جنگ یا بلایای طبیعی است


صم (صُ مّ) [ ع . ] (ص .) ج . اصم ؛ کرها. ؛ صم ٌ بکم کر و لال . مجازاً به معنی کاملاً خاموش و ساکت


صماء (صَ مّ) [ ع . ] (ص .) مؤنث اصم  - زنِ کر. 2 - سخت و محکم


صمات (صُ) [ ع . ] (اِمص .) خاموشی، سکوت


صماخ (ص ) [ ع . ] (اِ.) پردة گوش، سوراخ گوش


صمت (صُ یا صَ) [ ع . ] (اِمص .) سکوت، خاموشی


صمد (صَ مَ) [ ع . ] (ص .)بی نیاز، آن که دیگران به او نیازمندند. از صفات خداوند


صمصام (صَ) [ ع . ] (اِ.) شمشیر برنده، تیغی که خم نشود


صمغ (صَ) [ ع . ] (اِ.) مایع چسبناک و لزجی که از بدنة برخی درختان خارج می شود


صمم (صَ مَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ناشنوا شدن . 2 - (اِمص .) ناشنوایی


صموت (صُ) [ ع . ] (مص ل .) خاموش بودن


صمیم (صَ) [ ع . ] (ص .) خالص، اصل و خالص هر چیزی


صمیمانه (صَ نِ یا نَ) [ ع - فا. ] 1 - (ص مر.) صمیم، صمیمی . 2 - (ق مر.)از روی صمیمیت، خالصانه


صناب (صَ) [ ع . ] (اِ.) نان خورشی که از خردل و زبیب ترتیب دهند. ؛ صناب بری : گونه ای تره - تیزک که بدان تره تیزک صحرایی گویند


صناج (صَ نّ) [ ع . ] (ص .) صنج زن، دف زن، چنگ زن


صناعت (ص عَ) [ ع . صناعة ] (اِ.) 1 - حرفه . 2 - هنر


صناعی (صَ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به صناعت، صنعتی، مصنوعی


صنایع (صَ یِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ صنیعه . 2 - جِ صنعت


صنج (صَ) [ معر. ] (اِ.) 1 - معرب سنج . 2 - دو قطعة دایرة فلزی که به وسیلة بندی به انگشتان پیوندد


صندل (صَ دَ) [ فر. ] (اِ.) نوعی کفش بنددار تابستانی


صندل ( صندل .) [ معر. ] (اِ.) درختی کوچک بومی هند که از قطعات ضخیم چوب آن وسایل چوبی می سازند. نمونه هایی از این گیاه از راه ارتباط با ریشه و حتی ساقة گیاهان گوناگون بخشی از دورة زیستی خود را به حالت انگلی می گذرانند


صندلی (صَ دَ) (اِمر.) سندلی، وسیله ای که روی آن می نشینند. ؛ صندلی الکتریکی نوعی صندلی فلزی که از آن جریان برق عبور داده و برای اعدام به کار می برند. ؛ صندلی چرخ دار نوعی صندلی دارای چرخ برای افراد معمول و بیمارانی که قادر به حرکت نیستند، ویلچر


صندوق (صَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جعبة بزرگ فلزی یا چوبی که کالای نفیس را در آن گذارند. 2 - محل دریافت یا پرداخت پول در بانک یا هر ادارة دیگر. ج . صنادیق . ؛ صندوق پست صندوق هایی که در کوچه و خیابان نصب می شود تا مردم پاکت های محتوی نامه را در آن اندازند. ؛ صندوق پستی جعبة کوچک شماره - داری است که در مناطق پستی برای توزیع مراسلات پستی شخصی یا حقوقی یا حقیقی به کار می رود. ؛ صندوق بازنشستگی مؤسسه ای که مسئولیت پرداخت مستمر حق بازنشستگی را بر عهده دارد. ؛ صندوق بین المللی پول سازمان اقتصادی جهانی . ؛ صندوق قرض الحسنه مؤسسه ای که وام بدون بهره در اختیار مردم قرار می دهد


صندوق دار ( صندوق دار .) [ ع - فا. ] (ص .) 1 - خزانه دار. 2 - کسی که در بانک یا هر جای دیگر مسئول دریافت و پرداخت پول است


صندید (ص ) [ ع . ] (اِ. ص .) 1 - مرد بزرگ . 2 - دلاور. ج . صنادید


صنع (صُ) [ ع . ] 1 - (مص م .) ساختن، آفریدن . 2 - نیکویی کردن . 3 - (اِمص .) احسان . 4 - آفرینش


صنعت (صَ عَ) [ ع . صنعة ] (اِ.) 1 - فن، پیشه . 2 - حیله، چاره


صنعت ساختن ( صنعت ساختن . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) حیله کردن


صنعت کردن ( صنعت کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - ظاهرسازی کردن، حیله کردن . 2 - بازی کردن


صنعتکار ( صنعتکار .) [ ع - فا. ] (ص .)صنعتگر، صانع


صنف (ص ) [ ع . ] (اِ.) رسته . ج . اصناف


صنم (صَ نَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بت . 2 - مجازاً: معشوق، زیبارو


صنوبر (صَ نُ بَ) [ معر. ] (اِ.) درختی است از تیرة مخروطیان که همیشه سبز است و جزو درختان زینتی است . برگ های متناوب و سوزنی دارد و چوب آن در صنعت خاصه منبت کاری به کار می رود


صنوج (صُ) [ ع . ] (اِ.) جِ صنج  - صنج ها. 2 - حلقه های فرد که در دایرة دف نهند


ضیمران (ض مَ یا مُ) [ ع . ] 1


صنوف (صُ) [ ع . ] (اِ.) جِ صنف  - انواع، اقسام . 2 - دسته ها، رسته ها


صنیع (صَ) [ ع . ] (ص .)1 - ساخته شده . 2 - پرورش داده شده . 3 - صیقل شده . 4 - ماهر در حرفه و پیشه . 5 - طعام


صهباء (صَ) [ ع . ] (اِ.) شراب انگوری


صهر (ص ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) خویشاوندی، قرابت . 2 - (اِ.) داماد، شوهرخواهر


صهریح (صِ) [ معر. ] (اِ.) 1 - ساروج . 2 - حوض آب . 3 - آواز آب


صهل (صَ هْ) [ ع . ] (ص .) 1 - تیزی و حدّت آواز و سختی آن . 2 - گرفتگی صدا


صهوات (صَ هَ) [ ع . ] (اِ.) جِ صهوه  - بالای هرچیزی . 2 - جای نشستن سوار


صهیل (صَ) [ ع . ] (اِ.) آواز اسب


صهیونیسم (صَ) [ فر. ] (اِ.) جریانی که از اواخر قرن نوزدهم به منظور ایجاد یک میهن یهودی در فلسطین به وجود آمد. نام این مرام از کوه صهیون (آرامگاه داوود نبی ) در اورشلیم گرفته شده است


صواب (صَ) [ ع . ] (ص .) 1 - راست و درست . 2 - سزاوار


صوابدید (صَ) [ ع - فا. ] (اِمص .) نظرخواهی، مشورت


صوادر (صَ د) [ ع . ] (اِ.) جِ صادر؛ فرستادگان


صواع (ص ) [ ع . ] (اِ.) جام، پیمانه


صوامع (صَ مِ) [ ع . ] (اِ.) جِ صومعه، دیرها


صوب (صَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) طرف . 2 - ناحیه . 3 - (ص .) راست، درست


صوبه دار (صَ ب) [ ع - فا. ] (ص فا.) حاکم


صوت (صَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بانگ، آواز. 2 - نغمه، آواز


صور [ ع . ] (اِ.) بوق، شاخی که در آن بدمند و از آن صدایی خارج شود


صور (صُ وَ) [ ع . ] (اِ.) جِ صورت ؛ 1 - نقش ها. 2 - قسم ها


صورت (رَ) [ ع . صورة ] (اِ.) 1 - سیما، شکل . 2 - رخسار. 3 - پیکره، نقش . 4 - ظاهر. 5 - کیفیت، چگونگی . 6 - فهرست، لیست، سیاهه . 7 - در ریاضی بخشی از یک کسر که در بالای خط کسری نوشته می شود. 8 - چگونگی، کیفیت


صورت انگیختن ( صورت انگیختن . اَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) نقش زدن


صورت برداشتن ( صورت برداشتن . بَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) نسخه برداری کردن


صورت بستن ( صورت بستن . بَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - شکل گرفتن . 2 - به تصور درآمدن . 3 - ممکن شدن


صورت جلسه ( صورت جلسه . جَ لِ س ) [ ع . ] (اِ.) نوشته ای که رویدادها و گفتگوهای جلسه در آن ثبت می شود، صورت مجلس


صورت حساب ( صورت حساب . حِ) [ ازع . ] (اِمر.) نوشته ای که در آن بهای کالا یا خدمات خریداری شده ثبت شده است


صورت دادن ( صورت دادن . دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) انجام دادن، عمل کردن


صورت کردن ( صورت کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) به وهم انداختن، به گمان انداختن


صورتگر ( صورتگر . گَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - نقاش . 2 - مجسمه ساز


صوری [ ع . ] (ص نسب .) ظاهری


صوف [ ع . ] (اِ.) پشم، از جنس پشم


صوفی [ ع . ] (ص نسب .) 1 - پشمینه پوش . 2 - پیرو طریقة تصوف


صوفیانه (یِ) [ ع - فا. ] 1 - (ص مر.) همچون صوفیان . 2 - (ق مر.) به شیوة صوفیان


صوفیه (یِ) [ ع . صوفیه ] (اِ.) پیرو طریقة تصوف، طریقه ای معنوی که پیروان آن معتقدند به وسیله تصفیه باطن و تزکیه نفس انوار حقایق بر قلب شخص اشراق کند


صوفیگری (گَ) [ ع - فا. ] (حامص .) تصوف


صولت (صُ یا صَ لَ) [ ع . صولة ] 1 - (مص ل .) برجستن و حمله کردن . 2 - (اِمص .) هیبت . 3 - حمله . 4 - قدرت، نفوذ


صولجان (صَ لَ) [ معر. ] (اِ.) معرب چوگان


صوم (صَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) روزه گرفتن . 2 - (اِ.) روزه


صومعه (صَ مَ عَ یا عِ) [ ع . صومعة ] (اِ.) 1 - عبادتگاه راهب در بالای کوه . 2 - دیر، خانقاه


صک (صَ) [ معر. ] (اِ.) 1 - چک، برات . 2 - نامه، قباله ؛ ج . اصک، صکوک، صکاک . ؛لیلة صک الف - شب برات، شب نیمة شعبان . ب - نوشتن چک را


صکاک (صَ کّ) [ ع . ] (ص فا.) کسی که قباله های شرعی نویسد، قباله نویس، چک - نویس


صیاح (ص ) [ ع . ] (مص ل .) بانگ کردن، آواز دادن


صیاد (صَ یّ) [ ع . ] (ص .) شکارچی


صیاغت (غَ) [ ع .صیاغة ] (اِمص .) 1 - ریخته گری . 2 - زرگری


صیام (ص ) [ ع . ] (مص ل .) روزه داشتن


صیانت (نَ) [ ع . صیانة ] 1 - (مص م .) حفظ کردن . 2 - خویشتن نگاهداشتن . 3 - (اِمص .) نگه داری


صیت (ص ) [ ع . ] (اِ.) آوازه، شهرت


صیحه (صَ حَ) [ ع . صیحة ] (اِ.) بانگ، فریاد


صید (صَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) شکار کردن . 2 - (اِ.) شکار. 3 - آن چه که شکار کنند


صیدله (صَ دَ لَ) [ معر. ] 1 - (اِمص .) گیاه - شناسی . 2 - داروفروشی . عطاری


صیرف (صَ رَ) [ ع . ] (ص .)1 - صراف . 2 - حیله گر


صیصه (صَ صَ) [ ع . صیصة ] (اِ.) 1 - خار پس پای خروس، سیخک پشت پای خروس، خار خروس . 2 - شاخ گاو و آهو. 3 - حصار و هرچه که بد ان باز دارند چیزی را و به وی پناه گیرند. 4 - شبان . 5 - نیکو سیاست


صیغه (غَ یا غِ) [ ع . صیغة ] (اِ.) 1 - هرچیز در قالب ریخته شده . 2 - ریخت، شکل . 3 - عقد موقت . 4 - صورتی از کلمه که شخص یا زمان فعل را نشان می دهد


صیغه جاری کردن ( صیغه جاری کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) صیغة عقد ازدواج یا طلاق یا معامله را خواندن


صیغه رو ( صیغه رو . رَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) زنی که صیغة مردان شود


صیغه سازی ( صیغه سازی .) [ ع - فا. ] (حامص .)درآوردن کلمه به صورت های گوناگون طبق قواعد صرف


صیف (صَ یا ص ) [ ع . ] (اِ.) تابستان


صیفی (صَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - تابستانی . 2 - زراعتی که در بهار و اوایل تابستان کارهای مقدماتی آن انجام شود و حاصلش در تابستان و اوایل پاییز به دست آید مانند: خربزه، هندوانه . ج . صیفی جات


صیفی کاری ( صیفی کاری .) [ ع - فا. ] (حامص . اِمر.) 1 - عمل صیفی کار، زراعت محصولات تابستانی، کشت خربزه و هندوانه و خیار و مانند آن . 2 - کشت سبزی ها


صیقل (صَ یا ص قَ) [ ع . ] (ص .) 1 - آن که شمشیر و مانند آن را بزداید و جلا دهد، جلا دهنده، زداینده . 2 - در فارسی : زدودگی زنگ از فلزات و مانند آن


صیقلی ( صیقلی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به صیقل، هر چیز زدوده و جلا یافته


صینیه (یَّ) [ ع . صینیة ] (ص نسب .) مؤنث سینی ؛ انواع ظروف از صحن، قدح، صراحی و غیره که در قدیم از چین وارد می شد


ض (حر.)هجدهمین حرف از الفبای فارسی، برابر با عدد 800 در حساب ابجد


ضابط (ب) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نگاه دارنده، حفظ کننده . 2 - شحنه . 3 - حاکم . ج . ضوابط


ضابطه (ب طَ یا طِ) [ ع . ضابطة ] (اِ.) قاعده، دستور


ضاجر (جِ) [ ع . ] (اِفا.) دلتنگ، بی آرام از غم


ضاجع (جِ) [ ع . ] (اِفا.)1 - مرد بر پهلو خوابیده . 2 - کاهل بسیار خسبنده . ج . ضواجع


ضاحک (حِ) [ ع . ] (اِفا.) خندان، خندنده


ضاحکه (حِ کَ یا کِ) [ ع . ضاحکة ] 1 - (اِفا.) مؤنث ضاحک . 2 - (اِ.) دندانی که وقت که خندیدن پیدا شود، یکی از چهار دندان که مابین انیاب و اضراس است . ج . ضواحک


ضاد (اِ.) نام هجدهمین حرف از الفبای فارسی، ض


ضار (رّ) [ ع . ] (اِفا.) زیانکار، مضر. ج . ضارین


ضارب (رِ) [ ع . ] (اِفا.) زننده، کسی که می زند. ج . ضوارب . ضاربین


ضاری [ ع . ] (اِ.) 1 - سگ شکاری . 2 - خون روان


ضاری [ ع . ] (اِفا.) ضرررساننده، زیاندار


ضاغط (غِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) افشرنده، فشارنده . 2 - (اِ.) دردی است که صاحبش پندارد که عضو دردمند را می فشرند


ضافی [ ع . ] (اِفا. ص .) کامل، تمام


ضال (لّ) [ ع . ] (اِفا.) گمراه


ضاله (لِّ) [ ع . ضالة ] (ص .) 1 - مؤنث ضال، گم گشته . 2 - گمراه کننده


ضامر (مِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - باریک اندام . 2 - دقیق، لطیف


ضامن (مِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) کفیل، ضمانت - کننده، به عهده گیرندة غرامت . 2 - (اِ.) نوعی وسیلة دگمه مانند در بعضی ابزارها به ویژه چاقو. ؛ ضامن آهو لقب امام رضا (ع )


ضایر (یِ) [ ع . ضائر ] (اِفا.) زیان رساننده، ضرر رساننده


ضایع (یِ) [ ع . ضائع ] (اِفا.) 1 - تباه، تلف . 2 - بی فایده، بی ثمر. 3 - مهمل، بیکار


ضایع کردن ( ضایع کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - خراب کردن، فاسد کردن . 2 - (عا.) کنف کردن، بور کردن


ضایع گذاشتن ( ضایع گذاشتن . گُ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) اهمال کردن


ضایعه (یِ عَ یا عِ) [ ع . ضایعة ] (اِفا.) مؤنث ضایع  - از دست رفته، تلف شده . 2 - تباه شده، فاسد


ضایق (یِ) [ ع . ضائق ] (اِفا. ص .) تنگ، کم - وسعت


ضب (ضَ بّ) [ ع . ] (اِ.) سوسمار


ضباط (ضَ بّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - ضبط کننده . 2 - بایگان


ضبط (ضَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) حفظ کردن، نگاه داشتن . 2 - گرفتن، در تصرف آوردن . 3 - (اِمص .) نگاه داری، حفظ


ضبط صوت ( ضبط صوت صُ) [ ع . ] (اِمر.) دستگاهی الکتریکی یا الکترونیکی که می توان به کمک آن اصوات را روی نوار مخصوص ضبط و پخش کرد


ضبط و ربط (ضَ طُ رَ) (حامص .) 1 - جمع و جور کردن . 2 - اداره و سرپرستی جایی یا کاری . 3 - یادداشت کردن


ضجر (ضَ جَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - نالیدن، اظهار دلتنگی کردن . 2 - بی قراری کردن


ضجر (ضَ جِ) [ ع . ] (ص .) بی قرار، بی آرام


ضجرت (ضُ رَ) [ ع . ضجرة ] 1 - (مص ل .) تنگدل شدن . 2 - (اِ.) ملال، اندوه


ضجه (ضَ جَّ) [ ع . ضجة ] (اِ.) ناله، غوغا


ضجور (ضَ) [ ع . ] (ص .) 1 - دلتنگ، غمگین . 2 - خشمگین


ضجیع (ضَ) [ ع . ] (ص .) هم بستر


ضحاک (ضَ حَّ) [ ع . ] (ص .) بسیار خنده کننده


ضحک (ض یا ضَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خندیدن . 2 - (اِمص .) خنده


ضحکه (ضَ کَ یا کِ) [ ع . ضحکة ] (ص .) آن که بر وی خندند؛ مسخره


ضخام (ضُ) [ ع . ] (ص .) فربه، بزرگ جثه


ضخامت (ضَ مَ) [ ع . ضخامة ] 1 - (مص ل .) کلفت شدن، فربه شدن . 2 - (حامص .) کلفتی، ستبری


ضخم (ضَ خَ) [ ع . ] (ص .) کلفت، ستبر. ج . ضِخام


ضخم (ض خَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) کلان و فربه گردیدن . 2 - تناور شدن . 3 - (اِمص .) فربهی، ستبری


ضخیم (ضَ) [ ع . ] (ص .) تناور، ستبر، کلفت


ضخیم دوزی ( ضخیم دوزی . ) [ ع - فا. ] (حامص .) دوختن لباس های کلفت


ضد (ض دُ) [ ع . ] (ص .) 1 - مخالف . 2 - دشمن . 3 - ناهمگون، ناسازگار. ؛ ضد و نقیض ویژگی دو یا چند امر نسبت به هم، به طوری که با وجود یکی دیگر نمی تواند باشد


ضدیت (ض دُ یَُ) [ ع . ضدیة ] (اِمص .) 1 - ضد هم بودن، مخالف هم بودن . 2 - دشمنی، ناسازگاری


ضر (ضَ رّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - زیان . 2 - سختی، تنگی . 3 - (مص ل .) زیان رسانیدن


ضراء (ضَ رّ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - دشواری، تنگ دستی . 2 - گزند، آسیب . 3 - رنجوری . 4 - قحط


ضراء (ضَ) [ ع . ] (مص ل .) نهان شدن، پنهان گشتن


ضراب (ض ِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - با کسی شمشیر زدن، مضاربه کردن . 2 - برجهیدن گشن بر ماده


ضراب (ضَ رّ) [ ع - فا. ] (ص .) 1 - بسیار زننده . 2 - کسی که سکه می زند. 3 - نوازنده . 4 - سخن - چین


ضرابخانه ( ضرابخانه . نَ یا نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) جایی که در آن سکه می زدند


ضرابی (ضَ رّ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) کسی که پول سکه می زند


ضرار (ض ) [ ع . ] (مص م .) زیان رسانیدن


ضرارت (ضَ رَ) [ ع . ضرارة ] (مص ل .) نابینا شدن


ضراط (ضُ) [ ع . ] (مص ل .) تیز دادن، گوزیدن


ضراعت (ضَ عَ) [ ع . ضراعة ] (اِمص .) 1 - خواری . 2 - زاری


ضراوت (ضَ وَ) [ ع . ضراوة ] (مص ل .) 1 - حریص شدن . 2 - معتاد گشتن


ضرب (ضَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) زدن، کوبیدن . 2 - (اِمص .) یکی از چهار عمل اصلی حساب . 3 - سکه زدن . 4 - طنبک یا دنبک . 5 - مَثَل آوردن، داستان زدن


ضرب ( ضرب .) [ ع . ] (اِ.) 1 - مانند، مثل . 2 - نوع، قسم


ضرب الاجل ( ضَ بُ لْ . ا َ جَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) وقت تعیین کردن . 2 - (اِ.) در فارسی پا یان مهلت و مدت معین


ضرب المثل ( ضرب المثل . مَ ثَ) [ ع . ] (مص ل .) مَثل زدن، مثل آوردن


ضرب و شتم ( ضرب و شتم ُ شَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) کتک زدن و دشنام دادن


ضرب کردن (ضَ. کَ دَ) [ ع - فا. ] 1 - (مص م .) دریدن، شکافتن . 2 - انجام دادن عمل ضرب


ضربان (ضَ رَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) زدن (مطلق ). 2 - زدن قلب . 3 - (اِمص .) جهش، تپش قلب


ضربت (ضَ بَ) [ ع . ضربة ] 1 - (مص م .) زدن . 2 - (اِ.) زخم


ضربتی ( ضربتی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) با فوریت و شدت


ضربدر (ضَ دَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) نشانه ای به شکل دو خط مایل متقاطع (*)


ضربه (ضَ بَ یا ب) [ ع . ضربة ] 1 - (مص م .) زدن، یک بار زدن، ضربت . 2 - (اِ.) زخم . 3 - آسیب . ج . ضربات


ضربه شست ( ضربه شست . شَ) [ ع - فا. ] (اِمص .) توانایی، نیرو


ضربه فنی ( ضربه فنی . فَ نّ) (اِمر.) 1 - حالتی در کشتی، که ورزشکاری پشت حریف را به زمین بزند. 2 - حالتی در مشت زنی که ورزشکاری حریف را به زمین اندازد و او نتواند در زمان تعیین شده از جا برخیزد


ضربی (ضَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - آواز یا آهنگی که وزن مرتب داشته باشد. 2 - نوعی طاق یا سقف محدب


ضرر (ضَ رَ) [ ع . ] 1 - (مص م .)زیان وارد آوردن . 2 - (اِ.) زیان


ضرس (ض ) [ ع . ] (اِ.) دندان آسیا. ج . اضراس، ضروس . ؛ به ضرس قاطع از روی یقین، با کمال اطمینان


ضرط (ضَ) [ ع . ] (مص ل .) گوز دادن، تیز دادن


ضرطه (ضَ طِ) [ ع . ضرطة ] (اِ.) گوز، تیز


ضرع (ضَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پستان (گاو و گوسفند و مانند آن ). 2 - شبرق (گیاه ). 3 - دوشیدنی، شیرده


ضرع ( ضرع .) [ ع . ] (مص ل .) 1 - زاری کردن . 2 - فروتنی کردن


ضرغام (ضَ) [ ع . ] (اِ.)= ضرغم : 1 - شیر درنده . 2 - دلاور، شجاع


ضروب (ضُ) [ ع . ] (اِ.) جِ ضرب  - گونه ها، انواع . 2 - اجزای آخر بیت


ضرور (ضَ) [ ع . ] (ص .) واجب، لازم


ضرورت (ضَ رَ) [ ع . ضرورة ] (اِ.) 1 - نیاز، حاجت . 2 - اجبار، الزام . ج . ضرورات


ضرورتاً (ضَ رَ تَنْ) [ ع . ضرورةً ] (ق .) از روی ضرورت


ضروری (ضَ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به ضرورت ؛ بایسته، لازم


ضریب (ضَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شکل، نوع . 2 - مانند، همتا. ج . ضرایب . 3 - حروف یا اعداد ثابتی که پیش از یک عبارت جبری نوشته می شود و باید در آن ضرب شود. 4 - کمیتی که ویژگی خاصی از یک ماده یا دستگاه را نشان می دهد و مقدار آن در شرایط معین ثابت است


ط (حر.) نوزدهمین حرف از الفبای فارسی برابر با عدد 9 در حساب ابجد


طاباق [ معر. ] (اِ.) = طابق : 1 - ظرف آهنی مدور که بر آن نان پزند، تابه . 2 - خشت پختة بزرگ، آجر بزرگ


لم ( لم .) (ص .) پر، لبالب


ضریبه (ضَ ب یا بَ) [ ع . ضریبة ] (اِ.) 1 - سرشت، خوی 2 - عایدی ضرابخانه، دخل دارالضرب . 3 - جزیه، گزیت . 4 - خراج زمین و مانند آن . 5 - گمرک . 6 - تیزی شمشیر، شمشیر. 7 - زخمگاه . 8 - (ص .) زده شده به شمشیر، کشته به شمشیر. 9 - عوارضی که برای تسعیر مالیاتی که در یک جا تعیین اما در جای دیگر پرداخته شده باشد، برقرار و معمول بود


ضریح (ضَ) [ ع . ] (اِ.)1 - گور، قبر. 2 - ساختمانی که بر روی گور بزرگان مذهبی درست کنند


ضریر (ضَ) [ ع . ] (ص .) 1 - مرد کور، نابینا. 2 - نحیف . ج . اضراء، اضرار


ضریع (ضَ) [ ع . ] (اِ.) نسج پوششی استخوان که لای ة نازکی است و استخوان ساز است و موجب رشد عرضی استخوان می شود


ضظع (ضَ ظَ) [ ع . ] (اِ.) هشتمین صورت از صور هفتگانة حروف ابجد (ض ظ ع )


ضعف ( ضَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) سست شدن، ناتوان گشتن . 2 - (اِمص .) سستی، ناتوانی


ضعف (ض ) [ ع . ] (ص .) دوچندان، دو برابر. ج . اضعاف


ضعف کردن (ضَ . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) (عا.) سست شدن، بی حال شدن


ضعفا (ضُ عَ) [ ع . ضعفاء ] (اِ.) جِ ضعیف


ضعیف (ضَ) [ ع . ] (ص .) 1 - سست، ناتوان . 2 - عاجز. 3 - بیمار. ج . ضعفاء


ضعیف البنیه (ضَ فُ لْ . بُ یِ) [ ع . ضعیف - البنیة ] (ص .) دارای بنیة ضعیف، بی حال و ناتوان، فاقد قوت


ضعیف الجثه ( ضعیف الجثه . جُ ثِّ) [ ع . ضعیف - الجثة ] (ص .) دارای بدن کم قدرت و لاغر


ضعیف النفس (ضَ فُ نَّ) [ ع . ] (ص م .)سست - اراده


ضعیفه (ضَ فِ) [ ع . ] (ص .) مؤنث ضعیف  - زن سست و ناتوان . 2 - زن، (مطلق ) زوجه


ضغث (ض ِ یا ضَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) دستة گیاه خشک و تر به هم آمیخته یا در هم پیچیده . 2 - (ص .) پیچیده، درهم . 3 - کار آشفته . ج . اضغاث


ضغط (ضَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - فشار دادن . 2 - تنگ کردن . 3 - کوفتن


ضغطه (ظُ طَ یا طِ) [ ع . ضغطة ] (اِمص .) 1 - فشار. 2 - سختی، تنگی . 3 - رنج، زحمت، مشقت . 4 - کراهت، اکراه


ضغیر (ضَ) [ ع . ] (اِ.) هر دسته موی جداگانه بافته


ضلال (ضَ) [ ع . ] (مص ل .) گمراه شدن


ضلالت (ضَ لَ) [ ع . ضلالة ] 1 - (مص ل .) گمراه شدن . 2 - (اِمص .) گمراهی


ضلع (ض ) [ ع . ] (اِ.) 1 - کنار، جانب . 2 - استخوان پهلو. ج . اضلاع، ضلوع


ضم (ضَ مّ) [ ع . ] (مص م .) گرد آوردن، جمع کردن


ضماد (ض ) [ ع . ] (اِ.) مرهم، دارویی که روی زخم مالند


ضمار (ض ) [ ع . ] 1 - (ص .) پنهان، مخفی . 2 - (اِ.) مالی که امیدی به وصول آن نرود. غالباً مالی غصب شده که شهود و بینه هم برای آن نباشد، ودیعه و امانتی که حافظ آن در مقام انکار برآید


ضمان (ضَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) پذیرفتن، بر عهده گرفتن وام دیگری را. 2 - (اِمص .) ضمانت . 3 - ملتزم شدن به این که هرگاه کسی به عهد خود وفا نکرد از عهدة خسارت برآید


ضمانت (ضَ نَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .)متعهد شدن . کفالت کسی را کردن . 2 - (اِمص .) درستی یا صحت چیزی را یا کسی را یا گفته ای را متعهد شدن


ضمانت نامه ( ضمانت نامه . مَ یا مِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) سندی که به موجب آن شخصی شخص دیگر را ضمانت می کند


ضمایر (ضَ یِ) [ ع . ضمائر ] (اِ.) جِ ضمیر


ضمایم (ضَ یِ) [ ع . ضمائم ] (اِ.) جِ ضمیمه


ضمن (ضَ مِ) [ ع . ] (ص .) 1 - بیمار در جای بمانده، زمین گیر. 2 - عاشق


ضمن (ض ) [ ع . ] (اِ.) درون، میان


ضمن (ضَ مَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - برجای ماندن . 2 - عاجز شدن


ضمناً (ض نَ نْ) [ ع . ] (ق .) در درون، در میان، در ضمن، در طی


ضمه (ضَ مِّ) [ ع . ضمة ] (اِ.) یکی از حرکات که علامت آن « ُ » است


ضمیر (ضَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - باطن انسان، اندرون دل . 2 - اندیشة نهفته، راز. 3 - کلمه ای که جانشین اسم می شود


ضمیم (ضَ) [ ع . ] (ص .) همراه، صاحب 1


ضمیمه (ضَ مَ یا مِ) [ ع . ضمیمة ] (ص .) چیزی که به چیز دیگر پیوسته باشد، پیوست . ج . ضمایم


ضمین (ضَ) [ ع . ] (ص .) کفیل، ضامن


ضوء (ضَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) روشن شدن . 2 - (اِ.) نور، روشنایی


ضوضاء (ضَ یا ضُ) [ ع . ] (اِ.) شور و غوغا، هیاهو، بانگ


ضیاء [ ع . ] (اِ.) نور، روشنایی


ضیاع (ضَ) [ ع . ] (مص ل .) تباه شدن، تلف گردیدن


ضیاع (ض یا ضَ) [ ع . ] (اِ.) ج . ضیعه ؛ آب و زمین، دارایی


ضیافت (فَ) [ ع . ضیافة ] 1 - (مص ل .) مهمان شدن . 2 - (اِمص .) مهمانی، مهمانی باشکوه


ضیعت (ضَ یا ض عَ) [ ع . ضیعة ] (اِ.) 1 - آب و زمین و مانند آن، زمین زراعتی . ج . ضیاع . 2 - مال، متاع


ضیغم (ضَ غِ) [ ع . ] (اِ.) شیر درنده، شیر بیشه


ضیف (ضَ یْ) [ ع . ] (اِ.) مهمان . ج . اضیاف، ضیوف


ضیق (ضَ یِ) [ ع . ] (ص .) تنگ . مق وسیع


ضیق (ضَ یا ض یِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) تنگ شدن . 2 - بخیل گشتن . 3 - (اِمص .) تنگی، سختی


طابع (ب) [ ع . ] 1 - (اِ.) سر ش ت، نهاد. 2 - (اِفا.) مهرزن . 3 - چاپ کننده، طبع کننده . ج . طابعین


طابور [ تر. ] (اِ.) 1 - صف، فوج . 2 - کتیبه


طاحونه (نَ یا نِ) [ ع . طاحونة ] (اِ.) آسیا، آس آب . ج . طواحین


طار (اِ.) داریه زنگی


طارف (رِ) [ ع . ] (اِ.) مال نو، مال تازه


طارق (رِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - راه رونده در شب . 2 - مجازاً: دزد، فالگیر. 3 - ستارة صبح


طارم (رَ) [ معر. ] (اِ.) تارم ؛ خرگاه، سراپرده


طارمی ( طارمی .) (ص نسب .) 1 - نردة چوبی یا آهنی که اطراف محوطه یا باغی نصب کنند. 2 - دست انداز


طارونی (ص نسب .) نوعی جامة ابریشمی تیره گون


طاری [ ع . ] (اِفا.) 1 - آینده . 2 - ناگاه در آینده . 3 - ناگاه روی داده، عارض . 4 - گذرنده غیر - مقیم


طاس [ معر. ] (اِ.) 1 - طشت بزرگ . 2 - ظرفی که در حمام برای استفاده از آب به کار برند. 3 - پیاله، ساغر. 4 - آویزه های طلا یا نقره که بر علم آویزند


طاس (ص .) سَر بی مو


طاس (اِ.) مهره ای مکعب شکل که بر هر یک از شش طرف آن اعداد از یک تا شش نوشته شده است که در بازی نرد از آن استفاده می کنند


طاس پلو (پُ لُ) (اِمر.) قسمی پلو. طرز تهیة آن چنین است که گوشت را ریزه ریزه کرده با دنبه و پیاز و قدری روغن هم داغ کرده در میان باطیة نازک گذارده، سرش را بسته و در وقت چلو دم کردن باطیه را ته دیگ گذارند و با ادویه دم کنند و اگر بخواهند، در موسم هر ترشی از آن ترشی زنند


طاس کباب (کَ) (اِمر.) نوعی خوراک و آن کبابی است که در طاس (ظرف مسی ) پخته شود و سیب زمینی، به، هویج، آلو و سبزی های دیگر هم در آن داخل کنند و آن انواع مختلف دارد


طاسباز (ص فا.) 1 - قمارباز. 2 - حقه باز، شعبده باز


طاعات [ ع . ] (اِ.) جِ طاعت ؛ بندگی ها، عبادات


طاعت (عَ) [ ع . طاعة ] 1 - (مص م .) فرمانبرداری کردن .2 - عبادت کردن .3 - (اِمص .) فرمانبرداری . 4 - عبادت


طاعت ور ( طاعت ور . وَ) [ ع - فا. ] (ص مر.)فرمانبردار


طاعتدار ( طاعتدار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) مطیع، فرمانبردار


طاعن (عِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نیزه زننده . 2 - طعنه - زننده، عیب جویی کننده


طاعون [ ع . ] (اِ.) مرضی عفونی و واگیردار که موش صحرایی از عوامل انتقال آن به انسان است


طاغوت [ ع . ] (اِ.) 1 - بت، هر معبود غیر از خدا. 2 - شیطان . 3 - سرکش متعدی


طاغی [ ع . ] (اِفا.) 1 - نافرمان، سرکش . 2 - ستمکار، ظالم


طافح (فِ) [ ع . ] (ص .) مست شرابخواره که از خود خبر ندارد


طاق [ معر. ] (ص .) 1 - فرد. 2 - یکتا، بی مانند


طاق (اِ.) 1 - تاک، مو. 2 - درختی که شاخه نداشته باشد


طاق [ معر. ] (اِ.) 1 - سقف، سقف محدب . 2 - طیلسان، ردا. 3 - دست، طاقه . 4 - رف، طاقچه


طاق باز (ق مر.) (عا.) ستان بر پشت


طاق نما (نَ یا نُ) (اِمر.) 1 - ایوانی کم عرض که در جلو اطاق سازند. 2 - نمای دیوار به صورت طاق که عرض و پهنایی نداشته باشد


طاق و طارم (قُ رُ) (اِمر.) = طاق و طرنب . طاق و ترنب . طاق و ترم : کروفر، طمطراق، فر و شکوه


طاقت (قَ) [ ع . طاقة ] (اِ.) 1 - قدرت، توانایی . 2 - تحمل


طاقت فرسا ( طاقت فرسا . فَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) طاقت فرسا ین ده : آن که طاقت و شکیب ببرد، آن چه که تاب و توان بزداید


طاقدار (ص فا.) = طاق دارنده : 1 - آن چه دارای طاق است . 2 - دارای ایوان . 3 - مجازاً: نگهبان، محافظ


طاقدیس 1 - (ص مر.) به شکل طاق . 2 - (اِ.) چین خوردگی های زمین که به شکل طاق است


طاقه (ق ) [ ع . طاقة ] (اِ.) 1 - یک تار از ریسمان . 2 - واحدی برای شمارش پارچه یا جامه


طاقچه (چِ) (اِمصغ .) رف، طاق کوچک . ؛ طاقچه بالا گذاشتن ناز کردن، فخر فروختن


طاقچه پوش ( طاقچه پوش .) [ ع - فا. ] (ص فا.)پارچه ای که کف طاقچه را با آن می پوشیدند


طاقی (حامص .) طاق بودن، مفرد بودن


طاقی (اِ. ص نسب .) نوعی کلاه که به صورت طاق است


طاقین (قِ) (ص نسب . اِ.) 1 - نوعی کلاه، طاقی . 2 - قبای دوتایی


طاقیه (یِ) (اِ.) نوعی کلاه بلند مخروط شبیه به کلاه درویشان


طالب (لِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - جوینده، خواهان . 2 - دانشجوی علوم دینی ؛ ج . طلاب


طالبی (لِ) [ ع . ] (اِ.) نوعی خربزة پیش رس و شیرین و لطیف که قسمت خوراکی آن زرد یا سبز است


طالح (لِ) [ ع . ] (اِفا.) مرد بدکردار، تبهکار


طالسان (لِ) (اِ.) نک طیلسان


طالع (لِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) طلوع کننده . 2 - (اِ.) بخت، اقبال


طالع بین ( طالع بین .) [ ع - فا. ] (ص فا.) فالگیر


طالع ور ( طالع ور . وَ) [ ع - فا. ] (ص مر.)خوشبخت


طالع گیری ( طالع گیری .) [ ع - فا. ] (حامص .) طالع - بینی


طامات (مّ) [ ع . ] (اِ.) جِ طامه ؛ 1 - بلاهای بزرگ، مصیبت عظیم . 2 - سخن های پریشان . 3 - احادیث و حکایات اختراعی


طامح (مِ) [ ع . ] (ص .) 1 - زن نافرمان . 2 - زن چشم چران . 3 - خوب و عالی از هر چیز


طامع (مِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آزمند، حریص . 2 - امیدوار


طامه (مِّ) [ ع . طامة ] (اِ.) 1 - بلای بزرگ . 2 - روز قیامت


طاهر (هِ) [ ع . ] (ص .) 1 - پاک، پاکیزه . 2 - از نام های خداوند


طاهره (هِ رِ یا رَ) [ ع . طاهرة ] (اِفا. ص .) مؤنث طاهر، زن پاک از پلیدی و عیوب


طاووس [ معر. ] (اِ.) = طاوس : مرغی است از نوع ماکیان که پرهای زیبا دارد به ویژه نر آن که دُم چتری بسیار زیبایی دارد. پاهای این مرغ زیبا نیست که بر اساس برخی از افسانه ها ابلیس به صورت ماری بر پای آن پیچید و وارد بهشت شد


طاووسی [ معر - فا. ] (ص نسب .) 1 - منسوب به طاوس . 2 - سبز زرین، سبز دینارگون . 3 - آن که به چند رنگ زند. 4 - نوعی جامة رنگین


طایر (یِ) [ ع . طائره ] (اِفا.) 1 - پرواز کننده، پرنده . 2 - مرغ، ج . طیور


طایع (یِ) [ ع . طائع ] (اِفا.) 1 - فرمانبردار، طبع، مطیع . 2 - خواهان، راغب . ج . طایعین


طایف (یِ) [ ع . طائف ] (اِفا.) 1 - طواف - کننده . 2 - شبگرد


طایفه (یِ فِ) [ ع . طائفة ] 1 - (اِفا.) مؤنث طایف . 2 - تیره، دسته . 3 - پاره ای از چیزی . ج . طوایف


طایل (یِ) [ ع . طائل ] 1 - (اِفا.) برنده، قاطع . 2 - (اِ.) فزونی، مزیت . 3 - توانایی، قدرت . 4 - توانگری . 5 - فراخی، وسعت . 6 - فایده، سود


طب (طِ بّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) درمان کردن . 2 - (اِ.) معالجه . 3 - پزشکی


طبابت (طِ بَ) [ ع . ] (اِمص .) عمل و شغل طبیب، مداوا و طرز معالجة امراض، پزشکی


طباخ (طَ بّ) [ ع . ] (ص .) آشپز، خوالیگر


طباطبایی (طَ طَ) [ ع - فا. ] (ص .) ویژگی آن که پدر و مادرش هر دو سید باشند


طباع (طِ) [ ع . ] (اِ.) جِ طبع ؛ سرشت ها، خوی ها


طباع (طَ بّ) [ ع . ] (ص .) 1 - سازنده (هرچه که باشد). 2 - شمشیرساز. 3 - کوزه گر. 4 - تیزهوش


طباعت (طِ عَ) [ ع . طباعة ] (اِمص .) 1 - چاپ کردن . 2 - شمشیرسازی


طباق (طِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) سنجیدن و موافق کردن دو چیز با هم . 2 - (ص .) مطابق، برابر


طبال (طِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - منارة بلند ساخته بر کوه . 2 - هر بنای مرتفع . 3 - دیوار بلند. 4 - صومعه


طبال (طَ بّ) [ ع . ] (ص .) طبل زن


طبالی (طَ بّ) [ ع - فا. ] (حامص .) طبل - نوازی


طبایع (طَ یِ) [ ع . طبائع ] (اِ.) جِ طبیعت ؛ سرشت ها، نهادها


طبخ (طَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) پختن . 2 - (اِ.) غذای پخته شده


طبر (طَ بَ) (اِ.) تبر


طبرخون ( طَ بَ ) (اِ.) 1 - عنّاب، درخت عنّاب . 2 - چوبدستی سرخ رنگ که در ق دیم به هنگام جنگ به دست می گرفتند


طبرخون زدن ( طبرخون زدن . زَ دَ) (مص م .) هلاک ساختن


طبری (طَ بَ) (ص نسب .) 1 - اهل طبرستان . 2 - لهجة مردم طبرستان


طبطاب (طَ بْ) [ ع . طبطابه ] (اِ.)نوعی چوگان


طبع ( طبع .) [ ع . ] (اِ.) 1 - ذات، سرشت . 2 - استعداد شعر گفتن داشتن


طبع (طَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - مهر کردن، سر زدن . 2 - نقش کردن . 3 - چاپ کردن


طبع نواز ( طبع نواز . نَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) دلخواه


طبع کردن (طَ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) چاپ کردن


طبعاً (طَ عَ نْ) [ ع . ] (ق .) طبیعتاً، به طبع، بالطبع


طبعی (طَ) (ص نسب .) ذاتی، سرشتی


طبق (طَ بَ) [ معر. ] (اِ.) ظرفی شبیه سینی اما بزرگ تر از جنس چوب یا فلز که با آن چیزهای خوردنی حمل کنند


طبق بند (طَ. بَ) [ معر - فا. ] (ص مر.) چینی بندزن


طبق زدن (طَ بَ. زَ دَ) [ معر - فا. ] مالیدن دو زن شرم خود را به یکدیگر ؛ سحق، مساحقه


طبقات (طَ بَ) [ ع . ] (اِ.) جِ طبقه  - درجات، مرتبه ها. 2 - گروه ها، جماعات


طبقدار ( طبقدار .) [ معر - فا. ] (ص فا.) حمالی که بار مردم را با طبق حمل کند


طبقه (طَ بَ قِ) [ ع . طبقة ] (اِ.) 1 - درجه، مرتبه . 2 - صنف، دسته . 3 - فضایی در یک ساختمان، میان دو سقف یا یک کف و یک سقف، اشکوب


طبقه بندی ( طبقه بندی . بَ) [ ع - فا. ] (حامص .) صف بندی، رده بندی (فره )


طبل (طَ) [ ع . ] (اِ.) یکی از آلات ضربی و رزمی و آن عبارت است از استوانه ای که در دو طرف آن پوست کشیده شده است . دُهل (یک رویه و دو رویه )


طبل خوار ( طبل خوار . خا) [ ع - فا. ] (ص فا.)1 - پُر - خور. 2 - مفتخور


طبل خوردن ( طبل خوردن . خُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) کنابه از: 1 - رمیدن . 2 - خود را کنار گرفتن


طبل زن ( طبل زن . زَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) طبال، دهل زن


طبله (طَ لِ) [ ع . طبلة ] (اِ.)1 - صندوق کوچک . 2 - ج عبة عطار. 3 - طَبَق


طبله کردن ( طبله کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) باد کردن و برآمدن گچ یا رنگ در اثر رطوبت یا علل دیگر


طبلک (طَ لَ) [ ع - فا. ] (اِمصغ .) 1 - طبل کوچک . 2 - جعبه ای که عطار در آن عطر را نگه می دارد. 3 - کلاه و تاج درویشان


طبیب (طَ) [ ع . ] (اِ.) پزشک، حکیم


طبیعت (طَ عَ) [ ع . طبیعة ] (اِ.) 1 - سرشت، خوی . 2 - آن بخش از جهان که ساخته دست آدمی نیست


طبیعی (طَ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به طبیعت . 2 - فطری، ذاتی . 3 - عالم علم طبیعی . 4 - کسی که امور جهان را به طبیعت نسبت می دهد و به خدا اعتقادی ندارد


طحال (طَ) [ ع . ] (اِ.) اسپرز، سپرز؛ یکی از اعضای داخلی بدن انسان که در طرف چپ شکم قرار دارد و کار آن ذخیره کردن گلبول های سرخ است


طحان (طَ حّ) [ ع . ] (ص .) آسیابان


طحین (طَ) [ ع . ] (اِ.) آرد، گندم رقیق


طخشیقون (طُ) [ معر. ] (اِ.) 1 - نام عمومی سم ها؛ زهر. 2 - سمی که در قدیم جهت زهرآلود کردن نوک نیزه ها و تیرها به کار می بردند و امروزه نیز بین قبایل وحشی آفریقای جنوبی و آمریکای جنوبی معمول است و از نوع کورار است


طراح (طَ رّ) [ ع . ] (ص .) 1 - نقاش، آن که طرح افکند، گرده ریز، نقشه ریز. 2 - آن که برای انجام کار یا فعالیتی برنامه ریزی کند یا مطلبی را تدوین کند


طراحی ( طراحی .) [ ع - فا. ] (حامص .) کاری که طراح انجام می دهد


طراد ( طراد .) [ ع . ] (مص م .) حمله آوردن بر یکدیگر


طراد (طَ رّ) [ ع . ] 1 - (ص .) بسیار راننده . 2 - (اِ.) کشتی تندرو. 3 - جای فراخ


طراد (طِ) [ ع . ] (اِ.) نیزة کوتاه که با آن شکار کنند


طراده (طَ رّ د) [ ع . طرادة ] 1 - (اِفا.) مؤنث طراد. 2 - (اِ.) کشتی تندرو. 3 - قایق، زورق . 4 - علم، درفش


طراده کش ( طراده کش . کَ یا کِ) [ ع - فا. ] (ص فا.) علم دار


طرار (طَ رّ) [ ع . ] (ص .) 1 - کیسه بر. 2 - عیار، دزد. 3 - حیله گر. 4 - تیززبان


طراری ( طراری .) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - کیسه - بری . 2 - حیله گری


طراز (طَ رّ) [ ع . ] (ص .) نگارگر جامه


طراز ( طراز .) [ ع . ] (اِ.) 1 - روش . 2 - طبقه، نوع


طراز (طِ) [ معر. ] (اِ.) 1 - نقش ونگار پارچه . 2 - حاشیة جامه . 3 - زین وبرگ اسب . 4 - گستردنی . 5 - موی . 6 - کارگاه شکرسازی . 7 - تار ریسمان


طراز کردن (طِ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - هموار کردن، هم سطح کردن . 2 - نقش و نگار زدن بر جامه


طرازنده (طِ زَ د) (ص فا.) 1 - آرایش دهنده . 2 - نظم دهنده


طرازگر ( طرازگر . گَ) [ معر - فا. ] (ص فا.)آرایش - دهنده


طرازیدن (طِ دَ) (مص م .) 1 - آرایش کردن، آراستن . 2 - نظم و ترتیب دادن، نیکو ساختن


طراف (طِ) [ ع . ] (اِ.) خرگاه ادیم، خیمة چرمین ؛ ج . طرف


طرافت (طَ فَ) [ ع . طرافة ] (مص ل .)نو شدن


طراقاطراق (طَ طَ) (اِمر. صت .) آوازها و صداهای پیاپی


طراوت (طَ وَ) [ ع . طراوة ] 1 - (مص ل .) تر و تازه شدن . 2 - (اِمص .) تازگی


طرایف (طَ یِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - چیزهای لطیف و خوش و پسندیده . 2 - مال های نو. ج . طریفه


طرایق (طَ یِ) [ ع . طرائق ] (اِ.) جِ طریقه


طرب (طَ رَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) شاد شدن . 2 - (اِمص .) شادی


طرب شکار ( طرب شکار . ش یا شَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) آن چه که ایجاد شادی کند


طربال (طِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - منارة بلند ساخته بر کوه . 2 - هر بنای مرتفع . 3 - صومعه


طرجهاله (طَ جَ لِ) [ ع . طرجهاره ] (اِ.) 1 - پیالة کوچک . 2 - قیف


طرح (طَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) انداختن، دور کردن، افکندن . 2 - پیشنهاد کردن . 3 - نقاشی کردن . 4 - طرح اولیة چیزی را برداشتن . 5 - فروختن جنسی به زور به رعایا. 6 - گستردن، پهن کردن . 7 - (مص ل .) کناره گرفتن از کاری . 8 - (اِمص .) بیرون اندازی . 9 - (اِ.) نقاشی 0 - صورت، پیکر


طرح افکندن ( طرح افکندن . اَ کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) بنیان نهادن


طرح دادن ( طرح دادن . دَ) [ ع - فا. ] (مص م .)1 - رو - گردانیدن . 2 - پیشنهاد دادن


طرح ریختن ( طرح ریختن . تَ) [ ع - فا. ] (مص م .) نقشه کشیدن، برنامه ریزی کردن


طرح کردن ( طرح کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - دور انداختن . 2 - چیزی را به قهر نزد کسی انداختن . 3 - پی افکندن، نقشة کاری را کشیدن


طرح کش ( طرح کش . کَ یا کِ) [ ع - فا. ] (ص .) 1 - نقاش . 2 - مغلوب، زبون


طرد (طَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) راندن، دور کردن . 2 - تبعید کردن


طرر (طُ رَ) [ ع . ] (اِ.) جِ طره  - موی پیشانی ها. 2 - نقوش جام . 3 - کناره های بام


طرز (طَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شکل، هیئت . 2 - سَبک، روش


طرسوسی (طَ) 1 - (ص نسب .) منسوب به شهر طرسوس (شهری قدیمی در آسیای صغیر). 2 - تقسیم شدنی . 3 - (حامص .) تقسیم شدن، تکه تکه شدن (می گویند شهر طرسوس مرز اسلام و کفر بوده و مسلمانان غنایم را در آن تقسیم می کرده اند)


طرغان بستن ( طرغان بستن . بَ تَ) [ تر - فا. ] (اِمص .) جمع آوری لشکر


طرف (طَ رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جانب، کرانه . 2 - سوی، جهت . 3 - (عا.) نزدیک به زمان خاصی یا حوالی آن . 4 - فرد شناخته شده و غایبی میان دو یا چند نفر، یارو. 5 - پاره، جزء. 6 - ناحیه، منطقه


طرف (طَ رْ) [ ع . ] 1 - (اِ.) چشم، گوشة چشم . 2 - نگاه از گوشة چشم . 3 - پایان و کنارة چیزی . 4 - در فارسی به معنی کمربند و بند طلا یا نقره که بر کمر بندند هم گفته شده


طرف (طُ رَ) [ ع . ] (اِ.) جِ طرفه ؛ چیزهای تازه و عجیب


طرف بستن (طَ رْ. بَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) کنایه از: سود بردن


طرف شدن ( طرف شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) روبرو شدن، مواجه شدن


طرف گرفتن ( طرف گرفتن . گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - جانبداری کردن . 2 - گوشه گرفتن . 3 - سرحدداری کردن . 4 - سود بردن از چیزی


طرف یافتن (طَ رْ. تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) طرف بستن


طرفاطرف (طَ. طَ) [ ع - فا. ] (ق مر.) دور، کنار


طرفة العین (طَ فَ ةُ یا ةَ عَ) (مص م .) یک چشم برهم زدن، یک آن


طرفدار (طَ رَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - جانب دار، حامی . 2 - سرحددار


طرفه (طُ فِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - چیز تازه و نو و خوشایند. 2 - شی عجیب، شگفت آور. 3 - (ص .) معشوق . 4 - شعبده باز، حقه باز


طرفه (طَ فِ) [ ع . طرفة ] 1 - (مص ل .) یک چشم به هم زدن . 2 - (اِمص .) خونریزی رگ - های قرنیة چشم که بر اثر ضربة وارد بر چشم عارض شود


طرفگی (طُ فَ یا فِ) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - شگرفی . 2 - بازیگری


طرفگیر (طَ رَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) طرفدار، جانبدار


طرفیت (طَ رَ یَّ) (اِمص .) مأخوذ از عربی به معانی 1 - روبرو شدن . 2 - دشمنی، رویارویی


طرفین (طَ رَ فِ) [ ع . ] (اِ.) دوطرف، دو جانب


طرق (طَ رْ) [ ع . ] 1 - (مص م .)زدن . 2 - (مص ل .) شاشیدن ستوران در آب


طرق (طُ رُ) [ ع . ] (اِ.)جِ طریق ؛ راه ها، روش ها


طرقاق (طَ) [ مغ . ] (ص .) محافظ (شبانه )، نگهبان، مراقب، پاسدار


طرقانیدن (طَ دَ) (مص م .) ترکانیدن


طرقه (طَ رَ قِّ) (اِ.) = ترقه : نوعی بازیچه برای بچه ها حاوی مقداری باروت که با آتش زدن منفجر شده و صدای زیادی می دهد


طرلان (طَ) (اِ.) شاهباز


طرنب (طُ رُ) (اِ.) خودنمایی


طرنجیدن (طُ رَ دَ) ترنجیدن


طره (طُ رَّ) [ ع . ] (اِ.)1 - کنارة هر چیزی، حاشیه . 2 - زلف، موی پیشانی . 3 - نقش و نگارجامه . 4 - حاشیة کتاب


طره بازی ( طره بازی .) [ ع - فا. ] (حامص .) تُرنا بازی، نوعی بازی که در آن پارچه ای را مثل تازیانه تابیده و با آن بازنده را می زنند


طره پوش ( طره پوش .) [ ع - فا. ] (ص فا.) دارندة طرّه


طروب (طُ) [ ع . ] (اِ.) جِ طرب ؛ شادی ها


طروب (طَ) [ ع . ] (ص .) مرد بسیار طرب، آن که پیوسته شاد بود


طروق (طَ) [ ع . ] (ص .) راهرو، سالک


طری (طَ) [ ع . ] (ص .) تر و تازه، شاداب


طرید (طَ) [ ع . ] 1 - (ص .) مطرود، رانده شده . 2 - (اِ.) سخنی که شنونده از شنیدن آن بترسد و بگریزد


طریدن (طَ دَ) (مص م .) دزدیدن


طریف (طَ) [ ع . ] (ص .) 1 - نو، تازه . 2 - غریب، نادر


طریق (طَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - راه . 2 - شیوه، روش . 3 - آئین، مسلک . 4 - حال، حالت . 5 - عادت، خو. 6 - پیشه، شغل


طریقت (طَ قَ) [ ع . طریقة ] (اِ.) 1 - روش، سیرت . 2 - مسلک . 3 - سیرت اهل سلوک


طریقه (طَ قِ) (اِ.) نک طریق . ج . طُرُق


طریقون (طَ) [ ع . ] (اِ.) قمری


طزر (طَ زَ) [ معر. ] (اِ.) 1 - قصر. 2 - خانة زمستانی


طسق (طَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - مقداری از خراج که به حسب سرجریب بر زمین زراعت و جز آن گیرند. 2 - سهمیة مالیاتی که به حبوبات (برحسب جریب ) تعلق می گرفت، صورت مالیاتی


طشت (طَ) (اِ.) = تشت : 1 - ظرفی گود و بزرگ و گرد ویژة رخت شویی . 2 - یکی از لوازم آتشگاه . 3 - نوعی از آلات موسیقی


طشت دار (طَ) (ص فا.) = طشت دارنده : 1 - خادمی که جهت شستن دست ها آب می ریزد. 2 - نگهبان و متصدی طشت خانه


طعام (طَ) [ ع . ] (اِ.) خوراک، خوردنی . ج . اطعمه


طعان (طَ) [ ع . ] (مص م .) نیزه زدن به یکدیگر


طعم (طَ عْ) [ ع . ] (اِ.) مزه . ج . طعوم


طعمه (طُ مَ) (اِ.) خوردنی، خوراک


طعن (طَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - نیزه زدن . 2 - سرزنش کردن . 3 - کنایه زدن


طعن زدن ( طعن زدن . زَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - سرزنش کردن . 2 - به سخن کنایه کسی را رنجاندن


طعنه (طَ نِ) [ ع . طعنة ] (اِمص .) 1 - یک بار نیزه زدن . 2 - سرزنش کردن


طغامه (طَ مَ یا مِ) [ ع . طغامة ] (ص .) مرد رذل، سفله ؛ ج . طغام


لودگی (لُ دَ یا د) (حامص .) مسخرگی


طغان (طُ) [ تر. ] (اِ.) 1 - شاهین . 2 - نامی از نام های ترکی


طغراء (طُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نوعی خط که به شکل منحنی بالای نامه ها و فرمان ها نوشته می شد و حکم امضای پادشاه را داشت . 2 - فرمان، منشور


طغرائی ( طغرائی .) [ تر - فا. ] (ص نسب .) 1 - نویسندة طغرا. 2 - رییس دیوان طغرا


طغراکش ( طغراکش . کَ یا کِ) [ تر - فا. ] (ص فا.) نویسندة طغراء بر سر نامه ها و فرمان ها


طغراکشی ( طغراکشی . کَ یا کِ) [ تر - فا. ] (حامص .) طغراء نویسی


طغرل (طُ غْ رِ یا رُ) [ تر. ] (اِ.) 1 - نوعی مرغی شکاری . 2 - نام چند تن از پادشاهان سلجوقی


طغیان (طُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - از حد خود گذشتن . 2 - نافرمانی کردن . 3 - بالا آمدن آب دریا. 4 - گستاخی کردن


طف (طَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جانب، کنار، کرانه . 2 - ناحیه . 3 - بلندی از زمین . ج . طفوف


طفره (طَ رِ) [ ع . طفرة ] (مص ل .) پریدن، پریدن از بلندی


طفره رفتن ( طفره رفتن . رَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) شاخه خالی کردن


طفره زدن ( طفره زدن . زَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - کوتاهی کردن در کار. 2 - در رفتن


طفطفه (طَ یا طِ طَ فَ) [ ع . طفطفة ] (اِ.) 1 - تهیگاه . 2 - اطراف پهلو متصل اضلاع . 3 - هر گوشت پارة مضطرب، گوشت پارة نرم از نرمجای شکم ؛ ج . طفاطف


طفل (طِ) [ ع . ] (اِ.) بچه، کودک . ج . اطفال


طفلک (طِ لَ) [ ع - فا. ] (اِمصغ .) 1 - کوچک . 2 - مجازاً: موجود معصوم و بی گناه، طفلی، حیوانی


طفولیت (طُ یَّ) (مص جع .) دوران کودکی، خردسالی


طفیل (طُ فَ یا فِ) [ ع . ] 1 - (ص .) مهمان ناخوانده . 2 - (اِ.) انگل


طفیلی ( طفیلی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - انگل، مانند انگل . 2 - گیاه یا حیوانی که از گیاه یا حیوان دیگر تغذیه کند


طل (طَ لّ) [ ع . ] (اِ.) باران ریز و نرم . ج . طلال


طلا (طَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - زر؛ فلزیست زرد رنگ گران بها و کمیاب که بسیار شکل پذیر، چکش خوار و قابل تورق و مفتول شدن می باشد. در مجاورت آب و هوا نیز زنگ نمی زند. 2 - مجازاً گران بها، نایاب


طلا گرفتن ( طلا گرفتن . گِ تَ) [ ع - فا. ] (مص م .) زراندود کردن


طلاء (طِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - هرچه که آن را بر چیزی مالند. 2 - دارویی که بر عضوی مالند. 3 - قطران


طلاب (طِ) [ ع . ] (مص م .) خواستن حق خود را از کسی، مطالبه، باز جست کردن


طلاب (طُ لّ) [ ع . ] (اِ.) جِ طالب  - خواهندگان . 2 - محصلان علوم قدیمه


طلاق (طَ) [ ع . ] (مص ل .) جدا شدن زن و شوهر


طلاقت (طَ قَ) [ ع . طلاقة ] 1 - (مص ل .)گشاده - رو شدن . 2 - فصیح شدن . 3 - (اِمص .) گشاده - رویی . 4 - گشاده زبانی، فصاحت


طلال (طِ) [ ع . ] (اِ.) جِ طل ؛ باران های ریز


طلال ( طلال .) [ ازع . ] (اِ.) جِ طل ؛ جاهای خراب


طلاوت (طَ یا طِ وَ) [ ع . طلاوة ] (اِمص .) 1 - خوبی، نیکویی . 2 - شادی، شادمانی


طلاکاری (طَ) [ ع - فا. ] (اِمص .) 1 - پوشاندن سطح چیزی با لایة نازکی از طلا. 2 - تزیین نسخه های خطی با آب طلا، نقره، شنگرف و لاجورد


طلاکوبی ( طلاکوبی .) [ ع - فا. ] (اِمص .) کوبیدن فلزهای براق به ویژه طلا و نقره به صورت نقش های زینتی یا نوشته بر سطح دلخواه، زرکوبی


طلایع (طَ یِ) [ ع . طلائع ] (اِ.) جِ طلیعه ؛ جلوداران


طلایه (طُ یِ یا یَ) (اِ.) آن چه که بدان طلا کنند، دارویی که بر اندام مالند


طلایه (طَ یِ یا یَ) [ ع . ] (اِ.) تحریف شدة طلیعة عربی، مقدمة لشکر، پیشروان لشکر که برای شناسایی اوضاع و احوال دشمن فرستاده می شوند


طلایه دار ( طلایه دار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - فرماندة مقدمة سپاه، رییس جلوداران . 2 - هر یک از افراد طلایه


طلایگی (طَ یَ) [ ع - فا. ] (حامص .) طلایه بودن


طلایی (طَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - منسوب به طلا. 2 - ساخته شده از طلا. 3 - دارای رنگ زرد. 4 - (کن .) بسیار باشکوه


طلب (طَ لَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) خواستن . 2 - (اِمص .) خواست، خواهش . 3 - در فارسی پولی که به عنوان قرض به کسی داده باشند


طلب (طِ) [ ع . ] (ص .) 1 - مرد خواهان زنان . 2 - زن خواستة مرد، معشوق ؛ ج . اطلاب، طلبه


طلب (طُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گروه طلب کنندگان . 2 - گروهی که در یک جا جمع شده باشند


طلب طلب ( طلب طلب . طلب طلب .) [ ازع . ] (ق مر.) گروه گروه، دسته دسته


طلبه (طَ لَ ب) [ ع . طلبة ] (اِ.) ج . طالب  - دانشجوی علوم دینی . 2 - خواهندگان . 3 - دانش پژوهان


طلبکار (طَ لَ) [ ع . ] (ص فا.) بستانکار


طلبیدن (طَ لَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - خواستن . 2 - جُستن


طلسم (طِ لِ) [ معر. ] (اِ.) 1 - جادو. 2 - نوشته ها یا اشکالی غیرعادی برای ج ادو کردن چیزی یا کسی


طلعت (طَ عَ) 1 - (مص م .) رؤیت کردن . 2 - (اِ مص .) رؤیت . 3 - (اِ.) روی . 4 - طلوع


طلق (طَ) [ معر. ] (اِ.) معرب تلک ؛ سنگی معدنی که به رنگ سفید نقره ای شفاف و براق و قابل تورق است


طلق ( طلق .) [ ع . ] 1 - (مص ل .) رها شدن، رها شدن زن از قید عقد ازدواج . 2 - (اِ.) درد. 3 - درد زادن


طلق (طِ لْ) [ ع . ] (ص .) 1 - حلال، روا. 2 - خالص . 3 - چیزی که کس دیگری در آن شریک نباشد


طلل (طَ لَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) خرابه، نشان به جا مانده از یک خانه یا عمارت ویران . 2 - کالبد هر چیزی . ج . اطلال


طلوع (طُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - برآمدن آفتاب یا ستارگان . 2 - آشکار شدن


طلی (طَ) [ ع . ] (اِ.) زر ورق


طلی (طِ) (اِ.) طلا، زر


طلیع (طَ) [ ع . ] (ص .) آن که از طرف محارب دیده بان است


طلیعه (طَ عِ) [ ع . طلیعة ] (اِ.) مقدمة لشکر، جلوداران لشکر


طلیق (طَ) [ ع . ] (ص .) 1 - گشاده روی، بشاش . 2 - رها، آزاد


طم و رم (طِ مُّ رِ مُ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - آب و خاک . 2 - خشک و تر. 3 - کم و زیاد، قلیل و کثیر. 4 - مال بسیار


طمأنینه (طُ مَ نِ) [ ع . طمأنینة ] 1 - (مص ل .) آرام گرفتن، قرار گرفتن . 2 - (اِمص .) آرامش . 3 - قرار، سکون


طماع (طَ مّ) [ ع . ] (ص .) بسیار طمع کننده


طمث (طَ مْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) لمس کردن، مس کردن . 2 - (مص ل .) حایض شدن


طمس (طَ مْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) ناپدید کردن . 2 - هلاک کردن . 3 - (مص ل .) محو شدن


طمطراق (طُ مْ طُ) [ ع . ] (اِ.)1 - کرّ و فرّ، شکوه . 2 - خودنمایی


طمع (طَ مِ) [ ع . ] (ص .) 1 - آزمند، حریص . 2 - امیدوار


طمع (طَ مَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - آزمند گردیدن . 2 - امید داشتن


طمع بردن (طَ مَ. بُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) طمع کردن، طمع بستن


طمع بریدن ( طمع بریدن . بُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - ترک آز کردن . 2 - قطع امید کردن


طمیم (طَ) [ ع . ] (اِ.) برد سپید که مشاهد مشرفه را بدان می پوشانیدند و از آن لباس فاخر می کردند و نیز کفن مرده می ساختند


طناب (طَ نّ) [ ع . ] (اِ.) مسافتی از زمین که معادل 809/0 جریب است


طناب (طِ یا طَ) [ ع . ] (اِ.) ریسمان، رسن، رشتة کلفت . ؛ با طناب (پوسیدة ) کسی توی چاه رفتن کنایه از: فریب کسی را خوردن و به اعتماد او دست به کاری زدن


طناب باز ( طناب باز .) [ ع - فا. ] (ص فا.) بندباز، ریسمان باز


طناب خور ( طناب خور . خُ) [ ع - فا. ] (اِمر.) (عا.) گودی، عمق


طناب زدن ( طناب زدن . زَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) پیمودن، اندازه گرفتن


طناب نهادن ( طناب نهادن . نَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) طناب زدن


طناز (طَ نّ) [ ع . ] (ص .) 1 - شوخ، کرشمه . 2 - به ناز خرامنده . 3 - مسخره کننده


طناف (طَ) (اِ.) (عا.) طناب


طنان (طَ نّ) [ ع . ] (ص .) بلندآوازه


طنب (طُ نُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ریسمان، ریسمان خیمه . 2 - میخ . 3 - عصب بدن


طنبوب (طُ) [ ع . ] (اِ.) استخوان ساق ؛ ج . طنابیب


طنبور (طَ) [ معر. ] (اِ.) تنبور


طنبوره (طَ رِ) [ معر. ] طنبور


طنبوری (طَ) [ معر. ] (ص نسب .) طنبور زن، نوازندة طنبور


طنبک (طُ بَ) (اِ.) تنبک


طنبی (طِ) (اِ.) تالار، اتاق بزرگ


طنز (طَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) ریشخند کردن، مسخره کردن . 2 - طعنه زدن . 3 - (اِمص .) طعنه . 4 - (اِ.) ناز و کرشمه . 5 - عملی که جنبه های نادرست یا ناروای پدیده ای را مورد مسخره قرار می دهد و هدف آن اصلاح است . (اعم از شعر، نثر و نمایش )


طنطنه (طَ طَ نِ) [ ع . طنطنة ] 1 - (مص م .) به صدا درآوردنِ طشت، زنگ و مانند آن . 2 - (اِ.) صدای رود، طنبور و مانند آن . 3 - آوازه، کّر و فر


طنفسه (طَ فَ س ِ یا سَ) [ ع . طنفسة ] (اِ.) 1 - بوریا مانندی از شاخه خرما، زیلو، فرش . 2 - نهالی، تشک . 3 - جامه . ج . طنافس


طنفسه ( طنفسه .) [ ع . طنفسة ] (مص ل .) زشت - خوی گ ردیدن پس از نیک خویی


طنین (طَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بانگ کردن مگس، ناقوس و... 2 - (اِ.) بانگ، صدا. 3 - نوسانات فرعی صدا، پژواک


طهارت (طَ رَ) [ ع . طهارة ] 1 - (مص ل .) پاک گردیدن . 2 - غسل کردن، وضو گرفتن . 3 - (اِ مص .) پاکی


طهارت کردن ( طهارت کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) پاک کردن، شستن اندامی که کثیف باشد


طهارت گرفتن ( طهارت گرفتن . گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص م .) (عا.) شستشوی پس از دفع ادرار یا مدفوع


طهر (طُ هْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پاک شدن . 2 - پاک شدن زن از حیض . 3 - (اِمص .) پاکی


طهور (طَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) طهارت کردن . 2 - (ص .) آن چه که با آن طهارت کنند


طو [ تر. ] (اِ.) ضیافت، جشن


طواحن (طَ حِ) [ ع . ] (اِ.) جِ طاحنه ؛ دندان های آسیا


طوارف (طَ رِ) [ ع . ] (ص . اِ.) 1 - جِ طارف . 2 - چشم ها. 3 - خیمه ها و خرگاه های دامن واکرده جهت نگریستن ماوراء آن . 4 - ددان که شکار را بربایند


طواشی (طَ) [ ع . ] (ص .) 1 - اخته، خایه کشیده . 2 - خواجه سرا


طواغی (طَ) [ ع . ] (ص .) جِ طاغیه ؛ گستاخان، سرکشان


طواف (طَ وّ) [ ع . ] (ص .) 1 - بسیار طوف کننده . 2 - خادمی که به مهربانی و عنایت خدمت کند. 3 - در فارسی : دوره گرد. 4 - عسس . 5 - دزد، راهزن


طواف (طَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گرد چیزی گشتن . 2 - دور خانة خدا گشتن . 3 - (اِمص .) گردش، دور


طواف کردن ( طواف کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) گرد چیزی گشتن، دور زدن


طوال (طَ وّ) [ ع . ] (ص .) بسیار دراز


طوایف (یِ) [ ع . طوائف ] (اِ.) جِ طایفه


طوبی (با) [ ع . ] (ص .) مؤنث اطیب . پاکیزه، پاکیزه تر


طوبی ( طوبی .) [ معر. ] (اِ.) 1 - خیر و خوشی، سعادت . 2 - بهشت . 3 - نام درختی در بهشت


طور (طَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نوع، صنف . 2 - حالت، چگونگی . 3 - حد، اندازه


طور [ معر. ] (اِ.) دام


طورانی [ ع . ] 1 - (ص .) وحشی (مرغ، کبوتر، مردم ). 2 - (اِ.) کسی، احدی


طوزغو [ تر. ] (اِ.) طعامی که پیشکش خویشاوندان و بزرگان کنند


طوزلق (لُ) [ تر. ] (اِ.) خوراکی است که انواع مختلف دارد


طوطی (اِ.) پرنده ای از راستة طوطیان، دارای پرهای سبز و زرد و قرمز و زبان گوشتی و منقار خمیده و قوی که می تواند اصوات را تقلید کند


طوطی خط (خَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) کنایه از: جوانی که تازه مو بر صورتش روییده


طوطی مقال (مَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) کنایه از: خوش سخن، فصیح


طوطی وار (ص مر.) بی اندیشه و بدون تعقل به آموختن یا از بر کردن مطالب اکتفا کردن


طوع (طُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) فرمان بردن . 2 - (اِمص .) فرمانبرداری


طوف (طُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گرد چیزی گشتن . 2 - (اِمص .) گردش، گشت


طوفان [ معر. ] (اِ.) 1 - باران فراوان و شدید. 2 - باد سخت . 3 - هر چیز شدید و بسیار


طوق (طُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گردن بند 2 - هر آن چه که گرداگرد چیزی را فرا گیرد. 3 - خطی بر گرد گردن پرندگان مانند کبوتر و قُمری . ؛ طوق لعنت به گردن کسی انداختن او را گرفتار زحمت و ناراحتی طولانی کردن


طوق بردن (طُ. بُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) آن است که مبارزان هنرمند بر سر نیزه یا مناره حلقه ای نصب می کردند و از دور تیر می انداختند پس هر که تیرش از حلقه می گذشت آن حلقه مال وی می شد، حلقه - ربایی


طوقه (طُ قِ) [ ع . طوقة ] (اِ.) 1 - حلقه . 2 - حلقة فلزی چرخ دوچرخه یا موتورسیکلت که لاستیک روی آن قرار می گیرد. 3 - بخش زیرین چاه که دارای قطر و گشادی بیشتر است


طول (طَ یا طُ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - زیادت، فزونی . 2 - علو. 3 - وسعت، فراخی . 4 - قدرت، توانگری


طول [ ع . ] 1 - (مص ل .) دراز شدن، مدت دار شدن . 2 - (اِمص .) درازی


طول ( طول .) [ ع . ] (مص ل .) 1 - منت نهادن بر کسی . 2 - فزونی جستن بر کسی . 3 - احسان کردن


طول دادن (دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) به تأخیر انداختن، به درازا کشاندن


طولانی [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - دراز، طویل . 2 - دیر


طولاً (لَ نْ) [ ع . ] (ق .) از طول، به درازا. مق عرضاً


طومار [ معر - یو. ] (اِ.) 1 - نامه، دفتر. 2 - نوشتة دراز


طوی (طُ) [ تر. ] (اِ.) 1 - جشن، شادی . 2 - ضیافت، مهمانی


طویت (طَ یَّ) [ ع . طویة ] (اِ.)1 - نیت، اندیشه . 2 - راز، باطن


طویل (طَ) [ ع . ] (ص .) 1 - دراز، بلند. 2 - یکی از بحور شعر عرب که وزن آن چهار بار «فعولن مفاعیلن » است


طویل المدت (طَ لُ لْ مُ دَّ) [ ع . ] (ص مر.) زمان زیاد، مدت طولانی


طویله (طَ لِ) [ ع . طویلة ] 1 - (ص .) مؤنث طویل، زن دراز بالا. 2 - (اِ.) ریسمانی که با آن پای ستور را ببندند. 3 - در فارسی به معنی اصطبل


طویله بستن ( طویله بستن . بَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) خیمه زدن


طپان (طَ) 1 - (ص فا.) تپنده . 2 - (حامص .) بی قرار، مضطرب


طپانچه (طَ چِ) (اِ.) نک تپانچه


طی (طَ یّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) درنوردیدن، پیمودن . 2 - پوشاندن، پنهان کردن . 3 - (اِ.) ضمن، لا، چیزی که لای چیز دیگر بپیچند


طی الارض (طَ یُّ لْ اَ) [ ع . ] (ص مر.) نوعی کرامت خاص اولیا و عارفان و آن پیمودن مسافت زیادی است در مدتی کم


طی کردن (طَ یّ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - گذشتن . 2 - درنوردیدن . 3 - مردن


طیار (طَ یّ) [ ع . ] 1 - (ص .) پرواز کننده، پرنده . 2 - (اِ.) چُست و چالاک، تیزرو. 3 - ترازو، زبانة ترازو. 4 - (اِ.) نوعی کشتی


طیاره (طَ یّ رَ یا رِ) [ ع . طیارة ] (ص .) مؤنث طیار - کشتی تیزرو. 2 - هواپیما


طیاری (طَ یّ) (حامص .) (عا.) تریاک مالی


طیاش (طَ یّ) [ ع . ] (ص .) 1 - سبکسر. 2 - کسی که ارادة ثابت ندارد


طیان (طَ یّ) [ ع . ] (ص .) 1 - مرد گرسنه . 2 - گلگر، گلکار، بناء


ظلام (ظَ) [ ع . ] (ص .) پرستم، بسیار ستم


طیب (طِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پاکیزه شدن . 2 - خوشبو شدن . 3 - حلال شدن . 4 - (اِ.) بوی خوش . 5 - روا، حلال . 6 - پاک، پاکیزه . 7 - بهترین از هر چیز


طیب (طَ یِّ) [ ع . ] (ص .) 1 - پاکیزه . 2 - خوب . 3 - روا، حلال . 4 - خوشبو


طیبات (طَ یِّ) [ ع . ] (ص .) جِ طیبه ؛ خوش طبعی ها، خوش منشی ها


طیبت (طَ یْ بَ) [ ع . طیبة ] 1 - (اِمص .) مزاح . 2 - (ص .) حلال . 3 - خالص


طیبه (طَ یّ ب یا بَ) [ ع . طیبة ] (ص .) 1 - مؤنث طیب . ج . طیبات . 2 - از اعلام زنان است


طیت (طَ یَّ) [ ع . طیة طیت ] (اِ.) 1 - حاجت، نیاز. 2 - نیت، قصد


طیر (طَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پریدن . 2 - ج . طایر؛ پرندگان


طیران (طَ یَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پرواز کردن . 2 - (اِمص .) پرواز


طیره (رِ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) شرم، آزرم . 2 - آزردگی . 3 - (ص .)خجل، شرمنده . 4 - دلتنگ


طیره ( طیره .) [ ع . طیرة ] (اِ.) فال بد


طیره (طَ یْ رَ یا طِ یْ رِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سبکی، سبکسری . 2 - خشم


طیره شدن ( طیره شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) خشمگین شدن


طیره کردن ( طیره کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) به خشم آوردن


طیره گرفتن ( طیره گرفتن . گِ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) غضبناک شدن


طیره گری ( طیره گری . گَ) [ ع - فا. ] (حامص .) خشم، غضب


طیش (طِ یْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) سبک شدن . 2 - (اِمص .) بی عقلی، سبکسری . 3 - خشم، غضب . 4 - رنج . 5 - اضطراب


طیطو (طَ یْ) (اِ.) نوعی مرغابی


طیف (طِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) آمدن خیال در خواب . 2 - (اِ.) غضب، خشم . 3 - جنون، دیوانگی .4 - وسوسه . 5 - هر یک از هفت رنگی که بعد از تجزیه نور به دست می آید. 6 - مجازاً: نوع، گونه


طیفور (طَ یا طِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - مرغی است خرد. 2 - پرنده (مطلق )


طیلسان (طِ لِ) [ معر. ] (اِ.) ردا، جامة بلند و گشاد


طیلسان دار ( طیلسان دار .) [ معر - فا. ] (ص فا.) کنایه از مرشد، پیر


طین (طِ) [ ع . ] (اِ.) خاک


طینت (نَ) [ ع . طینة ] (اِ.) 1 - سرشت، خمیره . 2 - خو، عادت


طیور (طُ) [ ع . ] (اِ.) جِ طیر؛ پرندگان


ظ (حر.) بیستمین حرف از الفبای فارسی برابر با عدد 900 در حساب ابجد


ظئر (ظِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - زن شیردار که بچة دیگری را شیر دهد، دایه . 2 - مهربان بر شخص و جز آن


ظافر (فِ) [ ع . ] (اِفا.) ظفر یابنده، پیروز، فیروز


ظالم (لِ) [ ع . ] (اِفا.) ستمکار، کسی که ظلم می کند


ظاهر (هِ) [ ع . ] (اِفا. ص .) 1 - پیدا، آشکار. 2 - روی بیرونی هر چیزی


ظاهرالصلاح (هِ رُ صَّ) [ ع . ] (ص مر.) دارای ظاهر خوب و فریبنده


ظاهراً (هِ رَ نْ) [ ع . ] (ق .) در ظاهر چنان که به نظر می رسد


ظاهربین (هِ) [ ع - فا. ] (ص فا.) آن که فقط به ظواهر امر توجه دارد، آن که قادر به دقت در عمق مسایل نیست


ظاهرسازی ( ظاهرسازی .) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - وضع یا حالتی غیرواقعی، تظاهر. 2 - آراستن و خوب جلوه دادن ظاهر


ظاهری ( ظاهری .) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به ظاهر. 2 - قشری . 3 - کسی که به ظاهر آیات قرآن توجه می کند


ظبی (ظَ) [ ع . ] (اِ.) آهو، ج . ظب، ظباء، ظبیات


ظرافت (ظَ فَ) [ ع . ظرافة ] 1 - (مص ل .) زیرک شدن . 2 - ماهر گردیدن . 3 - (اِمص .) زیرکی . 4 - مهارت . 5 - خوش زبانی، نکته سنجی . 6 - خوش اندامی، زیبایی


ظرایف (ضَ یِ) [ ع - ظرائف ] (اِ.) جِ ظریفه ؛ نکته ها، لطیفه ها


ظرباء (ظَ رِ بّ) [ ع . ] (اِ.) راسو


ظرف (ظَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - آوند، هر آن چه که در آن چیزی بگذارند. ج . ظروف . 2 - فاصلة زمانی


ظرف شویی (ظَ) [ ع - فا. ] 1 - (حامص .) شست و شوی ظرف ها. 2 - (اِمر.) جای شستن ظرف ها در آشپزخانه


ظرفاء (ضُ رَ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ ظریف


ظرفیت (ظَ یَّ) (مص جع .) مأخوذ از عربی به معانی 1 - گنجایش، تحمل . 2 - استعداد، قوه


ظروف ( ظروف .) [ ع . ] (اِ.) جِ ظرف ؛ آوندها


ظروف (ظُ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ ظریف


ظریف (ظَ) [ ع . ] (ص .) 1 - زیرک . 2 - خوش - طبع، لطیفه گو. 3 - زیبا، خوشگل . ج . ظرفاء


ظریفی ( ظریفی .) [ ع - فا. ] (حامص .) خوش - طبعی


ظعن (ظَ) [ ع . ] (مص ل .) رفتن، کوچ کردن


ظعینه (ظَ نَ یا نِ) [ ع . ظعینة ] (اِ.) هودج، کجاوه


ظفر (ظَ فَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پیروز شدن . 2 - (اِمص .) پیروزی


ظفر (ظُ فُ) [ ع . ] (اِ.) ناخن، ج . اظفار


ظفرتوز (ظَ فَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) پیروزمند


ظل (ظِ لّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سایه . 2 - پناه، کنف . 3 - تیرگی شب


ظلال (ظِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سایبان . 2 - سایة ابر


ظلال ( ظلال .) [ ع . ] (اِ.) جِ ظل ؛ سایه ها


ظلام (ظِ) [ ع . ] (اِ.) جِ ظلمت ؛ سیاهی ها، تاریکی ها


ظلام (ظَ لّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تاریکی 2 - تاریکی اول شب


ظلامه (ظُ مَ یا مِ) [ ع . ظلامة ظلامه ] 1 - (اِمص .) دادخواهی، مظلمه . 2 - (اِ.) آن چه به زور ستانده شود. 2 - ستم، ظلم


ظلف (ظِ لْ) [ ع . ] (اِ.) سم شکافته مانند سم گاو و گوسفند و بز به خلاف اسب و خر و استر که آن ها را حافره گویند


ظلم (ظُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ستم کردن . 2 - (اِ.) بیداد، ستم


ظلم (ظُ لَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ظلمت ؛ تاریکی ها


ظلماء (ظَ) [ ع . ] (اِ.) تاریکی، ظلمت


ظلمات (ظُ لَ یا لُ) [ ع . ] (اِ.) جِ ظلمت ؛ تاریکی ها


ظلمانی (ظُ) [ ع . ] (ص نسب .) تیره، تاریک


ظلمت (ظُ مَ) [ ع . ظلمة ] (اِ.) تاریکی، ج . ظلمات


ظلمه (ظَ لَ مِ یا مَ) [ ع .ظلمة ظلمه ] (ص . اِ.) جِ ظالم، ؛ ستمکاران


ظلوف (ظُ) [ ع . ] (اِ.) جِ ظلف ؛ سم های شکافته


ظلول (ظُ) [ ع . ] (اِ.) جِ ظل ؛ سایه ها


ظلوم (ظَ) [ ع . ] (ص .) بسیار ستمکار


ظلیح (ظَ لِ) [ ع . ] (ص .) چابک


ظلیل (ظَ) [ ع . ] (ص .) جای سایه دار


ظلیم ( ظلیم .) [ ع . ] (ص .) 1 - مظلوم، ستمدیده . 2 - بسیار ستمگر


ظلیم (ظَ) [ ع . ] (اِ.) شترمرغ نر


ظلیمه (ظَ مَ یا مِ) [ ع . ظلیمة ] (اِ.) دادخواهی


ظماء (ظَ) [ ع . ] (مص ل .) تشنه شدن، سخت تشنه گردیدن


ظن (ظَ نّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گمان بردن . 2 - متهم کردن . 3 - (اِ.) گمان، حدس . ج . ظنون


ظنون (ظَ) [ ع . ] (ص .) 1 - مرد بدگمان . 2 - مرد سست و ضعیف که نتوان بدو اعتماد کرد


ظنون (ظُ) [ ع . ] (اِ.) جِ ظن ؛گمان ها، پنداشت ها


ظنین (ظَ) [ ع . ] (ص .) 1 - مورد اتهام واقع شده . 2 - بدگمان نسبت به دیگران


ظهار (ض ِ) [ ع . ] (مص ل .) با زن خود صیغة بیزاری ذیل را گفتن : «انت علی کظهرامی » یعنی چنان که مادر بر من حرام است تو نیز از این پس چنانی . در این حال زن بدو حرام می شود و تا کفاره ندهند حلال نگردند


ظهاره (ظِ رِ) [ ع . ظهارة ] (اِ.) رویة جامه، ابره


ظهر (ظُ) [ ع . ] (اِ.) میانة روز، نیمروز


ظهر (ظَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) پشت . 2 - (مص م .) یاری کردن


ظهرنویسی ( ظهرنویسی . ن ) [ ع - فا. ] (حامص .) پشت - نویسی کردن چک و مانند آن


ظهور (ظُ) [ ع . ] (مص ل .) آشکار شدن، نمایان شدن


ظهیر (ظَ) [ ع . ] (ص .) پشتیبان، یاری کننده


ظیان (ظَ یّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - یاسمین دشتی، یاسمین بری . 2 - یاسمین زرد


ع (عین ) (حر.) بیست و یکمین حرف از الفبای فارسی برابر با عدد 70 در حساب ابجد


عابث (ب) [ ع . ] 1 - (اِفا.) بازی کننده . 2 - (ص .) بیهوده


عابد (ب) [ ع . ] (اِفا.) پرستنده، عبادت کننده


عابر (ب) [ ع . ] (اِفا.) راهگذر، گذرنده . ج . عابرین


عاتر (تِ) [ ع . ] (ص فا.)شخص دارای خانواده


عاتکه (تِ کِ یا کَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - کمانی که از کهنگی سرخ رنگ شده باشد. 2 - زن خوشبوی . 3 - از اسماء زنان


عاتی [ ع . ] (اِفا.)1 - سرکش . 2 - جبّار، سنگدل


عاج [ ع . ] (اِ.) 1 - بافت داخلی دندان که مینای دندان آن را در بر گرفته است . 2 - دندان فیل


عاجز (جِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - ناتوان، ضعیف . 2 - فلج . ج . عجزه


عاجل (جِ) [ ع . ] 1 - (ا ِ فا.) شتاب کننده . 2 - تند، سریع . 3 - (اِ.) این جهان، دنیا. 4 - اکنون، زمان حال


عاجلاً (ج ِ لَ نْ) [ ع . ] (ق .) فوری، به سرعت


عاجین [ ع - فا. ] (ص نسب .) از جنس عاج


عاد (دّ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) شمارنده . 2 - (اِ.) عددی که مضرب عدد دیگر باشد


عادات [ ع . ] (اِ.) ج . عادت


عادت (دَ) [ ع . عادة ] (اِ.) 1 - آن چه که انسان به آن خو بگیرد. 2 - رسم، سنّت، رویة معمول . ج . عادات . 3 - قاعدگی زن، حیض . 4 - اعتیاد. ؛ عادت مألوف عادتی که بخشی از رفتار همیشگی شخص شده باشد


عادت برداشتن ( عادت برداشتن . بَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) ترک عادت کردن


عادتاً (دَ تَ نْ) [ ع . ] (ق .) از روی عادت، بنابر عادت


عادل (د) [ ع . ] (اِفا.) دادگر، داد دهنده . ج . عدول


عادلانه (د نِ) [ ع - فا. ] (ق .) از روی عدل و انصاف


عادله (د لِ یا لَ) [ ع . عادلة ] (اِفا.) مؤنث عادل . ؛حکومت عادله حکومتی که اساس آن بر عدل باشد. ؛قیمت عادله قیمت متعارف به نرخ معمول بازار


عادی [ ع . ] (اِفا.) 1 - متجاوز، ستمگر. 2 - دشمن . ج . عدات


عادی [ ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به عادت ؛ آن چه که به آن عادت کرده باشند. 2 - در فارسی به معنای معمولی، پیش پا افتاده


عادیه (یَ یا یِ) [ ع . عادیة ] (ص . اِ.) سخت دونده (شتر)؛ ج . عوادی


عطیه (عَ یِّ) [ ع . ] (اِ.) بخشش، چیزی که به کسی بخشیده شود


عادیه (یَّ یا یُِ) [ ع . عادیة ] (اِفا. اِ.) 1 - مؤنث «عادی »؛ متجاوزه، متعدیه . 2 - جماعتی که مستعد قتال باشند. 3 - بعد، دوری . 4 - شغلی که مرد را از هر کار باز دارد. 5 - ظلم، شر


عاذل (ذ) [ ع . ] (اِفا.) سرزنش کننده، ملامت - کننده


عار [ ع . ] (اِ.) عیب، ننگ، رسوایی


عاربه (رِ ب) [ ع . عاربة ] (ص .) عرب خالص، عرب اصلی


عارض (رِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) عرض کننده . 2 - سالار، لشکر و سپاه . 3 - شکایت کننده، شاکی . 4 - (اِ.) چهره، رخسار. 5 - پیشامد، حادثه


عارض افروختن ( عارض افروختن . اَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) کنایه از: خشمگین شدن


عارض شدن ( عارض شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - پیش آمدن، رخ دادن . 2 - شکایت کردن، دادخواهی کردن


عارضه (رِ ض ) [ ع . عارضة ] 1 - (اِفا.) مؤنث عارض . 2 - (اِ.) پیشامد، حادثه . 3 - بیماری، مرض . ج . عوارض


عارضی ( عارضی .) [ ع - فا. ] (حامص .) عرض دادن لشکر، لشکرنویسی


عارضی (رِ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) عَرَضی، غیراصلی


عارف (رِ) [ ع . ] (اِفا.)1 - دانا، آگاه . 2 - خدا - شناس


عارفانه (رِ نِ) [ ع - فا. ] (ق . ص .) 1 - مانند عارف ها. 2 - عرفانی


عارفت (رِ فَ) [ ع . عارفة ] (اِمص .) نیکویی


عارفه (رِ فِ یا فَ) [ ع . عارفة ] (اِفا.) 1 - مؤنث عارف، زن صوفی . 2 - (اِمص .) مهربانی، نیکویی ؛ ج . عوارف


عاری [ ع . ] (ص .) 1 - برهنه، لخت . 2 - فاقد


عاریت (یَ) [ ع . عاریة ] (اِ.) آن چه که داده یا گرفته شود به شرط بازگرداندن


عاریتی ( عاریتی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) ناپایدار


عاریه (یِ) [ ع . عاریة ] (اِ.) نک عاریت


عازف (ز) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نوازندة چغانه . 2 - سرودگوی


عازم (ز) [ ع . ] (اِفا.) 1 - قصد کننده، اراده کننده، کوشش کننده . 2 - در فارسی : مسافر، رونده


عاشر (ش ) 1 - (اِفا.) ده یک گیرنده . 2 - (ص .) دهم، دهمین


عاشق (ش ) [ ع . ] (اِفا.) دل داده، دل باخته . ج . عشاق


عاشق پیشه (ش . ش ) [ ع - فا ] (ص مر.) آن که پیشه اش عاشقی است


عاشق کش ( عاشق کش . کُ) [ ع - فا. ] (ص فا.) آن که عنایت و توجهی به عاشق خود ندارد


عاشقانه (ش نِ) [ ع - فا. ] (ق مر.) مانند عاشق ها، از روی عاشقی


عاشورا [ ع . عاشوراء ] ( اِ.) روز دهم ماه محرم، روزی که امام حسین (ع ) به شهادت رسید


عاشوروا [ ع - فا. ] (اِمر.) عاشوربا؛ آش نذری که روز دهم محرم می پزند


عاصر (ص ) [ ع . ] (اِفا.) فشار دهنده، فشارنده


عاصف (ص ) [ ع . ] 1 - (ص .) مایل، خمیده . 2 - تند، شدید. 3 - (اِ.) باد سخت و تند. ج . عواصف


عاصم (ص ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نگاهدارنده، حفظ کننده . 2 - بازدارنده، بازدارنده از لغزش و خطا


عاصمه (ص مَ یا مِ) [ ع . عاصمة ] (اِفا.) 1 - مؤنث عاصم . 2 - پایتخت کشور، قاعدة مملکت


عاصی [ ع . ] (اِفا.) 1 - سرکش، نافرمان . 2 - گناهکار


عاطر (طِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - بوی خوش دهنده . 2 - دوست دارندة عطر، عطر دوست


عاطفت (طِ فَ) [ ع . عاطفة ] (اِ.) مهربانی، عطوفت


عاطفه (طِ فِ) [ ع . عاطفة ] (اِ.) مهر، محبت . نک عاطفت . ج . عواطف


عاطل (طِ) [ ع . ] (ص .) 1 - بیکار، مهمل . 2 - بی معنی، بیهوده . 3 - بی پیرایه


عافی [ ع . ] (اِفا.) عفو کننده . ج . عفات


عافیت (یَ) [ ع . عافیة ] 1 - (اِمص .) سلامت، تندرستی . 2 - رستگاری . 3 - پارسایی . 4 - مجازاً محافظه کاری


عاق (قّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - ناخوش دارنده . 2 - آزاردهندة پدر و مادر


عاق کردن (قّ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) نفرین کردن پدر و مادر فرزند خود را


عاقب (ق ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - از پی آینده . 2 - جانشین، قائم مقام


عاقبت (ق بَ) [ ع . عاقبة ] (اِ.) آخر کار، پایان هر چیز


عاقد (ق ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - پیمان کننده . 2 - کسی که قرارداد می بندد. 3 - اجرا کننده صیغة عقد


عاقر (ق ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - ق ربانی کنندة شتر. 2 - زنی که آبستن نشود


عاقل (ق ) [ ع . ] (ص .) خردمند


عاقلانه (ق نِ) [ ع - فا. ] (ق مر.) از روی عقل، به شیوة عاقلان


عاقله (ق لِ) [ ع . عاقلة ] 1 - (اِفا.) مؤنث عاقل . 2 - زن آرایشگر. 3 - (اِ.) خویشان و نزدیکان قاتل که پرداخت دیه یا خون بها بین ایشان تقسیم می شود


عاقله مرد ( عاقله مرد مَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) (عا.) کسی که دوران جوانی را گذرانده باشد


عاقول [ ع . ] (اِ.) 1 - خار شتر. 2 - دریا، موج دریا


عال (لْ) [ ع . ] (ص فا.) برافراشته


عالم (لِ) [ ع . ] (اِفا.) دانا، دانشمند


عبث (عَ بَ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) انجام دادن کاری که فایدة آن نامعلوم باشد. 2 - (ص .) کار و تلاش بیهوده و بی فایده


عالم (لَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دنیا، هستی . 2 - موجودات . 3 - (عا.) نمادی برای بزرگی، عظمت . 4 - حیطه، محدوده ؛ عالم هنر، عالم مستی . 5 - حالت، وضعیت . 6 - هر کدام از دو جهان فانی و باقی، هر کدام از دنیا و آخرت . ؛ عالم و آدم کنایه از: همة مردم


عالماً (لِ مَ) [ ع . ] (ق .) دانسته، آگاهانه


عالمی (لَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به عالم، جهانی، سکنه جهان . ج . عالمیان


عالمین (لَ) [ ع . ] (اِ.)جِ عالم ؛ جهان ها، گیتی ها


عالی [ ع . ] (ص .) 1 - بلند، رفیع . 2 - شریف، بزرگوار


عالی جناب (جِ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - آستانة بلند، آستان رفیع . 2 - عنوانی که هنگام خطاب افراد محترم به کار می رود


عالی نسب (نَ سَ) [ ازع . ] (ص مر.) والاتبار، عالی نژاد


عالیات [ ع . ] (ص . اِ.) جِ عالیه ؛ عتبات عالیات


عام [ ع . ] (اِ.) سال


عام (مّ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) همه را فراگیرنده، شامل . 2 - (اِ.) همه، همگان، همگانی


عام المنفعه (مُّ لْ مَ فَ عَ) [ ع . عام المنفعة ] (ص مر.) آن چه که سودش به عموم برسد


عامد (مِ) [ ع . ] (اِفا.) قصد کننده، آهنگ - کننده


عامداً (مِ دَ نْ) [ ع . ] (ق .) از روی قصد و عمد


عامر (مِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) آباد کننده . 2 - اقامت کننده در جای آباد. 3 - (ص .) معمور، آبادان


عامره (مِ رَ یا رِ) [ ع . عامرة ] 1 - (اِفا.) مؤنث عامر. 2 - (ص .) معمور، آباد. 3 - پر، انباشته


عامل (مِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) عمل کننده . 2 - کارگزار، کسی که امور مالی یا ملکی کس دیگر را اداره کند. 3 - والی، حاکم . 4 - در قدیم بزرگترین مأمور وصول مالیات . 5 - (اِ.) هر عنصر ریاضی مانند عدد، حرف و عبارت که جزیی از یک حاصل ضرب باشد. 6 - نمایندة شرکت، سازمان یا ارگان دیگر برای فروش کالای آن ها


عامه (مِّ) [ ع . عامة ] 1 - (اِفا.) همه، همگان . 2 - عموم مردم


عامی ( عامی .) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به عامه . 2 - در فارسی : جاهل، بی سواد


عامیانه (نِ) [ ع - فا. ] (ق مر.) مانند عوام و مردم بی سواد


عاند (نِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - ستیز کننده . 2 - کسی که از راه راست برگردد و منحرف شود. ج . عواند


عانه (نَ یا نِ) [ ع . عانة ] (اِ.) 1 - موی زهار. 2 - پشت زهار، دنبه


عانی [ ع . عان ] (ص .) اسیر، بندی


عانیه (یِ) [ ع . عانیة ] (ص .) 1 - مؤنث عانی ؛ زن بندی و گرفتار. 2 - زن (بدان جهت که چون شوی بر او ظلم کند کسی به فریادش نرسد)؛ ج . عوانی


عاهت (هِ) [ ع . عاهة ] (اِ.)1 - آفت، بلا. 2 - آن چه که چیزی را تباه و فاسد کند


عاهر (هِ) [ ع . ] (ص فا.) زناکار، فاسق


عاکف (کِ) [ ع . ] (اِفا.) گوشه گیرنده، کسی که در مسجد یا هر جای دیگر برای عبادت گوشه بگیرد


عاید (یِ) [ ع . عائد ] (اِفا.) عیادت کننده


عاید (یِ) [ ع . عائد ] (اِفا.) 1 - عیادت کننده . 2 - بازگردانده، آن چه که به کسی بازگردد از پول یا چیز دیگر


عاید شدن ( عاید شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) نصیب شدن، به دست آمدن


عایدات ( عایدات .) [ ع . عائدات ] (اِفا.) جِ عایده ؛ درآمدها


عایدی ( عایدی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) درآمد، مستمری


عایذ (یِ) [ ع . عائذ ] (اِفا.) پناه آورنده


عایق (یِ) [ ع . عائق ] (اِفا.) 1 - باز دارنده، مانع . 2 - جسمی که حرارت یا جریان برق را از خود عبور ندهد


عایل (یِ) [ ع . عائل ] (ص .) نیازمند، تهی - دست


عایله (یِ لِ) [ ع . عائلة ] (اِ.) زن و فرزند، خانواده


عایله مند ( عایله مند . مَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) دارای زن و فرزند، دارای افراد زیر سرپرستی


عبا (عَ) [ ع . عباء ] (اِ.) جامة گشاد و بلند و جلو باز با آستین های کوتاه


عباب (عُ) [ ع . ] (اِ.) سیل بزرگ


عباد (عُ بّ) [ ع . ] (اِ.) جِ عابد؛ عبادت کنندگان


عباد (عِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عبد؛ بندگان


عباد (عَ بّ) [ ع . ] (ص .) بسیار عبادت کننده


عبادات (عِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عبادت ؛ بندگی ها، اطاعت ها


عبادت (عِ دَ) [ ع . عبادة ] 1 - (مص م .) بندگی کردن و پرستیدن خدا. 2 - (اِمص .) پرستش، بندگی


عبارات (عِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عبارت


عبارت (عِ رَ) [ ع . عبارة ] 1 - (مص م .) بیان کردن، تعبیر کردن سخن یا خواب . 2 - سخن گفتن . 3 - (اِ.) طرز بیان، ادای سخن . 4 - ترکیب چند کلمه یا جمله که دلالت بر معنی و مطلبی بکند


عبارت کردن ( عبارت کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] 1 - (مص م .) تعبیر کردن . 2 - (مص ل .) به کنایه سخن گفتن


عباس (عَ بّ) [ ع . ] (ص .) 1 - بسیار ترشروی . 2 - شیر بیشه


عباسی ( عباسی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) واحد پول رایج در زمان شاه عباس بزرگ


عبد (عَ بْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بنده، برده، غلام . 2 - بندة خدا. ج . عباد


عبدالله (عَ بْ دُ لْ لا) [ ع . ] 1 - (ص مر.) بندة خدا. ج . عبادالله. 2 - (اِمر.) نامی است از نام های مردان


عبده (عَ بَ د) [ ع . عبدة ] (ص .) جِ عابد؛ پرستندگان


عبر (عَ بْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) عبور کردن، گذشتن . 2 - درگذشتن، مردن . 3 - (مص م .) جاری کردن اشک


عبر (عِ بَ) [ ع . ] (اِ.) جِ عبرت


عبر ( عبر .) [ ع . ] (مص م .) تعبیر کردن خواب و مآل کار


عبرات (عَ بَ) [ ع . ] (اِ.) جِ عبرة ؛ اشک ها، سرشک ها


عبرانی (ع ِ) [ ع . ] (ص نسب .)1 - عبری، یهودی . 2 - زبان یهود؛ عبری


عبرت (ع ِ رَ) [ ع . عبرة ] 1 - (مص ل .) پند گرفتن . 2 - (مص م .) ارزیابی کردن، سنجیدن . 3 - (اِ.) پند


عبره (عَ رَ یا رِ) [ ع . عبرة ] (مص ل .)عبور کردن


عبره ( عبره .) [ ع . عبرة ] (اِ.) 1 - اشک، سرشک . ج . عبرات و عبر. 2 - اندوه بی گریه


عبره (عِ رَ یا رِ) [ ع . عبرة ] (اِمص .) عبرت


عبره (عَ بَ رِ) [ ع . عبرة ] (اِمص .) ارزیابی محصول که به وسیلة معدل گرفتن از چند سال معین صورت گیرد


عبری (عِ) [ ع . ] (ص نسب .) نک عبرانی


عبس (عَ بَ) [ ع . ] (اِمص .) ترشرویی


عبس (عَ بْ) [ ع . ] (مص ل .) روی ترش کردن


عبقری (عَ بْ قَ) [ ع . ] 1 - (ص .) بزرگ قوم . 2 - (اِ.) نوعی گستردنی از دیبای منقش . 3 - قوی، توانا. 4 - بهتر و کامل تر از هر چیزی


عبهر (عَ هَ) [ ع . ] (اِ.) نرگس


عبودت (عُ دَ) [ ع . عبودة ] (اِمص .) 1 - بندگی، غلامی . 2 - طاعت . 3 - پرستش


عبودیت (عُ یَّ) [ ع . عبودیة ] (مص جع .) 1 - بندگی کردن، پرستش کردن . 2 - طاعت نمودن


عبور (عُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گذشتن، رد شدن . 2 - (مص م .) گذراندن


عبور و مرور (عُ رُ مُ) [ ع . ] (اِمر.) رفت و آمد، آمد و شد


عبوس (عَ) [ ع . ] (ص .) بسیار ترشروی، اخمو


عبوس (عُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) روی ترش کردن . 2 - (اِمص .) ترشرویی


عبید (عُ بَ یا ب) [ ع . ] بندة کوچک


عبید (عَ) [ ع . ] (اِ.) جِ عبد؛ بندگان


عبیر (عَ) [ ع . ] (اِ.) ماده ای خوشبو مرکب از مشک و کافور


عتاب (عِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - خشم گرفتن . 2 - سرزنش کردن


عتابی ( عتابی .) [ ع . ] (ص نسب .) نوعی پارچة موجدار و رنگارنگ شبیه اطلس که در عتابیه بغداد بافته می شد


عتاد (عَ) [ ع . ] (اِ.) ساخت و سامان، آن چه جهت سفر و جز آن آماده سازند


عتاق (عَ) [ ع . ] (مص ل .) آزاد شدن بنده و زرخرید از قید بندگی


عتبات (عَ تَ) [ ع . ] (اِ.) جِ عتبه . ؛ عتبات عالیه کنایه از: آرامگاه امامان شیعه


عتبه (عَ تَ ب) [ ع . عتبة ] (اِ.) آستانه، آستانة در، درگاه


عترت (عِ رَ) [ ع . عترة ] (اِ.) فرزندان، اولاد، خانواده


عتق (عِ تْ) [ ع . ] (مص ل .) آزاد شدن بنده و غلام


عتل (عُ تُ) [ ع . ] (ص .)درشت گوی سخت آواز


عتم (عَ) [ ع . ] (اِ.) زیتون


عته (عَ تَ) [ ع . ] (اِمص .)بی خردی، سبک سری


عتیب (عَ) نک عتاب


عتید (عَ) [ ع . ] (ص .) 1 - آماده، مهیا، حاضر. 2 - تناور، تنومند، جسیم


عتیق (عَ) [ ع . ] (ص .) 1 - باستانی، کهنه . 2 - بهترین از هرچیزی، برگزیده . 3 - بندة آزاد شده . 4 - کریم، بزرگوار. 5 - شراب


عتیقه (عَ قِ) [ ع . عتیقة ] 1 - (ص .) مؤنث عتیق . 2 - هرچیز گران قیمت و باارزش


عثار (عِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) لغزیدن و افتادن . 2 - (اِمص .) لغزش


عثرات (عَ ثَ) [ ع . ] (اِمص .) ج . عثرت


عثرت (عَ رَ) [ ع . عثرة ] (اِمص .) لغزش، خطا


عثمان (عُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جوجة هوبره . 2 - مار. 3 - بچه مار. 4 - از اعلام مردان است


عثور ( عثور .) [ ع . ] (مص ل .) آگاه شدن، اطلاع یافتن


عثور (عُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) لغزیدن، افتادن . 2 - (اِمص .) لغزش


عجالتاً (عِ لَ تَ نْ) [ ع . عجالةً ] (ق .) 1 - فوراً، بی درنگ . 2 - حال، اکنون


عجایب (عَ یِ) [ ع . عجائب ] (ص .) جِ عجیب ؛ چیزهای شگفت آور و بدیع


عجب (عَ جَ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) شگفتی، تعجب . 2 - (ص .) شگفت آور، عجیب


عجب (عُ جْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .)به خود نازیدن . 2 - (اِمص .) تکبر، خودبینی


عجب داشتن ( عجب داشتن . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) تعجب کردن، متعجب شدن


عجبا ( عجبا .) [ ع - فا. ] (صت .) کلمه ایست که تعجب و شگفتی را رساند: شگفتا


عجر (عُ جَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - عیب . 2 - حزن، اندوه


عجز (عَ جْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ناتوان شدن، درماندن . 2 - (اِمص .) ناتوانی، درماندگی


عجز (عَ جُ) [ ع . ] (اِ.)1 - دنبالة چیزی . 2 - سرین . 3 - آخرین کلمة مصراع دوم هر بیت شعر


عجل (عَ جَ)[ ع . ] (اِ.) گل و لای سیاه و بدبو. ج . عجله


عجله (عَ جَ لِ) [ ع . عجلة ] 1 - (مص ل .) شتاب کردن . 2 - (اِمص .) تعجیل، تندی . 3 - (اِ.) شتاب، سرعت


عجم (عَ جْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نقطه گذاشتن . 2 - (اِ.) نقطه


عجم (عَ جَ) [ ع . ] (ص .)1 - غیرعرب (مطلقاً). 2 - ایرانی (خصوصاً)


عجمت (عُ مَ) [ ع . عجمة ] (اِمص .) 1 - لکنت زبان . 2 - ابهام . 3 - عدم فصاحت


عجمه (عَ مَ یا مِ) [ ع . عجمة ] (اِ.) 1 - یک هستة خرما. 2 - یک تکسک انگور. 3 - خرمابن که از هسته روید؛ ج . عجمات


عجمی (عَ جَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به عجم


عجن (عِ جْ) [ ع . ] (مص م .) 1 - سرشتن هر چیزی . 2 - خمیر کردن


عجوزه (عَ ز) [ ع . عجوزة ] (ص .) زن پیر، گنده پیر


عجول (عَ) [ ع . ] (ص .) شتابکار


عجیب (عَ) [ ع . ] (ص .) شگفت آور


عجین (عَ) [ ع . ] 1 - (ص .) سرشته شده . 2 - (اِ.) خمیر


عد (عَ دّ) [ ع . ] (مص م .) شمردن


عدات (عُ) [ ع . عداة ] (ص . اِ.) جِ عادی ؛ دشمنان


عداد (عِ) [ ع . ] (اِ.) شمار، شماره


عدالت (عَ لَ) [ ع . عدالة ] 1 - (مص ل .) عادل بودن، انصاف داشتن . 2 - (اِمص .) دادگری


عدالتخانه ( عدالتخانه . نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) عدلیه، دادگستری


عداوت (عَ وَ) [ ع . عداوة ] (اِمص .) دشمنی، خصومت


عدت (عُ دَّ) [ ع . عدة ] (اِ.) 1 - لوازم زندگانی . 2 - ساز و برگ جنگ


عدد (عَ دَ) [ ع . ] (اِ.) شمار، شماره


عدس (عَ دَ) [ ع . ] (اِ.) گیاهی یک ساله از تیرة پروانه واران، دانه هایش یکی از مواد عالی غذایی است


عدسی ( عدسی .) [ ع - فا. ] ( ص نسب .) منسوب به عدس ؛ نوعی خوراکی که در آن عدس را با دسته ای از سبزی های معطر پخته سپس کوبیده و له می کنند و اگر پورة گوشت یا روغن در آن افزایند خوراکی لذیذ گردد


عدسی ( عدسی .) [ ع - فا. ] (اِ.) 1 - قطعه ای بلور به شکل عدس که یکی از دو سطح آن یا محدب است یا مقعر، این قطعه در دوربین ها و ذره بین ها به کار می رود. 2 - جسمی عدسی شکل که پشت مردمک چشم و جلو مادة ژلاتین مانند حفرة درونی کره چشم قرار دارد


عدل (عَ) (ق .) درست، دقیقاً، راست


عدل (عَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دادگری کردن، داد دادن . 2 - (اِمص .) دادگری . 3 - (اِ.) داد


عدل (عِ) [ ع . ] 1 - (اِ.) یک لنگه از دو لنگة بار. 2 - (ص .) مثل و مانند چیزی در وزن و بها


عدله (عَ دَ لِ) [ ع . عدلة ] (ص .) جِ عادل ؛ کسانی که برای شهادت دادن شایسته باشند


عدلی (عَ دْ)(اِ.) 1 - نوعی سکه رایج در قدیم . 2 - عدل، لنگه بار


عدلیه (عَ یِّ) [ ع . عدلیة ] (اِ.) ادارة دادگستری


عدم (عَ دَ) [ ع . ] (اِمص .) نیستی، نابودی


عدن (عَ دْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) همیشه بودن در جایی . 2 - (ص .) بهشت جاوید


عده (عُ دِّ) [ ع . عدة ] (اِ.) نک عُدَّت


عده (عِ دِّ) [ ع . عدة ] (اِ.) 1 - شمار، شماره . 2 - روزهای حیض زن . 3 - مدت زمانی پس از طلاق یا فوت شوهر که زن نباید شوهر کند


عدو (عَ) [ ع . ] (اِ. ص .) دشمن، خصم . ج . اعداء


عدواء (عُ دَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - زمین خشک، سخت . 2 - جایی که در آن آرامش نتوان یافت . 3 - دوری جا


عدوان (عُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دشمنی کردن . 2 - ستم کردن بر کسی . 3 - (اِ.) دشمنی، ظلم


عدول (عُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بازگشتن، برگشتن از ر اه . 2 - (اِمص .) بازگشت


عدول ( عدول .) [ ع . ] (ص .) جِ عادل  - عدل دهندگان . 2 - مردمان صالح برای شهادت در محضر قاضی یا حاکم


عدوی ( عَ وا) [ ع . ] 1 - (اِمص .) سرایت بیماری و تجاوز آن . 2 - (اِ.) بیماری واگیردار


عدوی (عُ دْ وا) [ ع . ] (حامص .) فساد، تباهی


عدید (عَ) [ ع . ] 1 - (اِ.)شمار، شماره . 2 - (ص .) شمرده شده


عدیده (عَ د) [ ع . عدیدة ] (ص .) 1 - شمرده شده . 2 - بسیار، فراوان


عدیل (عَ) [ ع . ] (ص .) نظیر، مانند


عدیم (عَ) [ ع . ] (ص .) نیست شده، نابود


عدیم النظیر (عَ مُ نَّ) [ ع . ] (ص مر.) بی مانند


عذاب (عَ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) شکنجه، آزار. 2 - (اِ.) درد و رنج


عذار (عِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - خط ریش . 2 - در فارسی به معنی رخسار، چهره . 3 - لگام اسب


عذب (عَ ذْ بْ) [ ع . ] (ص .)1 - گوارا، خوشگوار. 2 - خوش، شیرین


عذبه (عَ ذَ ب) [ ع . عذبة ] (اِ.)1 - شاخه درخت . 2 - خس و خاشاک


عذر (عُ ذْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پوزش خواستن . 2 - (اِ.) بهانه، بهانه ای ک ه هنگام پوزش خواهی آورده می شود. 3 - (عا.) عادت ماهانه، رگل


عذر نهادن (عُ. نَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) عذر پذیرفتن


عذرا (عَ) [ ع . عذراء ] (ص .) 1 - بکر، دوشیزه . 2 - گوهر سوراخ نشده


عذرت (عُ رَ) [ ع . عذرة ] 1 - (اِمص .) بکارت، دوشیزگی . 2 - (اِ.) دستة موی، کاکُل


عذره (عَ ذ رِ یا رَ) [ ع . عذرة ] (اِ.) 1 - پلیدی، غایط . 2 - جایی که در آن کثافات دفع گردد. 3 - خرابه، ویرانه . ج . عذرات


عذوبت (عُ بَ) [ ع . عذوبة ] 1 - (مص ل .) گوارا بودن . 2 - (اِمص .) گوارایی


عذول (عَ) [ ع . ] (ص فا.)عیب جو و سرزنش - کننده


عر زدن (عَ. زَ دَ) (مص ل .) (عا.) فریاد کشیدن


عر و تیز کردن (عَ رُّ. زْ کَ دَ) (مص ل .) (عا.) عربده کشیدن، سر و صدا راه انداختن


عراده (عَ د) [ ع . ] (اِ.) 1 - از ابزارهای جنگ شبیه به منجنیق که در قدیم برای پرتاب سنگ ازآن استفاده می کردند. 2 - واحد شمارش توپ


عرار (عَ) [ ع . ] (اِ.) نرگس صحرایی


عراضه (عُ ض ِ یا ضَ) [ ع . عراضة عراضه ] (اِ.) ره آورد (طعام و جز آن )


عراف (عَ) [ ع . ] (ص .) غیبگو، جادوگر، ساحر


عرافت (عِ فَ) [ ع . عرافة عرافت ] (مص ل .) 1 - تدبیر کار مردم کردن . 2 - غیب گویی کردن


عراق (عِ یا عَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) ساحل، کنارة آب . 2 - مقامی است در موسیقی


عرایس (عَ یِ) [ ع . عرائس ] (اِ.) جِ عروس


عرایض (عَ یِ) [ ع . عرائض ] (اِ.) جِ عریضه


عرب (عَ رَ) [ ع . ] (اِ.) تازی، از نژاد عرب . ؛به عرب ُ عجمی بند نبودن کنایه از: هیچ پشت و پناهی نداشتن . ؛ از بیخ عرب بودن کنایه از: الف - مطلقاً انکار کردن . ب - هیچ ندانستن


عربده (عَ بَ د) [ ع . عربدة ] (اِمص .) 1 - تند - خویی، بدخلقی . 2 - داد و فریاد، نعره


عربده جویی ( عربده جویی .) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - داد و فریاد و جار و جنجال راه انداختن . 2 - بدخویی، بدمستی


عربه (عَ ب یا بَ) [ ع . عربة ] (اِ.) 1 - گردونه . 2 - کالسکه


عربی (عَ رَ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - از نژاد عرب . 2 - زبان مردم عرب


عرج (عَ رَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) لنگ شدن، لنگیدن . 2 - (مص .) لنگی


عرجون (عُ) [ ع . ] (اِ.) چوب خوشة خرما، بیخ خوشة خرما که خمیده و کج است


عرس (عَ رْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ستون، ستون میان خیمه . 2 - ریسمان . 3 - کُره شتر خردسال


عرس (عِ رْ) [ ع . ] (اِ.) زن شوهردار و مرد زن دار


عرس (عُ) [ ع . ] (اِ.) عروسی، غذای عروسی


عرش (عَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تخت، تخت پادشاه . 2 - خیمه، چادر. 3 - سقف، سایبان . 4 - رکن . 5 - آسمان نهم، فلک الافلاک . ج . اعراش . عروش . عرشه


عرشه (عَ رَ ش ) [ ع . ] (اِ.) جِ عرش . در فارسی ب - ه معنای قسمت بالای کشتی


عرصات (عَ رَ) [ ع . ] (اِ.) جِ عرصه . کنایه از: رستاخیز و صحرای محشر


عرصه (عَ ص ) [ ع . عرصة ] (اِ.) 1 - حیاط، فضای خالی جلوی خانه . 2 - میدان . 3 - صحرا. ج . عرصات . ؛ عرصه را به کسی تنگ کردن در فشار و مضیقه قرار دادن . ؛ به عرصه رسیدن کسی الف - بزرگ شدن و از عهدة کارهای خود برآمدن . ب - به ثروت و قدرت رسیدن


عرض (عُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جانب، طرف، کرانه . 2 - مال ملت، بیت المال


عرض (عِ رْ) [ ع . ] (اِ.) آبرو، ناموس


عرض (عَ رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - متاع، کالا. 2 - نا - خوشی، بیماری . 3 - آن چه که دوام و بقا نداشته باشد. 4 - آن چه که قائم به دیگری است و از خود وجود مستقلی ندارد


عرض (عَ رْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) آشکار کردن، نشان دادن . 2 - (اِمص .) بیان مطلب یا درخواستی با فروتنی و ادب . 3 - پهنا. 4 - مدت، زمان


عرضه (عَ ض ) [ ع . عرضة ] 1 - (مص م .) به نمایش گذاشتن . 2 - (اِمص .) نمایش، ارائه


عرضه (عُ ض ) [ ع . عرضة ] (اِ.) 1 - همت، لیاقت . 2 - طاقت، توانایی


عرضگاه (عَ رَ یا رْ) [ ع - فا. ] (اِمر.) محل سان دیدن و گرد آمدن لشکر


عرضی (عَ رَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به عَرَض


عرعر (عَ رْ عَ) (اِ.) درختی است بلند و تناور با برگ های بزرگ و برگچه های بسیار


عرعر ( عرعر .) (اِصت .) بانگ خر، صدای الاغ


عرف (عُ رْ) [ ع . ] 1 - (اِ.) خوی، عادت . 2 - آن چه که در بین مردم پسندیده و متداول است . 3 - (اِمص .) نیکویی، بخشش


عرفا (عُ رَ) [ ع . عرفاء ] (اِ.) ج ِ عریف . مردان دانا و آگاه


عرفات (عَ رَ) [ ع . ] (اِ.) جای توقف حجاج در روز نهم ذی الحجه در نزدیکی مکه


عرفان (عِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) شناختن . 2 - (اِ مص .) خداشناسی


عرفاً (عُ فَ نْ) [ ع . ] (ق .)از روی عرف، براساس رسم


عرفه (عَ رَ فِ) [ ع . عرفة ] (اِ.) روز نهم ذی الحجه که حجاج در نزدیکی مکه توقف می کنند و بعضی از مراسم حج را به جا می آورند


عرق (عِ رْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - رگ . 2 - اصل، ریشه . ج . اعراق و عروق


عرق (عَ رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - مایعی که از تقطیر جوشاندة برخی ازگیاهان مانند بیدمشک، کاسنی و ... به دست می آید. 2 - نوشابة الکل دار که از تقطیر کشمش، انگور و... به دست می آید. 3 - مایعی مرکب از: آب، نمک، اوره و... که از غده های زیرپوستی ترشح می شود. ؛ عرق کسی را در آوردن کنایه از: کسی را خسته و فرسوده کردن


عرق جوش ( عرق جوش .) [ ع - فا. ] (اِمر.) جوش های ریزی که در اثر عرق زیاد روی پوست ایجاد می شود


عرق خوری ( عرق خوری . خُ) [ ع - فا. ] (حامص .) می خواری، می گساری، نوشیدن نوشابه های الکلی


عرق گز ( عرق گز . گَ) (اِمر.) نک عرق جوش


عرق گیر ( عرق گیر .) [ ع - فا. ] (اِ.) 1 - زیرپیراهن . 2 - دستمال


عرقه (عَ قِ) (ص .) (عا.) نک ارقه


عرقوب (عُ) [ ع . ] (اِ.) عصب ضخیم بالای پاشنة پا؛ ج . عراقیب


عرقچین ( عرقچین .) [ ع - فا. ] (اِ.) نوعی کلاه ساده از پارچة نازک که در زیر کلاه یا عمامه بر سر گذارند


عرم (عَ رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عرمه ؛ سدها، بندها. باران های شدید


عرمه (عَ رْ مَ یا مِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تودة ریگ . 2 - جای گرد آمدن ریگ


عرن (عَ رَ) [ ع . ] (اِ.) ترکیدگی دست و پای ستور


عرنین (عِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بینی، استخوان پشت بینی . 2 - اول هر چیزی . 3 - سردار، بزرگ قوم


عروج (عُ) [ ع . ] (مص ل .)بالا رفتن، به بلندی بر شدن


عروج ( عروج .) [ ع . ] (اِمص .) لنگی، اعرجی


عروس (عَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) زنِ تازه شوهر کرده . ج . عرائس . 2 - در فارسی : زنِ پسر. 3 - (ص .) بهترین، زیباترین . ؛ عروس هزار داماد کنایه از: دنیا و بی وفایی آن


عروسک (عَ سَ) [ ع - فا. ] (اِمصغ .) 1 - بازیچه ای به شکل انسان (یا حیوان ) جهت سرگرمی و بازی کودکان . 2 - مجازاً: دختر یا زنی زیبا و بسیار ظریف . ؛ عروسک گردانی نمایش های عروسکی که در آن عروسک ها را به وسیلة نخ هایی به حرکت درمی آورند. ؛ عروسک خیمه شب بازی کنایه از: شخص بی اراده که گوش به فرمان دیگران دارد


عروسی (عَ) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - جشنی که به هنگام ازدواج برپا کنند. 2 - همسری دختر یا زنی با مرد


عروض (عَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دانش شناخت وزن شعر و تغییرات آن . 2 - جزو آخر از مصراع اول هر بیت


عروضی ( عروضی .) [ ع . ] (ص نسب .) عالمِ علم عروض


عروق (عُ) [ ع . ] (اِ.) جِ عرق  - رگ ها. 2 - ریشه ها


عروه (عُ رْ وِ) [ ع . عروة ] (اِ.) 1 - مال نفیس . 2 - آن چه که بشود به آن امید داشت و اطمینان کرد. 3 - دستآویز. 4 - دستة کوزه


عری (عَ را) [ ع . ] (اِ.) باد سرد


عری (عُ) [ ع . ] (اِمص .) برهنگی


عریان (عُ) [ ع . ] (ص .) لخت، برهنه


عریس (عَ) [ ع . ] (اِ.) عروس


عریش (عَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - کجاوه، هودج . 2 - کلبه، کومه . 3 - چفت انگور


عریض (عَ) [ ع . ] (ص .) پهن، پهناور


عریضه (عَ ض ) [ ع . عریضة ] (اِ.) 1 - (ص .) مؤنث عریض . 2 - عرض حال، نامه یا در - خواستی که کسی به شخص بالاتراز خود می نویسد


عریف (عَ) [ ع . ] (ص .) 1 - شناسنده، عارف . 2 - کارگزار قوم . ج . عرفاء


عرین (عَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بیشه، انبوه درخت . 2 - جایگاه شیر و گرگ و کفتار


عریکه (عَ کَ یا کِ) [ ع . عریکة ] (اِ.) خلق و خوی


عز (عِ زّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ارجمند شدن، عزیز شدن . 2 - (اِمص .) ارجمندی


عزا (عَ) [ ع . عزاء ] 1 - (مص ل .) شکیبایی کردن . 2 - (اِمص .) صبر و شکیبایی، شکیبایی در مصیبت . 3 - سوگواری . 4 - (اِ.) در فارسی به معنای سوگ، ماتم


عزا گرفتن (عَ . گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - برگزاری مراسم سوگواری . 2 - (عا.) به شدت غمگین بودن، غصه دار بودن


عزازیل (عَ) [ عبر - ع . ] (اِ.) طبق روایات، یکی از سه فرشته (هاروت، ماروت، عزازیل ) که خدا آنان را به کرة زمین فرستاد تا مانند آدمیان زندگی کنند و از محرمات بپرهیزند والا تنبیه شوند. عزازیل پس از چندی چون دانست که از عهدة این امتحان برآمدن مشکل است اظهار عجز نمود و معاف شد، ولی دو تن دیگر به مأموریت خود ادامه دادند و فریب زنی را خوردند، شراب نوشیدند و به پادافره این کردار در چاه بابل معلق شدند و تا روز رستاخیز بدین حال خواهند ماند


عزایم (عَ یِ) [ ع . عزائم ] (اِ.) ج . عزیمه  - ارادة ثابت و محکم . 2 - افسون ها و دعاهایی که بر بیماران برای شفا یافتن می خوانند


عزب (عَ زَ) [ ع . ] (ص .) مرد یا زن تنها و مجرّد. ج . عزاب


عزب خانه ( عزب خانه . نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - خانه - ای که چند مرد مجرد در آن زندگی می کنند. 2 - جایی که مردها با زن ها رابطة نامشروع برقرار می کنند


عزت (عِ زَّ) [ ع . عزة ] 1 - (مص ل .) سربلند شدن، گرامی شدن . 2 - (اِمص .) سربلندی، سرافرازی


عزراییل (ع ) [ معر. ] (اِ.) ملقب به ملک الموت فرشتة مرگ و یکی از چهار ملک مقرب نزد مسلمانان . ؛ عزراییل را جواب کردن کنایه از: بیمار بدحالی که رو به بهبودی رفته باشد


عزل (عَ زْ) [ ع . ] (مص م .) برکنار کردن، از کار بازداشتن


عزلت (عُ زْ لَ) [ ع . ] (اِمص .) گوشه نشینی


عزم (عَ زْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .)قصد چیزی کردن، دل بر چیزی نهادن . 2 - (اِمص .) اراده، قصد


عزوبت (عُ بَ) [ ع . عزوبة ] (اِمص .) مجردی، بی همسری


عزی (عُ زّا) [ ع . ] (اِ.) یکی از دو بت معروف طایفة قریش (عرب ) در عهد جاهلیت و دیگری «لات » نام داشته و اعراب بت پرست آن ها را دختران خدا می دانستند


عزیز (عَ) [ ع . ] (ص .) 1 - گرامی، محبوب . 2 - ارجمند، بزرگوار. 3 - کمیاب، نادر


عزیزدردانه ( عزیزدردانه . دُ نِ) [ ع - فا. ] (ص مر.) مورد علاقه و توجه بسیار پدر و مادر و خویشاوندان، عزیز کرده


عزیمت (عَ مَ) [ ع . عزیمة ] 1 - (مص ل .) قصد کردن . 2 - در فارسی به معنای سفر کردن، حرکت کردن


عزیمت کردن ( عزیمت کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - قصد کردن . 2 - حرکت کردن


عساکر (عَ کِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عسکر؛ لشکرها


عسجد (عَ سْ جَ) [ ع . ] (اِ.) زر، گوهر


عسر (عُ سْ) [ ع . ] (اِمص .)1 - سختی، دشواری . 2 - تنگدستی، فقر


عسرت (عُ سْ رَ) [ ع . عسرة ] (اِمص .) 1 - تنگی، سختی . 2 - تنگدستی، بی چیزی


عسس (عَ سَ) [ ع . ] (اِ.) جِ عاس ؛ شبگردان، پاسبانان . ؛ عسس مرا بگیر کردن کنایه از: با رفتارهای عمدی، خود را لو دادن و گرفتار کردن


عسعس (عَ سْ عَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) تیره و تاریک شدن . 2 - (اِ.) گرگ


عسل (عَ سَ) [ ع . ] (اِ.) مایع کم و بیش غلیظ و شربتی شکل و شیرینی که زنبوران عسل بر اثر جمع آوری نوش گل ها در کندو و به منظور تغذیة افراد کندو تهیه کنند. ؛ عسل مصفی عسلی که مومش را گرفته و تصفیه کرده باشند. ؛ عسل خربزه با هم نمی سازند کنایه از: عدم سازش و موافقت


عسلی (عَ سَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - به رنگ عسل . 2 - پارچة زردی که یهودی ها برای مشخص بودن از مسلمانان بر شانة لباس خود می دوختند. 3 - میز کوچک


عسکر (عَ کَ) [ ع . ] (اِ.) لشکر، سپاه ؛ ج . عساکر


عسکری (عَ کَ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به عسکر؛ لشکری، سپاهی


عسکری ( عسکری .) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به عسکر مکرم از شهرهای قدیم خوزستان . 2 - (اِ.) در فارسی نوعی انگور


عسیر (عَ) [ ع . ] (ص .) سخت، دشوار


عشا (عَ) [ ع . عشاء ] (اِ.) شام، غذای شب


عشا (عِ) [ ع . عشاء ] (اِ.) اول شب، شامگاه . ؛ عشا ی ربانی دعا یا نماز ویژه مسیحیان


عشاق (عُ شّ) [ ع . ] (اِ. ص .) جِ عاشق .1 - شیفتگان . 2 - یکی از دوازده مقام موسیقی ایرانی


عشاوت (عَ وَ) [ ع . عشاوة ] (اِمص .) 1 - تیرگی چشم، ضعف بینایی . 2 - شبکوری


عشایر (عَ یِ) [ ع . عشائر ] (اِ.) جِ عشیره ؛ قبایل، طوایف


عشب (عُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گیاه، گیاه تر؛ ج . اعشاب . 2 - یونجة وحشی


عشر (عُ) [ ع . ] (اِ.) یک دهم، یک دهم چیزی


عشر (عَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) عدد ده . 2 - (اِ.) هر ده آیه از قرآن مجید


عشرت (عِ رَ) [ ع . عشرة ] (مص ل .) 1 - معاشرت کردن . 2 - خوشگذرانی، کامرانی


عشرین (عِ) [ ع . ] (اِ.) بیست (20)


عشق (عِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - به شدت دوست داشتن . 2 - (اِمص .) شیفتگی، دلدادگی . 3 - لذت، کیف . ؛ عشق افلاطونی عشقی که با گرایش های جنسی همراه نیست


عشق باختن ( عشق باختن . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) عشق ورزیدن، دوستی کردن


عشقبازی ( عشقبازی .) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - اظهار محبت عاشقانه، عشق ورزی . 2 - رابطة جنسی، معاشقه


عشقه (عَ شَ قِ) [ ع . ] (اِ.) گیاهی است بالا - رونده با برگ های درشت و ساقه های نازک . میوة عشقه دارای اثر مسهلی است ولی خالی از سمیت نیست


عشوا (عَ) [ ع . عشواء ] (ص .) مؤنث اعشی  - شب کور. 2 - ماده شتری که جلوی خود را نبیند


عشوه (عِ وِ) [ ع . عشوة ] (اِ.) 1 - کار پوشیده و پنهان . 2 - ناز، کرشمه


عشوه خریدن ( عشوه خریدن . خَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) فریب خوردن


عشوه خواندن ( عشوه خواندن . خا دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) سخن فریبنده گفتن


عشوه خیز ( عشوه خیز .) [ ع - فا. ] (ص فا.) فریبکار


عشوه دادن ( عشوه دادن . دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - فریب دادن، گمراه کردن . 2 - فن آموختن، رمز آموختن


عشیر (عَ) [ ع . ] (ص . اِ.)1 - خویش . 2 - دوست، معاشر. 3 - شوی زن . ج . عشراء


عشیره (عَ رِ) [ ع . عَشیرَة ] (اِ.) قبیله، خویشان و نزدیکان


عشیق (عَ) [ ع . ] (ص .) عاشق


عشیه (عَ یَ) [ ع . عشیة ] (اِ.) آخر روز، غروب


عصا (عَ) [ ع . ] (اِ.) چوبدستی، دستواره . ؛ عصا قورت دادن کنایه از: بسیار جدی و خشک بودن، نرمش نداشتن . ؛ عصا ی دست کسی بودن کنایه از: تکیه گاه کسی بودن، نگه دار و مددکار کسی بودن


عصابه (عَ ب) [ ع . عصابة ] (اِ.) 1 - عمامه، دستار. 2 - گروه مردم


عصار (عَ صّ) [ ع . ] (ص .) کسی که از دانه های روغنی روغن می گیرد


عصاره (عُ رِ) [ ع . عصارة ] (اِ.) شیره، چکیده، فشرده


عصاری (عَ صّ) [ ع - فا. ] (حامص .) روغن - گیری


عصام (عِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بند (مشک و جز آن ). 2 - دسته (کوزه، دلو)


عصب (عَ صَ) [ ع . ] (اِ.) پی، رشته های سفید رنگ متصل به مغز که حس و حرکت توسط آن ها صورت می گیرد


عصبانی (عَ صَ) [ ع . ] (ص نسب .) خشمگین


عصبت (عُ صْ بَ) [ ع . عصبة ] (اِ.) جمعیت، جماعت


عصبه (عَ صَ بَ یا ب) [ ع . عصبة ] (اِ.) خویشاوندان شخص از سوی پدر


عصبی (عَ صَ)(ص نسب .)1 - مربوط به عصب و سیستم اعصاب . 2 - عصبانی . 3 - عصبی - مزاج


عصبیت (عَ صَ یَّ) [ ع . عصبیة ] (مص جع .) تعصب


عصر (عَ صْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - غروب . 2 - روزگار، زمان، دوره . 3 - هر یک از تقسیمات یک دوره از تاریخ تمدن . 4 - سورة صدوسوم از قرآن کریم دارای سه آیه


عصر ( عصر .) [ ع . ] (مص م .) فشردن، گرفتن آب میوه و جز آن


عصرانه (عَ نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) غذایی که هنگام عصر خورند


عصعص (عُ عُ) [ ع . ] (اِ.) دنبالچه ؛ ج . عصاعص


عصفور (عُ) [ ع . ] (اِ.) گنجشک . ج . عصافیر


عصمت (عِ صْ مَ) [ ع . عصمة ] 1 - (اِمص .) پاک دامنی، نگاهداری نفس از گناه و خطا. 2 - (اِ.) فرشتة اجتناب از گناه


عصیان (عِ صْ) [ ع . ] (اِمص .) نافرمانی، سر - پیچی


عصیب (عَ ص ) [ ع . ] (اِ.) نوعی خوراکی درست شده از روده گوسفند که آن را از دل و جگر انباشته باشند


عصیده (عَ دَ یا د) [ ع . عصیدة ] (اِ.) نوعی حلوا که از آرد و روغن تهیه کنند؛ ج . عصائد (عصاید)


عصیر (عَ) [ ع . ] (اِ.) شیره و چکیدة چیزی


عض (عَ ضّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) گزیدن، به دندان گرفتن . 2 - (اِ.) سختی روزگار


عض (عِ ضّ) [ ع . ] (ص .) 1 - بدخو، زشت . 2 - فصیح، سخنور


عضاده (عِ دَ یا د) [ ع . عضاده ] (اِ.) 1 - جانب هر چیز. 2 - ناحیه . 3 - هر یک از دو چوب که در دو جانب در نصب کنند. 4 - معاون، یاور. 5 - قطعه ای است مستطیلی که بر پشت اسطرلاب الصاق شده و آن را به جهت احکام به گردش درآورند. 5 - خط کشی است از چوب یا فنر که می تواند دور یکی از نقاط خود بچرخد و قطعه دیگر آن در حول صفحة مدرجی دوران کند


عضاه (عِ) [ ع . ] (اِ.) هر درخت بزرگ خاردار


عضبا (عَ ضْ) [ ع . عضباء ] (اِ.) 1 - ماده شتری که گوشش شکافته باشد. 2 - لقب ناقة حضرت رسول (ص )


عضد (عَ ضُ) [ ع . ] 1 - (اِ.) بازو. 2 - کنایه از: یار و یاور


عضلات (عَ ضُ) [ ع . ] (اِ.) جِ عضله ؛ ماهیچه ها


عضلانی (عَ ضُ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به عضله . 2 - ماهیچه دار


عضله (عَ ضُ لَ یا لِ) [ ع . عضلة ] (اِ.) ماهیچه


عضو (عُ ضْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - اندام، هر یک از اجزای بدن . 2 - یک فرد از جماعت . ج . اعضاء


عضویت (عُ یَّ) [ ازع . ] (مص جع .) عضو بودن، کارمند شدن


عطا (عَ) [ ع . عطاء ] 1 - (مص م .) بخشیدن . 2 - (اِمص .) بخشش، دهش . 3 - (اِ.) آن چه که بخشیده شود؛ ج . عطیه


عطار (عَ طّ) [ ع . ] (ص .) 1 - عطرفروش . 2 - داروفروش


عطارد (عُ رُ یا رِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تیر؛ کوچک ترین سیارة منظومه شمسی و نزدیک ترین سیاره به خورشید. 2 - در اساطیر یونان، رب النّوع نویسندگی . 3 - در ادب فارسی دبیر فلک است


عطالت (عَ لَ) [ ع . عطالة ] (اِمص .) بیکاری


عطایا (عَ) [ ع . ] (اِ.) جِ عطیه ؛ بخشش ها، هدیه ها


عطب (عَ طَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) هلاک شدن . 2 - (اِمص .) هلاک، تباهی


عطب (عَ یا عُ طُ) [ ع . ] (اِ.) پنبه


عطر (عِ یا عَ طْ) [ ع . ] (اِ.) بوی خوش


عطرآگین ( عطرآگین .) [ ع - فا. ] (ص مر.) دارای بوی خوش


عطربیز (عَ طْ) [ ع - فا. ] (ص فا.) آن چه که بوی خوش می پراکند


عطسه (عَ طْ س ) [ ع . عطسة ] (اِ.) اشنوسه ؛ هوایی که بر اثر سرماخوردگی یا هر نوع تحریک بینی به شدت و با سر و صدا از بینی خارج می شود


عطش (عَ طَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) تشنه شدن . 2 - (اِمص .) تشنگی


عطشان (عَ طْ) [ ع . ] (ص .) 1 - تشنه . 2 - مشتاق، آرزومند


عطف (عَ طْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) مایل شدن به چیزی . 2 - کلمه ای را به وسیلة حرف ربط به کلمة قبلی ربط دادن . 3 - شیرازة کتاب


عطف (عِ طْ) [ ع . ] (اِ.) جانب، پهلو، کرانه


عطفه (عَ طَ فَ) [ ع . عطفة ] (اِ.) گیاهی است بی شاخ و برگ که بر درخت می پیچد


عطفه (عَ طْ فِ یا فَ) [ ع . عطفة ] (اِ.) مهره ای جادویی برای افسون کردن مرد تا پای بند زن خود باشد


عطل (عَ طِ) [ ع . ] (ص .) 1 - بی پیرایه . 2 - بیکار. ؛ حروف عطل حروف بی نقطه


عطل (عَ طْ یا طَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - بی پیرایه گردیدن (زن ). 2 - بی مال گردیدن . 3 - بی ادب گردیدن . 4 - بیکار ماندن


عطلت (عُ طْ لَ) [ ع . عطلة ] (اِمص .) 1 - بیکاری . 2 - بی پیرایگی زن


عطن (عَ طَ) [ ع . ] (اِ.) خوابگاه چهارپایان در نزدیکی آب


عطوف (عَ) [ ع . ] (ص .) مهربان، مشفق


عطوفت (عُ فَ) (اِمص .) مأخوذ از عربی . مهربانی، محبت


عظام (عِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عَظْم ؛ استخوان ها


عظام (عِ) [ ع . ] (ص .) جِ عظیم ؛ بزرگان


عظت (عِ ظَ) [ ع . عظة ] 1 - (مص م .) نصیحت کردن . 2 - (اِ.) نصیحت


عظم (عَ ظْ) [ ع . ] (اِ.) استخوان . ج . عظام


عظم (عِ ظَ) [ ع . ] (اِمص .) عظمت، بزرگی قد و مقام


عظما (عُ ظَ) [ ع . عظماء ] (ص .) جِ عظیم ؛ بزرگان


عظمت (عَ ظَ یا ظِ) [ ع . عظمة ] (اِمص .) 1 - بزرگی، بزرگواری . 2 - کبر، نخوت


عظمت فروختن ( عظمت فروختن . فُ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) تکبر نمودن، به خود بالیدن


عظمی (عُ ظْ ما) (ص .) مؤنث اعظم ؛بزرگ تر


عظیم (عَ) [ ع . ] (ص .)1 - بزرگ . 2 - والا، بلند - قدر. 3 - فراوان، بسیار


عفات (عُ) [ ع . عفاة ] (ص .)جِ عافی  - آمرزنده، درگذرنده . 2 - مهمان، خواهندة روزی


عفار (عَ) [ ع . ] (اِ.)1 - نام درختی است که چوبش بسیار قابل اشتعال است . 2 - نان بدون نانخورش


عفاریت (عَ) [ ع . ] (اِ.) جِ عفریت


عفاف (عِ یا عَ) [ ع . عفة ] (اِمص .) پاکدامنی، ترک شهوت


عفت (عِ فّ) [ ع . ] (اِمص .) احتراز از محرمات خصوصاً از شهوات . پاکدامنی، پرهیزگاری، پارسایی


عفج (عَ) (ص .) خراب، تباه


عفج (عِ) [ ع . ] (اِ.) روده ای که طعام از معده در آن داخل گردد؛ ج . اعفاج


عفریت (عِ) [ ع . ] (اِ.) موجود زشت و ترسناک، دیو، غول . ج . عفاریت


عفریته (عِ تِ) [ ع . عفریتة ] (اِ.) مؤنث عفریت


عفص (عَ فِ) [ ع . ] (ص .) 1 - تندمزه، گس . 2 - قابض


عفن (عَ فِ) [ ع . ] (ص .) بدبو، گندیده


عفو (عَ فْ وْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بخشودن، گذشت کردن . 2 - (اِمص .) بخشایش، گذشت


عفونت (عُ نَ) [ ع . عفونة ] 1 - (مص ل .) فاسد شدن، بد طعم و بو شدن . 2 - (اِمص .) بدبویی، گندیدگی


عفیف (عَ) [ ع . ] (ص .) پرهیزگار، پاکدامن


عفیفه (عَ فِ) [ ع . عفیفة ] (ص .) مؤنث عفیف ؛ زن پاکدامن


عق (عُ قّ) (اِ.) تهوع، قی


عقاب (عِ) [ ع . ] 1 - (مص م .)کیفر دادن، شکنجه دادن . 2 - (اِمص .) شکنجه، عذاب


عقاب ( عُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پرنده ای است شکاری با جثه ای بزرگ دارای منقاری خمیده، چشم هایی تیزبین و چنگال هایی نیر ومند. 2 - صورت فلکی بزرگی در آسمان استوا و در کهکشان راه شیری به شکل لوزی نسبتاً بزرگی که روشن ترین ستارة آن نَسر طایر نام دارد


عقابین ( عقابین . بَ یا ب) [ ع . ] (اِ.) 1 - تثنیه عقاب ؛ دو عقاب . 2 - دو قطعه چوب که گناهکار را بر آن می بستند و تازیانه می زدند


عقار (عَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - اسباب و اثاث خانه . 2 - مِلک و زمین زراعتی . ج . عقارات


عقار (عُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - اثاث خانه . 2 - مال برگزیده . 3 - می، شراب


عقار (عَ قّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - درخت . 2 - گیاهی که برای مداوا به کار رود. 3 - مادة دارویی که به منظور معالجة مرضی تجویز گردد، دوا (مطلقاً)؛ ج . عقاقیر


عقارب (عَ رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عقرب  - عقرب ها. 2 - شداید. 3 - سخن چینی ها


عقاقیر (عَ) [ ع . ] (اِ.) جِ عقار؛ داروها، گیاهان دارویی


عقال (عِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ریسمانی که با آن زانوی شتر را می بندند. 2 - رشته ای که مردان عرب دور سر می بندند


عقاید (عَ یِ) [ ع . عقائد ] (اِ.) جِ عقیده


عقب (عَ قِ یا قَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) پاشنة پا. 2 - فرزند، نسل ؛ ج . اعقاب . 3 - (ق .) در فارسی به معنای پشت سر. 4 - (ص .) دارای فاصلة دورتر یا کمی دورتر. 5 - (عا.) مقعد


عقب افتاده ( عقب افتاده . اُ د) [ ع - فا. ] (ص مف .) 1 - کسی که در انجام کار یا کسب دانش از دیگران عقب تر باشد. 2 - ناقص، معلول


عقب مانده ( عقب مانده . د) [ ع - فا. ] (ص مف .) نک عقب افتاده


عقب نشینی ( عقب نشینی . نِ) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - ترک مواضع نظامی در هنگام جنگ . 2 - بازگشتن به عقب تر از جای خود یا دست کشیدن دایم یا موقت از آن چه دشوار یا نپذیرفتنی است


عقب گرد ( عقب گرد . گَ) [ ع - فا. ] (مص مر.) 1 - برگشت به عقب و آن چنان است که شخص روی پنجة پای چپ نیم دایره به سمت چپ بچرخد و سپس پای راست را به پای چپ بپیوندد. 2 - به قهقرا برگشتن


عقبدار ( عقبدار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) قسمتی از واحد نظامی که از عقب قوا حرکت می کند و محافظ عقب است ؛ موخرة الجیش


عقبه (عَ قَ ب) [ ع . عقبة ] (اِ.) 1 - گردنه، راه سخت کوهستانی . 2 - کنایه از: کار سخت و دشوار. ج . عقبات


عقبه (عُ قْ بَ) [ ع . عقبة ] (اِ.) 1 - نوبت . 2 - باقی - مانده هر چیزی


عقبول (عُ) [ ع . ] (اِ.)1 - سختی، شدت . 2 - باقی - مانده تب و بیماری، 3 - تب خال . ج . عقابیل


عقبی (عُ با) [ ع . ] (اِ.) 1 - آخرت، جهان دیگر. 2 - رستاخیز، قیامت


عقد (عِ) [ ع . ] (اِ.) گردن بند. ج . عقود


عقد (عُ قَ) [ ع . ] (اِ.) ج . عقده


عقد (عَ قْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بستن، گره زدن . 2 - عهد و پیمان بستن . 3 - (اِ.) عهد، پیمان


عقده (عُ د) [ ع . عقدة ] (اِ.) 1 - گره . 2 - حالت سرخوردگی و کینه به علّت دست نیافتن به مطلوب مورد نظر. ؛ عقده دل غم دل، غصة درونی . (عقده گشا ( عقده . گُ)) [ ع - فا. ] (ص فا.) گره گُشا، مشکل گُشا