نق زدن (نِ. زَ دَ) (مص ل .) (عا.) 1 - بهانه - جویی کردن . 2 - غرغر کردن


نق نقو (نِ. نِ) (ص مر.) (عا.) کسی که زیاد بهانه می گیرد و غر می زند


نقا (نَ) [ ع . ] (اِ.) تودة ریگ


نقاء (نَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پاکیزه بودن . 2 - (اِمص .) پاکیزگی


نقاب (نِ) [ ع . ] (اِ.) روی بند، پارچه ای که با آن چهره را بپوشانند


نقابت (نَ بَ) [ ع . ] (اِمص .) پیشوایی


نقاد (نَ قّ) [ ع . ] (ص .) 1 - کسی که پول های سره را از ناسره جدا می کرد. 2 - کسی که نقاط ضعف یا قوت یک اثر ادبی یا هنری را مطرح می کند


نقار (نِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - گفتگو، ستیزه . 2 - نزاع، جدال 1


نقار (نَ قّ) [ ع . ] (ص .) 1 - آن که بسیار کنجکاو است . 2 - کسی که بر سنگ و چوب کنده کاری و نقاشی کند. 3 - آنکه دف یا دهل نوازد


نقاره (نَ رِ) [ ع .نقارة ] (اِ.) نوعی طبل کوچک دوتایی که با دو چوب باریک نواخته می شود


نقاره خانه ( نقاره خانه . ن ) [ ع - فا. ] (اِمر.) جای مخصوص بر بالای سردرهای بلند که هر صبح و شام در آنجا نقاره می نواختند


نقاره چی ( نقاره چی .) [ ع - تر. ] (ص مر.) نوازندة نقاره


نقاش (نَ قّ) [ ع . ] (ص .) 1 - صورتگر، چهره - پرداز. 2 - کسی که در و دیوار و جز آن را رنگ می کند، رنگ کار


نقاض (نِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گفتن سخنی مخا لف با گفتار پیشین . 2 - (اِمص .) خلاف - گویی


نقاط (نُ) [ ع . ] (اِ.) جِ نقطه


نقال (نَ قّ) [ ع . ] (ص .) افسانه گو، قصه خوان


نقاله (نَ قّ لِ) [ ع . نقالة ] (اِ.) ابزاری است درجه دار به شکل نیم دایره که برای اندازه گیری و ترسیم زوایا به کار برده می شود


نقاهت (نَ هَ) [ ع . نقاهة ] (مص ل .) دورة ضعف بعد از بیماری


نقاوت (نَ وَ) [ ع . نقاوة ] (مص ل .) 1 - پاکیزه گشتن . 2 - خالص شدن . 3 - نیکو گردیدن


نقاوه (نُ وَ یا وِ) [ ع . نقاوة ] (اِ.) برگزیده، منتخب


نقایص (نَ یِ) [ ع . نقائص ] (اِ.) جِ نقیصه ؛ کاستی ها، عیب ها


نقایه (نُ یَ) [ ع . نقائة ] (مص ل .) 1 - پاکیزه شدن . 2 - برگزیده شدن


نقب (نَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - (مص م .) سوراخ کردن . 2 - (اِ.) سوراخ و راه باریک در زیر زمین


نقباء (نُ قَ) [ ع . ] (اِ.) جِ نقیب


نقد (نَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) جدا کردن خوب و سره از بد و ناسره . ؛ نقد ادبی تشخیص معایب و محاسن اثری ادبی . 2 - پرداخت بهای کالا در همان هنگام خرید. مق نسیه . 3 - (اِ.) سکة فلزی، پول رایج


نقد کردن ( نقد کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - چک یا جنسی را به پول تبدیل کردن . 2 - مطرح کردن ضعف و قوت یک اثر


نقده (نَ د یا دَ) [ ازع . ] (اِ.) گل و بوته ای که با نخ مخصوص ابریشمی زری یا نقره ای روی پارچه های گرانبها می انداختند، نوعی رشتة فلزی نوار مانند وبسیار باریک از نوع گلابتون و سایر رشته های درخشان و زینتی که در یراق بافی و علاقه بندی و غیره به کار می رود


نقدگیر ( نقدگیر .) [ ع - فا. ] 1 - رشوه گیر، رشوت - خوار. 2 - (کن .) طالب دنیا


نقدینه (نَ نِ) (اِ.) پول نقد


نقر (نَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - کوبیدن . 2 - کنده - کاری کردن روی سنگ و چوب


نقرس (نِ رِ) [ ع . ] (اِ.) مرضی است مزمن و غالباً ارثی که به شکل التهاب مفصل شست پا به طور ناگهانی بروز می کند؛ داءالملوک


نقره (نُ رِ) (اِ.) فلزی است سفید رنگ و چکش خور که از معدن به دست می آید


نقره داغ ( نقره داغ .) (اِمر.) (عا.) جریمه و تاوان سخت (پولی ) که فراموش نشود


نقش (نَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) شکل کسی یا چیزی را کشیدن . 2 - (اِ.) صورت، شکل، تصویر. 3 - مسئولیتی که هنرپیشه یا بازیگر در صحنة نمایش به عهده دارد. 4 - نام یکی از انواع تصنیف ها در گذشته


نقش بر آب ( نقش بر آب . بَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) هر کار بیهوده و بی حاصل


نقش بر آب شدن ( نقش بر آب شدن . نقش بر آب شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) بی اثر شدن، بیهوده شدن


نقش بستن ( نقش بستن . بَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) شکل گرفتن، متصور شدن


نقش بند ( نقش بند . بَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) نقاش


نقش زدن ( نقش زدن . زَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) حیله کردن، رُل بازی کردن


نقشه (نَ ش ) [ ع . نقشة ] (اِ.) 1 - صفحة کاغذی که در آن شکل و اندازه و عوارض زمین یا قسمتی از سطح آن با مقیاس های مختلف و معین ترسیم شده است . 2 - طرح و صورت کار و عملی که در آینده باید انجام شود


نقشینه (نَ نِ یا نَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) اشیا گرانبها


نقص (نَ) [ ع . ] (اِ.) کمی، عیب، کاستی


نقصان (نُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) کاسته شدن، کم شدن . 2 - (اِ.) عیب، نقص


نقض (نَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - شکستن . 2 - ویران کردن، منهدم کردن . 3 - شکستن عهد و پیمان


نقط (نُ قَ) [ ع . ] (اِ.) جِ نقطه


نقطه (نُ ط ) [ ع . نقطة ] (اِ.) 1 - علامتی ریز و گرد و چهارگوش که در زیر یا روی بعضی از حروف الفبا می گذارند. 2 - محل، جا. 3 - مرکز. 4 - نکته . ج . نقاط . نقط . ؛ نقطه ی حرکت مبداء حرکت . ؛ نقطه ضعف هر یک از معایب شخص


نقطه چین ( نقطه چین .) [ ع - فا. ] (ص .) خط یا سطحی که از نقطه های متعدد تشکیل شده


نقطه گذاری ( نقطه گذاری . گُ) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - نقطه گذاشتن، اعجام . 2 - جدا کردن جمله ها و عبارت ها به وسیلة نقطه، ویرگول و غیره


نقل (نُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - مزة شراب، آن چه به عنوان مزه همراه شراب می خورند. 2 - نوعی شیرینی کمی کوچک تر از فندق که از شکر و دانه های معطر درست کنند. ؛ نقل و نبات تقسیم نکردن عبارتی دال بر این که مناقشه جدی است و نباید انتظار نرمی و مهربانی داشت


نقل (نَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) جابه جا کردن . 2 - بیان کردن سخن و مطلبی . 3 - قصه گفتن . 4 - (اِ.) داستان، قصه


نقل علی (نَ. عَ) (اِ.) (عا.) 1 - روستایی چشم و گوش بسته و جاهل به آداب و رسوم شهرنشینی و معاشرت . 2 - سرباز دهاتی


نقلی (نُ) [ ع - فا. ] 1 - (ص نسب .) منسوب به نقل . 2 - (عا.) کوچک و جالب و ظریف


نقلیه (نَ یُِ) (ص .) از عربی . آنچه مربوط به حَمل و نقل باشد


نقم (نِ قَ) [ ع . ] (اِ.) جِ نقمت


نقم (نَ قَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) عیب کردن، ناپسند داشتن . 2 - کینه کشیدن از کسی . 3 - (اِمص .) ناپسندی . 4 - کینه کشی


نقمت (نِ مَ) [ ع . نقمة ] (اِمص .) عقوبت، عذاب


نقود (نُ) [ ع . ] (اِ.) جِ نقد


نقوش (نُ) [ ع . ] (اِ.) جِ نقش


نقوع (نَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) سیراب شدن . 2 - (اِ.) آنچه در آب بخیسانند به منظور استفادة دارویی از آن


نقی (نَ یّ) [ ع . ] (ص .) پاک، پاکیزه، برگزیده


نقیب (نَ) [ ع . ] (ص .)پیشوا، رییس، مهتر قوم


نقیبت (نَ بَ) [ ع . نقیبة ] 1 - (اِ.) نفس . 2 - عقل، خرد. 3 - طبیعت، سرشت . 4 - (اِمص .) نفاذرای


نقیر (نَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) اصل و حسب . 2 - شیار روی هستة خرما. 3 - (ص .) حقیر، اندک


نقیر و قطمیر (نَ رُ قِ) [ ع . ] (اِمر.) کنایه از: چیز اندک و بی ارزش


نقیصه (نَ ص ) [ ع . نقیصة ] (اِ.) عیب، کاستی . ج . نقایص


نقیض (نَ) [ ع . ] (ص .) ضد، مخالف


نقیضه (نَ ض ) [ ع . نقیضة ] (اِ.) مؤنث نقیض . ج . نقائض


نقیع (نَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - چاه بسیار آب . 2 - آب ایستاده . 3 - آب سرد و گوارا. 4 - آب میوة خشک که آن را خیسانیده باشند. 5 - شیر خالص . 6 - ماست . 7 - بانگ و فریاد. 8 - شرابی که از مویز سازند


نلم (نَ) (ص .) خوب، زیبا


نلک (نِ یا نَ) (اِ.) آلوچة کوهی، زعرور، آلوچه سگک


نم (نَ) [ په . ] (اِ.) 1 - رطوبت . 2 - قطره . 3 - آب اندک . ؛ نم پس ندادن (عا.) خسیس بودن، بخیل بودن


نم نم (نَ. نَ) (اِمر.) ریزریز، آهسته آهسته


نم نمک (نَ. نَ مَ) (ق مر.) اندک اندک


نم کرده (نَ. کَ د) (ص مف .) 1 - رطوبت کشیده، اندکی آب زده . 2 - (کن .) (عا.) رفیقه، معشوقه


نم کشیدن (نَ. کِ دَ) (مص ل .) 1 - رطوبت دیدن . 2 - کنایه از: بی اثر شدن، فاقد قدرت شدن


نما (نَ یا نُ) (اِ.) 1 - قسمت خارجی ساختمان . 2 - (اِفا.) در ترکیب به معنی «نماینده » (که می نمایاند) می آید: «رونما»، «قبله نما»، «بدن نما». 3 - صورت ظاهری


نماء (نَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - زیاد شدن . 2 - بالیدن، رشد کردن


نماد (نَ) (اِ.) 1 - نماینده، سَمبُل . 2 - مظهر، نشانه . 3 - علامت


نمادین ( نمادین . ) (ص نسب .) آن چه به عنوان نماد به کار برده می شود، سمبلیک


نمار (نَ یا نُ) [ ع . ] (اِ.) اشاره و ایما


نماز (نَ) [ په . ] 1 - عبادت، پرستش . 2 - عبادت مخصوص مسلمانان که به طور وجوب پنچ بار در ش بانه روز ادا کنند


نماز بردن ( نماز بردن . بُ دَ) (مص ل .) تعظیم کردن


نماز خفتن ( نماز خفتن خُ تَ) (اِمر.) نماز عشاء


نماز پسین (نَ ز پَ) (اِمر.) نماز عصر


نماز پیشین ( نماز پیشین پِ) (اِمر.) نماز ظهر


نمازخانه ( نمازخانه . نِ) (اِمر.) 1 - جایی که در آن نماز خوانند. 2 - محلی در کلیسا یا کاخ مسیحیان که برای خواندن دعا اختصاص دهند


نمازگزاردن ( نمازگزاردن . گُ دَ) (مص ل .) به جای آوردن نماز


نمازی ( نمازی .) (ص نسب .) 1 - نماز گزارنده . 2 - پاک، پاکیزه


نمام (نَ مّ) [ ع . ] (ص .) سخن چین، غماز


نماهنگ (نَ هَ) (اِمر.) تصویر و قطعه ای موسیقی با یا بدون کلام که در هم تلفیق شده باشد


نمایان (نَ) (ص فا.) ظاهر، هویدا، آشکار


نمایاندن (نَ دَ) (مص م .) نشان دادن، آشکار ساختن


نمایش (نَ یا نُ یِ) (اِمص .) 1 - چیزی را به تماشا گذاشتن . 2 - تئاتر


نمایشنامه (نَ یِ مِ) (اِمر.) نوشته ای که برای بازی کردن در تماشاخانه تحریر شود؛ پیس


نمایشگاه (نَ یِ) (اِمر.) جایی که کالاهای بازرگانی، صنعتی یا محصولات کشاورزی به نمایش گذارده شود


نماینده (نُ یا نَ یَ د) (ص فا.) 1 - نشان دهنده . 2 - وکیل مردم در مجلس . 3 - کسی که از طرف کس دیگر برای مذاکره در امری یا انجام کاری معین شده باشد


نمایندگی (نُ یا نَ یَ د) (حامص .) 1 - عامل بودن، 2 - وکالت در مجلس . 3 - آژانس


نمایه (نَ یِ) (اِ.) فهرستی (از آگاهی های کتاب شناسی یا مراجع و مآخذ) که معمولاً براساس حروف الفبایی در پایان یا آغاز کتابی مرتب شده باشد


نماییدن (نَ دَ) (مص م .) نمودن، نشان دادن


نمد (نَ مَ) [ په . ] (اِ.) فرش مانندی که از مالیدن پشم و کرک درست می شود


نمدزین ( نمدزین .) (اِمر.) نمدی که بر پشت اسب و زیر زین افکنند. تکلتو و آدرم و آدرمه نیز گویند


نمدمال ( نمدمال .)(ص فا.)کسی که شغلش درست کردن نمد است


نمدین ( نمدین .) (ص نسب .) ساخته شده از نمد


نمر (نَ مِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پلنگ . 2 - یوزپلنگ . ج . نمار، نمور


نمرق (نَ رَ یا نِ رِ یا نُ رُ) [ ع . ] (اِ.) متکا، بالش . ج . نمارق


نمره (نُ رِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - شماره و عدد. 2 - عددی که معرف معلومات شاگرد یا دانشجوست . 3 - حمام های خصوصی گرمابه های عمومی


نمس (نِ) [ ع . ] (اِ.) راسو


نمش (نَ مِ) [ ع . ] (ص .) 1 - گاو نر چپار، گاو کوهی . 2 - شتری که در سپل آن نشانه ایی باشد سوای «اثره » که بر روی زمین ظاهر گردد


نمش (نَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دروغ گفتن . 2 - سخن چینی کردن . 3 - (اِمص .) دروغ، کذب . 4 - سخن چینی


نمش ( نمش .) [ ع . ] (اِ.) خط های کف دست و پیشانی


نمش (نَ مَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) خال های سفید و سیاه یا نقطه های پوست گاو و جز آن، مخالف رنگ آن . 2 - (مص ل .) ابلق شدن، چپار شدن


نمشک (نَ مَ یا نِ مِ) (اِ.) سرشیر، مسکه


نمط ( نمط .) [ معر. ] (اِ.) نوعی فرش


نمط (نَ مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - روش، طریقه . 2 - طرح


نمل (نَ) [ ع . ] (اِ.) مورچه . ج . نمال


نمناک (نَ) (ص .) مرطوب، دارای رطوبت


نمنم (نَ نَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) نقش کردن . 2 - زینت دادن . 3 - (اِ.) در فارسی منجوق های ریزریز که به وسیلة آن ها قاب قرآن و سرمه دان و جای مهر نماز و غیره را تزیین می کردند


نمو (نُ مُ وّ) [ ع . ] (اِمص .) بالیدگی، روییدگی


نمود (نُ) (اِ.) 1 - نشان، علامت . 2 - جلوه، جلال، رونق


نمودار (نُ یا نَ) [ په . ] 1 - (ص فا.) پدیدار، هویدا. 2 - (اِ.) جدولی که مقدار صعود و نزول چیزی را نشان دهد


نمودن (نُ یا نَ دَ) [ په . ] 1 - (مص ل .) هویدا شدن، آشکار شدن . 2 - (مص م .) آشکار کردن، ظاهر کردن . 3 - (عا.) خسته کردن، کلافه کردن


نموده (نُ د) (ص مف .) 1 - نشان داده . 2 - آشکار کرده، فاش شده


نمور (نَ) (ص .) نمناک، مرطوب


نمون (نُ) 1 - (اِ.) مَثَل، مانند. 2 - اشاره، رمز. 3 - (ص فا.) نماینده، رهنمون


نمونش (نُ نِ) 1 - (اِمص .) راهنمایی . 2 - (اِ.) نمودار


نمونه (نَ یا نُ نِ) (اِ.) 1 - مثل، مانند. 2 - مقدار کمی از چیزی که به کسی نشان دهند. 3 - سرمشق، الگو


نمچ (نَ) (اِ.) نم، رطوبت


نمک (نَ مَ) (اِ.) مادة سپیدی است که به آسانی سوده می گردد و در آب حل می شود و آن را از آب دریا و معدن به دست می آورند. ؛ نمک به حرام (عا.) ناسپاس، حق ناشناس . ؛ نمک را خوردن و نمکدان را شکستن کنایه از: به ولی نعمت خود خیانت کردن


نمک زار (نَ مَ) (اِمر.) 1 - جایی که در آن نمک بسیار است، شوره زار. 2 - معدن نمک


نمک سود ( نمک سود .) (ص مف .) گوشت یا هر چیز دیگر که آن را در نمک خوابانده باشند


نمک شناس ( نمک شناس . ش ) (ص فا.) سپاس گزار، وفادار


نمک نشناسی ( نمک نشناسی . نَ) (حامص .) ناسپاسی


نمک پرورده ( نمک پرورده . پَ وَ د) (ص مف .) کسی که با خرج دیگری پرورش یافته باشد


نمک گیر شدن (نَ مَ. شُ دَ) (مص ل .)(عا.) نان و نمک کسی را خوردن و مرهون آن شخص شدن


نمکدان ( نمکدان .) (اِمر.) 1 - ظرفی شیشه ای، بلورین و غیره که در آن نمک کنند. 2 - (کن .) دهان معشوق . 3 - (عا.) شخص با ملاحت


نمکین (نَ مَ) (ص نسب .) 1 - شور، نمک زده . 2 - ملیح، زیبا


نمید (نُ) (ص .) ناامید، مأیوس


نمیدن (نَ دَ) (مص ل .)1 - نم کشیدن . 2 - توجه کردن و میل نمودن به سوی کسی یا چیزی


نمیدن (نُ دَ) (مص ل .) ناامید شدن، مأیوس گشتن


نمیده (نَ د) (ص مف .) نم کشیده، مرطوب شده


نمیق (نَ) [ ع . ] (ص .) 1 - نوشته (شده ). 2 - نقش شده


نمیقه (نَ قَ یا قِ) [ ع . نمیقة ] (ص .) 1 - نوشته (شده ). 2 - نقش شده


نمیم (نَ) [ ع . ] (اِمص .) سخن چینی


نمیمت (نَ مِ مَ) [ ع . نمیمة ] (اِمص .) سخن چینی، دو به هم زنی


ننر (نُ نُ) (ص .) (عا.) لوس، زیاده از حد عزیز داشته شده


ننه (نَ نِ) (اِ.) (عا.) مادر، مادربزرگ


ننو (نَ) (اِ.) (عا.) نوعی گهواره ساخته شده از پارچه یا چرم که دو طرف آن را با طناب به دو درخت یا دیوار متصل کنند


ننگ (نَ) [ په . ] (اِ.) 1 - آبرو، حرمت . 2 - بد - نامی، بی آبرویی


ننگ داشتن ( ننگ داشتن . تَ) (مص ل .) شرم داشتن


ننگین ( ننگین .) (ص نسب .) شرم آور


نه (نِ) (اِ.) شهر، آبادی


نه (نَ) [ په . ] (حر.) حرف نفی . مق بلی


نه حواس (نُ. حَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) پنج حواس ظاهر و چهار حواس باطن (به استثنای حس مشترک .) 1


نه و نو کردن (نَ هُ. کَ دَ) (مص ل .) (عا.) مخالفت کردن، بهانه آوردن برای انجام ندادن کاری


نهاب (نِ) [ ع . ] (مص م .) غارت کردن


نهاد (نِ یا نَ) (اِ.) 1 - طبیعت، سرشت، ذات . 2 - نژاد، نسب . 3 - رسم، روش


نهادن (نِ یا نَ دَ) (مص م .) 1 - نشاندن، نصب کردن . 2 - قرار دادن


نهاده (نَ د) (ص مف .) 1 - جای داده . 2 - نصب شده . 3 - مقرر. 4 - معاهده بسته . 5 - فرض کرده


نهار (نَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - روز. 2 - غذای ظهر


نهار (نِ یا نَ) (اِ.) 1 - کاهش، کاستی . 2 - کاهش تن، لاغری


نهاری (نَ) (ص نسب . اِمر.) طعامی که بدان ناشتا کنند


نهاز (نِ) (اِ.) ترس، بیم


نهاز (نُ) (اِ.) بُز پیشرو گله، بزی که پیشاپیش گله حرکت می کند


نهازی (نُ) (حامص .) پیشوایی، رهبری


نهازیدن (نِ دَ) (مص ل .) ترسیدن


نهال (نِ) (اِ.) درخت جوان نورسته


نهاله (نِ لِ) (اِ.) 1 - شاخة درخت یا چوبی که شکارچی برای راندن شکار به سوی دام از آن استفاده می کند. 2 - شکار، صید


نهاله (نَ لَ یا لِ) [ مغ .؟ ] (اِ.) نوعی مالیات یا عوارض (ایلخانان )


نهاله گاه ( نهاله گاه .)(اِمر.) شکارگاه، کمینگاه صیاد


نهالی (نِ) (اِ.) تُشک، بستر


نهامین (نَ) (اِ.) آهنگر، حداد


نهان (نِ) [ په . ] 1 - (ص .) نهفته، پنهان . 2 - (ق .) سری، پنهانی


نهان خانه ( نهان خانه . نِ)(اِمر.)1 - خلوت خانه، جایی که در آ ن چیزی را پنهان کنند. 2 - مقبره، گور


نهان دانگان ( نهان دانگان . نِ) (اِمر.) به دسته ای از گیاهان گفته می شود که در آن ها تخمک در داخل برگچة بسته ای قرار دارد. این گیاهان به دو گروه تک لپه ای ها و دولپه ای ها تقسیم می شوند


نهانزاد (نِ) (اِ.) گیاه هایی که دارای ریشه و ساقه و برگ می باشند و گل ندارند


نهانی (نِ) (ص نسب .) پنهانی، سری


نهایت (نِ یَ) [ ع . نهایة ] (اِ.) پایان، انتها


نهایی (نَ) (ص نسب .) پایان، آخر


نهب (نَ) [ ع . ] (اِ.) غارت، تاراج . ج . نهاب


نهبوغ (نُ) [ ع . ] (اِ.) نوعی کشتی دراز تندرو


نهج (نَ) [ ع . ] (اِ.) راه، روش، طریقه


نهد (نَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - هرچیز برآمده و مرتفع . 2 - پستان


نهر (نَ) [ ع . ] (اِ.) جوی، رودخانه . ج . انهار، نهور


نهره (نَ رِ) (اِ.) ابزاری که با آن دوغ را بزنند تا کره را از دوغ جدا کنند


نهزت (نُ زَ) [ ع . نهزة ] (اِ.) 1 - فرصت . 2 - صید. ج . نهز


نهشل (نَ شَ) (اِ.) 1 - شقاقل . 2 - گرگ . 3 - پیر، پیری که به رعشه و لرزه افتاده باشد


نهضت (نِ ضَ) [ ع . نهضة ] (اِمص .) جنبش، قیام


نهفتن (نُ یا نِ هُ تَ) [ په . ] 1 - (مص م .) پنهان کردن . 2 - (مص ل .) پوشیده شدن، پنهان شدن


نهفته (نُ هُ تِ) (ص مف .) پنهان، پوشیده


نهل (نَ هَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - آشامیدن، نوشیدن آب . 2 - تشنه شدن


نهمار (نِ یا نَ) 1 - (ص .) بزرگ، عظیم . 2 - بسیار، فراوان . 3 - (ق .) کاملاً، واقعاً. 4 - پیوسته، همیشه


نهمت (نَ مَ) [ ع . نهمة ] (اِ.) 1 - نیاز، آرزو. 2 - همت و کوشش بسیار در امری


نهنبان (نَ یا نُ هُ) (اِ.) سرپوش که روی دیگ، کوزه و مانند آن بگذارند


نهنبن (نَ هَ بَ) (اِ.) درپوش، سرپوش


نهنبیدن (نِ هَ دَ) (مص م .) پوشیدن، پنهان کردن


نهنبیده (نِ هَ د) (ص مف .) پنهان، پوشیده، مخفی


نهنج (نِ هَ) (اِ.) جوال، جوالی که از مو یا پشم بافته شده باشد


نهندره (نِ هَ دَ رِ) (اِمر.) نهان خانه، مخزن


نهنگ (نَ یا نِ هَ) (اِ.) بالن، نوعی ماهی بسیار بزرگ دریایی


نهور (نُ) (اِ.) 1 - چشم، نگاه . 2 - منظر


نهوض (نُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - برخاستن . 2 - حرکت کردن، کوچ کردن


نهی (نَ) [ ع . ] (مص م .) بازداشتن، ممانعت


نهیب (نَ یا نِ) [ په . ] (اِ.) 1 - ترس، بیم . 2 - هیبت، عظمت . 3 - آواز مهیب، تشر


نهیب دادن ( نهیب دادن . دَ) (مص ل .) (عا.) نعره کشیدن، فریاد زدن


نهیدن (نَ یا نِ دَ) (مص م .) گذاشتن، نهادن


نهیق (نَ) [ ع . ] (اِ.) بانگ خر


نهیلیسم (نِ) [ لا . ] (اِ.) هیچ انگاری ؛ برگرفته از «نیهیل » لاتین به معنای هیچ . این مکتب فلسفی منکر هر نوع ارزش اخلاقی و شک مطلق و نفی «وجود» است


نهیه (نُ یَ یا یِ) [ ع . نهیة ] (اِ.) عقل، خرد. ج . نهی


نو (ص .) [ په . ] (ص .) تازه، جدید


نو (نَ یا نُ) (اِمص .) 1 - ناله . 2 - جنبش، حرکت . 3 - لرزه، لرزش


نوآموز (نُ)(ص فا.) 1 - کودک تازه به دبستان رفته . 2 - کسی که تازه به یاد گرفتن کار یا هنری مشغول شده


نوئل (ئِ) [ فر. ] (اِ.) بیست و پنجم دسامبر عید میلاد مسیح


نوا (نَ) [ په . ] (اِ.) 1 - نغمه، سرود. 2 - مال، دارایی . 3 - نام مقامی از دوازده مقام موسیقی . 4 - گرو، گروگان . 5 - رونق


نوا کردن (نَ. کَ دَ) (مص ل .) دستگیری کردن، کمک کردن


نواب (نَ وّ) [ ع . ] 1 - (ص .) بسیار نیابت کننده . 2 - (اِ.) عنوانی که در زمان صفویه و قاجار به شاهزادگان اطلاق می شد


نواب (نُ وّ) [ ع . ] (اِ.) ج . نائب ؛ وکیل ها، گماشتگان


نوابغ (نَ ب) [ ع . ] (ص .) جِ نابغه


نواجد (نَ جِ) [ ع . ] (اِ.) دندان های پس از دندان نیش


نواحی (نَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ناحیه  - کناره ها، کرانه ها. 2 - اطراف شهر و ده . 3 - حدود یک خط، حوزه


نواخانه (نَ نِ) (اِمر.) زندان، محبس


نواخت (نَ) (مص م .) نک . نواختن


نواختن (نَ تَ)(مص م .) 1 - نوازش کردن، دلجویی کردن . 2 - ساز زدن . 3 - زدن، کتک زدن


نوادر (نَ د) [ ع . ] (اِ.) جِ نادره ؛ چیزهای کمیاب و نادر


نواده (نَ د) (اِ.) نبیره و فرزندزاده


نوار (نَ وّ) [ ع . ] (ص .) تابان


نوار (نَ) (اِ.) 1 - رشته ای پهن مانند تسمه که از پشم یا پنبه یا ابریشم می بافند. 2 - رشتة باریک مغناطیسی شده مانند: نوار ضبط صوت یا ویدئو. 3 - ناحیة باریک و دراز از یک سرزمین . 4 - هر چیز که به شکل رشته ای باریک درآمده


نوارچسب ( نوارچسب . چَ) (اِمر.) ورقة باریک نوار - مانند که مطالبی روی آن چاپ کنند و بر سر بطری و جز آن می چسبانند؛ باندرل


نوازش (نَ ز) (اِمص .) 1 - مهربانی، شفقت . 2 - نواختن آلت موسیقی


نوازش گر ( نوازش گر . گَ) (ص فا.) نوازش کننده، نوازنده


نوازنده (نَ زَ د) (ص فا.) 1 - نوازش کننده . 2 - آن که ساز می زند


نوازیدن (نَ دَ) (مص م .) نواختن و به مراد رسانیدن


نواس (نَ وّ) [ ع . ] (ص فا.) لرزنده، مضطرب


نواس (نُ) [ ع . ] (اِ.) عنکبوت، تار عنکبوت


نواسته (نُ تَ یا تِ) (اِ.) = نواشته : دیواری که از خشت و آجر برآورده باشند


نواسه (نَ س ) (اِ.) نبیسه، نبسه ؛ نبیره، فرزندزاده، دخترزاده


نواصی (نَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ناصیه


نوافل (نَ فِ) [ ع . ] (اِفا. ص .) جِ نافله ؛ نمازهای سنت که واجب نباشد، نمازهای مستحب


نواقص (نَ قِ) [ ع . ] (اِ.) جِ ناقص


نواقل (نَ قِ) [ ع . ] (ص .) جِ ناقله


نواقیس (نَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ناقوس


نوال (نَ) [ ع . ] (اِ.) دهش، بخشش


نواله (نَ لِ) (اِ.) 1 - گلولة خمیر. 2 - مقداری از خوراک که برای کسی کنار گذارند


نواله پیچ ( نواله پیچ .) (ص فا.) 1 - لقمه دهنده . 2 - احسان کننده


نوامبر (نُ) [ فر. ] (اِ.) ماه یازدهم از تقویم فرنگی


نوامیس (نَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ناموس


نوان (نَ) (ص فا.) 1 - لرزان، جنبان . 2 - نالان . 3 - سست، ناتوان


نوان (نَ) (ص فا.) خرامان


نوانخانه (نَ نِ) (اِمر.) فقیرخانه


نوانی (نَ) (اِمص .) لاغری، ضعیفی


نوانیدن (نَ دَ) (مص م .) 1 - جنباندن . 2 - به گریه و ناله درآوردن


نواهی (نَ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ ناهیه


نواگر (نَ گَ) (ص شغل .) 1 - مطرب، آواز - خوان، خواننده . 2 - ناله کننده، نالان


نوایب (نَ یِ) [ ع . نوائب ] (اِ.) جِ نائبه ؛ پیش - آمدها، حوادث


نوایر (نَ یِ) [ ع . نوائر ] (اِ.) جِ نائره


نوباوه (نُ وِ) (اِمر.) 1 - نو پدید آمده، نو رسیده . 2 - کودک، نوزاد. ج . نوباوگان


نوبت ( نوبت .) (اِ.) نقاره، طبل بسیار بزرگی که در ساعات معین از شبانه روز می نواختند


هراس (هَ) (اِ.) بیم، ترس


نوبت (نُ بَ) [ ع . نوبة ] (اِ.) 1 - بار، دفعه، کرت . ج . نوب . 2 - وقت، هنگام .3 - خیمه، خیمة پاسبانی . 4 - پاس، نگهبانی . 5 - هر کاری که به طور متناوب انجام شود


نوبت خانه ( نوبت خانه . نِ) (اِمر.) نقاره خانه


نوبتی ( نوبتی .) [ ع - فا. ] 1 - (ص نسب .)نقاره چی . 2 - پاسبان . 3 - خیمه، بارگاه . 4 - (عا.) از روی نوبت، به نوبت


نوبر (نُ بَ) (اِمر.) 1 - میوة نورس . 2 - هرچیز که تازه پدید آمده


نوبر کردن ( نوبر کردن . کَ دَ) (مص م .) میوة نو رسیده خوردن


نوبه (نُ ب) [ ع . نوبة ] (اِ.) 1 - نوبت . 2 - تب کردن یک روز در میان یا چند روز در میان


نوبه دزده (نُ ب دُ د) (عا.) نوعی تب نوبه ای و لرز که کاملاً ظاهر نیست و به صورت مورمور با عوارض خفیف دیگر از قبیل زرد شدن چهره و لاغری و غیره بروز می کند


نوبهار (نُ بَ) (اِمر.) 1 - آغاز فصل بهار. 2 - نام آتشکده ای در بلخ


نوبهاری ( نوبهاری .) 1 - (ص نسب .) منسوب به نو - بهار. 2 - (اِ.) نام نوایی از موسیقی


نوترون (نُ رُ) [ فر. ] (اِ.) از ذرات بنیادی که فاقد بار الکتریکی هستند و با پروتون در ساختمان هستة اتم ها شرکت دارند


نوجبه (نَ جَ بَ) (اِ.) سیلاب، سیل


نوحه (نُ حِ) [ ع . نوحة ] (اِ.) زاری، ناله


نوخاسته (نُ تِ) (ص مف ) نوجوان


نوخط (نُ خَ) (ص مر.) نوجوان، کسی که تازه صورتش مو درآورده


نود (نَ وَ) [ په . ] عددی است معادل 9 بار 10، (90)


نوداران (اِ.)نودران، نودرانه ؛ انعام، شاگردانه


نوده (نَ دَ یا د) (اِ.) نبیره، فرزندزاده


نور [ ع . ] (اِ.) 1 - روشنایی، فروغ . مق تاریکی، ظلمت . 2 - شعاع . 3 - قدرت دید، سو. 4 - سورة بیست و چهارم از قرآن کریم . 5 - رونق، جلوه


نور (نَ یا نُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شکوفة سپید. 2 - شکوفه . 3 - غنچه . ج . انوار


نوراسپهبد (اِ پَ بُ) (اِ.) فره کیانی، روح انسانی


نورافکن (اَ کَ) (اِ.) چراغ های برق پرنور که برای روشن ساختن محوطه های وسیع به کار برده می شود، پروژکتور


نورانی (ص نسب .) منسوب به نور، دارای نور، منور. مق ظلمانی


نوراهان (اِ.) نک . نورهان


نورد (نَ وَ) (اِ.) 1 - میل یا چوب استوانه ای شکل که در ماشین چاپ به کار رود و مرکب را روی صفحه می کشد. 2 - پیچ و تاب، چین و شکن . 3 - چوبی استوانه ای که به وسیلة آن خمیر را پهن می کنند


نورد ( نورد .) (ص فا.) در ترکیب با بعضی واژه ها، معنای «طی کننده » می دهد، مانند: کوه نورد، صحرانورد


نوردن (نَ وَ دَ) (مص م .) نک . نوردیدن


نورده (نَ وَ د) 1 - (ص مف .) قباله، طومار پیچیده شده . 2 - (اِ.) پیراهن


نوردیدن (نَ وَ دَ) (مص م .) 1 - پیچیدن، تا کردن . 2 - پیمودن


نوردیده (نَ وَ د)(ص مف .)1 - تا کرده، پیچیده . 2 - طی شده


نورس (نُ رَ) (ص مف .) نو رسیده، جوان


نورعلی نور (عَ لا) [ ع . ] (اِمر.)1 - روشنایی بر روشنایی . 2 - (کن .) دارای مزیتی علاوه بر مزیت سابق


نورماتیف (نُ) [ فر. ] (ص .) علوم دستوری، مانند منطق و اخلاق که مبانی آنها بر دستور و قواعد موضوعه استوار است


نورنجه (نَ رَ جِ) (اِ.) تالاب، استخر


نوره (رِ) [ ع . نورة ] (اِ.) واجبی، مخلوطی از زرنیخ و آهک که برای زدودن موهای بدن به کار می رود


نوره کشیدن (رِ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) (عا.) مالیدن نوره به بدن، واجبی کشیدن


نورهان (نَ رَ) (اِ.) 1 - سوغات، ره آورد. 2 - مژدگانی


نوروز (نُ) [ په . ] (اِمر.) 1 - روز نو، روز تازه . 2 - روز اوّل فروردین که بزرگترین جشن ملی و آغاز سال نو ایرانیان است آن گاه که روز و شب برابر گردد، عید


نوروز (نِ رُ) [ فر. ] (اِ.) بیماری عصبی و اختلال روحی بدون وجود ضایعة عصبی مشهود در ساختمان رشته های عصبی و مراکز اعصاب . این بیماری به صور مختلف از قبیل حملة غش (هیستری ) و ضعف شدید اعصاب (نوراستنی ) و غیره مشاهده می شود، اختلال عصبی، بیماری عصبی


نوروز بزرگ ( نوروز بزرگ . بُ زُ) (اِمر.) از نواها و آهنگ های موسیقی قدیم


نوروز کوچک ( نوروز کوچک . چَ) (اِمر.) از نواها و آهنگ های موسیقی قدیم


نوروزی ( نوروزی .) (ص .) عیدی


نوز (ق .) مخفف هنوز


نوزاد (نُ) (ص مف .) کودکی که تازه به دنیا آنده


نوزده (دَ) [ په . ] (اِ.) عدد نه به علاوة ده، عدد اصلی بین هیجده و بیست، (19)


نوس (اِ.) قوس قزح، رنگین کمان 1


نوساز (نُ) 1 - (ص فا.) آن که چیزی را تجدید و تعمیر کند. 2 - (ص مف .) نوساخته، تازه ساز


نوسان (نَ وَ) [ ع . ] (مص ل .) جنبش، حرکت، حرکت چیزی در جای خود


نگاری (ن ) (اِ.) وسیله ای که با آن شیرة تریاک را می کشند


نوستالژی (نُ لُ) (اِمص .) دلتنگی به سبب دوری از وطن یا دلتنگی حاصل از یادآوری گذشته های درخشان یا تلخ و شیرین


نوسنگی (نُ. سَ) (اِمر.) دوران پیش از تاریخ که انسان ابزارهای سنگی می ساخته


نوسه (س ) (اِ.) قوس قزح، رنگین کمان


نوش (اِ.)1 - هرچیز نوشیدنی .2 - شهد، انگبین . 3 - نوش دارو، پادزهر. 4 - خو شگوار


نوش خند (خَ) (اِمر.) تبسم، شکرخند


نوش خوار (خا) (ص فا.) شادخوار، چیزی را با لذت خوردن


نوش لب (لَ) (ص مر.) شیرین لب، نوشین لب


نوش لبینا (لَ) (اِ.) نام نوایی از موسیقی


نوشابه (ب) (اِمر.) 1 - آب حیات . 2 - مشروب الکلی . 3 - آب گوارا 1


نوشاد (نَ) (ص .) تازه داماد، جوانی که تازه داماد شده


نوشادر (دُ) (اِ.) نک . نشادُر


نوشاندن (دَ) (مص م .) نوشانیدن


نوشانوش (اِمر.) به یکدیگر «نوش باد» گفتن هنگام شراب خواری


نوشانیدن (دَ) (مص م .) آشامیدن


نوشت (نِ وِ) (اِمص .) عمل نوشتن، نوردیدن، پیچیدن


نوشت افزار ( نوشت افزار . اَ) (اِمر.) لوازم نوشتن از کاغذ و قلم و مداد و غیره، لوازم التحریر


نوشتار ( نوشتار .) (اِ.) آن چه نوشته شود، نوشته


نوشتن (نَ یا نِ وِ تَ) (مص م .) 1 - تحریر کردن . 2 - درنوردیدن، پیچیدن


نوشته (نِ وِ تِ) 1 - (اِمف .) تحریر شده . 2 - (اِ.) نامه، مراسله . 3 - رسید، سند


نوشدارو (اِمر.) پادزهر، داروی شفابخش


نوشنجه (شَ جِ) (ص .) گوارا، نوشین


نوشه (شَ یا ش) (ص .) 1 - انوشه، جاوید، پایدار. 2 - خوشحال، شادمان . 3 - خوشبخت، سعادتمند


نوشیدن (دَ) (مص م .) آشامیدن


نوشین (ص .) شیرین، گوارا


نوشین روان (رَ) (اِمر.) روان شیرین، جان شیرین


نوشینه (نِ) (ص نسب .) 1 - شراب گوارا. 2 - نوایی از موسیقی قدیم


نوع (نُ) [ ع . ] (اِ.) گونه، قسم . ج . انواع


نوعروس ( نوعروس . عَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) دختری که تازه عروس شده


نوغان (نُ) (اِ.) تخم کرم ابریشم یا خود کرم


نوف (نَ یا نُ) [ ع . ] (اِ.) کوهان بلند (شتر). ج . انواف


نوف (اِ.) پژواک، صدایی که از کوه برمی گردد


نوفه (فِ) (اِ.) شور و غوغا، بانگ و فریاد


نوفیدن (دَ) (مص ل .) 1 - پژواک، بازگشتن صدا. 2 - فریاد کردن، بانگ کردن


نول (اِ.) 1 - گرداگرد دهان . 2 - منقار مرغ . 3 - بینی . 4 - لوله و گردن صراحی


نوم (نَ) [ ع . ] (اِ.) خواب


نومید (نُ) (ص .) ناامید، مأیوس


نون [ ع . ] (اِ.) ماهی


نون (ق .) اکنون


نون (اِ.) 1 - چاه زنخدان . 2 - تنة درخت


نون (حر.) بیست و نهمین حرف از حروف الفبای فارسی


نوند (نَ وَ) 1 - (اِ.) پیک، نامه بر. 2 - (ص .) تیزرو، تندرو


نونهال (نُ. نِ) (اِمر.) 1 - نهال تازه، درخت جوان . 2 - کنایه از: کودک، خردسال


نونوار (نُ. نَ) (ص مر.) (عا.) کسی که تازه به مالی رسیده و به آراستن سر و وضع ظاهر خود پرداخته باشد


نوه (نَ وِ) (اِ.) فرزندزاده، نبیره


نوول (وِ) [ فر. ] (اِ.) داستان بلند، قصه


نوپا (نُ) (ص مر.) (عا.) کودک تازه به راه افتاده


نوپان (نُ) (اِ.) سبدی که از شاخه های درخت بید بافند


نوپرداز (نُ. پَ) (ص فا.) 1 - آن که چیزی نو آورد. 2 - شاعری که به سبک نو شعر گوید


نوچ (ص .) (عا.) 1 - چسبناک، چسبناکی ناشی از شیرینی . 2 - کاج


نوچه (نُ چِ) (اِمصغ .) 1 - جوان، کم سن . 2 - پهلوان کم سن و تازه کار


نوژ (اِ.) درخت کاج و صنوبر


نوژان (اِ.) نعره، فریاد، بانگ بلند


نوک (اِ.) 1 - سر هر چیزی . 2 - منقار مرغ


نوکر (نُ کَ) (ص .) خدمتکار مرد، چاکر


نوکیسه (نُ س ) (ص مر.) کنایه از: کسی که تازه درآمدی پیدا کرده است


نوگند (نُ گَ) (ص مر.) نورسته، نوخاسته


نوی (نِ) (اِ.) نک . نُبی


نویان (اِ.)مأخوذ از مغولی به معنای شاهزاده، امیر


نوید (نَ) (اِ.) 1 - خبر خوش، بشارت . 2 - وعدة نیک


نویدن (نَ دَ) (مص ل .) 1 - نالیدن، زاری کردن . 2 - جنبیدن، لرزیدن


نویز (نُ یْ) [ فر. ] (اِ.) صدای بیش از حد هواگرد که موجب آزار باشد، سر و صدا. (فره )


نویسنده (نِ سَ د) (ص فا.) 1 - آن که می نویسد، کاتب . 2 - منشی


نوین (نَ یا نُ) (ص نسب .) تازه، نو


نویچ (نَ) (اِ.) عشقه


نپتون (نِ) [ فر. ] (اِ.) هشتمین سیاره از منظومة شمسی است . حجم آن 57 برابر زمین می باشد که هر 165 سال یک بار به دور خورشید و هر 15 ساعت و 48 دقیقه، یک بار به دور خود می گردد


نپخته (نَ پُ تِ) (ص مف .) 1 - پخته نشده . 2 - کال، نارس . 3 - کنایه از: بی تجربه و ناآزموده


نپشتن (ن پِ تَ) [ په . ] (مص م .) نوشتن


نچ (نُ) (اِصت .) (عا.) 1 - آوایی که به علامت عدم قبول یا تأسف از کاری از دهان برآورند. 2 - نه، خیر


نچ نچ کردن (نُ نُ. کَ ردَ) (مص ل .) 1 - تأسف خوردن بر هر کاری . 2 - خرده گیری کردن


نچسب (نَ چَ) (ص فا.) (عا.) آن که شخص از معاشرت با او احساس ملال کند، نادلپسند.


نژاد (نِ) (اِ.) 1 - اصل، نسب، گوهر. 2 - اصیل، نژاده


نژاده (نِ یا نَ د) (ص .) اصیل، نجیب


نژغار (نَ) (اِ.) بانگ، فریاد، نعره


نژم (نِ یا نُ) (اِ.) نک نزم


نژند (نَ یا نِ ژَ) (ص .) 1 - مهیب و سهمگین . 2 - افسرده، اندوهگین . 3 - خشمگین . 4 - پست


نژنگ (نَ ژَ) (اِ.) دام، تله


نژه (نَ ژِ) (اِ.) 1 - شاخة درخت . 2 - چوبی که سقف خانه را با آن پوشش دهند


نژیدن (نَ دَ) (مص م .) بیرون کشیدن، بیرون آوردن


نک (نُ) (اِ.) منقار مرغ، نوک


نک (نَ) (ق .) 1 - اینک، اکنون . 2 - بل، بلکه


نک و نال (نِ کُ) (اِمر.) (عا.) 1 - ناله و زاری، شکوه و شکایت . 2 - اظهار درد زن حامله در موقع نزدیکی زایمان


نکاب (نِ) = نکاب . نکاف : (اِ.) دستکش پوستی که میرشکاران بر دست کنند تا بتوانند باز و شاهین و جز آن ها را در دست گیرند، بهله


نکات (نِ) [ ع . ] (اِ) جِ نکته


نکاح (نِ) [ ع . ] (مص م .) ازدواج، زناشویی


نکاف (نُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - آماس بناگوش . 2 - آماسی است در بن زنخ شتر. 3 - بیماری ای است در حلق شتر


نکال (نَ) [ ع . ] (اِ.)1 - عقوبت، عذاب . 2 - اشتهار به فضیحت و رسوایی


نکال کردن ( نکال کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) عقوبت کردن، عذاب کردن


نکایت (نَ یَ) [ ع . نکایة ] (اِ.)جراحت، آزردگی


نکباء (نَ) [ ع . ] (اِ.) باد نامساعد


نکبت (نَ یا نِ بَ) [ ع . نکبة ] (اِ.) خواری، فلاکت، بدبختی


نکته (نُ ت ِ) [ ع . نکتة ] (اِ.) 1 - نقطه . 2 - مفهوم لطیف و دقیقی که با دقت و تأمل دریافت شود


نکته دانی ( نکته دانی .) [ ع - فا. ] (حامص .) دانستن مفاهیم دقیق و باریک


نکته سنج ( نکته سنج . سَ) [ ع - فا. ] (ص فا.)باریک - بین، تیز فهم


نکته پرداز ( نکته پرداز . پَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) کسی که مطلب دقیق و باریک را خوب ادا کند


نکته گیری ( نکته گیری .) [ ع - فا. ] (حامص .) ایراد - گیری، عیب جویی


نکث (نَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - شکستن عهد و پیمان . 2 - به هم زدن معامله


نکر (نُ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) دهاء، زیرکی . 2 - امر سخت و زشت


نکر (نُ کَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) زیرک گردیدن . 2 - دشوار گشتن . 3 - (ص .) در فارسی، مشخص، معین


نکراء (نُ) [ ع . ] (اِمص .)1 - زیرکی . 2 - سختی، شدت


نکره (نَ کِ رِ یا رَ) [ ع . نکرة ] 1 - (ص .) ناشناس، غیرمعروف . 2 - (عا.) انسان یا حیوانی که هیکل درشت و بدقواره دارد. 3 - (اِ.)اسمی را گویند که در نزد مخاطب معلوم و معین نیست . نشانة نکره در فارسی «ی » است که به آخر اسم می پیوندد


نکس (نَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - سرنگون کردن . 2 - (مص ل .) سر خود را از شرم به زیر افکندن


نکس (نُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بازگشتن بیماری . 2 - (اِمص .) بازگشت ناخوشی


نکهت (نَ یا نُ هَ) [ ع . نکهة ] (اِ.) 1 - بوی خوش . 2 - بوی دهان


نکو (نِ) (ص .) نیکو


نکول (نُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - برگردیدن و روگرداندن از چیزی . 2 - ترسیدن و روبرگرداندن از دشمن . 3 - خودداری کردن از پرداخت وجه حواله، برات و مانند آن


نکوهش (ن ه ) (اِمص .) سرزنش، ملامت


نکوهیدن (نَ یا ن دَ) (مص م .) سرزنش کردن، ملامت کردن


نکویی (نِ) (حامص .) نیکی، نیکویی


نکیر (نَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - انکار. 2 - نکیر و منکر، دو فرشته ای که پس از مرگ انسان دربارة اعمالش از او پرسش می کنند


نگاتیو (ن ) [ فر. ] (اِ.) منفی، متضاد پوزیتیو


نگار (ن ) (اِ.)1 - نقش، تصویر. 2 - بت . 3 - معشوق، محبوب


نگارخانه ( نگارخانه . ن ) (اِمر.) 1 - خانه ای که با نقش و نگار آراسته شده باشد. 2 - کتاب مانی نقاش . 3 - گالری، جایی که در آن تابلوهای نقاشی را به نمایش می گذارند


نگارستان ( نگارستان . ر ) (اِمر.) 1 - جایی که دارای انواع نقش و نگار و نقاشی باشد. 2 - کارگاه نقاشی


نگارش (ن ر ) (اِمص .) نوشتن


نگارگر (ن گَ) (ص فا.) نقاش، صورتگر


نگارین (نِ) (ص نسب .) 1 - هرچیز رنگ آمیزی شده و آرایش شده . 2 - محبوب، معشوق


نگاشتن (نِ تَ) (مص م .) 1 - نقش و نگار کردن . 2 - نوشتن


نگاشته ( نگاشته .) (ص مف .)1 - نوشته شده . 2 - نقش و نگار شده


نگاه (نِ) [ په . ] (اِ.) نظر، دید


نگاه داری ( نگاه داری .) (حامص .) 1 - محافظت، حراست . 2 - مواظبت، توجه دقیق


نگاه داشتن ( نگاه داشتن . تَ) (مص م .) 1 - نگه داری کردن . 2 - متوقف ساختن


نگاهبان ( نگاهبان .) (اِ.) پاسبان، مراقب


نگاهبانی ( نگاهبانی .) (حامص .) محافظت، مراقبت


نگد (نَ گَ) (ص .) (عا.) شخص سرد و نچسب و گرانجان، کسی که در برخورد با مردم آنها را از خود می رنجاند


نگر (نِ گَ) (شب جم .) 1 - بدان، آگاه باش، هوشیار باش . 2 - نگاه کن


نگر (نَ گَ) (ص .) (عا.) شخص سرد و نچسب، کسی که خوش محضر نباشد


نگران (نِ گَ) (ص فا.) 1 - منتظر، چشم به راه . 2 - اندیشناک، مضطرب


نگرانی ( نگرانی .)(حامص .)1 - چشم داشت، انتظار. 2 - تشویش، دلواپسی


نگرش (نِ گَ رِ) (اِمص .) نگریستن، بینش، نظر


نگریستن (نِ گَ تَ) (مص م .) دیدن، نگاه کردن


نگندن (نَ یا نِ گَ دَ) (مص م .) 1 - آجیده کردن جامه، بخیه کردن سوزنی . 2 - دفن کردن، در چال گذاشتن مرده


نگنده (نَ یا نِ گَ دَ یا د) (اِمف .) 1 - آجیده شده (جامه )، بخیه کردن (سوزنی ). 2 - آن چه در زمین و غیره پنهان کنند، دفینه . 3 - دفن شده، حال شده


نگه (نِ گَ) (اِ.) مخفف نگاه


نگهبان (نِ گَ) (اِ.) نک . نگاهبان


نگهبانی ( نگهبانی .) (حامص .) نک . نگاهبانی


نگوس (نِ) (اِ.) لقب پادشاه حبشه، نجاشی


نگوسار (نِ) (ص .) نک . نگونسار


نگون (نِ) (ص .) خم شده، واژگون


نگون بخت (نِ بَ) (ص مر.) بدبخت، سیاه بخت


نگون طشت ( نگون طشت . طَ) (ص مر.) (کن .) آسمان


نگونسار (نِ) (ص مر.) سرازیر، آویخته شده


نگژده (نِ گَ د) (اِ.) کوزه، ظرف آبخوری سفالی


نگین (نِ) (اِ.) 1 - سنگ قیمتی که روی انگشتر نصب کنند. 2 - مُهر پادشاهان


نی (نَ) (حر.) نه، نا


نی (نِ یا نَ) (اِ.) 1 - گیاهی است آبی با شاخه های بلند و تو خالی که در زمین های باتلاقی و مرطوب می روید


نی (نِ) (اِ.) سازی بادی از ساقة نی با چوب باریک و پنج سوراخ


نی انبان (نِ یا نَ. اَ) (اِمر.) نوعی نی (نای ) که آلتی دمیدنی همراه دارد، شبیه انبان


نی بست (نِ یا نَ بَ) (اِمر.) محوطه ای که با نی محصور کنند


نی دوده (نِ یا نَ د) (اِمر.) آلتی است برای کشیدن شیرة تریاک که مانند وافور دارای حقة گلی است و چوبی دارد و شیره را با چراغ به وسیلة آن می کشند


نی شکر (نَ شَ یا نِ ش کَ) [ په . ] (اِمر.) نوعی از نی با ساقه های بلند که برگ های دراز و گل های سرخ کم رنگ دارد. در داخل آن شیره ای وجود دارد که از آن شکر به دست می آورند


نی قلیان (نِ قَ) 1 - (اِمر.) نی ای که از آن قلیان سازند. 2 - (ص مر.) (عا.) شخص لاغر اندام


نی لبک (نِ لَ بَ) (اِمر.) نی کوچک که با لب نواخته می شود


نی نی (اِ.) (عا.) 1 - مردمک چشم . 2 - (عا.) عروسک به زبان کودکان 4 - بچة کوچولو


نی پیچ (نِ یا نَ) (اِمر.) لولة ساخته از مفتول یا غیره که بر او آن پوست یا پارچه گرفته، یک سر آن به قلیان متصل است و سر دیگر به دهان (به هنگام کشیدن قلیان )


نیا (اِ.) جد، پدر بزرگ


نیابت (نِ بَ) [ ع . نیابة ] (اِمص .) خلافت، جانشینی


نیابت داشتن ( نیابت داشتن . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) نایب بودن، جانشین بودن


نیابتاً (بَ تَ نْ) [ ع . نیابةً ] (ق .) به نیابت، به جانشینی


نیابه (ب یا بَ) [ ع . نیابة ] (اِ.) نوبت، بار


نیات (نِ یّ) [ ع . ] (اِ.) جِ نیت


نیاح [ ع . ] 1 - (مص ل .) گریه و زاری کردن، شیون کردن بر مرگ کسی . 2 - (اِمص .) گریه و زاری، شیون


نیاز [ په . ] (اِ.) 1 - حاجت، احتیاج . 2 - نذری که برای گرفتن مراد و حاجت به کسی یا جایی بدهند


نیاز داشتن (تَ) (مص ل .) محتاج بودن


نیاز کردن (کَ دَ) (مص ل .) درخواست کردن، التماس نمودن


نیازمند (مَ) (ص .) محتاج، حاجتمند


نیازی (ص نسب .) 1 - حاجتمند. 2 - عاشق


نیام [ په . ] (اِ.) غلاف، غلاف شمشیر و خنجر و غیره


نیاک [ په . ] (اِ.) نیا، جد


نیاکان [ په . ] (اِ.) جِ نیاک


نیایش (یِ) [ په . ] (اِمص .) دعا، ستایش


نیت (نِ یَّ) [ ع . نیة ] (اِ.) مراد، مقصود، هدف


کندوری (کُ دُ) (اِ.) نک کندوره


نیت کردن (یَّ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) قصد کردن، آهنگ کردن .


نیترات [ فر. ] (اِ.) نام کلی همة املاح اسیدنیتریک ترکیبی که از اسیدنیتریک با یک فلز یا یک باز نتیجه می شود


نیتروژن (رُ ژِ) [ فر. ] (اِ.) ازت


نیدلان (د یا دُ) [ ع . ] (اِ.) کابوس، عبدالجنه


نیر (نَ یِّ) [ ع . ] (ص .) 1 - نور دهنده . 2 - روشن، منور


نیران (نَ) [ ع . ] (اِ.) آتش ها، دوزخ ها. جِ نار


نیران (اِ.) = انیران : غیرایران، خارج از ایران


نیرنگ (نِ رَ) [ معر. ] (اِ.) 1 - (زردشتی ) هر یک از مراسم دینی و مناسک مذهبی . 2 - (زردشتی ) دعای مختصر (به زبان اوستایی یا پهلوی یا پازند) مانند: نیرنگ آتش . 3 - سحر، جادو، طلسم . 4 - شعبده، حقه بازی . 5 - حیله، مکر


نیرنگ (رَ) (اِ.) 1 - طرحی که نقاش با زغال و جز آن بار اول کشد. 2 - رنگی که نقاش بکار برد. 3 - طرح هر چیز


نیرو [ په . ] (اِ.) 1 - زور، قوت، توانایی . 2 - قدرت


نیرومند (مَ) (ص .) دارای زور و قدرت


نیروگاه (اِ.) مجموعه ای برای تولید انرژی


نیز 1 - کلمة ربط و عطف . 2 - دیگر، بار دیگر


نیزار (نِ) (اِمر.) جایی که در آن نی فراوان روییده باشد


نیزه (نِ ز) (اِ.) چوبی دراز و سخت که بر سر آن آهن نوک تیز نصب می کردند


نیزه بندکن ( نیزه بندکن . بَ کُ) (ص فا.) (عا.) = نیزه بندکننده : کسی که با پررویی از مردم چیز ستاند، تیغ زن


نیزه گذار ( نیزه گذار . گُ) (ص فا.) پرتاب کنندة نیزه


نیساری (نِ) (اِ.) سپاهی، لشکری


نیسان (نِ) [ سُر. ] (اِ.) ماه هفتم از ماه های سریانی برابر با اردیبهشت


نیست (مص مر.) نابود، عدم


نیستان (نِ یا نَ یَ)(اِ.) نی زار، کشت زار نیشکر


نیسته (تِ) (ص مف .) ناپدید، معدوم


نیستی (حامص .) 1 - ناپدیدی، فنا. 2 - فقر


نیسو (اِ.) نک . نیشتر


نیش (اِ.) 1 - هرچیز نوک تیز. 2 - عضوی که حشرات گزنده با آن می گزند. 3 - (عا.) دهان


نیش دار (ص فا.) 1 - آن که نیش دارد. 2 - دارای نوک تیز. 3 - اهانت آمیز


نیش زدن (زَ دَ) (مص ل .) 1 - گزیدن . 2 - کنایه از: زخم زبان زدن، طعنه زدن


نیش غولی (ص نسب .) 1 - منسبوب به نیش (ناب ) غول . 2 - خرافی، خرافاتی . ؛ایراد نیش غولی ایراد نامربوط، اعتراض بیهوده


نیشتر (تَ) (اِ.) آلت نوک تیزی که با آن رگ می زدند


نیشخند (خَ) (اِمر.) زهرخند؛ خنده ای که از روی خشم و عصبانیت کنند


نیشو (اِ.) نک . نیشتر


نیشگون (اِ.) (عا.) گرفتن و فشار دادن پوست و گوشت بدن با دو انگشت شست و اشاره


نیفه (فِ) (اِ.) 1 - بندازار و شلوار. 2 - پوستین و پوست حیوان مرده


نیل (نَ یا نِ) [ ع . ] (مص ل .) رسیدن به مطلوب


نیل (اِ.) 1 - ماده ای است آبی رنگ که از برگ انواع درختچة نیل به دست می آید. 2 - درختچه ای است از تیرة پروانه واران، دارای برگ های مرکب و گل های قرمز یا صورتی، بیشتر به منظوراستفادة مادة آبی رنگ از برگ آن ها کشت می شود


نیل فام (ص مر.) به رنگ نیل، لاجوردی


نیل پر (لُ پَ) (اِ.) نک . نیلوفر


نیله (لِ) (اِ.) 1 - نیل . 2 - (ص .) کبود


نیلوفر (فَ) (اِ.) گیاهی است که مانند پیچک به اشیاء اطراف خود می پیچد و بالا می رود، گل هایش شیپوری و کبود رنگ می باشد


نیلک (لَ)(اِمصغ .)1 - کبودی اندک در پوست بدن . 2 - نشگون


نیلگون (نِ) (ص مر.) لاجوردی


نیلی (ص نسب .) به رنگ نیل، کبود رنگ


نیم [ په . ] (اِ.) نصف، یک دوُم از چیزی


نیم آستین (اِمر.) نوعی قبا که آستین های آن تا آرنج می رسد و آن را از پارچه های زری می سازند و روی لباس های دیگر پوشند


نیم بسمل (ب مِ) (ص مر.) نیم کشته، حیوانی که هنو ز جان داشته باشد


نیم بند (بَ) (ص مر.) 1 - نه کاملاً مایع و نه کاملاً جامد. 2 - ناقص


نیم تاج (اِمر.) نوعی وسیلة زینتی شبیه تاج نیمه که بر سر عروس می گذارند


نیم ترک (تَ) (اِمر.) 1 - خود و کلاه آهنی که در روز جنگ پوشند. 2 - خیمة کوچک


نیم تنه (تَ نِ) (اِمر.) لباس کوتاه مردانه یا زنانه


نیم ته (تَ) (ص مر.) = نیم تاه : تقسیم شده به دو بخش، نصف شده


نیم خورده (خُ د) (ص مف .) 1 - باقی ماندة طعام . 2 - خاییده شده


نیم خیز (اِمر.) (عا.) برخاستن از روی زمین نه به کمال به نحوی که بدن خمیده نماید


نیم دایره ( یِ رِ) [ فا - ع . ] (اِمر.) منحنی ای معادل نصف محیط دایره، قوسی بزرگ


نیم دست (دَ) (اِمر.) تخت، مسند کوچک


کندوله (کُ لَ یا لِ) (اِ.) نک کندو


نیم رخ (رُ)(اِمر.) 1 - نصف چهره . مق تمام رخ . 2 - منظرة هرچیز از جانبین


نیم ساز (اِمر.) خطی که زاویه را نصف کند


نیم لنگ (لَ) (اِ.) 1 - کمان دان، غلافِ کمان . 2 - ترکش، تیردان


نیم من شدن (مَ. شُ دَ) (عا.) عادلانه قضاوت کردن، انصاف دادن


نیم وجبی (وَ جَ)(ص نسب .)1 - (عا.) بسیار کوتاه، کوتاه قد. 2 - آن چه که طول و ارتفاعش معادل نیم وجب باشد


نیم پول (اِمر.) واحد وجه و مسکوکی در ایران (عهد قاجاریه ) و آن نصف یک پول و دو برابر یک جندک بود


نیم چرخ (چَ) (اِمر.) نوعی کمان


نیم چرخ (اِمر.) (عا.) برخاستن از روی زمین نه به کمال به نحوی که بدن خمیده نماید


نیم کره (کُ رَ یا رِ) (اِمر.) هر نیمة کرة زمین که به وسیلة خط استوا جدا شده


نیمخت (مَ) [ خوارزمی ] (اِ.) روز شانزدهم از ماه دهم خوارزمی و آن از ایام معروف مغان خوارزم بود


نیمدار (ص مر.) (عا.) چیز مستعمل اما قابل استفاده


نیمرو 1 - (ص مر.) دانة گوهر که یک طرف آن مدور و طرف دیگرش پهن باشد. 2 - نیم برشته ؛ تخم مرغِ نیمرو تخم مرغ سرخ شده در روغن


نیمروز (اِمر.) 1 - میان روز، وسط روز. 2 - نام سیستان . 3 - نام پرده ای از موسیقی


نیمه (مِ) (اِ.) 1 - نصف هر چیز. 2 - پارچه ای که به وسیلة آن روی خود را پوشند، برقع . 3 - نصف آجر یا خشت


نیمور (نِ) (اِ.) آلت تناسلی


نیمچه (چِ) (اِ.) 1 - بالاپوش کوتاه . 2 - شمشیر و تفنگ کوتاه . 3 - هرچیز کوتاه و ناقص


نیمکت (کَ) (اِ.) نوعی صندلی دراز و پهن که چند نفر بتوانند روی آن بنشینند


نیو (ص .) دلیر، شجاع، پهلوان


نیواره (نِ رِ) (اِ.) وردنه ؛ چوبی استوانه ای که خمیر نان را با آن پهن می کنند


نیوشا (نِ) (ص فا.) شنوا، درک کننده


نیوشه (نِ ش ) (حامص .) دزدیده به گفتگوی دیگران گوش دادن


نیوشیدن (نِ دَ) (اِمص .) گوش فرا دادن، گوش کردن


نیوشیده (نِ د) (ص مف .) شنیده


نیوه (وِ) (اِ.) ناله، فغان


نیک [ په . ] (ص .) 1 - خوب، خوش . 2 - زیبا. 3 - خیلی، زیاد


نیک اختر (اَ تَ) (ص مر.) خوش طالع، خوشبخت


نیک افتادن (اُ دَ) (مص ل .) خوشایند بودن


نیک انجام (اَ) (ص مر.) خوش عاقبت


نیک روز (ص مر.) بختیار، سعادتمند


نیک پی (پَ) (ص مر.) خجسته پی، خوش - قدم


نیکل (کِ) [ فر. ] (اِ.) فلزی است نقره ای رنگ و براق از خانوادة آهن و بسیار صیقل پذیر


نیکو [ په . ] (ص .) 1 - نیک، خوب . 2 - زیبا


نیکوتین [ فر. ] (اِ.) ماده ای است سمی که در توتون وجود دارد


نیکوسگال (نِ س ) (ص مر.) نیک اندیش


نیکی (حامص .) خوبی، احسان


نیین (نِ) (ص نسب .) منسوب به نی ؛ ساخته شده از نی


ه (هَ یا هِ) (های غیر ملفوظ ) (پس .) به صورت پسوند به معانی ذیل آید: 1 - نسبت و اتصاف : الف - به اسم عام پیوندد و صفت سازد: نبرده = نبردی . ب - به اسم عام پیوندد و مفهوم اخص یابد: زرده . ج - به کلمة مرکب از عدد و اسم عام پیوندد و معنی مقدار دهد. (این نوع را هم «ها»ی مقداریه نامند). 2 - به اسم ذات یا صفت مطلق ملحق گردد و تغییری ظاهراً در معنی کلمه و هویت دستوری ندهد: آشکار = آشکاره . 3 - به صفت مختوم به ین پیوندد: زرین ه . 4 - به کلمة (صفت و اسم ) مختوم به ان جمع پیوندد، به دو صورت : الف - غالباً قید سازد: مرد ان ه . ب - گاه صفت سازد: استادانه . 5 - (مانندگی ) شباهت : پایه . 6 - دارایی و خداوندی : الف - به عدد پیوندد و اسم سازد: پنجه . ب - به عدد و معدود پیوندد و صفت سازد به معنی دارای آن عدد و معدود: دو دره . ج - گاه به اسم صوت پیوندد و اسم سازد: ترقه . 7 - اسم آلت - به فعل امر (دوم شخص مفرد) پیوندد و اسم آلت سازد: آتشزنه . 8 - اسم مفعول - به آخر مصدر مرخم = سوم شخص مفرد ماضی مطلق پیوندد و اسم مفعول سازد: آمده . 9 - اسم فاعل - به آخر سوم شخص جمع مضارع پیوندد و اسم فاعل سازد: آینده 0 - اسم مصدر - به ریشة فعل + دوم شخص امر حاضر پیوندد و اسم مصدر سازد: پذیره 1 - اسم مکان - به آخر اسم یا صفت پیوندد و نام مکانی خاص گردد: انجیره 2 - معرفه - در تداول به آخر اسم یا صفت به جای موصوف پیوندد و افادة معرفه کند: آقاهه 3 - تحقیر - گاه در تداول به آخر اسم پیوندد و افادة تحقیر کند: پسره


ه (حر.) سی و یکمین حرف از الفبای فارسی برابر با عدد 5 در حساب ابجد


ه (هُ) (پش .) خوب، نیکو، هژیر، هویدا


ها (اِ.) هر فصل از کتاب «یسنا»


ها 1 - (ق ایجاب و تصدیق .) (عا.) آری، بلی . مق نه . 2 - (ق استفهام .) چه ؟ چه طور؟ 1


ها [ په . ] (پس .) نشانة جمع


ها 1 - (صت .) کلمة دال بر تنبیه، آگاه باش . 2 - (صت .) از ادات تحذیر است، هان، ها، مار. نروی ها! کلمة دال بر تحذیر: ها، مار


هابط (ب) [ ع . ] 1 - (اِفا.) فرود آینده، نازل . 2 - ستارة هبوط کننده


هاتف (تِ) [ ع . ] (اِفا.) آواز دهنده، آواز کننده


هاتول (ص .) کدر، تیره . ؛ آب هاتول واتول آب کدر و گل آلود


هاتک (تِ) [ ع . ] (اِفا.) پرده درنده، پرده در


هاج (ص . ق .) = هاژ: درمانده، سرگشته . ؛ هاج و واج حیران، مبهوت


هاجر (جِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - جدایی کننده . 2 - فایق، فاضل بر دیگر اشیا.3 - سخن پریشان گوی


هاجره (جِ رِ یا رَ) [ ع . هاجرة ] 1 - (اِفا.) مؤنث هاجر. 2 - (اِ.) نیم روز (ظهر) در گرمای تابستان . 3 - شدت گرما، سختی گرما. 4 - رسوایی، فضیحت . ج . هواجر


هاجس (جِ) [ ع . ] (اِفا.) آنچه در دل گذرد. ج . هواجس


هاداران پاداران (اِمر.) (عا.) چرند و پرند، چرت و پرت


هادم (د) [ ع . ] (اِفا.) نابود کننده، ویران کننده


هادوری [ آرا. ] (اِ.) گدای دوره گرد سمج


هادی [ ع . ] (اِ فا.) 1 - هدایت کننده . ج . هداة . 2 - رسانه، هر جسمی که جریان الکتریسیته یا حرارت را از خود عبور دهد


هار (اِ.) 1 - سگ گزنده که گرفتار بیماری هاری باشد. 2 - جانور درنده . (مطلقاً) 1


هار (ص .) 1 - گوشت گندیده و بدبوی . 2 - فضلة انسان و حیوان . 3 - سرگین


هار شدن (شُ دَ) (مص ل .) 1 - به بیماری هاری دچار شدن . 2 - (عا.) (کن .) مغرور و سرمست شدن بر اثر افزونی مال و قدرت


هاراکیری (اِ.) نوعی خودکشی ژاپنی که پاره کردن شکم است با شمشیر


هارب (رِ) [ ع . ] (اِفا.) گریزنده، فرار کننده


هارت و پورت (تُ)(اِمر.) = هارت و هورت : لاف، گزافه، داد و فریاد توخالی


هارمونی (مُ) [ فر. ] (اِ.) سازگاری اجزا با یکدیگر، هماهنگی (فره )


هارمونیک (مُ) [ فر. ] (ص .) دارای هماهنگی . (فره )


هاروت [ ع . ] (اِ.) نام فرشتة مغضوب خداوند که همراه فرشتة دیگر به نام ماروت در چاه بابل سرازیر آویخته شد


هارون [ ع . ] (ص . اِ.) 1 - پیک، قاصد. 2 - برادر حضرت موسی . 3 - نگهبان


هاروهور (رُ) (ص .) (عا.) سخت گرسنه


هارپ [ فر. ] (اِ.) سازی است سه گوشه که تارهای آن در طول نامساویند و با دو دست نواخته شود


هاری (اِ.) مرضی است عفونی که عاملش ویروسی به نام فیلتران است


هاری (ص نسب .) منسوب به هار - سرگین کش، کناس . 2 - خاکروبه کش


هازل (ز) [ ع . ] (اِفا.) هزل گوینده ؛ مق . جدگو. بیهوده گوی


هازیدن (دَ) (مص م .) نگریستن، مراقب بودن


هاس (اِ.) هراس، بیم


هاس (ق .) دیگر، نیز


هاسر (سْ) [ په . ] (اِ.) واحد مسافت در ایران باستان و آن معادل یک فرسنگ بود


هاسیدن (دَ) (مص ل .) هراسیدن، بیم داشتن


هاشم (ش ِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دوشندة شیر. 2 - شکننده . 3 - آن که نان در اشکنه خرد کند. 4 - نامی است از نام های مردان


هاشور [ فر. ] (اِ.) حاشیه، شیوه ای در نقاشی برای نشان دادن سایه و روشن تصاویر


هاشور [ فر. ] (اِ.) پرداخت کردن


هاضم (ض ) [ ع . ] (اِفا.) هضم کننده


هاضمه (ض مِ) [ ع . هاضمة ] (اِ.) دستگاه گوارش و هضم غذا در بدن


هاف هاف (اِصت .) آواز سگ (خاصه سگ پیر) هفهف، عوعو


هاف هافو (ص .) (عا.) آن که هاف هاف کند. ؛ پیر هاف هافو پیری که دندان های او افتاده و مخارج حروف او به جا و درست نباشد


هافبک (بَ) [ انگ . ] (اِ.) هر یک از بازیکنانی که در میانة میدان جلوی دفاع (بک ) پشت سر حمله (فوروارد) بازی می کنند


هال (اِ.) 1 - قرار، آرامش، صبر. 2 - میله های ساخته شده از سنگ و گچ در کناره های میدان چوگان بازی


هال [ فر. ] (اِ.) راهرو، سرسرا، تالار بزرگ که معمولاً به بخش های داخلی راه دارد


هالتر (تِ) [ فر. ] (اِ.) میله ای فولادی که به دو سر آن وزنه هایی نصب می کنند و ورزشکاران آن را از زمین بلند می کنند


هاله (لِ) (اِ.) خرمن ماه، دایرة نورانی که گاه گاه گرداگرد ماه ظاهر می شود


هاله ( هاله .) (اِ.) عدل، لنگه


هالو (اِ.) (عا.) ساده دل، خوش باور


هالوژن (لُ ژِ) [ فر. ] (اِ.) نام هر یک از چهار شبه فلزی که در ترکیب با فلزات نمک می سازند این چهار شبه فلز عبارتند از: کلر، فلوئور، برم، ید


هالک (لِ) [ ع . ] (اِفا.) هلاک شونده، نیست شونده


هالکه (لِ کِ) [ ع . هالکة ] (اِ.) 1 - مؤنث هالک . 2 - نفس حریص بسیار آزمند


هالی (اِ.) ستارة دنباله دار منظومة شمسی با مدار گردشی برابر 76 سال


هامال (اِ. ص .) نک . همال


هامان سوز (اِمر.) روز چهاردهم از ماه آذار (دوم ) که در آن روز یهودیان صورتک ها می ساختند به نام هامان (وزیر خشایار شا) و بر دار می کشیدند و سپس آن ها را می سوزاندند


هاماوران (وَ) (اِ.) نام کشور یمن


هامش (مِ) [ ع . ] (اِ.) حاشیة کتاب یا نامه


هامن (مُ) (اِ.) نک هامون


هامه (مِ یا مَ) [ ع . هامة ] (اِ.) 1 - سر هر چیز. 2 - پیشانی . 3 - فرق سر، تارک . 4 - رییس قوم، مهتر


هامه (مَّ) [ ع . هامة ] (اِ.) هر جانوری که دارای زهر کشنده باشد. ج . هوام


هاموار (ص .) هموار


هامون [ په . ] (اِ.)= هامُن : 1 - دشت، صحرا، زمین هموار. 2 - خشکی


هامی (ص .) سرگشته، حیران


هامیان (اِ.) نک . همیان


هامین (اِ.) وزنی است برابر بیست و پنج استار


هان (شب جم .) به هوش باش ! کلمه ای که برای آگاه کردن به کار می رود


هاهای (اِصت .) 1 - هیاهو، شور و غوغا. 2 - فریاد و نالة ماتم زدگان


هاو (صت .) کلمه ای است که در هنگام حمله بر دشمن بر زبان رانند


هاون (وَ) [ په . ] (اِ.) ظرفی آهنی یا سنگی که در آن چیزی را می کوبند یا می سایند


هاونان (وَ) (اِ.) یکی از هشت مقام روحانی دین زردشتی از این قرار: زئوتر، هاونن، اتروخش، فربرتر، آبرت، آسناتر، رئثویشکر، سرئثوشاورز، زئونریا (زوت ) رئیس این پیشوایان است و در میان دیگر هاوانان دارای نخستین پایه است


هاویه (یِ) [ ع . هاویة ] (اِ.) جهنم


هاپو (اِ.) سگ (در تداول کودکان )


هاچه (چِ یا چَ) (اِ.) چوبی که سر آن دو شاخه است و آن را به زیر شاخة درخت و مانند آن زنند تا فرو نیفتد و نشکند


هاژیدن (دَ) (مص ل .)= هاژوییدن : متحیر شدن، درماندن


هاک (اِ.) دهان دره


هاک کردن (کَ دَ) (مص م .) گرم کردن دست یا هر چیز سر به وسیلة حرارت نفس


هاکی [ انگ . ] (اِ.) بازی تیمی شبیه فوتبال که در آن توپ به وسیلة چوب مخصوصی زده می شود و آن بر دو نوع است . روی یخ و روی چمن


هاگ (اِ.) سلول ریزی در گیاهان نهان زا که عامل تولید مثل است


های (اِ.) 1 - کلمة تأسف یعنی وای . 2 - کلمة خطاب به معنی اَی . 3 - هیاهو


های و هوی (یُ) (اِ.) 1 - شور و غوغا، هیاهو. 2 - ناله و افغان در مصیبت و ماتم


هایب [ ع . هائب ] (اِفا.) ترساننده


هایج (یِ) [ ع . هائج ] (اِ فا.) 1 - برانگیزنده . 2 - جوشش، خشم


هاید (یِ) [ ع . هائد ] (اِفا.) توبه کننده


هایل (یِ) [ ع . هائل ] (اِ فا.) هولناک، ترساننده 1


هایم (یِ) [ ع . هائم ] (ص فا.)شیفته، پریشان - حال، سرگشته


هاینه (نِ) (ق .) کلمة تأکید؛ مخففِ هرآینه


هبا کردن (هَ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) تباه کردن، نابود ساختن


هباء (هَ) [ ع . ] (اِ.) گرد و غبار. ج . اهباء


هبائب (هَ ئِ) [ ع . ] (ص .) پاره پاره شده (ثوب )، دریده شده


هباب (هِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نشاط شتر در رفتن . 2 - نشاط


هباران (هَ بّ) [ ع . ] (اِ.) دو ماه میان زمستان، از ماه های رومی ؛ کانون اول و کانون دوم


هبال (هَ) [ ع . ] (اِ.) نام درختی است که از آن تیر سازند


هباک (هَ) (اِ.) 1 - تارک سر. 2 - قلة کوه


هبت (هِ بَ) ( هبت .) [ ع . هبة ] (اِمص .) انعام، عطا


هبد (هَ بَ) (اِ.) ماله ای که زمین شیار کرده را بدان هموار کنند و آن به شکل تختة بزرگی است


هبر (هَ بَ) (اِ.) چرک و ریم، زخم


هبط (هَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) فرود آوردن چیزی . 2 - فرود آمدن از مقام و منزلت، سقوط کردن


هبل (هُ بَ) [ ع . ] (اِ.) از بت های جاهلیت در کعبه


هبه (ه ب ) [ ع . هبة ] 1 - (اِمص .) بخشش و انعام . ج . هبات . 2 - (اِ.) آنچه بخشیده شده


هبوب (هُ) [ ع . ] (مص ل .) وزیدن باد


هبوط (هُ) [ ع . ] (مص ل .) فرود آمدن


هبک (هَ بْ یا بَ) (اِ.) کف دست


هبیر (هَ ب ) [ ع . ] (اِ.) زمین پست و هموار که اطرافش بلند باشد


هت ومت (هِ تُّ مِ تُ) (ص مر.) شبیه تام، عیناً، به عینه


هتاک (هَ تّ) [ ع . ] (ص .) بدزبان، کسی که مردم را رسوا می کند


هتاکی ( هتاکی . ) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - پرده دری . 2 - بی شرمی، بی حیایی


هتر (هِ تِ) [ یو. ] (اِ.) بخشی از سپاهیان اسکندر مقدونی که افراد آن از صنف سواره نظام و از حیث قوت جسمانی و قدرت جنگی و فنون آن در میان دیگر صنوف ممتاز بودند


هتف (هَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بانگ کردن . 2 - (اِ.) آواز بلند


هتل (هُ تِ) [ فر. ] (اِ.) مهمانخانه، ساختمانی دارای اتاق های مبله و آمادة پذیرایی از مسافران


هتلی (هَ تُ) (اِ.) نام کودک هوشیار و زبر و زرنگی است که قهرمان یکی از افسانه های کودکانه است و در آن افسانه با هوشیاری خود نقشة دشمن را حدس می زند و عقیم می سازد


هتم (هَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - شکستن دندان کسی را از بن . 2 - افکندن دندان . 3 - افکندن دندان پیشین کسی را. 4 - در علم عروض اجتماع حذف و قصر است در «مفاعلین » یعنی یک سبب آن را بیندازند و دیگر سبب را قصر کنند «مفاع » بماند به سکون عین، «فعول » به جای آن بنهند به سکون لام و «فعول » چون از «مفاعیلن » منشعب باشد آن را هتم خوانند یعنی دندان پیشین شکسته و چون بدین زحاف، هر دو سبب این جزو بخلل شود، آن را به دندان پیشین شکستن تعریف کرده اند


هتک (هَ) [ ع . ] (اِمص .) پرده دری، رسوایی


هراس انگیز ( هراس انگیز . اَ)(ص فا.)ترسناک، هراسناک


هراس ناک ( هراس ناک .) (ص .) هراس انگیز، ترسناک


هتک (هَ تَ) (اِ) (عا.) کون، مقعد. ؛ هتک کسی پاره شدن (کن .) کونش پاره و دریده شدن . دچار کارهای طاقت فرسا شدن وی . ؛ هتک کسی را پاره کردن (کن .) الف - کون را دریدن . ب - از وی کارهای طاقت فرسا کشیدن


هتک (هُ تَ) (اِ.) (عا.) سوت، صفیر


هج (هَ) (ص .) راست، برافراشته


هج کردن ( هج کردن . کَ دَ) (مص م .) راست کردن، برافراشتن


هجا (هِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) هجی و تقطیع کردن حروف . 2 - (اِ.) سیلاب، مقطع


هجاء (ه ) [ ع . ] (مص م .) 1 - بدگویی کردن، دشنام دادن . 2 - بد و عیب کسی را گفتن


هجاور (هَ وَ) (اِ.) گروه مردم


هجده (ه دَ) (اِ.) هژده، ده بعلاوة هشت، عدد بین هفده و نوزده


هجر (هِ) [ ع . ] (اِ مص .) جدایی، دوری


هجران ( هجران .) [ ع . ] (اِمص .) جدایی، دوری


هجرت (هِ رَ) [ ع . هجرة ] (اِمص .) 1 - کوچ کردن، ترک وطن . 2 - مبداء تاریخ مسلمانان که زمان هجرت پیامبر است از مکه به مدینه برابر با 622 م


هجری (ه ) [ ع . ] (ص .) منسوب به تاریخ هجرت پیامبر


هجن (هَ جَ) [ ع . ] (اِ.) جِ هجنه


هجند (هَ جَ) (اِ.) برغست


هجنه (هُ نِ) [ ع . هجنة ] (اِ.) 1 - عیب و زشتی . 2 - عیب کلام، سخنِ معیوب


هجو (هَ) [ ع . ] 1 - (اِمص .)بدگویی، سرزنش . 2 - مذمت به شعر. 3 - (اِ.) حرف یا چیز بیهوده


هجوع (هُ جُ) [ ع . ] (مص ل .) خوابیدن


هجوم (هُ) [ ع . ] (اِمص .) حمله، یورش


هجی کردن (هِ جّ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) ؛ هجی کردن کلمه حروف و حرکات و اعراب آن را جدا کردن


هجیر (هَ) [ ع . ] (اِ.) گرمای نیم روز، گرمای سخت


هجیر (هُ جَ) (ص .) خوب، نیکو


هجین (هَ) [ ع . ] (ص .) 1 - لیئم، ناکس . 2 - آن که پدرش آزاد و مادرش کنیز باشد


هخر (هِ) (اِ.) قسمت های مایع جسد و مردار


هدا (هُ) [ ع . هدی ] (اِ.) رستگاری، راهنمایی


هداة (هُ) [ ع . ] (ص .) جِ هادی


هدایا (هَ) [ ع . ] (اِ.) جِ هدیه


هدایت (هِ یَ) [ ع . هدایة ] (اِمص .) راهنمایی، راه راست نمودن


هدر (هَ دَ) [ ع . ] (مص ل .) باطل شدن، ضایع شدن


هدف (هَ دَ) [ ع . ] (اِ.) نشانه، غرض، نشانة تیر. ج . اهداف


هدفون (هِ فُ) [ انگ . ] (اِ.) یک جفت گوشی که با اتصال آن به دستگاه صوتی یا تصویری، صدا به طور مستقیم و بدون پخش شدن در فضا دریافت شود، دوگوشی . (فره )


هدم (هَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) خراب کردن، ویران کردن . 2 - (اِمص .) خرابی، ویرانی


هدنه (هُ نِ) [ ع . هدنة ] (اِ مص .) آشتی، صلح


هدنگ (هَ دَ) (اِ.) اسبی که سفید باشد


هده (هُ دَ یا د )(ص .) 1 - حق، راست و درست . 2 - فایده


هدهد ( هُ هُ) [ ع . ] (اِ.) شانه به سر، مرغ سلیمان


هدی (هَ) (اِ.) زراعتی که توسط آب باران مشروب شود؛ دیم، دیمه


هدی (هُ دا) 1 - (مص م .) راه راست نمودن . 2 - (اِمص .) راهنمایی، راست راهی . مق ضلالت . 3 - (اِ.) راه درست


هدی (هَ) [ ع . ] (اِ.) قربانی که به مکه فرستند


هدیر (هَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بانگ کردن شتر در وقت مستی . 2 - (اِ.) آواز کبوتر


هدینه (هَ نَ) (اِ.) زینه پایه، نردبان


هدیه (هَ یِّ) [ ع . هدیة ] (اِ.) 1 - تحفه، ارمغان، پیشکش . ج . هدایا. 2 - پولی که در عروسی مهمانان به عروس یا داماد می دهند


هذا (هاذا) [ ع . ] (اِ. اشاره ) این (اشاره به شخص یا شی ء نزدیک )


هذر (هَ ذ) [ ع . ] (ص .) مرد بسیار سخن و بیهوده گوی


هذر (هَ ذَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پریشان گفتن، سخن باطل گفتن . 2 - (اِ.) سخن بیهوده


هذلول (هُ) [ ع . ] (ص .) 1 - سبک . 2 - مرد سبک . 3 - اسب دراز و درشت اندام . 4 - آفت، فتنه . 5 - ابر باریک


هذلولی ( هذلولی .) [ ع . ] (اِ.)یکی از منحنی های مقاطع مخروطی است که سطح آن موازی با محور اصلی سطح مخروطی است


هذیان (هَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پریشان گویی . 2 - (اِ.) گفتار بیهوده و پرت و پلا


هر (هَ) [ په . ] (ق .) کل، همه، تمام


هر (هَ یا هُ) (اِ.) دانه ای که در میان گندم روید و خوردن آن ضرر دارد


هر دری (هَ دَ) (ص نسب .) منسوب به هر در - آنکه هر لحظه به دری روی آرد و به خانه ای رود؛ هر جایی . 2 - بی پایه، بی اساس، بی ربط


هر که هر که (هَ کِ. هَ کِ) (اِمر.) (ق مر.) (عا.) = هر کی هر کی : هرج و مرج، بلبشو


هرآینه (هَ نِ) [ په . ] (ق .) ناچار، لابد، قطعاً


هرا (هَ رّ) (اِ.) 1 - ساز و برگ اسب، مانند سینه بند و لگام . 2 - گلوله های زرُین و سیمین که به زین، لگام و سینه بند اسب می بستند


هرا (هُ رّ) (اِ.) صدای مهیب، فریاد سهمناک


هرا (هُ) (اِ.) ترس، بیم


هراسان ( هراسان .) (ص فا.) ترسان، ترسیده


هراسه (هَ س ) (اِ.) 1 - هرچیزی که با آن بترسانند. 2 - مَتَرسک


هراسیدن (هَ دَ) (مص ل .) وحشت کردن، ترسیدن


هراسیده (هَ د) (ص مف .) ترسیده، ترسانیده شده


هراش (هَ) (اِمص .) قی، استفراغ


هراش هراش (هَ هَ) (ص . ق .) پاره پاره، چاک چاک


هراکش (هِ کَ) (اِ.) (عا.) زود کاشتن زراعت


هرب (هَ رَ) [ ع . ] (اِمص .) گریز، فرار


هربد (هِ بَ) (اِ.) نک . هیربد


هرت (هِ) (اِ.) (عا.) هرج و مرج، بی قانونی . ؛ شهر هرت جایی که در آن بی نظمی و بی قانونی و هرج و مرج حکمفرما باشد


هرت (هُ) (اِصت .) (عا.) صدایی که از بالا کشیدن مواد مایع از کاسه یا قاشق در دهان برآید


هرتز (هِ) [ فر - انگ . ] (اِ.) واحد بسامد برابر یک سیکل (دور) در ثانیه


هرتی (هُ) (ص نسب .) (عا.) چیز رقیق و مایع گونه ای که بتوان آن را هرت کشید. ؛ هرتی بالا کشیدن لاجرعه هرت کشیدن


هرثم (هَ ثَ) [ ع . ] (اِ.) شیر بیشه


هرج (هَ) (اِ.) آشوب، فتنه


هرج و مرج (هَ جُ مَ) [ ازع . ] (اِمر.) 1 - فتنه و آشوب . 2 - بی نظمی، بی قانونی


هرجایی (هَ) (ص نسب .) 1 - آواره، دوره گرد. 2 - زن بدکاره، روسپی


هردمبیل (هَ دَ) (ص .) (عا.) بی نظم، بی قاعده، قاراشمیش، قر و قاطی


هردود کشیدن (هُ. کِ دَ) (عا.) به طور دسته - جمعی به جایی وارد شدن


هردیگی چمچه (هَ چَ چَ یا چِ) (اِمر.) آنکه در خوراکی و گذران سربار دیگران است، طفیلی


هرروزه (هَ ز) 1 - (ق مر.) پیوسته، دایماً. 2 - (ص مر.) آن چه که در هر روز یک بار انجام پذیرد. 3 - (اِمر.) سوره ای یا دعایی یا اسمی که هر روز آن را باید بخوانند، ورد


هرز (هَ) (ص .) (حامص .) 1 - یاوه گویی . 2 - ولگردی


هرز دادن (هَ. دَ) (عا.) (مص م .) (عا.) 1 - روان کردن آب در زمین های لم یزرع . 2 - هدر دادن، تلف کردن


هرزآب (هَ ز) (اِ.) (عا.) 1 - آبی که بیهوده روی زمین جاری شود. 2 - فاضلاب


هرزبان (هَ) (اِمر.) (عا.) تخته ای که جلو جوی و نهر نهند برای کم و بیش کردن آب


هرزه (هَ ز) [ په . ] (ص .) 1 - بیهوده، یاوه . 2 - بیکاره . 3 - زن بدکاره


هرزه خایی ( هرزه خایی .)(حامص .) بیهوده گویی، یاوه گویی


هرزه درای ( هرزه درای . دَ) (ص فا.) بیهوده گوی، پرگوی


هرزه شدن ( هرزه شدن . شُ دَ) (مص ل .) 1 - فاسد شدن . 2 - خراب شدن و از کار افتادن پرة قفل و کلید و مانند آن


هرزه لای ( هرزه لای .) (ص فا.) بیهوده گو، یاوه گو


هرزه مرس ( هرزه مرس . مَ رَ) (ص مر.) سگ ولگرد


هرزه گرد ( هرزه گرد . گَ) (ص فا.) آواره، ولگرد


هرزگی (هَ ز) [ په . ] (حامص .) 1 - یاوه گویی . 2 - ولگردی


هرس ( هرس .) (اِ.) اول شیری که از پستان زن پس از زاییدن جاری شود


هرس (هَ) (اِ.) چوب پوشش بام خانه


هرس (هَ رَ) (اِ.) بریدن شاخه های زاید درخت


هرش (هِ رِ) (اِ.) (عا.) دفعه، مرتبه


هرشه (هَ شَ یا ش ) (اِ.) چنگال


هرشه (هَ ش ) (اِ.) عشقه، هر گیاهی که به درخت بپیچد


هرفت (هِ رِ) (ص .) (عا.) شدید، سخت


هرم (هَ رَ) [ ع . ] (اِ مص .) پیری، کهنسالی


هرم (هَ رَ) [ ع . ] (اِ.) جسمی مخروطی شکل که قاعده اش مربع یا چندضلعی باشد و وجوه جانبی آن مثلث هایی باشند که همه به یک رأس مشترک منتهی شوند


هرم (هُ) (اِ.) (عا.) گرمی آتش


هرم (هَ رِ) [ ع . ] (ص .) سخت پیر و خرف


هرماس (هِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شیر سخت خونخوار. 2 - بچه پلنگ


هرماس (هُ یا هَ) (اِ.) اهریمن، شیطان


هرمز (هُ مُ) (اِ.)= هرمزد. اورمزد. اهورامزدا: 1 - نام خدا. 2 - نام سیارة مشتری . 3 - نام روز اول از هر ماه خورشیدی


هرمس (هُ مُ یا هِ مِ) (اِ.) 1 - هرمز، اورمزد. 2 - نام سه حکیم معروف که اولین آن ها ادریس پیامبر بوده و دو هرمس دیگر یکی از بابل بود و دیگری از مصر


هرمنوتیک (هِ مِ نُ) [ فر. ] (اِ.) روش تأویل و تفسیر، کشف پیام ها، نشانه ها و معانی یک متن یا پدیده


هره (هِ رِّ) [ ع . هرة ] (اِ.) گربة ماده . ج . هرر


هره (هُ رُِ) (اِ.) مقعد، سوراخ مقعد


هره کره (هِ ر ُِ . کِ ر ِّ ) (اِ.) خندة شدید و خارج از اندازه


هرهر (هِ هِ) (اِ.) صدای خنده


هرهری (هُ هُ) (ص نسب .) (عا.) 1 - بی بند و بار. 2 - بی ایمان، بی اعتقاد. ؛ هرهری مذهب آن که دین و مذهبی ندارد


هرهفت (هَ هَ) (اِ.) نام لوازم آرایش زنان در قدیم که عبارت بود از: سرخاب، سفیدآب، حنا، وسمه، سرمه، زرک، غالیه


هرو (هُ) (ص .) دلیر، شجاع


هروئین (هِ) [ فر. ] (اِ.) گرد سفید رنگی است از مشتقات مرفین ولی از مرفین و کوکایین قوی تر و کشنده تر که اعتیادآور است


هروانه (هَ نِ) (اِ.) 1 - بیمارستان . 2 - شکنجه


هروشر (هُ رُّ شُ) (ص مر.) پاره پاره و آویخته


هروله (هَ وَ لِ) [ ع . هرولة ] (اِ.) پویه، نوعی از حرکت بین راه رفتن و دویدن


هرچند (هَ چَ) (حر ربط ) اگر چه


هرچه (هَ چِ) = هرچ : (مبهم مرکب ) 1 - هر چیز. 2 - هر اندازه، هر قدر. 3 - هر که (در ذوی العقول به کار رود). ؛ هرچه نه بدتر (کن .) مقعد، ماتحت


هرک (هَ رَ) [ په . ] (ص .) احمق، نادان


هرکاره (هَ رِ) 1 - (صِ مر.) همه کاره، کسی که به هر کاری دست بزند. 2 - پیک، قاصد. 3 - جاسوس . 4 - (اِمر.) دیگ


هرکن پرکن (هُ کُ پُ کُ) (ص مر.) (عا.) بسیار ارزان قیمت


هرکول (هِ) [ فر. ] (اِ.) رب النوع قدرت و نیرو در افسانه های یونان


هرگز (هَ گِ) [ په . ] (ق .) اصلاً، ابداً


هرگزی (هَ گِ ز) (ق .) همیشگی، ابدی


هری (هُ رّ) (ق . اصت .) آواز پنهانی دل در حالت ترس و نگرانی


هری (ه ) (اِ.) شهر هرات


هری (هِ رُِ) 1 - (ق .) (عا.) چون خواهند کسی را به خواری بیرون کنند، این لفظ را بر زبان رانند. 2 - (اِصت .) آواز خنده


هریسه (هَ سَ) [ ع . هریسة ] (اِ.) هلیم (حلیم ) غذایی تهیه شده از گوشت و گندم پخته شده و لِه شده


هرین (هُ) (اِ.) آواز هولناک، صدای حیوان درنده


هریوه ( هِ وَ) 1 - (ص نسب .) منسوب به هرات . 2 - (اِ.) زر خالص که در هرات رایج بود


هزار (هِ) 1 - عدد 1000. 2 - (اِ.) بلبل و هزاردستان


هزار آوا (هَ) (اِمر.) بلبل


هزار میخ ( هزار میخ .) (اِمر.) کنایه از: 1 - خرقة درویشان که بخیة بسیاری بر آن زده باشند. 2 - آسمان پر ستاره


هزار و یک اسم (هِ رُ اِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) مجموعة 1001 نام خدای، اسما الهی


هزاران (هَ) (اِ.) بلبل


هزاربیشه (هِ. ش )(اِمر.) جعبه یا صندوقچه ای که داخل آن دارای خانه های متعدد بوده و از آن برای حمل لوازم سفر استفاده می کردند


هزارتابه ( هزارتابه . ب) (اِمر.) کنایه از: آفتاب، خورشید


هزارتو ( هزارتو .) (اِمر.) هزارلا؛ بخش سوم معدة نشخوارکنندگان که داخل آن لایه لایه است


هزارخانه ( هزارخانه . نِ) (اِمر.) نک . هزارتو


هزاردستان ( هزاردستان . دَ) (اِمر.) بلبل


هزارلا ( هزارلا .) (اِمر.) نک . هزارتو


هزاره (هِ رِ) (ص نسب .) هزارمین سال


هزاره (هِ رِ یا رَ) (اِ.) = ازاره : 1 - قسمتی از دیوار که مابین زمین اطاق و طاقچه واقع شده . 2 - فواره ای که مانند ابریق است


هزارپا ( هزارپا .) (اِ.) جانوری از شاخة بند پایان، دارای بدنی دراز با پاهای متعدد


هزارگان ( هزارگان .) (اِ.) نوعی تنبیه و شکنجه، هزار تازیانه


هزاری (هَ) (ق . کثرت ) (عا.) 1 - هزار بار. 2 - مکرر، به دفعات بسیار


هزال (هُ) [ ع . ] (اِ.) لاغری


هزال (هَ زّ) [ ع . ] (ص .) بسیار شوخی کننده


هزاهز (هَ هِ) [ ع . ] (اِ.) ج . هزهزة . جنگ ها، فتنه ها


هزاک (هَ یا هُ) (ص .) نادان، ابله


هزبر (هِ زَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شیر درنده . 2 - پهلوان، دلیر. ؛ هزبر ِ و غا دلیر میدان جنگ


هزبرانه (هِ زَ نِ یا نَ) [ ع - فا. ] (ق .) 1 - مانند شیران . 2 - مانند پهلوانان و دلیران


هزت (هِ زَّ) [ ع . هزة ] (اِ.) 1 - جنبش، حرکت . 2 - شادمانی، نشاط


هزج (هَ زَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - آواز، سرود. 2 - بحری از عروض بر وزن چهار بار مفاعیلن


هزد (هَ زَ) (اِ.) بیدستر، سگ آبی


هزل (هَ) [ ع . ] (اِ.) مسخرگی، مزاح، شوخی


هزلیات (هَ یّ) [ ع . ] (اِ.) جِ هزلیه ؛ لطیفه ها، خوش طبعی ها


هزم (هَ) [ ع . ] ( مص م .) شکست دادن و پراکنده کردن دشمن


هزمان (هَ) (ق .) هر زمان، هر وقت


هزه (هَ زِّ) [ ع . هزة ] (اِمص .) تحریک، یک بار جنباندن


هزوان (هُ) [ په . ] (اِ.) زبان، لسان


هزیل (هَ) [ ع . ] (ص .) لاغر


هزیمت (هَ مَ) [ ع . هزیمة ] (اِ.) شکست لشکر، پراکندگی لشکر


هزیمت یافتن ( هزیمت یافتن . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) شکست خوردن، پراکنده شدن


هزیمه (هَ ز مَ) [ ع . هزیمة ] (اِ.) چاه، چاه پُر آب


هزینه (هَ نِ) (اِ.) خرج


هسبند شدن (هَ بَ. شُ دَ) (مص ل .) (عا.) مفتون و حیران کسی شدن و همة اوقات خود را صرف او کردن


هسبند کردن ( هسبند کردن . کَ دَ) (مص م .) (عا.) کسی را در فشار گذاشتن و با اصرار و ابرام و خواهش و تمنا به کاری وادار کردن


هست (هَ)1 - (فع .)سوم شخص مفرد از «هستن » موجود است، وجود دارد. 2 - (اِمص .) هستی، وجود. 3 - دارایی


هست و نیست (هَ تُ)(اِمر.)(عا.)همة موجودی و دارایی


هستره (هَ تَ رَ یا رِ) (اِ.) جوال مانندی که از چوب و نی بافته باشند و بر پشت الاغ گذارند و به وسیلة آن خشت و آجر و خاک حمل کنند


هستن (هَ تَ) (مص ل .) 1 - وجود داشتن، موجود بودن . 2 - وقوع داشتن، حاصل بودن


هسته (هَ تِ) (اِ.) 1 - دانة سفتِ داخل میوه ها. 2 - نقطه، گروه یا تودة اصلی . 3 - بخشی از یاخته که معمولاً در وسط یا کنار آن قرار دارد. 4 - قسمت مرکزی اتم . ؛ هسته مرکزی مرکز حقیقی، اصل و منشأ


هستو (هَ) (اِ.) دانة میوه، هسته


هستو ( هستو .) (ص .) خَستو، مقر، معترف، کسی که اعتراف می کند


هستی (هَ) (حامص .) 1 - وجود. 2 - دارایی، ثروت


هسر (هَ سَ) (اِ.) یخ و آب فسرده


هسیر (هَ) (اِ.) یخ، هسر


هش (هُ) (اِ.) هوش، زیرکی


هش ( هش .) (شب جم .) ساکت ! خاموش ! 1


هشاشه (هَ ش ) [ ع . هشاشة ] (مص ل .) شاد شدن، شادمانی


هشام (هِ) [ ع . ] (اِ مص .) بخشش، جوانمردی


هشت (هَ) [ په . ] (اِ.) عدد اصلی بین هفت و نه (8). ؛ هشت کسی گرو نه بودن کنایه از: درآمد کم و هزینة زیاد داشتن


هشت پا (هَ) (اِمر.) اختاپوس


هشتاد (هَ) [ په . ] (اِ.) عدد اصلی مساوی هشت بار ده، پنجاه بعلاوه سی


هشتن (هِ تَ) [ په . ] (مص م .) نهادن، گذاشتن، رها کردن


هشته (هِ تِ) (ص مف .) گذاشته، رها کرده


هشتی (هَ) (اِ.) راهرو سقف دار هشت ضلعی یا گِرد در قسمت ورودی جلوی ساختمان


هشلهف (هَ شَ هَ) (ص .) (عا.) 1 - بی نظم و ترتیب . 2 - بی معنی، بیهوده


هشنگ (هَ شَ) (ص .) 1 - بی سر و پا. 2 - فرومایه، مفلس


هشوار (هُ) (ص .) هشیار، هوشیار


هشومند (هُ مَ) (ص .) هوشمند


هشپلک (هُ پُ لَ) (اِ.) سوت، سوتی که با دست و دهان بزنند


هشیار (هُ) (ص .) هوشمند، زیرک


هشیم (هَ ش ) [ ع . ] (اِ.) گیاه خشک و ریز ریز، هر چیز خشک


هشیوار (هُ) (ص .) خردمند، هوشمند


هضبه (هَ بَ یا ب) [ ع . هضبة ] (اِ.)1 - کوه . 2 - پشتة کم گ یاه . 3 - باران بزرگ قطره و پیوسته


هضم (هَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - گوارش، تحلیل غذا در معده . 2 - درهم شکستن


هضیم (هَ ض ) [ ع . ] (ص .) 1 - ستم دیده . 2 - زن باریک شکم . 3 - غنچة ناشکفته


هطال (هَ طّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ابر بارندة پیاپی . 2 - اشک روان


هطل ( هَ) (اِ.) 1 - باران سست پیوسته . 2 - اشک پیاپی


هطل (هَ طِ) [ ع . ] (ص .) 1 - (باران ) پیوسته و مداوم . 2 - (ابر) که پیوسته بارد


هف (هَ) (اِ.) کارگاه جولاهی


هفت (هِ) (اِ.) اندک خشکی ای که بعد از تری به هم رسند


هفت (هُ) (اِ.) دمی از آب، شربت ؛ شراب و مانند آن ها که فرو کشند، جرعه، قورت


هفت (هَ) [ په . ] (اِ.) عدد اصلی میان شش و هشت (7). ؛ هفت قلم آرایش کردن آرایش تمام، بزک کامل . ؛ هفت پادشاه را خواب دیدن کنایه از: به خواب عمیق فرو رفتن . ؛ هفت کفن پوساندن مدت ها پیش مردن


هفت آسیا (هَ) (اِمر.) کنایه از: هفت فلک


هفت اختر ( هفت اختر . اَ تَ) (اِ.) هفت برادران ؛ صورت فلکی خرس بزرگ


هفت اقلیم ( هفت اقلیم . اِ) (اِمر.) هفت کشور، کنایه از: تمام کشورهای روی زمین


هفت الوان ( هفت الوان . اَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) 1 - هفت رنگ اصلی . 2 - طعامی که گویند از آسمان به جهت عیسی (ع ) نازل شد. شامل : نان، نمک، ماهی، سرکه، عسل، روغن، تره . 3 - کنایه از: طعام های گوناگون


هفت امامی ( هفت امامی . اِ) [ فا - ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به هفت امام . 2 - اسماعیلی، سبعیه


هفت اورنگ ( هفت اورنگ . اَ رَ) (اِمر.) هفت برادران، صورت فلکی خرس بزرگ


هفت اژدها ( هفت اژدها . اَ دَ) (اِمر.) کنایه از: هفت سیاره


هفت ایوان ( هفت ایوان . اِ) (اِمر.) کنایه از: هفت آسمان


هفت بام ( هفت بام .) (اِمر.) کنایه از: هفت آسمان


هفت بانو ( هفت بانو .) (اِمر.) هفت اجرام ؛ هفت سیاره


هفت برادران ( هفت برادران . بَ دَ) (اِمر.) هفت ستارة دب اکبر یا خرس بزرگ


هفت بلند ( هفت بلند . بُ لَ) (اِمر.) کنایه از: هفت آسمان


هفت بنا ( هفت بنا . ب) (اِمر.) هفت آسمان


هفت بکر ( هفت بکر . ب) (اِمر.) هفت سیاره، هفت اجرام


هفت بیجار ( هفت بیجار ِ.) (اِمر.) (عا.) = هفته بیجار: نوعی ترشی که از هفت نوع سبزی درست شده است


هفت جوش ( هفت جوش .) (اِمر.) 1 - فلز بسیار سخت . 2 - شخص پر طاقت


هفت حرف ( هفت حرف . حَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) بیست و هشت حرف الفبا را به چهار بخش (هر یک شامل هفت حرف ) بنابر انتساب آن ها به عناصر اربعه - تقسیم کنند: اینچنین : هفت حرف آبی : ج، ز، ک، س، ق، ث، ظ . هفت حرف آتشی : ا، ه، ط، م، ف، ش، ذ. هفت حرف خاکی : د، ح، ل، ع، ر، خ، غ . هفت حرف بادی (هوایی ): ب، و، ی، ن، ص، ت، ض


هفت حرف استعلا ( هفت حرف استعلا . حَ فِ اِ تِ) [ فا - ع . ] (اِمر.) عبارتند از: خ، ص، ض، ط، ظ، ع، ق


هفت خضراء ( هفت خضراء . خَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) هفت آسمان


هفت خط ( هفت خط . خَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) کنایه از: هفت آسمان


هفت خط ( هفت خط . خَ) [ فا - ع . ] 1 - (اِ.) هفت خط نقش شده بر جام جم . 2 - (ص .) آدم دانا، حیله گر


هفت خوان ( هفت خوان . خا)(اِمر.)1 - هفت دشواری و کار سخت برای رستم به هنگام نجات کیکاوس وقتی که در مازندران دربند بود. 2 - هفت دشواری و کار سخت برای اسفندیار در جنگ با ارجاسب . 3 - کنایه از: دشواری های سخت و زیاد


هفت خواهران ( هفت خواهران . خا هَ) نک . هفت اورنگ


هفت در ( هفت در . دَ) (اِمر.) کنایه از: هفت سیاره


هفت در هفت ( هفت در هفت . دَ. هَ) (اِمر.) نک . هر هفت


هفت دست ( هفت دست . دَ) (اِمر.) 1 - هفت مجموعة کامل از چیزی . 2 - کنایه از: مجموعه های کامل بسیار از چیزی


هفت دور ( هفت دور . دَ یا دُ) [ فا - ع . ] (اِمر.) هفت دور و مدت که هر دوری شامل هزار سال است و تعلق به یکی از هفت سیاره دارد و چون هزار سال تمام شود دور سیارة دیگر آغاز گردد. این ادوار را از زحل آغاز کنند و به ترتیب فرود آیند تا به ماه (قمر) رسند. زحل، عطارد، قمر


هفت رنگ ( هفت رنگ . رَ) 1 - (اِمر.) از قدیم هفت رنگ را از میان رنگ ها اصلی دانسته اند (سبح الوان ) و آن ها عبارتند از: الف - به قولی : سیاه، خاکی (خاکستری )، سرخ، زرد، سفید، کبود، زنگاری . ب - و به قولی : زرد، آبی، نارنجی، سرخ، بنفش، سبز، نیلگون . ضح - قدما هر رنگ را به یکی از سیارات هفتگانه و یکی از روزهای هفته نیز اختصاص می دادند؛ از این قرار: زرد (آفتاب - یکشنبه )، آبی (ماه - دوشنبه )، نارنجی (مریخ - سه شنبه )، سرخ (عطارد - چهارشنبه )، بنفش (مشتری - پنجشبنه )، سبز، (زهره - آدینه )، نیلگون (زحل - شنبه ). 2 - نام گلی است در هندوستان و آن هفت رنگ دارد. 3 - (ص مر.) چیزی که به هفت رنگ منقش باشد، هر چیز منقش


هفت زمین ( هفت زمین . زَ) (اِمر.) نک . هفت اقلیم


هفت سالاران ( هفت سالاران .) (اِمر.) هفت سیاره


هفت سبع ( هفت سبع . سُ) [ فا - ع . ] (اِمر.) کنایه از: تمام قرآن مجید


هفت سین ( هفت سین .) (اِمر.) سفره ای که ایرانیان هنگام تحویل سال نو می اندازند و در آن هفت نوع محصول که با حرف «س » شروع می شود می چینند


هفت عروس ( هفت عروس . عَ) (اِمر.) کنایه از: هفت سیاره


هفت ماهه ( هَ . هِ) (ص مر.) 1 - آن چه که هفت ماه از عمرش گذشته باشد. ؛ هفت ماهه بودن (زاییدن ) (کن . ) بسیار عجول شدن، بسیار شتاب داشتن


هفت مردان ( هفت مردان . مَ) (اِمر.) مردان خدا که شامل هفت دسته اند: اقطاب، ابدال، اخیار، اوتاد، غوث، نقباء، نجباء


هفت منزل ( هفت منزل . مَ ز) [ فا - ع . ] (اِمر.) کنایه از: هفت آسمان


هفت و دوازده (هَ تُ دَ دَ) (اِ.) منظور هفت سیاره و دوازده برج است


هفت و هشت (هَ تُ هَ)(اِمر.) 1 - هفت یا هشت عدد از چیزی . 2 - (کن .) گفتار خصومت آمیز و وحشت انگیز. 3 - آواز سگ


هفت پدر ( هفت پدر . پِ دَ) (اِمر.) کنایه از: هفت سیاره


هفت پرگار ( هفت پرگار . پَ) (اِمر.) هفت آسمان


هفت چتر ( هفت چتر . چَ)(اِمر.)کنایه از: هفت آسمان


هفت کشور ( هفت کشور . کِ وَ) (اِ.) نک هفت اقلیم


هفت کواکب ( هفت کواکب . کَ ک ) [ فا - ع . ] (اِمر.) هفت سیاره


هفت کچلان ( هفت کچلان . کَ چَ) (اِمر.) (عا.) داشتن عایله خصوصاً اطفال قد و نیم قد بسیار


هفت گنج ( هفت گنج . گَ) (اِمر.) از آهنگ های موسیقی قدیم ایران


هفت گوی ( هفت گوی .) (اِمر.) هفت آسمان


هفته (هَ تِ) (اِ.) مجموع هفت روز یعنی از صبح شنبه تا شب شنبة دیگر، هر چهار هفته یک ماه است


هفتورنگ (هَ تُ رَ) (اِمر.) صورت فلکی خرس بزرگ


هفتگی (هَ تِ) مربوط یا مخصوص به یک هفته


هفهف (هَ هَ) (اِ.) صدا و آواز سگ


هفهفو (هَ هَ) (ص .) (عا.) پیر، سالخورده


هفوت (هَ وَ) [ ع . ] (اِ.) لغزش، خطا


هق و هق (هِ قُ هِ) (اِصت . ق .) (عا.) آوای گریة شدید، صدای گریستن سخت


هقعه (هَ عَ) [ ع . ] (اِ.) نام منزل پنجم از منازل ماه که سه ستارة ریز است در بالای صورت فلکی جوزا


هل (هِ) (اِ.) میوه ای کوچک به اندازة بند انگشت با پوست تیره و دانه های خوش بو از درختی به همین نام


هل (هَ) [ ع . ] (از ادات استفهام ) آیا


هلا (هَ) (شب جم .) کلمة تنبیه و ندا که برای آگاهانیدن به کار می رود


هلاشم (هَ ش ) (ص .) زبون، بد، زشت


هلال (هِ) [ ع . ] (اِ.) ماه نو


هلالوش (هَ) (اِ.) شور، غوغا، غلغله


هلاهل (هَ هِ) (اِ.) زهری که هیچ پادزهر و درمانی ندارد


هلاهلا (هَ هَ) (ص .) (عا.) آسان، سهل


هلاک (هَ) [ ع . ] (اِمص .) نیستی، فنا


هلاکت (هَ کَ) [ ازع . ] (اِمص .) نیستی، مرگ


هلفدونی (هُ لُ) (اِمر.)(عا.) 1 - زندان . 2 - سیاه - چال


هلل (هُ لُ) (اِ.) عصارة فیل زهره را گویند که به نام های حضض و حضیض نیز خوانده می شود


هله (هَ لَ) [ په . ] (اِ.) هذیان، حرف بیهوده


هله ( هله .) (اِصت .) حرف تنبیه، هلا


هله (هِ لِ) فعل امر از هلیدن : بگذار، دست بردار


هله و هوله (هَ لِ هُ ل ) (اِمر.) (عا.) خوردنی های بی خاصیت که موجب سیری کاذب می شود


هلهل (هَ هَ) (اِ.) نک . هلاهل


هلهله (هَ هَ لِ) [ ع . هلهلة ] (اِ.) هیاهو و سر و صدا در جشن و شادمانی


هلو ( هلو .) (اِ.) ریسمانی که کودکان از جایی آویزند و بر آن نشینند و در هوا آیند و روند؛ ارجوحه، تاب


هلو (هُ) (اِ.) درختی از تیرة گل سرخیان و از دستة بادامی ها که دارای میوة آب دار شفت و هستة ناهموار درشت است . گونه های مختلف هلو عبارت از شفتالو و شلیل و هلو انجیری هستند که همگی میوه هایی ریزتر از هلو دارند. ؛ هلو پوست کنده کنایه از: شخص خوش بر و رو، خوش آب و رنگ و دارای طراوت جوانی


هلوی (هِ) (اِ.) 1 - گردکان بازی . 2 - چرخی که کودکان از چوب و خلاشه سازند و بر آب روان گذارند تا آب آن را به گردش درآورد و ایشان تماشا کنند، گردون بازی


هلپ هلپ (هُ لُ. هُ لُ) (اِصت . ق مر.) (عا.) سر و صدای بسیار


هلپند (هَ لَ پَ) (ص .) مردم بیکار، هیچکاره


هلپی (هُ لُ پّ) (اِصت . ق .) (عا.) یکباره یک هو


هلیت (هَ یَّ) [ ع . ] (مص ل .) مصدر صناعی است مرکب از هل و ئیت یعنی پرسش کردن از مطلب «هل » و سؤال از مطلب هل یعنی سؤال از اصل وجود شی ء یا سؤال از وجود صفتی برای شی ء


هلیدن (هَ دَ) [ په . ] (مص م .) گذاشتن، فرو - گذاشتن، ترک کردن، واگذاشتن


هلیل (هَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - هلال (ماه ). 2 - نامی برای مردان


هلیله (هَ لِ) (اِ.) درختی از تیرة کمبرتاسه و از ردة دولپه ای ها که دارای میوة بیضوی شکلی به اندازة یک سنجد ریز است . میوة این گیاه مصرف طبی دارد و خشک شدة آن را به عنوان قابض به کار می برند، این گیاه خاص نواحی حاره است


هلیم (هَ) (اِ.) نک هریسه


هلیو (هِ یا هَ) (اِ.) سبدی که از چوب و نی بافند و چیزها در آن کنند


هلیوم (هِ یُ) [ فر. ] (اِ.) عنصر گازی شکلی که در برخی سنگ های حاوی اکسیداورانیوم کشف گردید و بعدها وجود آن را در سایر کانی ها تشخیص دادند. این گاز در ترکیب هوا وجود دارد و در برخی آب های معدنی نیز موجود است


هلیک (هَ) (اِ.) آلبالوی جنگلی را گویند که آلولک نیز گفته می شود


هلیکوپتر (هِ کُ تِ) [ فر. ] (اِ.) نوعی وسیلة ترابری هوایی که در هنگام فراز و فرود می تواند به طور قایم یا عمودی حرکت کند و به حالت ایستاده در هوا بماند. چرخبال، بالگرد. (فره )


هم (هَ مّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - اندوه، حزن . ج . هموم . 2 - قصد، اراده . 3 - آن چه بدان قصد کنند. ؛ هم و غم فرق بین هم و غم اصلاً در آن است که هم اندوه آینده است و غم اندوه گذشته و موجود


هم (هَ) [ په . ] 1 - (ق .) نیز، همچنین . 2 - (پش .) در ترکیبات پیشوند اشتراک است : هم اتاق، همراه، همدل


هم آغوش (هَ) (ص مر.) در آغوش یکدیگر، در بر یکدیگر


هم آغوشی (هَ) (حامص .) در بغل کسی بودن


هم آهنگ (هَ. هَ) (ص .) 1 - موافق، متحد. 2 - دو یا چند صدا که با هم توافق و تناسب داشته باشد


هم آهنگی کردن ( هم آهنگی کردن . کَ دَ) (مص ل .) 1 - متحد شدن . 2 - برابری کردن در امری . 3 - توافق کردن و تناسب داشتن چند صدای مختلف با هم


هم آواز (هَ) (ص .) 1 - هم صدا. 2 - هم زبان، متفق القول


هم بازی (هَ)(ص .) 1 - کسی که با شخص یا اشخاصی دیگر بازی کند. 2 - هنرپیشه ای که با هنرپیشة دیگر در فیلم یا نمایش نامه ای بازی کند


هم بستر (هَ. بَ تَ) (ص .) یار و رفیق بستر، زن و مرد که با هم در یک بستر بخوابند


هم بسته (هَ بَ تِ) (اِمر.) آلیاژ


هم تازیانه (هَ. ن ) (ص .) شریک در تاخت و تاز و تاراج


هم ترازو (هَ. تَ) (ص .) برابر، مساوی


هم تک ( هم تک . تَ) (ص .) رفیق، همراه


هم جنس (هَ. جِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - متعلق به یک جنس (نر یا ماده ). 2 - از یک قوم یا نژاد. 3 - متجانس


هم جوار ( هم جوار . جَ) [ فا - ع . ] (ص .) همسایه


هم خوابگی ( هم خوابگی . خا ب) (حامص .) با هم در یک بستر خوابیدن و عشق بازی کردن، هم - بستری


هم داستان ( هم داستان .) (ص .) موافق، هم فکر


هم دندان ( هم دندان . دَ) (اِمر.) هم نبرد، حریف


هم دوره ( هم دوره . دُ ر )(ص مر.)1 - هم عصر، معاصر. 2 - شریک دورة تحصیلی


هم رس ( هم رس . رَ) (ص .) هم آهنگ، یک جهت، متفاوت


هم ریش ( هم ریش .) (ص .) 1 - هم سن و سال . 2 - باجناق


هم زانو ( هم زانو .) (ص .) هم نشین


هم زدن ( هم زدن . زَ دَ) (مص م .) در هم آمیختن، به هم زدن


هم زلف ( هم زلف . زُ) (ص .) باجناغ، دو مرد که دو خواهر را به زنی گرفته باشند


هم زن ( هم زن . ز) (اِمر.) وسیله ای برای مخلوط کردن، به ویژه مخلوط و همگن کردن مواد غذایی مایع


هم زیستی (هَ) (حامص .) 1 - با هم زیستن . 2 - کیفیت همکاری و اتحاد دو جاندار مختلف است به منظور تغذیه یا ادامة زندگی


هم سنگ ( هم سنگ . سَ) (ص .) 1 - هم وزن . 2 - هم - شأن، هم رتبه


هم شاگردی ( هم شاگردی . گِ) (ص نسب .) دو یا چند شاگرد که نزد یک معلم درس می خوانند


هم شهری ( هم شهری . شَ) (ص .) دو یا چند تن که در یک شهر تولد یافته یا زندگی کنند


هم شکل ( هم شکل . ش) [ فا - ع . ] (ص مر.) شبیه


هم شکم ( هم شکم . ش کَ) (ص .) دو قلو


هم طراز ( هم طراز . طِ) (ص .) برابر، مساوی


هم مشرب (هَ. مَ رَ) [ فا - ع . ] (ص .) هم فکر، هم عقیده


هم پا (هَ) (ص .) (عا.) همراه، رفیق


هم پالکی ( هم پالکی . ل ) (ص .) = هم پالگی : 1 - (عا.) کسی که با دیگری در یک پالکی و کجاوه نشیند. 2 - (کن .) کسانی که با هم جور و مناسب اند، هم ردیف


هم پشت ( هم پشت . پُ) (ص .) متحد، پشتیبان


هم پشتی ( هم پشتی . پُ) (حامص .) هم پشت بودن، یاری، یاوری


هم پیاله ( هم پیاله . ل ) (ص .) 1 - هم نشین، رفیق . 2 - کسی که با دیگری در نوشیدن شراب و عرق همراهی کند


هم پیمان ( هم پیمان . پَ یا پِ) (ص .) کسی که با دیگری عهدی بسته، هم عهد


هم چشم ( هم چشم . چَ) (ص .) رقیب


هم چشمی کردن ( هم چشمی کردن . چ . کَ دَ) (مص ل .) حسادت ورزیدن


هم چنان ( هم چنان . چُ) 1 - (ق تشبیه .) آن سان، آن - گونه . 2 - (ص .) مثل آن، مانند آن . 3 - (صفت به جای موصوف ) چنان کس . 4 - به همان شکل، به همان صورت


هم چند ( هم چند . چَ) (ص .) معادل، برابر


هم چنین ( هم چنین . چُ) (ق .) مانند این، مثل این


هم کار (هَ) (ص مر.) 1 - هم شغل . 2 - حریف، رقیب


هم کاری ( هم کاری .) (حامص .) 1 - هم شغلی . 2 - شرکت با دیگری در کاری و شغلی


هم کاسه ( هم کاسه . س ) (ص .) نک . هم پیاله


هم کت ( هم کت . کَ) (ص .) همراه، همنشین


هم کفو ( هم کفو . کُ) [ فا - ع . ] (ص .)هم رتبه، هم - شأن


هم گرایی (هَ. گِ) (حامص .) تقارب، کیفیت نزدیک شدن اجزای یک کل به یکدیگر


هم گوشه (هَ. ش ) (ص .) هم ارز، هم قدر


همآویز (هَ) (ص مر.) 1 - هم آورد، هم نبرد. 2 - همتا


هما (هُ) (اِ.) 1 - پرنده ای افسانه ای که به باور قدما اگر سایه اش بر سر کسی بیفتد آن شخص سعادتمند می شود. 2 - نامی است از نام های زنان


هماد (هَ) (ق .) همه، کل، تمام


همار (هَ) (اِ.) آمار، شماره، عدد


همارا (هَ) (ق .) همواره، پیوسته


هماره (هَ ر ) (ق .) = همواره : همیشه، دایم


هماز (هَ مّ) [ ع . ] (ص .) سخن چین، عیب کننده


هماس (هَ) [ ع . ] (اِ.) شیر درنده


همال (هَ) [ په . ] (ص .) همتا، برابر، مثل، مانند


همام (هُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پادشاه بلند همت . 2 - دلیر، بخشنده


همام (هَ مّ) [ ع . ] (ص .) سخن چین، نمام


همان (هَ) [ په . ] 1 - (ضم .) آن چه که قبلاً ذکر شده . 2 - آن چه که در خاطر گوینده و شنونده معهود است . 3 - (ق .) همچنان . 4 - (ص .) مساوی، معادل، یکسان


همانا ( همانا .) (ق .) به طور یقین، بی شک


همانجا ( همانجا .) (ق .) هم آن جا، آن جا. مق همین جا


همانند (هَ نَ) (ربط .) شبیه، مانند (دایم الاضافه است )


هماننده (هَ نَ د ) (ص .) ماننده، شبیه


همانندی (هَ نَ) (حامص .) شباهت، مانندگی


هماور (هَ وَ) (ص .) حریف، رقیب، هماورد


هماورد ( هماورد .) (ص .) حریف، رقیب


همایون (هُ) 1 - (ص .) خجسته، مبارک . 2 - (اِ.) نام یکی از آهنگ های موسیقی ایرانی


همایون آثار ( همایون آثار .) [ فا - ع . ] (ص مر.) آن که دارای اثرها و یادگارهایی خجسته و مبارک است


هوو (هَ) (اِ.) وسنی، دو زن که یک شوهر داشته باشند


همایون فال ( همایون فال .) [ فا - ع . ] (ص مر.) آن که اقبال خجسته و میمون دارد، همایون بخت


همایونی ( همایونی .) (ص نسب .) منسوب به همایون . (در مورد شاه استعمال شود: اعلی حضرت همایونی، موکب همایونی )


همایی (هُ) (حامص .) همای بودن، مانند هما بودن


همباز (هَ) (ص .) شریک، انباز


همباز شدن ( همباز شدن . شُ دَ) (مص ل .) شریک شدن


همبازی (هَ) (حامص .) 1 - انبازی . 2 - همتایی


همبر (هَ بَ) (ص .) قرین، همنشین


همبرگر (هَ ب گ ) [ انگ . ] (اِ.) گوشت چرخ کرده که گرد و پهن نموده و در تابه سرخ کنند


همت (ه مَُ) [ ع . همة ] 1 - (مص م .) قصد کردن . 2 - خواستن . 3 - (اِمص .) اراده، قصد. 4 - خواست . 5 - سعی، کوشش . 6 - (اِ.) ارادة قوی، عزم جزم . 7 - بلندنظری، سعة صدر. 8 - دلیری، شجاعت . 9 - کمال مطلوب


همت بستن (هِ مَّ. بَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - عزم جزم کردن . 2 - توجه و همُ خود را صرف کسی یا چیزی کردن


همت خواستن ( همت خواستن . خا تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) دعای خیر خواستن


همتا (هَ) (ص .) 1 - نظیر، مانند. 2 - معادل، مساوی


همتایی (هَ) (حامص .)1 - همانندی . 2 - تساوی، برابری


همج (هَ مَ)(اِ.)1 - نوعی مگس که روی گوسفند و خر نشیند.2 - گوسفند لاغر.3 - میش کلانسال . 4 - مردم فرومایه و احم ق


همدرد ( همدرد . دَ) (ص مر.) 1 - دو یا چند کسی که دارای یک نوع درد باشند. 2 - شریک غم دیگری، غم خوار


همدست ( همدست . دَ) (ص .) شریک، همکار


همدل ( همدل . د) (ص مر.) 1 - دارای یک رأی و اندیشه . 2 - متفق، متحد. 3 - دوست جانی و صمیمی


همدم ( همدم . دَ) (ص مر.) 1 - رفیق، هم نفس . 2 - هم زبان، هم سخن . 3 - هم پیاله . 4 - پیاله شراب


همراه ( همراه .) 1 - (ص مر.) همسفر. 2 - متفق، متحد. 3 - به اتفاق (در طی طریق )


همزاد ( همزاد .) (ص .) 1 - هم سن و سال . 2 - به باور عوام موجودی که هم زمان با به دنیا آمدن شخص، در میان اجنه به دنیا می آید


همزه (هَ ز) [ ع . ] (اِ.) 1 - حروف صامتی که به صورت «ء» نوشته می شود و ممکن است ساکن باشد مانند: رأی . یا مانند: جرئت . 2 - نشانه ای به صورت «ء» روی «ها»ی غیرملفوظ به جای «یا» ی اضافه مانند: خانة حسن که تلفظ می شود خانه ی حسن


همزی (هَ) (ص .) هم شأن، هم رتبه


همسایه ( همسایه . یِ) (ص .) دو یا چند کس که اتاق یا خانة آنان نزدیک هم باشد، مجاور


همسر ( همسر . سَ) (ص .) 1 - هم اندازه، برابر. 2 - زن یا شوهر


همشیره ( همشیره . رِ) (اِ.) خواهر


هملخت (هَ لَ) (اِ.) چرم زیر کفش، تخت چرم


همم (هِ مَ) [ ع . ] (اِ.) جِ همت


همه (هَ مِ) [ په . ] (اِ.) تمام، جمیع


همه جانبه ( همه جانبه . نِ ب) [ فا - ع . ] (ص مر.) آن چه از هر جانب و هر طرف صورت گیرد


همه کاره ( همه کاره . رِ) (ص مر.) 1 - کسی که همه کاری از دست او برآید. 2 - کسی که در هر کاری مداخله کند


همهمه (هَ هَ مِ) [ ع . همهمة ] (اِ.) صداهای درهم و برهم جماعت


هموار (هَ) [ په . ] (ص .) 1 - مسطح، صاف . 2 - نرم و آهسته


همواره (هَ رِ) (ق .) پیوسته، همیشه


هموسکسوآلیسم (هِ مُ س سُ) [ فر. ] (اِ.) ارضاء و تشفی غریزة جنسی با همجنس، عارضة تمایل به همجنس


هموفیلی (هِ مُ) [ فر. ] (اِ.) نوعی بیماری ارثی خونی که در آن انعقاد خون به کندی صورت می گیرد


هموم (هُ) [ ع . ] (اِ.) جِ هم ؛ اندوه ها


هموگلوبین (هِ گُ لُ) [ فر. ] (اِ.) یکی از رنگ دانه های تنفسی است که در خون مهره داران و معدودی از بی مهرگان وجود دارد


همچو ( همچو . چُ) (ق .) چون، مانند


همچون ( همچون . چُ) (ق .) نک همچو


همگان (هَ مَ یا مِ) (ق .) جِ همه، همگی


همگر (هَ گَ) (ص فا.) بافنده، رفوگر


همگن (هَ گ ) [ په . ] (اِ.) 1 - همه . 2 - همتا، همانند. 3 - یکنواخت


همگنان ( همگنان .) (ص .) = همگینان : جِ همگن ؛ همه، همگی


همگی (هَ مِ) (حامص .) کلیت، تمامی


همی (هَ) [ په . ] (پش .) پیشوندی است که بر سر فعل ماضی، مضارع و امر درآید: همی رود، همی رو


همیان (هَ) (اِ.) کیسه، کیسة پول


همیدون (هَ) (ق .) 1 - اکنون، همین دم . 2 - هم چنین، به این طریق


همیشه (هَ ش ) (ق .) پیوسته، همواره


همیشه بهار ( همیشه بهار . بَ) (اِ.) گلی زردرنگ با بوتة کوتاه و برگ های ضخیم و دراز


همیشک جوان (ه شَ. جَ)(اِ.) نک همیشه بهار


همیشگی (هَ ش) (حامص .) 1 - پیوستگی، مداومت . 2 - جاویدان بودن، ابدیت


همیشگی ( همیشگی .) (ص نسب .) 1 - منسوب به همیشه، دایمی . 2 - (ق .) همیشه، همواره


همین (هَ) 1 - (ص اشاره، مبهم ) خود این، هم این . 2 - عین این . 3 - (ضم .) این


هن و هن (هِ نُ هِ) (اِمر.) (عا.) نفس نفس زدن


هناسه (هَ سَ یا س ) (اِ.) (عا.) 1 - نفس نفس زدن . 2 - اضطراب


هنایش (هَ یِ) (اِمص .) تأثیر، اثر


هناییدن (هَ دَ) (مص ل .) اثر کردن


هنباز (هَ) (ص .) انباز، شریک


هنجار (هَ) (اِ.) 1 - روش، طریق . 2 - قاعده، قانون


هنجام (هَ) (ص .) بیکار، تنبل، کاهل


هنجیدن (هَ دَ) [ په . ] (مص م .) 1 - برکشیدن، بیرون کشیدن . 2 - پوست کندن


هند (هَ) (اِ.) 1 - قاعده، قانون . 2 - راه طریق


هند بال (هَ) [ انگ . ] (اِ.) نوعی بازی گروهی شبیه به فوتبال که توپ آن کوچک تر از توپ فوتبال است و با دست بازی می شود


هندباج (هِ) [ ع . ] (اِ.) = هندباء: گیاهی تلخ که در فارسی کاسنی گویند


هندسه (هِ د س ) [ ع . هندسة ] (اِ.) معرُب اندازه . علمی که دربارة اشکال، ابعاد و اندازه گیری ها بحث می کند


هندل (هِ د) [ انگ . ] (اِ.) ابزاری فلزی که به وسیلة چرخاندن آن اتومبیل هایی راکه استارت الکتریکی ندارد روشن می کنند


هندو (ه ) (ص .) 1 - اهل هند. 2 - سیاه از هر چیز. 3 - بنده، غلام . 4 - نگهبان . 5 - مجازاً به معنای : خال، زلف، کفر، کافر، دزد


هندوان (هِ دُ) (اِ.) جِ هندو


هندوانه (هِ د نِ) (اِ.) گیاهی است علفی از تیرة کدوییان، میوة آن درشت کروی یا بیضوی است و مغز آن لطیف و آبدار و سرخ یا زرد رنگ است . تخم های ریز دارد و تفت دادة آن یک قسم آجیل است . ؛ هندوانه زیر بغل کسی گذاشتن کنایه از: با ستایش از کسی او را مغرور کردن و فریفتن


هندوبار (هِ) (اِ.) هندوستان


هندی کم (هَ کَ) [ انگ . ] (اِ.) نام تجاری دوربین فیلم برداری قابل حمل با دست برای تهیة فیلم های ویدیویی


هنر (هُ نَ) [ په . ] (اِ.) 1 - فضل، کار برجسته و نمایان . 2 - زیرکی . 3 - پیشه و صنعت . 4 - تقوی، پرهیزگاری . 5 - هر یک از هنرهای زیبا


هنرستان (هُ نَ رِ) (اِ.) آموزشگاهی که در آنجا انواع هنر تعلیم داده می شود، هنرسرا


هنرمند ( هنرمند . مَ) (ص .) دارای هنر، صنعتگر، آن که آثار هنری می آفریند


هنرپیشه ( هنرپیشه . ش ) (ص .)1 - هنرمند. 2 - بازیگر تئاتر یا سینما


هنرکده (هُ نَ. کَ د) (اِ.) آموزشگاه عالی که در آنجا هنر و صنعت تعلیم داده می شود


هنری ( هنری .) (ص نسب .) منسوب به هنر - آن چه که در آن هنر به کار رفته . 2 - هنرور، هنرمند


هنوز (هَ) (ق .) تا این زمان، تا این هنگام، تاکنون


هنگ (هُ) (اِ.) ذخیره، توشه


هنگ (هَ) [ په . ] (اِ.) 1 - وقار، سنگینی . 2 - قصد، اراده . 3 - معرفت، دانایی . 4 - از تقسیمات ارتش که مرکب از سه گردان است


هنگ (هِ) (اِ.) پیچش شکم، شکم روش


هنگار (هَ) (اِ.) تندی، تیزی، شتاب


هنگام (هِ) (اِ.) 1 - وقت، زمان . 2 - موسم، فصل . 3 - زمان مرگ


هنگامه (هِ مِ) (اِ.) 1 - جمعیت مردم . 2 - معرکه . 3 - شور و غوغا، داد و فریاد


هنگامه جو ( هنگامه جو .) (ص فا.) جنگجو، ماجراجو


هنگامه ساختن ( هنگامه ساختن . تَ) (مص ل .) معرکه گرفتن


هنگامه نهادن ( هنگامه نهادن . نَ دَ) (مص ل .) برپا کردن مجلس نقّالی و شعبده بازی


هنگامه کردن ( هنگامه کردن . کَ دَ) (مص ل .) آشوب برپا کردن، سر و صدا کردن، سر و صدا راه انداختن


هنگامه گیر ( هنگامه گیر .) (اِمر.) معرکه گیر


هنگفت (هَ گُ) (ص .)1 - ستبر، کلفت . 2 - بسیار، فراوان


هنی (هَ) [ ع . هنی ء ] (ص .) 1 - گوارا. 2 - آن چه بی رنج و بی زحمت به دست آید


هنیز (هَ) (ق .) 1 - هنوز. 2 - نیز، هم چنین


هو (هُ) (اِ.) (عا.) صدا، آواز، فریاد


هو ( هو .) (اِ.) چرک و زرداب زخم


هو (هُ وَ) [ ع . ] (ضم .) 1 - ضمیر مفرد مذکر غایب : او، آن . 2 - در نزد عرفا منظور خداوند است


هو انداختن (هُ. اَ تَ) (مص ل .) (عا.) چو انداختن، شایعه پراکندن


هو پیچیدن (هُ. دَ) (مص ل .) (عا.) شایع شدن


هو کردن (هُ. کَ دَ) (مص م .) مسخره کردن، بی آبرو کردن


هو گویک (هُ یَ) (اِ.) مرغ حق گو، مرغ شب آویز


هوا ( هوا .) [ ع . هوی ] (اِ.) میل نفس، آرزو


هوا (هَ) [ ع . هواء ] (اِ.) 1 - گازی است بی رنگ و بو و بی طعم و نامریی که تمام کرة زمین را فرا گرفته است . 2 - جو، فضا. ؛ هوا ی گرگ و میش آغاز روشن شدن هوا در صبح


هوا ( هوا .) (اِ.) (عا.) اوضاع، احوال، شرایط . ؛ هوا پس بودن کنایه از: نامناسب و معمولاً خطرناک بودن اوضاع


هوچی (هُ) (ص .) حَرّاف، کسی که با پُرحرفی و جار و جنجال حَقی را باطل می گرداند


هوا گرفتن ( هوا گرفتن . گِ رِ تَ) (مص ل .) 1 - بالا رفتن، اوج گرفتن . 2 - پیشرفت کردن، ترقی کردن


هوابرد ( هوابرد . بُ) (اِمر.) تجهیزات و ساز و برگی است که از راه هوا حمل می شود


هواجر ( هواجر . جِ) [ ع . ] (اِ.) جِ هاجره ؛ شدت گرما


هواجس ( هواجس . جِ) [ ع . ] (اِ.)جِ هاجس ؛ آرزوهای نفسانی که در دل بگذرد


هواخواه ( هواخواه . خا) (ص فا.)1 - مشتاق، آرزومند. 2 - حامی، طرفدار


هواخوری ( هواخوری . خُ)(حامص .)تفریح، گردش، استراحت


هوادار ( هوادار .) (ص فا.) طرفدار، حامی


هوادج (هَ د) [ ع . ] (اِ.) جِ هودج


هوار ( هوار .) (اِ.) (عا.) داد و فریاد، سر و صدا


هوار (هَ) (اِ.) (عا.) آنچه از سقف یا دیوار خانه فرو ریزد، صدای فرو ریختن سقف


هوار شدن ( هوار شدن . شُ دَ) (مص ل .)(عا.) ناخوانده به خانة کسی رفتن


هواری (هَ) (اِ.) خیمة بزرگ، بارگاه


هوازی (هَ) (ق .) ناگاه، ناگهان


هواسنج (هَ. سَ) (اِمر.) ابزاری که با آن فشار هوا سنجیده می شود؛ بارومتر


هواسیدن (هَ دَ) [ په . ] (مص ل .) 1 - ترکیدن . 2 - خشکیدن و بی رنگ شدن لب از گرما


هواسیده (هَ د ِ)(ص مف .)لب بی رنگ و خشک شده


هواشناسی (هَ. ش ) (اِمر.) علمی که جو زمین و ارتباط آن را با نوع آب و هوا مورد بحث و مطالعه قرار می دهد


هوام (هَ مّ) [ ع . ] (اِ.) جِ هامه . حشرات موذی


هوان (هَ) [ ع . ] (اِ.) خواری، سستی، سبکی


هواپیما ( هواپیما . پِ) (اِ.) وسیلة ترابری که در هوا حرکت می کند


هواگیر ( هواگیر .) (ص .) 1 - اوج گیر، به هوا پرنده . 2 - در هوا صید شده . 3 - هوایی، آرزومند


هوایی (هَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به هوا - دارای هوا، باددار. 2 - آن چه که در هوا جای گیرد یا جریان یابد. 3 - لطیف، سبک . 4 - انتقال پذیر. 5 - لغو، بی هوده . 6 - بی قرار، بی ثبات . 7 - بیهوده گوی . 8 - عاشق . 9 - تیر آتشبازی 0 - کبود، لاجوردی 1 - درآمد یا حاصلی که از جای غیرمعین رسد


هوایی شدن (هَ. شُ دَ) (مص ل .) (عا.) عاشق شدن، آرزومند شدن


هوبره (بَ رِ) (اِ.) پرنده ای است وحشی و حلال گوشت، بزرگتر از مرغ خانگی با گردن دراز و بال های زردرنگ و خال دار


هوبه (ب) شانه، دوش، کتف


هوتخش (تُ) [ په . ] (اِ.) پیشه ور، صنعتگر


هود [ عب . ] (اِ.) سورة یازدهم از قرآن کریم دارای صد و بیست و سه آیه


هود [ انگ . ] (اِ.) وسیله ای که برای تهویة هوای آشپزخانه در بالای اجاق خوراک پزی تعبیه شود، هوابر. (فره )


هود (اِ.) = هوده : آتشگیره


هودج (هَ دَ) [ ع . ] (اِ.) کجاوه، عماری


هودر (دَ) (ص .) هر چیز زشت و زبون


هوده (د ) (اِ.) 1 - درست، حق . 2 - سود، فایده


هور 1 - (اِ.) آفتاب، خورشید. 2 - ستاره، بخت، طالع


هورخش (رَ) (اِ.) آفتاب، خورشید


هورشید (اِ.) خورشید


هورقلیا (قَ) [ عبر. ] (اِ.) درخشش بخار، تشعشع بخار


هورمزد (مُ) (اِ.) هُرمز


هورمون (هُ مُ) [ فر. ] (اِ.) قسمتی از ترشحات داخلی که به وسیلة غدد مترشحة داخلی ترشح می شود و اثر تحریکی و حیاتی روی سایر اعضای بدن دارد


هوز (اِ.) آواز تند و تیز مانند صدایی که از طاس برنجی و امثال آن برخیزد، آواز (بانگ )


هوز (هَ وَّ) [ ع . ] (اِ.) دومین کلمة ساخته شده از حروف ابجد مرکب از: ه - و - ز


هوس (هَ وَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - میل، آرزو. 2 - شهوت، خواهش نفس


هوس باز ( هوس باز .) [ ع - فا. ] (ص فا.) شهوت پرست


هوش (اِ) 1 - زیرکی، آگاهی . 2 - عقل، فهم . 3 - جان، روان


هوش [ په . ] (اِ.) مرگ، موت


هوشمند (مَ) (ص مر.) 1 - باهوش . 2 - عاقل، بخرد


هوشیار [ په . ] (ص .) باهوش، خردمند


هوشیاری ( هوشیاری .) (حامص .) 1 - دارای هوش . 2 - عاقلی . 3 - آگاهی، بیدار. 4 - زیرکی


هول (هُ) (ق .) دست پاچه


هول ( هول .) [ ع . ] (اِ.) هراس، ترس، بیم


هول دادن ( هول . دَ) (اِ.) (عا.) کسی را ناگهان به جلو پرت کردن


هول شدن ( هول شدن . شُ دَ) (مص ل .) (عا.)دستپاچه شدن


هولناک ( هولناک .) [ ع - فا. ] (ص مر.) ترسناک، خوف انگیز


هولی (هَ) (اِ.) کره اسبی که هنوز زین بر پشت آن نگذاشته باشند


هوم (اِ.) نام درختی شبیه به درخت گز


هومیوپاتی (هُ یُ) [ انگ . ] (اِ.) = هومئوپاتی : نظامی درمانی مبتنی بر اصل «همانند، همانند را شفا می دهد»، همسان درمانی . (فره )


هون (هَ) [ ع . ] (اِ.) خواری، رسوایی


هون ( هون .) (اِ.) زمین کلوخ وار شیار کرده


هوی (هَ وا) [ ع . ] (اِ.) 1 - میل، خواهش . 2 - عشق . ج . اهواء


هویت (هُ و یَّ) [ ع . هویة ] (اِ.) شخصیت، ذات، حقیقت چیز


هویج (هَ) (اِ.) گیاه علفی دوساله از تیرة چتریان، با ریشه راست، ساقة بی کرک یا پوشیده از تار. برگ های متناوب و گل های کوچک سفید و مجتمع به صورت چتر. ریشة این گیاه نارنجی یا زرد است و مصرف غذایی و دارویی بالا دارد، گزر، زردک


هوید (هَ وِ یا هُ وَ) (اِ.) 1 - نمدی که گرداگرد کوهان شتر می گذارند. 2 - پالان، زین


هویدا (هُ وَ) (ص .) 1 - آشکار، پیدا. 2 - روشن


هپاتیت (هِ) [ فر. ] (اِ.) بیماری التهابی ای که بر اثر عواملی مانند ویروس ها، سموم، داروها و غیره به وجود می آید


هپارلو (هُ لُ) (اِمر.) (عا.) بلندگو


هپاک (هَ یا هُ) (اِ.) فرق سر، تارک سر


هپرو (هَ پَ) (اِمص .) (عا.) ربودن چیزی را از دست کسی، قاپیدن


هپرو شدن (هَ پَ. شُ دَ)(مص ل .)(عا.) 1 - به غارت رفتن . 2 - ربوده شدن


هپروت (هَ پَ) (اِ.) (عا.) عالم وهم و خیال


هپل وهپو (هَپَ لُ. هَ) (ص .) (عا.) 1 - بی قانون، بی ترتیب . 2 - هرج و مرج


هپیون (هَ یُ) (اِ.) افیون، تریاک


هچل (هَ چَ) (اِ.) (عا.) 1 - دردسر، گرفتاری . 2 - بور، سرخ


هژبر (هُ ژَ) (اِ.) شیر، هزبر


هژمونی (هِ ژِ مُ) [ فر. ] (اِ.) برتری، سروری، سلطه


هژیر (هَ) [ په . ] (ص .) 1 - زیرک، هوشیار. 2 - نیکو، پسندیده


هکتار (ه ) [ فر. ] (اِ.) ده هزار متر مربع


هکتولیتر (هِ تُ) [ فر. ] (اِمر.) واحدی برای سنجش مایعات : 100 لیتر


هکتومتر ( هکتومتر . مِ) [ فر. ] (اِمر.) واحدی برای سنجش طول : 100 متر


هکذا (ها کَ) [ ع . ] (ق مر.) به همین ترتیب، این چنین


هکری (هُ) (اِ.) زراعتی که با آب باران حاصل دهد، دیم


هکف (هَ کَ) (ص .) بیهوده، بی فایده


هکهک (هَ هَ) (اِ.) 1 - سکسکه . 2 - هق هق گریه


هکچه (هُ چِ) (اِ.) سکسکه


هگرز (هَ گِ) [ په . ] (ق .) هرگز


هیئت (هَ ئَ) [ ع . هیئة ] (اِ.) 1 - شکل، صورت، حال، کیفیت . 2 - علم نجوم


هیاج (هِ) [ ع . ] (مص م .) برانگیختن، کارزار کردن


هیاهو (هَ) (اِ.) جار و جنجال، داد و فریاد


هیاکل (هَ کِ) [ ع . ] (اِ.) جِ هیکل


هیبت (هِ بَ) [ ع . هیبة ] (اِ.) 1 - ترس، هول . 2 - شکوه، عظمت


هیتر (تِ) [ انگ . ] (اِ.) وسیله ای برای گرم کردن هوای مکان هایی مانند اتاق و کارخانه، اجاق برقی، بخاری برقی . (فره )


هیجا (هَ) [ ع . هیجاء ] (اِ.) نبرد، کارزار


هیجان (هَ یَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - آشفته شدن . 2 - برانگیخته شدن، اضطراب . 3 - (اِ.) خشم، غضب


هیختن (تَ)(مص م .)برکشیدن، بیرون کشیدن شمشیر از نیام


هیدخ (هَ دَ) (اِ.) اسب جوان سرکش که به سختی رام شود


هیدرولیک (رُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - دانشی که در مورد مایعات در حال حرکت بحث می کند. 2 - دستگاه هایی که از نیروی هیدرولیک برای تسهیل کارهای مکانیکی استفاده می شود


هیدروژن (ژِ) [ فر. ] (اِ.) گازی است بی رنگ و بو و بی طعم که از ترکیب آن با اکسیژن آب ایجاد می شود


هیراد (ص .) خوش رو، خندان


هیربد (بَ) (اِ.) 1 - پیشوای دین زرتشتی . 2 - خدمتکار آتشکده . 3 - قاضی و مفتی زرتشتی


هیروگلیف (رُ لِ) [ فر. ] (اِ.) خط تصویری که در آن به جای نوشتن اسم اشیاء تصویر آن ها را می کشیده اند، این خط در بین پیشوایان و کاهنان مصری برای نوشتن مطالب مذهبی به کار می رفته است


هیز (ص .) مخنث، بدکار


هیزم (هِ زُ) (اِ.) هیمه، چوبی که برای سوختن به کار می رود. ؛ هیزم تر به کسی فروختن کنایه از: بدی کردن به کسی و خصومت اورا برانگیختن


هیستری (تِ) [ فر. ] (اِ.) نوعی بیماری روحی که اختلال های حسی به همراه دارد


هیضه (هَ ض ) [ ع . هیضة ] (اِ.) اسهال شدید همراه استفراغ بر اثر سوءهاضمه


هیلاج (هَ) (اِ.) زایچة مولود، حسابی که ستاره شناسان توسط آن به احوال فرد و کمیّت عُمر او پی می برند


هیلله (هَ لَ لِ) [ ع . هیللة ] (مص ل .) لااله الا الله گفتن


هیمنه (هَ مَ نِ) [ ع . هیمنة ] (مص ل .) 1 - آمین گفتن . 2 - نگهبانی کردن . 3 - در فارسی : وقار، شکوه


هیمه (هِ مِ) (اِ.) هیزم


هین (هِ) (اِ.) سیل، سیلاب


هین (هِ) (شب جم .) 1 - کلمة تأکید به معنی زودباش، شتاب کن . 2 - کلمة اشاره به معنی این و اینک . 3 - کلمة تنبیه به معنی : هان، آگاه باش


هیناهین (هِ هِ) (اِ.) شتاب، تعجیل


هیهات (هَ) [ ع . ] 1 - اسم فعل به معنی : دور است . 2 - در فارسی به معنای حسرت، دریغ، دریغا


هیولا (هَ) [ ع . ] (اِ.) مأخوذ از یونانی  - مادة اولی، اصل هر چیز. 2 - در فارسی به معنای صورت، هیکل . 3 - (عا.) غول، عظیم الجثه


هیولانی ( هیولانی .) [ ع . ] (ص .) مادی


هیولی (هَ لا) [ ع . ] (اِ.) منسوب به هیولا


هیون (هَ) (اِ.) شتر کلان، شتر تندرو


هیپنوتیزم (نُ تِ) [ فر. ] (اِ.) خواب مصنوعی، خواب مغناطیسی که در آن شخص تحت تأثیر القاهای شخص دیگر به خواب می رود


هیپوتالاموس (پُ) [ فر. ] (اِ.) اندامی که در زیر نهنج قرار دارد و کارش تنظیم آب و دمای بدن و خواب و صفات ثانوی جنسی است، زیر نهنج . (فره )


هیپودرم (پُ د) [ فر. ] (اِ.) لایه ای در زیر پوست از بافت پیوندی سست که در بردارندة شمار متفاوتی از یاخته های چربی است، زیرپوست . (فره )


هیپوفیز (پُ) [ فر. ] (اِ.) غده ای است فرد به اندازة یک فندق که در خط وسط در داخل زین ترکی استخوان خفاشی کاملاً پنهان است، وزن متوسط این غده در مرد 5/0 الی 6/0 گرم و در زن قدری سنگین تر است یعنی مابین 6/0 تا 7/0 گرم است . این غده با ترشح هورمون های گوناگون فعالیت سایر غدد درون ریز را تنظیم می کند


هیپی [ انگ . ] (اِ.) هر یک از کسانی که در مخالفت با عادت و رسوم موجود در جامعة خود (خاصه در غرب ) به بلند کردن مو و پوشیدن لباس های غیرعادی، مصرف مواد مخدر به همراه دیگر هم فکران خود روی می آورند


هیچ 1 - (ق .) اصلاً، ابداً. 2 - (ص .) نیست، نابود. 3 - پوچ، بی اعتبار. 4 - آیا، هیچ می دانی ؟


هیچ وجه (ق مر.) هیچ طور، هیچ گونه


هیچ کاره (ر یا رَ) (ص مر. ق .) آن که برای کاری شایسته نیست، بی کاره


هیچ کس (کَ) 1 - (اِ.)کسی، شخصی . 2 - (ص .) ناچیز، بی ارزش


هیچ گاه (ق مر.) هیچ وقت، هرگز


هیکل (هَ کَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بنای مرتفع . 2 - انسان یا حیوان تنومند. 3 - جایی در کنیسه که مراسم قربانی را در آن به جا می آورند. 4 - بُت خانه . ج . هیاکل


هیگر (هَ گَ یا گِ) (اِ.) اسب سرخ مایل به سیاهی که یال و دم آن سیاه باشد


و ( و .) (ق .) خاصه، مخصوصاً


و ( و .) [ ع . ] (حر.) در آغاز لفظ جلاله (= الله) برای قسم به کار رود


و (واو معدوله ) از نظر دستوری واوی است که در عهد ما نوشته می شود ولی خوانده نمی شود: خواب، خواهش، خویش، خویشتن . اما در زمان قدیم آ ن را تلفظ می کردند و چون در هنگام تلفظ از ضمه به فتحه عدول می کردند آن را واو معدوله نامیده اند. لازم به توضیح است که همیشه پیش از واو معدوله حرف «خ » و بعد از آن یکی از حروف «د، ر، ز، س، ش، ن، و، ه، ی » واقع می شود


و ( و .) [ په . ] (حر رب، عطف ) حرف عطف است و آن دو کلمه یا دو جمله را به هم پیوند دهد و آن به معانی ذیل آید: 1 - (معیت و مصاحبت ) با. 2 - (حالیه ) حال آن که، در صورتی که . 3 - با آن که با وجودی که


و (حر.) سی امین حرف از الفبای فارسی که در حساب ابجد برابر با عدد 6 می باشد


و (وَ) (حر. اض .) مقابله را رساند، مقابل، برابر


وا (اِ.)= با. ابا. وا: آش


وا (پش .) پیش از فعل آید به معنای ذیل : الف - به معنی «باز» تجدید و دوبارگی را رساند: وا آمدن . ب - به معنی «باز»، «گشاده » و مانند آن : واکردن . ج - به معنی «به » به جهت تاکید: وا ایستادن، واشدن


وا (ص .) باز، گشاده


وا (حراض .) 1 - به معنی «با» معیت را رساند: گویند ما وا شماییم [ و دین شما. ] ... 2 - به معنی «به »: بندة من (خدا) پشت وامن داد و کار وامن گذاشت


وا (پس .) به آخر اسم پیوندد دال بر نگهبانی و حفاظت : پیشوا


وا (عا.) = وای : 1 - کلمه ای که به هنگام شدت مرض و احساس درد و رنج گویند. 2 - در موقع تأسف خوردن استعمال شود. 3 - در مورد تعجب به کار رود (بیشتر در تداول خانم ها)


وابسته (بَ تِ) (ص مف .) 1 - مربوط، منسوب . 2 - خویشاوند. 3 - مأمور دولتی که سفارت آن دولت در کشور دیگر وظایفی را انجام دهد، اتاشه . ؛ وابسته بازرگانی مأمور دولتی که در سفارت آن دولت در کشور دیگر به امور بازرگانی رسیدگی کند


وابستگی (بَ تِ) (حامص .) علاقه، پیوستگی


وابط (ب) [ ع . ] (ص فا.) 1 - ضعیف، سُست - رأی . 2 - خسیس، فرومایه


وابفت (بَ) (اِ.) جامة ستبر


وابل (ب) [ ع . ] (اِ.) باران تند و شدید


وابند (بَ) (اِ.) محل تقاطع دو دیوار


وابوسیدن (دَ) (مص م .) 1 - بازبوسیدن .2 - خاتمه دادن به کشتی . 3 - روگردان شدن، متنفر گشتن


وات (اِ.) کلمه، سخن


وات (اِ.) پوستین


وارد (رِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - در آینده، داخل شونده . 2 - (عا.) ماهر، چیره دست . 3 - به جا، به مورد


وارد ساختن (رِ. تَ) [ ع - فا . ] (مص م .) 1 - داخل کردن . 2 - آگاه ساختن


وارد شدن ( وارد شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - رسیدن . 2 - (عا.) ماهر شدن، اُستاد شدن


کوراب (اِمر.) سراب، شوره زار


وات [ انگ - فر. ] (اِ.) واحدی است که برای سنجش مقدار نیروی الکتریسیته بکار می رود و معادل است با مقدار یک ژول انرژی در یک ثانیه، به عبارت دیگر هرگاه از یک سیم هادی آن قدر جریان الکتریسیته بگذرد که معادل یک ژول انرژی در یک ثانیه مصرف شود، گوییم به اندازة یک وات انرژی مصرف شده است به طور خلاصه ژول در ثانیه را وات نامند. کلمة وات از نام دانشمند انگلیسی به نام جیمز وات گرفته شده است


واتر (تَ) (ص تف .) دورتر، آن سوتر


واترقیدن (تَ رَ قّ دَ) (مص ل .) تنزل کردن، به عقب برگشتن


واترپروف (تِ. پُ) [ انگ . ] (ص .) ضد آب، ضد رطوبت


واترپولو ( واترپولو . پُ لُ) [ انگ . ] (اِ.) نوعی بازی شبیه فوتبال ولی با دست که در استخری به طول 19 تا 30 متر و به عرض 10 تا 20 متر انجام می شود. در این بازی معمولاً دو دستة 7 نفری شرکت می کنند


واتگر (گَ) (ص فا.) 1 - سخن گو. 2 - سخنور، قصه خوان . 3 - شاعر


واتگر (گَ) (ص .) پوستین دوز


واثق (ثِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - اطمینان دارنده . 2 - استوار، محکم


واج (ص .) گیج، حیران


واج [ په . ] (اِ.) 1 - گفتار، کلام، سخن . 2 - واچ ؛ دعا و وردی که زرتشتیان هنگام مراسم مذهبی می خوانند


واجار [ په . ] (اِ.) واچار؛ بازار


واجار کردن (کَ دَ) (مص م .) (عا.) به آواز بلند به گوش همه رساندن


واجب (ج ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - لازم، ضروری . 2 - فعلی که عمل بدان لازم است و ترکش گناه دارد. 3 - سزاوار، شایسته . 4 - مایحتاج . ؛ واجب عینی واجبی که هر فرد مسلمان مکلف است به شخصه انجام دهد. ؛ واجب کفایی واجبی است که چون بعض افراد آن را انجام دهند، تکلیف از گردن دیگران ساقط شود. مانند: کفن و دفن اموات


واجبات (جِ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ واجبه ؛ اموری که به جا آوردن آن ها واجب و بایسته است


واجبی ( جِ ) [ ع - فا. ] (اِ.)1 - حقوق، مستمری . 2 - دارویی برای زدودن موهای زاید بدن


واجد (جِ) [ ع . ] (اِفا.) یابنده، دارنده


واحد (حِ) [ ع . ] 1 - (اِ. ص .) یک، یکی . 2 - یگانه، یکتا. 3 - مجموعة افرادی که مأمور انجام عملیات مشترکی هستند. 4 - یک ساعت درس در هفته در یک نیم سال تحصیلی دورة دانشگاهی


واحه (حِ) [ ع . واحة ] (اِ.) قطعه زمینی سبز و خرم در میان صحرا


واخ (اِصت .) (عا.) 1 - کلمه ای است دال به تأسف و حسرت . 2 - کلمه ای است دال بر تحسین و خوشایندی


واخواست (خا) (مص مر.) 1 - بازخواست، اعتراض . 2 - برگشت ؛ اعتراض دارندة چک یا برات هنگامی که با عدم وصول روبرو شود


واخوان (خا) (اِ.) 1 - دوباره خواندن . 2 - مقابلة کتب، مطابقه . 3 - امتحان درستی و نادرستی دو قپان


واخواهی (خا) (حامص .) بازخواست، اعتراض


واخوردن (خُ دَ) (مص ل .) 1 - یکّه خوردن، دچار شوک شدن . 2 - بی رونق شدن


واخورده (خُ د) 1 - (ص مف .) شکست خورده، از رونق افتاده . 2 - مأیوس، دل سرد


واخوردگی (خُ د) (حامص .) 1 - از رواج و رونق افتادن . 2 - رد شدن . 3 - سرخوردگی، یأس


واخچی [ تر. ] (اِ.) اسب پالانی


واخیدن (دَ) (مص م .) از هم جدا کردن


واخیده (د) (ص مف .) از هم جدا کرده


واخیسیدن (دَ) (مص ل .) (عا.) از جوش افتادن (پلو یا کته ) در روی بار و در نتیجه قد نکشیدن و پختن نشاستة آن


وادادن (دَ) (مص م .) 1 - پس دادن . 2 - جدا شدن . 3 - سُست شدن، شُل شدن


وادار (ص .) ناگزیر به انجام کاری یا پذیرش چیزی


وادار کردن (کَ دَ) (مص م .) 1 - تحریک کردن، برانگیختن . 2 - مجبور کردن


وادارنک (رَ) (اِ.) بادرنگ، بالنگ


واداشتن (تَ) (مص م .) گماشتن، وادار کردن


وادانستن (نِ تَ) (مص م .) بازشناختن، تشخیص دادن


وادروا (دَ) (اِ.) بادربا، نانخورش، جایی که در آن نانخورش فراوان است


وادنگ (دَ) (اِ.) (عا.) انکار پس از اقرار، دبه


واده (د) (د یا دَ) 1 - (اِ.) اصل، بنا، شالوده . 2 - (پس .) به صورت پسوند آید به معنی فوق : خانواده، کواده


وادی [ ع . ] (اِ.) 1 - رودبار، رود. 2 - دَرّه . 3 - صحرا، بیابان


وادی ایمن (مَ) [ ع . ] (اِمر.) جایی که به حضرت موسی وحی رسید


وادیان (اِ) بادیان، رازیانه


وادیج (اِ.) چوب بَستی که تاک انگور را روی آن می خوابانند


وادید (مص مر.) بازدید، سرکشی


وار (پس .) 1 - نشانة دارندگی، عیالوار. 2 - به معنی نظیر و مانند: دیوانه وار. 3 - (اِ.) دفعه، مرتبه . 4 - به معنی بار، حمل : خروار، شتروار. 5 - دال بر لیاقت : شاهوار، گوشوار. 6 - آنچه مدت معین ظاهر شود: هفته وار (مجله هفتگی )


وار (اِ.) مهر، محبت


وارث (رِ) [ ع . ] (اِفا.) ارث برنده


کورس (کَ رَ) (اِ.) پیچ و شکن موی


واردات (رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ وارده ؛ کالاهایی که از خارج وارد کشور می شود


وارسته (رَ تِ) (ص مف .) 1 - فروتن، خاضع . 2 - رها شده


وارستگی (رَ تِ) (حامص .) 1 - رهایی، آزادگی . 2 - فروتنی


وارسی (رَ) (اِمص .) بازرسی، به دقت رسیدگی کردن


وارسیدن (رِ دَ) (مص م .) 1 - مجدداً رسیدن . 2 - وصول . 3 - سرکشی کردن، تفتیش کردن . 4 - ادراک، دریافتن . 5 - بی فایده شدن، بی مصرف نشدن


وارغ (رَ یا رِ) (اِ.) 1 - گلیم، پلاس . 2 - سد مانندی ساخته شده از چوب و گل


وارف (رِ) [ ع . ] (ص .) 1 - گسترده، وسیع . 2 - بسیار سبز


وارفتن (رَ تَ) (مص ل .) 1 - از هم پاشیده شدن . 2 - (عا.) یکُه خوردن، گیج شدن


وارفته (رَ ت ِ) (ص مف .) 1 - از هم پاشیده . 2 - (عا.) تنبل، بی حال . 3 - متحیر، گیج، تعجب کرده


وارفتگی (رَ تِ) (حامص .) 1 - از هم پاشیدگی . 2 - سُستی، بی حالی


وارمر (مِ) [ انگ . ] (اِ.) اجاق کوچک شمع دار که برای گرم نگه داشتن غذا به کار رود، چراغک . (فره )


وارن (رَ یا ر ) (اِ.) آرنج، مرفق


وارنگ (رَ) (اِ.) 1 - رنگ مخالف . 2 - مخالف، عکس . ؛ رنگ وارنگ رنگارنگ، گوناگون


واره (ر ) (اِ.) نوبت، مرتبه


واره (ر ) (پس .) به آخر اسم ملحق شود دال بر معانی ذیل : الف - دال بر شباهت و مانندگی : ماهواره . ب - دال بر تعلق و ارتباط : گوشواره . ج - دال بر مکان : چراغواره


وارهانیدن (رَ دَ) (مص م .)آزاد کردن، خلاص کردن


وارهیدن (رَ دَ) (مص ل .) خلاص شدن، آزاد گشتن


وارو (اِ.) 1 - وارون، واژگون . 2 - پُشتک


وارو (اِ.) = واروک : زگیل


وارو (اِمر.) قلمه های درخت تبریزی را گویند


وارو زدن (زَ دَ) (مص ل .) 1 - پُشتک زدن . 2 - واکنش نشان دادن


وارون [ په . ] (ص .) سرنگون، واژگون


وارونه (ن ) (ص .) 1 - واژگونه، سرنگون . 2 - برعکس، ضد


وارونی (نِ) (ص .) شوم، نامبارک


وارکار (اِ.) 1 - جالیز. 2 - کلبه ای محقر در باغ و جالیز


واریته (ی ت ) [ فر. ] (اِ.) 1 - گوناگون . 2 - نمایشی مرکب از کنسرت، تئاتر، رقص ..


واریخته (تِ یا تَ) 1 - (ص مف .) دوباره ریخته . 2 - تفریغ حساب شده . 3 - (اِ.) جایی که شیب آن از یکسوست نه از چند سو


واریز 1 - (اِمص .) عمل ریزش یا ریختن . 2 - ریختن پول به حساب


واریس [ فر. ] (اِ.) تورم رگ ها بویژه در پا


واز (ص .) باز؛ گشوده