امتنان (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - سپاس داشتن . 2 - منت نهادن . 3 - نعمت دادن


امتهال (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) مهلت دادن، زمان دادن . 2 - (اِمص .) آهستگی


امتیاز (اِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) برتری داشتن . 2 - (اِمص .) برتری، مزیت . 3 - جواز، پروانه


امثال (اَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ مِثل ؛ مانندها، شبیه ها. ؛ امثال ذلک مانندهای آن


امثاله (اَ لَ هُ) [ ع . ] (تعبیر قیدی .) مانندهای او (مذکر)، همانندهای آن


امثالهم (اَ لَ هُ) [ ع . ] ( تعبیر قیدی .) مانند آن ها، نظایر آن ها


امثل (اَ ثَ) [ ع . ] (ص تف .) 1 - گزیده تر، برتر، بهتر 2 - شریف تر. فاضل تر؛ ج . اماثل


امثله (اَ ثِ لِ) [ ع . امثلة ] ( اِ.) جِ مثال ؛ 1 - فرمان ها. 2 - مانندها


امجاد (اَ) [ ع . ] (ص .) جِ ماجد، مجید؛ بزرگواران


امجاد (اِ) (مص م .) 1 - بزرگ داشتن، به بزرگی ستودن . 2 - بسیار بخشیدن


امجد (اَ جَ) [ ع . ] (ص تف .) بزرگوارتر


امحاء (اِ) [ ع . ] (مص م .) ناپدید کردن، نابود کردن


امحاض (اِ) [ ع . ] (مص ل .) دوستی خالص کردن


امحال ( اِ) امحال ع . امحال (مص ل .) 1 - قحطی و خشکسالی شدن . 2 - بی حاصل شدن


امد (اَ مَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - نهایت، پایان . 2 - اجل


امداد (اَ ) [ ع . ] ( اِ.) ج . مدد؛ یاران


امداد ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) یاری کردن، کمک رساندن . 2 - (اِمص .) یاری


امر ( اَ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) فرمان دادن . 2 - (اِ.) دستور، حکم . جِ اوامر. ؛ امر و نهی کردن کسی را به اطاعت از خود واداشتن


امرء (اَ رَ) [ ع . ] ( اِ.) مرد


امراء (اُ مَ) [ ع . ] (اِ.) جِ امیر؛ فرماندهان، امیران


امرار ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - گذراندن . 2 - گذرانیدن وقت


امراض (اَ) (اِ.) جِ مَرَض ؛ بیماری ها


امرد (اَ رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - بی ریش، پسر.2 - پسر بدکار، مفعول


امرداد (اَ مُ یا مِ) 1 - ( اِ.)مرداد. 2 - (ص .) بی - مرگی، نام یکی از هفت امشاسپندان، نماد جاویدانی اهورامزدا. نام هفتمین روز از هر ماه شمسی و نیز نام ماه پنجم از هر سال خورشیدی


امرود ( اَ ) ( اِ.) = امروت : گلابی


امروز ( اِ ) (ق مر.) روزی که در آن هستیم، همین روز، این روز. ؛ امروز و فردا کردن تعلل کردن، به دفع الوقت گذراندن


امروزه (اِ ز) (ق مر.) این زمان، این عهد، همین عصر


امزجه (اَ ز جِ) [ ع . امزجة ] (اِ.)جِ مزاج ؛ طبیعت ها، سرشت ها


امس (اَ ) [ ع . ] (ق .) دیروز


امساء (اِ ) [ ع . ] (مص ل .) شبانگاه کردن، در شبانگاه شدن


امسال ( اِ ) (ق مر.) سالی که در آن هستیم، همین سال


امساک ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نگاه داشتن . 2 - نخوردن غذا. 3 - (اِمص .) خودداری . 4 - بخل، خست


امشاسپند (اَ مِ پَ) ( اِ.) = امشاسفند: هر یک از هفت فرشته آیین زردشتی : بهمن، اردیبهشت، شهریور، اسپندارمذ، خرداد، امرداد که در رأس آن ها اهورمزدا قرار دارد


امشب (اِ شَ) (ق مر.) شبی که در آن هستیم


امشی (اِ) [ انگ . ] (اِ.) محلول حشره کش


امصار ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ مصر؛ شهرها


امضاء ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) گذرانیدن . 2 - جایز ش مردن . 3 - ( اِ.) نام خود را در زیر نوشته ای نوشتن ؛ دستینه


امطار ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ مطر؛ باران ها


امطار ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) باران آمدن . 2 - (مص م .) بارانیدن


امعاء ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ معی ؛ روده ها


امعان ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) دقت کردن . 2 - غور کردن . 3 - (اِمص .) دوراندیشی، دقت


امغیلان (اَ مُّ غَ) ( اِ.) نک مغیلان


امل (اَ مَ) [ ع . ] ( اِ.) امید، آرزو. ج . آمال


امل (اُ مُّ) [ ع . ] (ص .) کهنه پرست، کسی که با تمدن و تجدد سازگار نباشد


املاء ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) پر کردن . 2 - مطلبی را بیان کردن تا دیگری بنویسد. 3 - (اِمص .) درست نویسی، رسم الخط . 4 - دیکته


املاح ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ ملح


املاق (اِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بی چیز شدن، درویش گردیدن . 2 - (اِمص .) تهیدستی، درویشی


املال ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) خسته کردن، ملول کردن


املاک ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - جِ ملک ؛ دارایی . 2 - جِ مَلِک ؛ شاهان


املت (اُ لِ) [ فر. ] ( اِ.) خوراکی است فوری که بیشتر از تخم مرغ و گوجه فرنگی و روغن تهیه کنند


املح (اَ لَ) [ ع . ] (ص تف .) نمکین تر، بانمک تر


املس (اَ لَ) [ ع . ] (ص .) 1 - نرم . 2 - جای هموار. 3 - صاف، براق


امم (اُ مَ) [ ع . ] (اِ.) جِ امت  - پیروان . 2 - گروه ها


امن ( اَ ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بی ترس بودن . 2 - (اِمص .) اطمینان، آسایش


امناء (اُ مَ) [ ع . ] (اِ.) جِ امین  - افراد مورد اطمینان . 2 - زنهارداران، امانت داران


امنیت (اَ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) در امان بودن


امنیت (اُ یَّ) [ ع . امنیة ] ( اِ.) نک اُمنِیّه


امنیه (اُ یِّ) [ ع . امنیة ] (اِ.) آرزو، امید. ج . امانی


امه (اَ مَ یا مِ) [ ع . امة ] ( اِ.) پرستار، کنیز، خادمه . ج : اماء


امهات (اُ مّ) [ ع . ] (اِ.) جِ اُمَُهة  - مادرها، مادران . 2 - اصول


امهار (اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - کابین کردن . 2 - نکاح دادن زنی را با غیری به مهر


امهال ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) مهلت دادن


اموات ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ میُت ؛ مردگان، درگذشتگان


امواج ( اَ ) [ ع . ] (اِ.)جِ موج ؛ خیزاب ها، موج ها. ؛ امواج الکترومغناطیسی امواج حامل انرژی


اموال ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ مال ؛ خواسته ها، مال ها


امور ( اُ ) [ ع . ] (اِ.) جِ امر - کارها، عمل ها. 2 - شغل ها. 3 - حادثه ها


اموسنی (اَ وِ) (اِ.) = آموسنی : هوو


امپراتریس (اِ پِ تِ) [ از فر. ] (اِ.) = امپراطریس : زوجة امپراتور، ملکه، شهربانو


امپراتور (اِ پِ) [ فر . ] ( اِ.) = امپراطور: 1 - عنوان فرمانروایان روم قدیم . 2 - شاهنشاه مقتدری که بر قلمروهای وسیعی سلطنت کند


امپرسیونیست (اَ پِ) [ فر. ] (ص .) پیرو مکتب امپرسیونیسم


امپرسیونیسم ( امپرسیونیسم . ) [ فر. ] ( اِ.) برگرفته از واژة فرانسوی امپرسیون به معنای احساس و تأثر. نام مکتبی ادبی و هنری در قرن 19 که هدف پیروانش رهایی از قواعد دست و پاگیر کلاسیسم و بیان تأثیر کلی و گذرای یک صحنه یا موضوع بوده است بدون پرداختن به جزییات


امپریال (اَ پِ) [ فر. ] 1 - (ص .) امپراتوری، شاهنشاهی . 2 - (اِ.) سکه ای طلا که در دورة تزاری در روسیه رواج داشته است . 3 - نوعی بازی ورق


امپریالیست (اَ پِ) [ فر. ] (ص .) هواخواه و طرفدار امپریالیسم


امپریالیسم (اَ پِ) [ فر. ] ( اِ.) 1 - طرفداری از حکومت امپراطوری . 2 - سیاستی که بنایش بر تسلط یک کشور بر کشورهای دیگر باشد. 3 - نظام سرمایه داری پیشرفته مبتنی بر نفوذ و سلطة کشوری بر کشورهای دیگر


امپکس (اَ پِ) [ انگ . ] ( اِ.) دستگاه یا سیستم ضبط مغناطیسی تصویر (در اصل نام تجارتی است )


امکان ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) توانا گردانیدن بر امری . 2 - پا برجا کردن . 3 - دست یافتن . 4 - (مص ل .) ممکن بودن . 5 - (اِمص .) احتمال . 6 - توانایی


امکن (اَ کَ) [ ع . ] (ص تف .) تواناتر، جادارتر


امکنه (اَ کِ نِ) [ ع . امکنة ] (اِ.) جِ مکان ؛ جای ها، مکان ها


امگا (اُ مِ) [ یو. ] (اِ.) بیست و چهارمین حرف الفبای یونانی


امی (اُ مّ) [ ع . ] (ص نسب .) بی سواد


امیال ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ میل ؛ خواهش ها، کام ها


امید (اُ مّ) (اِ.) 1 - آرزو. 2 - چشمداشت


امیدلیس ( امیدلیس .) (ص .) کسی که خود را به چیزی امیدوار کند و به آن امید روز را بگذراند


امیدوار ( امیدوار .)(ص مر.) 1 - آرزومند. 2 - متوقع، منتظر


امیر ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) فرمانده، فرمانروا


امیر حاجب ( امیر حاجب . جِ) (اِمر.) رییس تشریفات دربار


امیرآخُر ( امیرآخُر . خُ) [ ع - فا. ] (اِمر.) کسی که به امور اصطبل می پردازد


امیرالمؤمنین (اَ رُ یا رَ لْ مُ مِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - فرمانروای مؤمنان، سرور مؤمنان . 2 - لقب حضرت علی (ع ) امام اول شیعیان


امیرتومان (اَ) [ ع - تر. ] (اِمر.) فرماندة قشونی قریب 000/10 نفر، امیر لشکر


امیری ( امیری .) [ ع - فا. ] 1 - (حامص .) امیر بودن، امارت، حکمرانی . 2 - سرداری، سالاری . 3 - سروری، بزرگی . 4 - (ص نسب .) منسوب به امیر. 5 - (اِ.) آهنگی که بدان دوبیتی های امیر پازاواری مازندرانی را خوانند. 5 - (اِ.) نوعی ترمه که به دستور میرزا تقی خان امیرکبیر می بافتند


امین ( اَ ) [ ع . ] (ص .) 1 - امانتدار، معتمد. 2 - وکیل، مباشر. 3 - مدیر. 4 - مرشد، مرد کامل


ان (اِ) [ ع . ] (حر. شرط ) اگر


ان (اَ) (اِ.) (عا.) پلیدی، نجاست، گه


ان دماغ (اَ. دَ) (اِمر.) کثافات بینی، پلیدی جمع شده در بینی


انا (اَ) [ ع . ] (ضم .) 1 - من . 2 - مخفف اناالحق (من خدایم )


اناء ( اِ ) [ ع . ] ( اِ.) ظرف، سبو


انابت (اِ بَ) [ ع . انابة ] 1 - (مص ل .) برگشتن از گناه، توبه کردن . 2 - (اِمص .) توبه، پشیمانی


انابه (اِ ب) [ ع . انابة ] نک انابت


انات ( اَ ) [ ع . اناة ] ( اِ.) 1 - توقف، آهستگی . 2 - بردباری، عمل . 3 - وقار


اناث ( اِ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ انثی ؛ زنان . ؛ اناث و ذکور زنان و مردان


انار ( اَ ) [ په . ] ( اِ.) = نار: درختچه ای از تیرة موردی ها دارای برگ های بیضوی و گل های قرمزرنگ . میوه اش درشت و دارای پوست سرخ و کلفت و دانه های آبدار و خوشمزه می باشد


اناره (اِ رِ یا رَ) [ ع . انارة ] 1 - (مص م .) روشن کردن . 2 - (مص ل .) روشن شدن . 3 - آشکار گشتن . 4 - شکوفه کردن


اناس ( اُ ) [ ع . ] ( اِ.) مردم، مردمان


اناشید ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ انشوده ؛ اشعاری که در مدح یکدیگر خوانند؛ سرودها


اناطه (اِ طِ یا طَ) [ ع . اباطة ] (مص م .) 1 - آویختن، معلق کردن . 2 - موکول کردن


انالله و اناالیه راجعون (اِ نّ لِ لا وَ اِ نّ اِ لَ هِ. جِ) [ ع . ] (شب جم .) همه از خداییم و به سوی او بازمی گردیم . (هنگام وارد شدن مصیبت، شنیدن خبر مرگ، دیدن جنازه و مانند آن بر زبان می آورند)


انام ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) آفریدگان، مخلوق


انامل (اَ مَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ انمله ؛ سرانگشتان


انامه (اَ مَ) [ ع . انام ] (اِج .) انام، مردم، مردمان


انان (اَ نّ) [ ع . ] (ص .) بسیار نالنده، بسیار نال، بیش نالنده


انانیت (اَ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) خودبینی، غرور


اناهید ( اَ ) ( اِ.) ناهید، زهره


انباء ( اِ ) [ ع . ] (مص م .)خبر دادن، آگهی دادن


انباء ( اَ ) [ ع . ] ( اِ.) جِ نباء؛ خبرها، آگاهی ها


انبات (اِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) رویانیدن . 2 - (مص ل .) رستن گیاه


انبار ( اَ ) [ په . ] (اِ.) 1 - جای انباشتن . 2 - کود. 3 - استخر، تالاب


انباردن ( انباردن دَ) (مص م .) نک انباشتن


انبارده (اَ د یا دَ) (اِمف . انباردن ) پرشده، مملو، انباشته


انبارش (اَ رِ) (اِمص .) 1 - انبار کردن . 2 - چیزی که درون چیز دیگر را با آن پر کنند؛ حشو


انباره (اَ رِ) دستگاهی که می توان در آن برق ذخیره کرد و در هنگام لزوم از آن استفاده کرد، آکومولاتور


انبارگردانی (اَ گَ) (حامص .) صورت برداری از کالای موجود در انبار و ارزیابی موجودی آن


انباز ( اَ ) (ص .) = امباز: 1 - شریک . 2 - دوست . 3 - مانند، همتا. 4 - محبوب، معشوق


انبازی ( اَ ) (اِمص .)1 - شراکت، شریک بودن . 2 - همدستی، همکاری


انباشتن (اَ تَ) (مص م .) پُر کردن


انباشته (اَ تِ)(ص مف .) پر کرده، پر شده، مملو


انباغ ( اَ ) (ص . اِ.) 1 - شریک، انباز. 2 - هوو


انبان ( اَ ) [ په . ] (اِ.)1 - کیسه ای بزرگ . 2 - شکم، بطن


انبان دوختن ( انبان دوختن . تَ) (مص ل .) برای خود سود و منفعتی در نظر گرفتن، منتظر سودی بودن


انبجات (اَ بَ) [ معر. ] (اِ.) جِ انبج . انبه ها. مجازاً: به مطلق اشیایی که با عسل و مربا سازند، اطلاق کنند، به طوری که انجبات و مربیات مترادف محسوب شود


انبر (اَ بُ) (اِ.) آلت فلزی دوشاخه که با آن آتش یا چیزی دیگر را برگیرند


انبرده (اَ بَ د) (اِ.) تپه، تل


انبره (اَ بُ رِ) (ص . اِ.) 1 - هر چیز موی ریخته را گویند عموماً و شتر موی ریخته مخصوصاً. 2 - اسب و شتر آبکش


انبساط (اِ ب) [ ع . ] 1 - (مص ل .) باز شدن، گسترده شدن . 2 - شاد و خوشرو شدن . 3 - (اِمص .) شادمانی


انبسته (اَ بَ تِ) (ص .) غلیظ و بسته و سفت شده مانند شیر، ماست، خون


انبعاث (اِ ب) [ ع . ] (مص ل .) 1 - برانگیخته شدن . 2 - روان شدن . 3 - فرستاده شدن، ج . انبعاثات


انبه (اَ نِ) [ هند. ] (اِ.)درختی تناور، در جنگل - های هندوستان می روید میوه اش ابتداء ترش مز ه می باشد و بعد شیرین می شود و آن را خام می خورند و از آن مربا و ترشی هم درست می کنند


انبوب (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - فاصلة میان دو بند یا گره نی (نای ). 2 - هر چیز مجوف مانند نی (نای ). 3 - لوله (آب و غیره )؛ ج . انابیب


انبودن ( انبودن .) (مص م .) آفریدن


انبودن (اَ دَ) (مص م .) چیدن، روی هم گذاشتن


انبوسیدن (اَ دَ) (مص ل .) بوجود آمدن، تولد


انبوه ( اَ ) (ص .) 1 - بسیار، زیاد. 2 - پر، مملو


انبوهی ( انبوهی .) (حامص .) 1 - بسیاری . 2 - کثرت جمعیت


انبوی ( اَ ) 1 - (ص فا.) 1 - بوی دهنده (خوب یا بد). 2 - چیزی که بدبو باشد


انبوییدن (اَ)(مص م .) بوییدن، استشمام کردن


انبیاء ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نبی ؛ پیامبران


انبیره (اَ رَ یا رِ) (اِ.) خلاشه و خاشاکی که پس از پوشش خانه بر بام اندازند تا بر بالای آن خاک و گل ریزند و بیندایند


انبیق (اَ) [ معر. ] (اِ.) ظرفی است برای تقطیر مایعات و گرفتن عصاره و عرق


انتاج ( اِ ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - نتیجه دادن، نتیجه گرفتن . 2 - زمان زایمان چهارپایان


انتباه (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) آگاه شدن، عبرت گرفتن . 2 - (اِمص .) آگاهی، بیداری . 3 - تنبیه شدن


انتجاع (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - به طلب نیکویی واحسان شدن . 2 - در طلب آب و علف رفتن


انتحار (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) خودکشی کردن


انتحال (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .)به خود منسوب کردن . 2 - (اِمص .) سخن دیگری را به خود نسبت دادن


انتخاب (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) برگزیدن


انترن (اَ تِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - دانش آموز شبانه - روزی . 2 - کارآموز پزشکی در بیمارستان


انترناسیونال (اَ تِ) [ فر. ] (ص .) بین الملل، جهانی، جهان وطنی


انترپل (اِ تِ پُ) [ فر. ] (اِ.) اتحادیة همکاری بین المللی که براساس تشریک مساعی و همکاری متقابل دولت ها برای مبارزه با جرایم و مجرمین بین المللی و برقراری نظم و امنیت عمومی کشورها و استقرار عدالت تأسیس شده است و کشورهای عضو آن اطلاعات خود را در مورد جرایم، بدون درگیر شدن با موضوعات سیاسی و تشریفات اداری، مبادله و به یکدیگر کمک می کنند، پلیس بین المللی (فره )


انتریک ( اَ ) [ فر. ] (اِ.) وقایع و حوادث مختلفی که به وسیلة آن ها مطلب اصلی پرورانده شود و گره یک قطعه را تشکیل دهد و بیننده را جلب کند و احساسات و عواطف را در او بیدار و تحریک کند


انتزاع (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) جدا کردن، کندن . 2 - گرفتن . 3 - (اِمص .) درآوردن جزیی از یک کل . ج . انتزاعات


انتساب (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نسبت داشتن . 2 - نسبت دادن .3 - (اِمص .)پیوستگی، خویشی


انتساخ (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) نسخه برداشتن از روی نوشته ای


انتساق (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) تنظیم شدن، مرتب شدن . 2 - (مص م .) نظم دادن


انتسال (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) دارای نسل شدن، فرزنددار شدن


انتشار (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پراکنده شدن، شیوع یافتن . 2 - (اِمص .) پراکندگی . 3 - شیوع


انتشارات ( انتشارات .) (اِ.) 1 - مجموعة آن چه به وسیلة یک موسسة یا نهادی چاپ و منتشر می شود. 2 - مجموعه ای که در زمینة امور چاپ و نشر فعالیت می کند، ناشر. 3 - مؤسسه یا محل نشر و فروش کتاب . جِ انتشار


انتصاب (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - گماشتن، نصب کردن . 2 - برپا ساختن . 3 - چیزی را جایی قرار دادن


انتصاح (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) اندرز گرفتن، نصیحت پذیرفتن


انتصار (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) یاری دادن . 2 - (مص ل .) یاری یافتن . 3 - پیروزی یافتن


انتصاف (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) حق خود را از کسی گرفتن، نصف چیزی را گرفتن


انتطاق (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) کمر بستن، میان بستن


انتظار (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) توقع داشتن، چشم به راه بودن . 2 - (اِمص .) نگرانی


انتظام (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) در رشته کشیدن مروارید. 2 - (مص ل .) نظم گرفتن . 3 - (اِمص .) ترتیب، نظم


انتظامی ( انتظامی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به انتظام . ؛قوای انتظامی قوایی که حفظ نظم و آرامش مملکت به عهدة آن هاست مانند: ارتش، شهربانی، ژاندارمری


انتعاش (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) برخاستن، بلند شدن . 2 - نیکو حال شدن . 3 - با نشاط شدن . 4 - (اِمص .) بهبود. 5 - لذت بردن ج . انتعاشات


انتفاء (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) نابود شدن، از میان رفتن


انتفاخ (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) ورم کردن . نفخ کردن


انتفاضه (اِ تِ ض ِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تکان دادن، لرزیدن . 2 - نام نهضت انقلابی مردم فلسطین


انتفاع (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) سود بردن، نفع کردن، نفع بردن . 2 - (اِ.) حقی که به موجب آن می توان از ملک دیگری استفاده کرد اما نمی توان آن را به شخص ثالث انتقال داد؛ ج . انتفاعات


انتقاء (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - پاک کردن 2 - بیرون آوردن مغز از استخوان .3 - برگزیدن


انتقاب (اِ تِ) (مص ل .) روبند زدن، نقاب زدن


انتقاد (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - خالص کردن . 2 - جدا کردن خوب از بد. 3 - خرده گرفتن . 4 - برشمردن درستی ها و نادرستی های یک اثر ادبی یا هنری


انتقاش (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) نقش پذیرفتن، نگار بستن، ج . انتقاشات


انتقاص (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) کم کردن . کم شمردن . 2 - (مص ل .) کم شدن، ناقص شدن . 3 - (اِمص .) کمی، نقصان


انتقاض (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) شکستن . 2 - به هدر دادن، تباه نمودن . 3 - (مص ل .) تباه شدن


انتقال (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) از جایی به جایی رفتن، کوچ کردن . 2 - (اِمص .) وا - گذاری، نقل مکان کردن


انتقالی ( انتقالی .) [ ع - فا. ] 1 - (ص نسب .) منسوب به انتقال : چک های انتقالی . 2 - منتقل شده . 3 - (حامص .) تغییر یافتن محل کار یک کارمند و منتقل شدن او از جایی به جای دیگر


انتقام (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) کینه کشیدن . 2 - (اِمص .) خونخواهی، کینه توزی


انتلکتوئل (اَ نْ تِ لِ کْ تُ ئِ) [ فر. ] (ص .) روشنفکر


انتماء (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) خود را به کسی نسبت دادن . 2 - (اِمص .) منسوب شدن


انتهاء (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) به پایان آمدن، به نهایت رسیدن . 2 - بازایستادن از کاری . 3 - آگهی رسیدن . 4 - (اِ.) پایان، آخر


انتهاج (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) راه جستن، در راه روشن رفتن . 2 - (اِمص .) سلوک، روش


انتهاز (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) فرصت به دست آوردن، غنیمت شمردن


انتهاض (اَ تِ) [ ع . ] (مص ل .) ایستادن، برخاستن


اند (اَ) [ په . ] (اِ.) 1 - عددی مبهم از سه تا نه . 2 - چند


انتهاک (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ترنجیده و لاغر ساختن تب . 2 - زشت و آلوده شدن . 3 - (مص م .) دریدن پردة ناموس کسی


انتکاث (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - برگشتن از حاجت خود به سوی دیگر. 2 - شکافتن . 3 - شکستن عهد، پاره شدن ریسمان


انتکاس (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) نگونسار شدن


انتگرال (اَ تِ) [ فر. ] (اِ.) روشی در ریاضی برای جست و جوی تابع هایی که دیفرانسیل آن ها معلوم است


انتیاب ( اِ ) [ ع . ] (مص ل .) پیاپی آمدن


انتیم (اَ) [ انگ . ] 1 - درونی، ذاتی، محرمانه، صمیمی، دوست صمیمی . 2 - فهماندن، حالی کردن


انثلام (اِ ثِ) [ ع . ] (مص ل .) رخنه دار شدن


انثناء (اِ ثِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - دو تا شدن، دو تایی شدن . 2 - واگردیدن، باز گردیدن


انثی (اُ ثا) [ ع . ] (اِ.) ماده، زن، زنینه ؛ ج . اناث


انجاء (اِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - رهانیدن، رهایی دادن . 2 - آشکار کردن


انجاب ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نجیب ؛ پاک نژادان


انجاح ( اِ ) [ ع . ] (مص ل .)1 - برآوردن حاجت . 2 - پیروز شدن


انجاد ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نجد - زمین بلند. 2 - آن چه بدان خانه را زینت کنند


انجاز ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - برآوردن نیاز. 2 - وفا کردن وعده


انجاس (اَ) [ ع . ] جِ نجس ؛ پلیدی ها


انجاس ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) نجس کردن، پلید ساختن


انجال ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نجل ؛ فرزندان، نسل ها


انجام ( اَ ) [ په . ] (اِ.) پایان، انتها


انجامیدن (اَ دَ) (مص ل .) 1 - پایان گرفتن . 2 - اجرا شدن . 3 - منجر شدن


انجذاب (اِ جِ) [ ع . ] (مص ل .) کشیده شدن


انجرار (اِ جِ) [ ع . ] (مص م .) کشیده شدن


انجلاء (اِ جِ) [ ع . ] (مص ل .) روشن شدن، آشکار گشتن


انجم (اَ جُ) [ ع . ] (اِ.) جِ نجم ؛ ستارگان


انجماد (اِ جِ) [ ع . ] (مص ل .) یخ بستن، جامد گردیدن


انجمن (اَ جُ مَ) [ په . ] (اِ.) 1 - مجمع، مجلس . 2 - گروه افرادی که برای هدفی مشترک گرد هم جمع شوند. ؛ انجمن خیریه انجمنی از افراد نیکوکار برای کمک به افراد ناچیز و فقیر. ؛ انجمن اولیاء و مربیان انجمن متشکل از اولیاء دانش آموزان و مدرسه برای همکاری در جهت پیشرفت و حل مشکلات آموزشی و پرورشی دانش آموزان . ؛ انجمن شهر انجمنی که نظارت بر کارهای مربوط به شهر و انتخاب شهردار را بر عهده دارد


انجوخیدن (اَ دَ) (مص ل .) = انجخیدن : چین و چروک یافتن پوست چهره و بدن


انجیدن (اَ دَ) (مص م .) 1 - ریز ریز کردن . 2 - بیرون کشیدن . 3 - نیشتر زدن در حجامت . 4 - زخم زدن


انجیر ( اَ ) (اِ.) = انجیل : تین، درختی از تیرة گزنه ها و جزو دستة توت ها دارای میوه ای شیرین و گوشت دار با ویتامین های A، B، C و بر خلاف توت یک پایه است و گل های نر و ماده اش بر روی یک درخت است . و انواع مختلفی دارد


انجیربن ( انجیربن . بُ) (اِمر.) درخت انجیر


انجیرخوار ( انجیرخوار . خا) (اِمر.) پرنده ای از راستة گنجشکان مانند سار، دارای منقاری نسبتاً قوی و تا حدی کج


انجیردن (اَ دَ) (مص م .) = انجیر: سوراخ کردن، سفتن


انجیل ( اِ ) [ معر. ] (اِ.) هر یک از چهار کتاب دینی مسیحیان : متی، مرقس، لوقا و یوحنا. ج . اناجیل


انجین ( اَ ) 1 - (ص .) ریزه ریزه . 2 - (اِفا.) ریزه کننده


انحاء ( اَ ) [ ع . ] جِ نحو - سوی ها. 2 - روش ها


انحدار (اِ حِ) [ ع . ] (مص ل .) پایین آمدن، فرو شدن


انحراف (اِ حِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - کج شدن . 2 - کج رفتن . 3 - از راه راست منحرف شدن


انحصار (اِ حِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - محدود بودن . 2 - مخصوص بودن کاری، به کسی یا شرکتی


انحصارطلب ( انحصارطلب . طَ لَ) [ ع . ] (ص . اِ.) آن که می خواهد امتیازها و امکانات موجود را به تنهایی در اختیار داشته باشد


انحصاری ( انحصاری .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - منسوب به انحصار. 2 - منحصر، متعلق به شخص و مؤسسه یا گروهی معین


انحطاط (اِ حِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پست شدن . 2 - (اِمص .) پستی


انحلال (اِ حِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) حل شدن، گشوده شدن . 2 - از هم پاشیدن . 3 - (اِمص .) ضعف، سستی . 4 - تعطیل


انحناء (اِ حِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خم شدن، کج گردیدن . 2 - (اِمص .) خمیدگی، کجی . 3 - خمیدگی خط


انحیاز ( اِ ) [ ع . ] (مص ل .) گرد آمدن، پیوسته شدن


انخداع (اِ خِ) [ ع . ] (مص ل .) فریفته شدن، فریب خوردن


انخزال (اِ خِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - بازماندن از سخن . 2 - رفتن به سستی و درماندگی


انخساف (اِ خِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - ناپدید شدن، گرفته شدن . 2 - گرفتن ماه


انخفاض (اِ خِ) [ ع . ] (مص ل .) پایین آمدن از رتبه بالا، پست شدن . ج . انخفاضات


انخناق (اِ خِ) (مص ل .) خفه گردیدن


اندا (اَ ) (اِ.) = انده .اندای : دوست، رفیق


انداخت ( اَ ) (مص مر.) شور، مشورت


انداختن (اَ تَ) [ په . ] 1 - (مص م .) افکندن، پرتاب کردن . 2 - چیزی را به هدف زدن، هدف قرار دادن . 3 - در جایی منزل کردن . 4 - راندن، طرد کردن . 5 - فرش کردن، گستردن . 6 - مقدّر ساختن .7 - (عا.) جنس نامرغوب را به جای جنس خوب فروختن، کلاه گذاشتن . 8 - طرح کردن، مطرح ساختن . 9 - (مص ل .) مشورت کردن 0 - کاستن، کسر کردن


انداختنی (اَ تَ)(ص .)بُنْجُل، جنس نامرغوب


انداد ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ ندّ؛ مثل، مانند، همتا


انداز ( اَ ) 1 - (اِمص .) قصد و میل حمله کردن . 2 - (اِ.) اندازه، مقیاس


اندازه (اَ ز) (اِ.) 1 - مقدار. 2 - پیمانة هر چیز. 3 - قدر، مرتبه


اندازه گرفتن ( اندازه گرفتن . گِ رِ تَ) (مص ل .) قیاس گرفتن


اندام ( اَ ) (اِ.) 1 - تن، بدن . 2 - قد و قامت . 3 - هر یک از اعضای بدن ؛ عضو. ؛ اندام تناسلی قسمت های دستگاه تناسلی جانوران که در عمل جفت گیری و تولید مثل شرکت دارند. ؛ اندام حسی هر یک از اندام های تخصصی مانند: چشم، گوش، زبان و مانند آن


اندام دادن ( اندام دادن . دَ)(مص ل .) نظم دادن، شکل دادن


اندایش (اَ یِ) (اِمص .) گل کاری، گل مالی


انداییدن (اَ دَ) (مص م .) اندادیدن، اندودن . گِل مالی کردن


اندخس (اَ دَ) (ص .) پشت و پناه، حامی


اندخسواره (اَ دَ رِ) (اِمر.) 1 - تکیه گاه، پناهگاه . 2 - قلعه، حصار


اندخسیدن (اَ دَ دَ) (مص م .) 1 - پناه دادن، پشتیبانی کردن . 2 - پناه گرفتن


اندر (اَ دَ) [ په . ] 1 - (حراض .) در، تو، در میان . 2 - گاه به صورت پیشوند بر سر افعال می آید و معنی داخل شدن می دهد؛ اندر آمدن، اندر افتادن


اندر بای (اَ دَ) (ص .) لازم، ضروری


اندراج (اِ د) [ ع . ] (مص ل .) داخل شدن، وارد گشتن


اندراس (اِ د) [ ع . ] 1 - (مص ل .) کهنه شدن، پاره پاره شدن . 2 - (اِمص .) کهنگی، پاره پاره شدگی


اندرخور ( اندرخور . خُ) (ص .) درخور، سزاوار


اندرز (اَ دَ) [ په . ] (اِ.) 1 - پند، نصیحت . 2 - وصیت


اندروا (ی ) (اَ دَ) [ په . ] (ص مر.) 1 - سرگشته . 2 - معلق، آویخته


اندرون (اَ دَ) [ په . ] (اِ. ق .) 1 - داخل، درون . 2 - باطن، ضمیر. 3 - حرمسرا


اندرونی ( اندرونی .) (ص نسب .) 1 - داخلی، درونی . 2 - (اِمر.) خانه ای که پشت خانة دیگر واقع باشد و مخصوص زن و فرزندان و خدمتگزاران است . مق بیرونی


اندرگاه (اَ دَ) (اِمر.) پنج روزی که به آخر سال اضافه می کردند، خمسة مسترقه، پنجه دزدیده


اندفاع (اِ د) [ ع . ] (مص ل .) 1 - دور شدن، برکنار شدن . 2 - بازداشته شدن، برکنار شدن . 3 - در ایستادن، درآمدن


اندمال (اِ د) [ ع . ] (مص ل .) بهتر شدن، بهبود یافتن


اندمه (اَ دَ مَ) (اِ.) اندوهه، شرح و بیان سرگذشت ها و حوادث ناگوار


اندوختن (اَ تَ) [ په . ] (مص م .)1 - جمع کردن، فراهم آوردن . 2 - ذخیره کردن . 3 - بهره بردن، سود بردن


اندوخته (اَ تِ) (ص مف .) 1 - جمع شده . 2 - پس انداز شده


اندود ( اَ ) (اِ.)ماده ای که به چیزی بمالند، مانند کاهگل که روی بام یا دیوار مالند


اندودن (اَ دَ) [ په . ] (مص م .) 1 - آلودن . 2 - آب دادن فلزات . 3 - شیره و روغن مالیدن


اندوده (اَ د) (ص مف .) مالیده شده، آغشته شده


اندوزه (اَ ز) (اِمر.) اندوه، غم


اندوه ( اَ ) [ په . ] (اِ.) غم، غصه . اَندُه نیز گویند


اندوهناک ( اَ ) (ص مر.) اندوهگین، غمگین


اندوهگین ( اَ ) (ص مر.) غمگین، غصه دار


اندک (اَ دَ) (ص .) 1 - کم . 2 - کوتاه


اندک اندک ( اندک اندک . اندک اندک .) (ق مر.) 1 - کم کم . 2 - به تدریج، رفته رفته


اندکس (اَ د) [ فر. ] ( اِ.) = ایندکس : 1 - سبابه، انگشت شهادت، انگشتی (چاپ ). 2 - فهرست الفبایی نام ها و موضوع ها و عنوان ها و غیره که معمولاً در آخر کتاب می آید. (فره ). 2 - عدد یا علامتی که در سمت چپ یا راست و در بالا یا پایین عضوی از یک مجموعه یا جمله ای از دنباله نوشته می شود تا آن را از بقیة اعضا متمایز کند. (فره ). 3 - عددی که نسبت یا وضعیت یک شی ء ریاضی را در مقایسه با شی ء دیگر بیان کند. (فره )


اندی ( اَ ) (ق .) 1 - آن گاه، آن لحظه . 2 - از این زمان، از این لحظه . 3 - آن قدر


اندی ( اَ ) (ق .) 1 - امیدواری . 2 - شگفت، تعجب . 3 - بُوَد، باشد


اندیشمند (اَ مَ) (ص مر.) 1 - متفکر. 2 - صاحب اندیشه و تفکر


اندیشناک (اَ) (ص .)1 - مضطرب . 2 - ترسناک، بیمناک


اندیشه (اَ ش ِ) 1 - (اِمص .)تفکر، تأمل . 2 - (اِ.) ترس، اضطراب


اندیشه بردن ( اندیشه بردن . بُ دَ)(مص ل .) غم خوردن، نگران بودن


اهلیت (اَ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) شایستگی، لیاقت


اندیشه داشتن (کسی را) ( اندیشه داشتن . تَ) (مص م .) مراقبت کردن، تیمار داشتن


اندیشه کردن ( اندیشه کردن . کَ دَ) (مص ل .) بیمناک بودن، نگران بودن


اندیشیدن (اَ دَ) (مص ل .) 1 - فکر کردن، تأمل کردن . 2 - ترس داشتن، ترسیدن


اندیه (اَ یِ) [ ع . اندیة ] (اِ.) جِ ندی  - شبنم ها، نم های صبحگاهی . 2 - خاک های نمناک


اندیویدوالیست (اَ نْ دُ) [ فر. ] (ص .) پیرو نظریة اندیویدوالیسم


اندیویدوالیسم ( اندیویدوالیسم . ) [ فر. ] (اِمص .) اصالت فرد، فردگرایی ؛ نظریه ای که کامروایی فردی را غایت عمل اجتماعی و زندگی می شمارد


اندیک ( اَ ) (ق .) باشد که، بُوَد که


اندیکاتور (اَ تُ) [ فر. ] (اِ.) دفتری که خلاصة نامه های فرستاده و رسیده را در آن ثبت کنند، نامه نما (فره )


انذار ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - ترسانیدن، بیم دادن . 2 - آگاه کردن


انر (اَ نَ) (ص .) زشت، بد، مهیب


انرژی (اِ نِ) [ فر. ] (اِ.) نیرو، قدرت، توانایی انجام کار، کارمایه (فره ). ؛ انرژی اتمی نوعی انرژی که در واکنش های هسته ای آزاد می شود، انرژی هسته ای . ؛ انرژی خورشیدی انرژی تابشی پرتوهای خورشید. ؛ انرژی پتانسیل انرژی که اجسام بر اثر قرار گرفتن در وضع خاصی دارا می شوند. ؛ انرژی مکانیکی انرژی حاصل از عملیات مکانیکی . ؛ انرژی الکتریکی انرژی مربوط به بارهای برقی و حرکت آن ها که بر حسب وات ساعت یا کیلووات ساعت اندازه گیری می شود. ؛ انرژی جنبشی انرژی موجود در جسم در حال حرکت، انرژی سینتیک


انزال ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - فرو فرستادن، فرودآوردن . 2 - خارج شدن منی


انزجار (اِ ز ِ ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دوری کردن، رمیدن . 2 - بیزار بودن، 3 - (اِمص .) رمیدگی، نفرت


انزعاج (اِ ز) [ ع . ] (مص ل .) 1 - از جا کنده شدن . 2 - بی آرام شدن


انزواء (اِ ز) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گوشه گرفتن، کناره رفتن . 2 - (اِمص .) گوشه گیری، گوشه - نشینی


انس (اَ نَ) [ ع . ] (ص .) 1 - کسی که بدو انس گیرند. 2 - گروهی که در یک جا مقیم باشند؛ ج . آناس


انس ( اُ ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خو گرفتن . 2 - (اِ مص .) عادت . 3 - آرامش


انس ( اِ ) [ ع . ] (اِج .) مردم، آدمیان


انساب ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نَسَب  - نژادها. 2 - خویشاوندها


انسان ( اِ ) [ ع . ] (اِ.) آدمی، مردم، بشر. ج . اناس و آناس


انسان العین (اِ نُ عَ) [ ع . ] (اِ.) مردمک چشم


انسانیت (اِ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) 1 - نوعدوستی، انسان بودن . 2 - اخلاق نیک


انسباک (اِ س ِ) [ ع . ] (مص ل .) گداخته شدن، ذوب شدن


انستیتو ( اَ ) [ فر. ] (اِ.) مؤسسة تربیتی و فرهنگی، مرکز علمی یا تحقیقاتی


انسجام (اِ س ِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - روان بودن، روان شدن آب یا اشک . 2 - روان بودن کلام و عاری بودن از تکلف و تصنع


انسداد (اِ س ِ) [ ع . ] (مص ل .) بسته شدن


انسدال (اِ س ِ) [ ع . ] (مص ل .) آویخته شدن


انسراح (اِ س ِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) واکرده شدن موی و فروهشته گردیدن . 2 - به پشت خوابیدن و پ اها را از هم گشاده کردن . 3 - برهنه شدن . 4 - (اِمص .) روانی، آسانی


انسرینگ (اَ س ِ) [ انگ . ] (اِ.) دستگاه پیغام گیر تلفنی یا تلفن دارای این سیستم که امکان ضبط پیغام را دارد


انسلاخ (اِ س ِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - پوست انداختن . 2 - گذشتن (ماه )، سپری شدن . 3 - سخت شدن


انسلاک (اِ س ِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - داخل شدن، د ر آمدن در چیزی . 2 - به رشته کشیده شدن


انسولین ( اَ سُ) [ انگ . ] (اِ.) ماده ای است که در بدن تولید گردد و قند خون را منظم سازد


انسکاب (اِ س ِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) ریختن . 2 - (مص ل .) ریخته شدن


انشا ( اِ ) [ ع . انشاء ] 1 - (مص م .) آفریدن، به وجود آوردن . 2 - آغاز کردن . 3 - از خود چیزی گفتن . 4 - (اِمص .) سخن پردازی . 5 - (اِ.) نوشته


انشاء (اَ) [ ع . ] جِ نشؤ؛ پروردگان، بالیدگان


انشاءالله (اِ اَ لْ لا) [ ع . ] (شب جم .) 1 - اگر خدا بخواهد (هنگام اظهار امیدواری در مورد برآورده شدن حاجتی ). 2 - به امید خدا


انشاد ( اِ ) [ ع . ] (مص ل .) شعر خواندن


انشار (اِ) [ ع . ] (مص م .) زنده کردن


انشراح (اِ ش ِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گشاده شدن، باز شدن . 2 - (اِمص .) گشایش (دل )


انشعاب (اِ ش ِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) شعبه شعبه گردیدن . 2 - (اِمص .) پراکندگی


انشقاق (اِ ش ِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) شکافته شدن، ترک برداشتن . 2 - پراکنده شدن . 3 - (اِمص .) شکافتگی


انشوده (اُ د یا دَ) [ ع . انشودة ] (اِ.) شعری که در مجلسی خوانند، سرود؛ ج . اناشید


انصاب ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نُصُب، مجسمه هایی که اعراب پیش از اسلام آن ها را پرستش می کردند


انصات (اِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - خاموش شدن . 2 - گوش دادن


انصار ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ ناصر و نصیر - یاری کنندگان . 2 - گروهی از مردم مدینه که در هجرت رسول (ص ) از مکه به مدینه او را یاری کردند


انصاف ( انصاف .) [ ع . ] 1 - (مص م .) داد دادن، عدل کردن . 2 - راستی نمودن . 3 - (اِمص .) عدل، داد


انصاف (اَ) [ ع . ] جِ نصف ؛ نیم ها، نیمه ها


انصاف (اِ) [ ع . ] (مص ل .) به نیمه رسیدن . نیمة چیزی را گرفتن


انصافاً (اِ فَ نْ) [ ع . ] (ق .) از روی انصاف


انصداع (اِ ص ِ) [ ع . ] (مص ل .) شکافته شدن، ترکیدن


انصراف (اِ ص ِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - بازگشتن، مراجعت کردن . 2 - باز ماندن . 3 - از عقیدة خود برگشتن


انصرام (اِ ص ِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بریده شدن، قطع شدن . 2 - (اِمص .) بریدگی


انضاج ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - پختن گوشت و جز آن را. 2 - رسانیدن میوه را. 3 - (مص ل .) در پزشکی صلاحیت پیدا کردن خلط فاسد جهت دفع


انضباط (اِ ض ِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نظم داشتن . 2 - (اِمص .) نظم و ترتیب


انضمام (اِ ض ِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ضمیمه شدن . 2 - (اِمص .) پیوستگی


انطاق (اِ) [ ع . ] (مص م .) به سخن آوردن، به نطق در آوردن کسی را


انطباع (اِ طِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نقش پذیرفتن . 2 - چاپ کردن . 3 - (اِ.) چاپ


انطباق (اِ طِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) برابر شدن، یکسان گشتن . 2 - (اِمص .) برابری، یکسانی . ج . انطباقات


انطفاء (اِ طِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خاموش شدن آتش . 2 - (اِمص .) خاموشی


انطلاق (اِ طِ) [ ع . ] (مص ل .) گشاده رو شدن، روان شدن، رها شدن


انطماس (اِ طِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نیست شدن، محو گر دیدن . 2 - (اِمص .) ناپیدایی


انطواء (اِ طِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - پیچیده شدن، نوشته شدن . 2 - دربرداشتن


انظار ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نظر؛ نگاه ها


انعام ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نعم ؛ چارپایان


انعام ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) نعمت بخشیدن . 2 - (اِمص .) دهش


انعدام (اِ عِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) معدوم شدن، نابود شدن . 2 - (اِمص .) نیستی، نابودی


انعزال (اِ عِ) [ ع . ] (مص ل .) گوشه گیر شدن، به کنار رفتن


انعطاف (اِ عِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خم شدن، کج شدن . 2 - (اِمص .) خمیدگی . 3 - (اِ.) خم


انعقاد (اِ عِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - ب سته شدن پیمان . 2 - بسته شدن مایع


انعکاس (اِ عِ) [ ع . ] (مص م .) بازتاباندن


انغمار (اِ غِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - به آب فرو شدن . 2 - فرو رفتن در کاری


انغماس (اِ غِ) [ ع . ] (مص ل .) زیر آب رفتن


انغوزه (اَ ز یا زَ) (اِ.) =انگژد. انگوژد. انگژه . انگوژه : صمغی است که از گیاه انگدان گیرند و به آن صمغ انجدان نیز گویند و آن به صورت دانه های صمغی به درشتی یک نخود تا یک گردو دیده می شود و به رنگ های زرد، قهوه ای و خاکستری و طعمش گس و تلخ و زننده و بویش شبیه سیر است . 2 - گردو


انف ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) بینی


انفاد ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) نابود کردن، به پایان رسانیدن


انفاذ ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - اجرا کردن فرمان . 2 - امضای عهد نمودن . 3 - فرستادن


انفاس ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نفس ؛ دم ها، نفس ها


انفاق ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) نفقه دادن، هزینه کردن


انفال ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نَفَل ؛ غنیمت ها، بهره ها


انفت (اَ نَ فَ) [ ع . انفتة ] 1 - (مص ل .) ننگ داشتن، کراهت داشتن . 2 - (اِ.) ننگ، عار. 3 - زیان، خسران


انفتاح (اِ فِ) [ ع . ] (مص ل .) گشوده شدن، گشودن


انفتاق (اِ فِ) [ ع . ] (مص ل .) شکافته گردیدن، جدا شدن


انفجار (اِ فِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - سپیده دم شدن . 2 - روان شدن آب . 3 - ترکیدن و باز شدن سر چیزی، ترکیدن بمب


انفجار جمعیت ( انفجار جمعیت جَ یَُ) [ ع . ] (اِمر.) اصطلاحاً به رشد سریع جمعیت دنیا پس از انقلاب صنعتی به خصوص بعد از جنگ جهانی دوم گفته می شود


انفراج (اِ فِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بی اندوه شدن . 2 - (اِمص .) وا شدن اندوه، گشایش (خاطر)


انفراد (اِ فِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) تنها شدن . 2 - تنها کاری کردن . 3 - (اِمص .) یگانگی، تنهایی


انفس (اَ فُ) [ ع . ] (اِ.) جِ نفس ؛ نفس ها، جان ها


انفساخ (اِ فِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) برانداخته شدن، به هم خوردن، برهم زده شدن (عقد بیع یا نکاح ). 2 - کار باز افتادن . 3 - (اِمص .) بهم خوردگی، باز افکندگی


انفست (اَ فَ) (اِ.) تار عنکبوت


انفصال (اِ فِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - جدا شدن . 2 - بی کار شدن


انفصالی ( انفصالی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - منصوب به انفصال، برکنار شده : کارمند انفصالی . 2 - جدا شده : بخش انفصالی


انفصام (اِ فَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بریده و شکسته شدن . 2 - (اِمص .) شکستگی، قطع


انفضام (اِ فِ) [ ع . ] (مص ل .) ترک خوردن، شکسته شدن


انفطار (اِ فِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) شکاف خوردن . 2 - (اِمص .) شکاف خوردگی


انفعال (اِ فِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - انجام شدن کاری . 2 - اثر پذیرفتن . 3 - شرمنده شدن


انفعالات ( انفعالات .) [ ع . ] (اِمص .) جِ انفعال  - تأثرات . 2 - نفسانیاتی که اساس آن ها لذت دایم است


انفعالی ( انفعالی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - منسوب به انفعال، مربوط به انفعال : جنبش انفعالی . 2 - مبتنی بر خواسته های دیگران نه تصمیم گیری و ارادة شخصی


انفلاق (اِ فِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) شکافته شدن . 2 - (اِمص .) شکافتگی


انفلوانزا (اَ فُ لُ اَ) [ فر. ] (اِ.) نوعی سرما - خوردگی شدید و مسری


انفورماتیک (اَ فُ) [ فر. ] (اِ.) دانش دریافت و انتقال اطلاعات (کامپیوتر)، داده ورزی . (فره )


انفکاک (اِ فِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) از هم جدا شدن . 2 - (اِمص .) جدایی


انفیه (اَ یّ) (اِ فِ) [ ع . ] (اِ.) گردی که بیشتر از تنباکو به دست می آید، عطسه آور و نشئه کننده می باشد


انقاذ ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) رهانیدن، نجات یافتن


انقاس ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نقس ؛ مدادها، دوده ها


انقاض ( اِ ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - سنگینی بار بر پشت . 2 - گرانبار ساختن . 3 - استخوان را در هم شکستن . 4 - باز کردن ریسمان


انقباض (اِ قِ) [ ع . ] (مص ل .) گرفته شدن، گرفتگی


انقراض (اِ قِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - از میان رفتن . 2 - برچیده شدن، سپری شدن


انقسام (اِ قِ) [ ع . ] (مص ل .) بخش شدن، بخش پذیرفتن


انقضاء (اِ قِ) [ ع . ] (مص ل .) به سر آمدن، سپری شدن


انقضاض (اِ قِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - افتادن به سرعت (بنا و غیره ) 2 - رفتن ستاره، سقوط سریع ستاره ؛ ج . انقضاضات


انقطاع (اِ قِ) [ ع . ] (مص ل .) بریده شدن، گسستن


انقلاب (اِ قِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - دگرگون شدن . 2 - زیر و رو شدن . 3 - قیام گروهی برای واژگون کردن یک حکومت . 4 - استفراغ، قی . 5 - نا - آرامی، بی قراری، هیجان . 6 - شورش، عصیان . 7 - تبدیل صورتی به صورت دیگر (فلسفه )


انقلابی ( انقلابی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - منسوب به انقلاب، شورشی . 2 - طرفدار انقلاب . 3 - انقلاب کننده


انقلاع (اِ قِ) [ ع . ] (مص ل .) برکنده شدن، از بیخ برکنده شدن


انقیاد ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) رام شدن، مطیع شدن . 2 - (اِمص .) فرمانبرداری . 3 - فروتنی . ج . انقیادات


انماء ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - فاش کردن سخن به طرز سخن چینی . 2 - نمو دادن


انموذج (اُ ذَ) [ ع . ] (اِ.) نمونه، نمودار


انهاء ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - آگاه کردن . 2 - رسانیدن خبر


انهاب ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) به غارت دادن، به تاراج دادن


انهاج ( اِ ) [ ع . ] (مص ل .) راه پیدا کردن، پیدا و گشاده شدن راه


انهار ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نهر؛ جوی ها


انهاض ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) تحریک کردن، برانگیختن


انهباط (اِ هِ) [ ع . ] (مص ل .) فرود آمدن، هبوط کردن


انهتاک (اِ هِ) [ ع . ] (مص ل .) دریده شدن


انهدام (اِ هِ) [ ع . ] (مص ل .) ویران شدن، فرو ریختن


انهزام (اِ هِ) [ ع . ] (مص ل .) شکست یافتن، هزیمت یافتن


انهضام (اِ هِ) [ ع . ] (مص ل .) هضم شدن


انهمار (اِ هِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - ریخته شدن آب یا باران . 2 - ویران شدن، فرو ریختن


انهماک (اِ هِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - کوشیدن در کاری . 2 - ستیزه کردن . 3 - سرگرم بودن به کاری


انواء (اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ. نوء، سقوط ستارة یکی از منازل بیست و هشت گانه و طلوع رقیب آن از مشرق . تازیان می پنداشتند که هرگاه ستاره ای از منزلی ساقط شود و ستارة دیگر در مقابل آن طلوع کند، ناچار باران و باد و گرما و یا سرما خواهد آمد. ؛علمِ انواء : یکی از علوم عهد جاهلیت عرب بود؛ هواشناسی از روی سقوط ستاره


انوار ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نور؛ روشنایی ها


انوار ( انوار .) [ ع . ] (اِ.) جِ نَور؛ شکوفه ها


انواع ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ نوع ؛ جنس ها، اقسام


انوثت (اُ ثَ) [ ع . انوثة ] (مص ل .) ماده بودن، زن بودن . مق . ذکورت


انور (اَ وَ) [ ع . ] (ص تف .) روشن تر، درخشان تر


انوشه (اَ شَ) [ په . ] (ص مر.) 1 - جاوید، بی - مرگ . 2 - خوش، خرم


انوشه (اَ نَ شَ) (اِمر.) پادشاه نو، شاه جوان


انوشک (اَ شَ) [ په . ] (ص مر.) نک انوشه


انوق (اَ نُ) [ ع . ] (اِ.) عقاب


انونث (اُ نَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - ماده بودن . 2 - زن بودن


انچوچک (اَ چَ) (ص .) 1 - هر چیز کوچک و خرد. 2 - آدم کوتاه قد. 3 - دانه ای کوچک شبیه دانه گلابی با پوسته محکم که همچون آجیل قابل خوردن می باشد


انگلک کردن ( انگلک کردن . کَ دَ) (مص ل .) 1 - با چیزی ور رفتن . 2 - در کاری دخالت کردن


انژکتور (اَژِتُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - سوخت پاش، پستانک سوراخ دار در مشعل گازوییلی که سوخت به شکل خاصی از آن به بیرون پاشیده می شود. 2 - دستگاه تزریق سوخت در موتورهای دیزلی یا بنزینی


انژکسیون (اَ ژِ) [ فر. ] 1 - (مص ل .) آمپول زدن، تزریق . 2 - (اِ.) آمپول


انکاح ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) زن را شوهر و مرد را زن دادن


انکار ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) نپذیرفتن، حاشا کردن . 2 - (اِمص .) ابا، امتناع


انکار آوردن ( انکار آوردن . وَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) زیر بار نرفتن، نپذیرفتن


انکر (اَ کَ) [ ع . ] (ص تف .) 1 - زشت تر، ناپسندتر، ناخوشتر. 2 - ناشناس تر. ؛ انکر الاصوات (عا.) گوشخراش، بدآواز، دارای صدای بد


انکسار (اِ کِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) شکسته شدن . 2 - (اِمص .) شکستگی


انکساف (اِ کِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) افتادن سایة ماه بر خورشید. 2 - (اِ.) آفتاب گرفتگی


انکشاف (اِ کِ) [ ع . ] (مص ل .) برهنه شدن، آشکار شدن


انگ ( اَ ) (اِ.) نک تنبوشه


انگ ( انگ .) (اِ.) نشان و علامتی که بر روی عدلهای تجارتی نویسند


انگ ( انگ .) (اِ.) = انج . انغ : شیره، عصاره


انگ ( انگ .) زنبور، زنبور عسل


انگار ( اِ ) 1 - (اِ.) گمان، پندار. 2 - طرح ناتمام . 3 - (ق .) گویی، پنداری . ؛ انگار نه انگار تکیه کلامی دال بر بیهودگی کاری یا نفی مطلق تاثیر چیزی


انگاردن (اِ دَ) (مص م .) پنداشتن، تصور کردن


انگاره ( اِ رِ) (اِ.) 1 - پندار، وهم، گمان . 2 - داستان، سرگذشت . 3 - اندازه، مقیاس . 4 - حساب، دفتر حساب . 5 - طرح یا نقاشی نیمه - کاره


انگاریدن (اِ دَ) (مص م .) نک انگاردن


انگاشتن (اِ تَ) (مص م .) نک انگاردن


انگاشته (اِ تِ) (ص مف .) پنداشته، تصور شده


انگام ( اَ ) (اِ.) هنگام


انگامه (اَ مِ) (اِ.) 1 - هنگامه . 2 - مجمع و انجمن بازیگران و قصه خوانان


انگبین (اَ گُ یا گَ) (معر.) (اِ.) 1 - عسل . 2 - هر چیز شیرین . 3 - آهنگی است از موسیقی قدیم


انگشت (اَ گُ) [ په . ] (اِ.) هر یک از اجزای متحرک پنجة دست و پای انسان که بر سر آن ها ناخن روییده است . ؛ انگشت به دهان (کن .) بسیار متعجب و حیران . ؛از هر انگشت کسی هزار هنر ریختن (کن .) بسیار هنرمند و کاردان بودن


انگشت (اَ گِ) (اِ.) زغال، زگال


انگشت رس (اَ گُ. رَ) (ص .) مورد اعتراض قرار گرفته شده، سزاوار ایراد و اعتراض


انگشت شهادت ( انگشت شهادت شَ دَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) انگشت اشاره، انگشتی که بین انگشت میانی و شست قرار دارد


انگشت نشان ( انگشت نشان . نِ) (ص مر.) مشهور، شناخته شده


انگشت نما (ی ) ( انگشت نما (ی ) . نَ یا نُ) (ص مر.) معروف و مشهور


انگشت نگاری ( انگشت نگاری . نِ)(اِمص .) ضبط کردن آثار خط های سر انگشتان


انگشت پیچ (اَ گُ) 1 - (ص مر.) هر چیز غلیظ و سفت مانند عسل، شیره . 2 - معارض، مخالف . 3 - انعام اندک . 4 - (اِمر.) شرط، پیمان . 5 - نوعی حلوا. 6 - نوعی گز به صورت شیرة سفید رنگ غلیظ و چسبنده


انگشت کش ( انگشت کش . کِ) (اِمف . ص مر.) مشهور، معروف


انگشت گذاشتن ( انگشت گذاشتن . گُ تَ) (مص م .) 1 - برگزیدن . 2 - خرده گرفتن، ایراد گرفتن


انگشت گزیدن (اَ گُ. گَ دَ)(مص ل .)1 - تأسف خوردن، حسرت خوردن . 2 - حیرت داشتن


انگشتال (اَ گِ) (ص .) ضعیف و نحیف، بیمار


انگشتانه (اَ گُ نِ یا نَ) (اِ.) 1 - ابزار فلزی، قالب سرِ انگشت، به هنگام دوختن چیزی بر سر انگشت می گذارند تا ته سوزن در انگشت فرو نرود. 2 - گلی است زینتی از تیرة میمون شبیه انگشتانه دارای رنگ های مختلف، برگ هایش بسیار تلخ و دارای مادة سمی شدیدی است که از آن ماده ای به نام دیژیتال می گیرند


انگشتر (ی ) (اَ گُ تَ) (اِ.) حلقه ای (معمولاً) فلزی و گاه دارای نگین که برای زینت در انگشت می کنند. ؛ انگشتر (ی ) پا (کن .) چیزی بی مصرف


انگشتو (اَ گُ) (اِمر.) نانی که بر روی آتش زغال پخته شود، انگشتوا


انگشتو ( انگشتو .) (اِمر.) خوراکی که از نان و روغن و شیرینی ترتیب دهند


انگشتوانه (اَ گُ نِ) (اِمر.) انگشتانه، قالب فلزی که به هنگام تیراندازی یا دوختن بر انگشت شَست می گذارند


انگشتوانه (اَ گِ نِ) (اِمر.) کانون، منقل


انگشتگر (اَ گِ گَ) (ص فا.) کسی که زغال سازد؛ زغال فروش


انگل (اَ گُ) (اِ.) انگشت، اصبع


انگل (اَ گَ) (اِ.) 1 - گیاه یا جانوری که تمام یا قسمتی از عمرش را به موجود دیگری بچسبد و از جسم او تغذیه کند. 2 - موجود زنده ای که روی پوست، داخل بدن انسان یا حیوانی زندگی کند. 3 - طفیلی، سرِخر، مزاحم، سربار


انگلک (اَ گُ لَ) (اِ.) انگشت کوچک


تلنگی (تُ لَ) (ص نسب .) نیازمند، گدا


انگلیون (اَ گِ) (اِ.) 1 - انجیل . 2 - نوعی پارچة ابریشمین که انجیل را در آن می پیچیدند


انگه (اِ گَ) (اِ.) 1 - زنی که شب زفاف همراه عروس به خانة داماد می رود. 2 - زن برادر. 3 - دایة خاتون . ینگه و ینگا، هم گویند


انگور ( اَ ) (اِ.) 1 - میوة رز. 2 - درخت رز، مو


انگول ( اَ ) (اِ.) انگشت


انگوله (اَ لِ) (اِ.) = انگل . انگول : 1 - تکمه، دگمه . 2 - جا دگمه


انگژ (اَ گَ) (اِ.) 1 - بیل . 2 - آلتی که پیل بانان با آن پیل را برانند؛ کجک . انگز هم گویند


انگیختن (اَ تَ) (مص م .) 1 - جنباندن، تکان دادن .2 - بلند ساختن، برکشیدن . 3 - واداشتن، تحریک کردن . 4 - شورانیدن


انگیز ( اَ ) 1 - (اِ.) آن چه که باعث انگیزش و تحریک باشد، محرک، انگیزه . 2 - (اِفا.) در ترکیب به جای اسم فاعل نشیند: اسف انگیز، غم انگیز، شورانگیز


انگیزش (اَ ز) (اِمص .) تحریک، ترغیب، تحریض


انگیزه (اَ ز) (اِمر.) باعث، سبب


انگیزیسیون (اَ یُ) [ فر. ] (اِ.) تفتیش عقاید


انگیل ( اَ ) (اِ.) نک اِنگُل


انیاب ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ ناب ؛ چهار دندان نیش


انیت (اَ نِّ یَُ) [ ع . انیة ] (مص جع .) هستی، وجود؛ ج . انیات


انیران ( انیران .) (اِمر.) 1 - (اِ.) نام فرشته ای در دین زردشتی . 2 - نام روز سی ام از هر ماه خورشیدی


انیران ( اَ ) (اِمر.) غیر ایرانی


انیس ( اَ ) [ ع . ] (ص .) همدم، همنشین


انیسان (اَ نِ) (اِ.) 1 - افسانه . 2 - گفتار و سخن بیهوده


انیق ( اَ ) [ ع . ] (ص .) 1 - خوش آیند.2 - شگفت - آور


انیمیشن (اَ مِ ش ِ) [ انگ . ] (اِ.) شیوه ای در فیلمسازی که در آن با گرفتن عکس های پی در پی از عروسک، نقاشی، نوشته و مانند آن تصویر متحرک تهیه شده و فیلم ساخته می شود، تصاویر متحرک، پویانمایی


انین (اَ نِ) [ ع . ] (اِ.) ناله، آواز سوزناک، آنین هم گویند


اه ( اَ ) (صت .) برای اظهار نفرت و کراهت به کار آرند


اهاب (اِ) [ ع . ] (اِ.) پوست، پوست دباغی نشده


اهابت (اِ بَ) [ ع . اهابة ] (مص ل .) بانگ زدن، ترساندن


اهالی ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ اهل ؛ ساکنان، مردمان، کسان


اهانت (اِ نَ) [ ع . اهانة ] (مص م .) توهین کردن، تحقیر کردن


اهباط ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) فرود آوردن، هبوط دادن


اهبت (اُ بَ) [ ع . اهبة ] (اِ.) 1 - ساز و برگ . 2 - آمادگی برای سفر و غیر آن


اهتدا (اِ تِ) [ ع . اهتداء ] (مص ل .) راه یافتن، هدایت شدن


اهتزاز (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) به حرکت درآمدن . 2 - جنبیدن . 3 - (اِمص .) شادی


اهتزاز نمودن ( اهتزاز نمودن . نِ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) شادمانی کردن


اهتمام (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - توجه کردن . 2 - کوشش کردن . 3 - تیمار داشت .4 - کوشش، ج . اهتمامات


اهتوخشی (اُ خُ) [ په . ] (اِ.) [ خوب ورزنده، نیکو کوشنده ] طبقة صنعتگر


اهداء ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) هدیه دادن، هدیه فرستادن


اهداب ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ هُدب  - مژه های چشم . 2 - برگ های نازک و باریک . 3 - ریشة باریک جامه


اهدار ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - هدر ساختن، پامال کردن . 2 - مباح کردن خون کسی


اهداف ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ هدف


اهرام ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ هرم


اهرم (اَ رُ) (اِ.) میلة آهنی محکمی که می توان به وسیلة آن با انرژی کمتری اجسام سنگین را به ح رکت درآورد


اهرمن (اَ رَ مَ) (اِ.) نک اهریمن


اهرمن لاخ ( اهرمن لاخ .) (اِمر.) سرزمین اهریمن، جای شّر و فساد


اهریمن (اَ مَ) (اِ.) = اهرن : 1 - (اِ.) شیطان . 2 - هر یک از شیاطین


اهل ( اَ ) [ ع . ] 1 - (اِ.) خانواده . 2 - مردمی که در یک جا ساکن باشند. 3 - (ص .) شایسته، سزاوار. 4 - نجیب، اصیل . 5 - آن که در جایی زاده شده . 6 - خواستار، وابسته یا معتاد به چیزی . 7 - آن که دارندة خصوصیتی است . ج . اهالی


اهل الذمه (اَ لُ ذ مِّ) (اِمر.) اهل کتاب، از یهود و نصارا و زردشتیان که جزیه پردازند و در پناه مسلمانان باشند


اهل بخیه (اَ لِ بَ یِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - اهل فن . 2 - رازدار


اهل تمیز ( اهل تمیز ِ تَ) [ ع . ] (اِمر.) هوشیاران، دانشمندان


اهل کتاب ( اهل کتاب ِ کِ) [ ع . ] (اِمر) پیروان مذاهبی که دارای کتاب هستند و عبارتند از:مسلمانان، یهودیان، زرتشتیان و مسیحیان


اهلاً و سهلاً (اَ لَ نْ وَ سَ لَ نْ) [ ع . ] (شب جم .) مرحبا، خوش آمدید (به عنوان تعارف هنگام ملاقات )


اهلاک ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) نابود کردن، از میان بردن


اهله (اَ هِ لِّ) [ ع . اهلة ] (اِ.) جِ هلال ؛ ماه های نو


اهلی ( اَ ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) رام و مطیع


اهلیلجی (اِ لَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) اگر دو قوس از دایره - که هر یک از نصف دایره کمترند - بر شکلی محیط شوند و کوژی (یا انحداب ) آن ها به یک سمت نباشد آن را «اهلیلجی » گویند


اهم ( اُ ) [ فر. ] (اِ.) واحد مقاومت الکتریکی است


اهم (اَ هَ مّ) [ ع . ] (ص تف .) مهم تر، ضرورتر


اهمال ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) فرو گذاشتن، سرسری کاری را انجام دادن . 2 - بی پروایی کردن . 3 - (اِمص .) سهل انگاری . ج . اهمالات


اهمیت (اَ هَ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) مهم بودن، بایسته بودن


اهن و تلپ (اِ یا اُ هُ نُّ تُ لُ) (اِ.) (عا.) هارت و پورت، دبدبه و کبکبة بی اصل


اهنود (اَ هُ وَ) (اِ.) 1 - بخش اول از پنج بخش گات ها. 2 - روز اول از پنجة دزدیده


اهواء ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ هواء؛ آرزوها، میل ها


اهورامزدا (اَ هُ مَ) [ په . ] (اِمر.) = اهورمزدا. هرمزد. اورمزد. هرمز. هورمزد: مرکب از اهورا به معنی سرور بزرگ و مزدا به معنی دانای کل . خدای بزرگ ایرانیان باستان و زردشتیان . خالق زمین و آسمان و آفریدگان


اهون (اَ وَ) [ ع . ] (ص تف .) 1 - آسان تر. 2 - سست تر. 3 - پست تر، خوارتر


او [ په . ] (ضم .) ضمیر منفصل، سوم شخص مفرد، اوی، وی


او. آر. اس (اُ اِ) [ انگ . ]O.R.S (اِ.) محلولی حاوی قند و نمک های گوناگون که به بیمار مبتلا به اسهال می دهند تا آب و املاح از دست رفتة بدن او جبران شود


اوا ( اَ ) (اِ.) آواز


اوا ( اَ ) (اِ.) آش، ابا


اواب (اَ وّ) [ ع . ] (ص .) توبه کار، توبه دار


اوابد (اَ ب) [ ع . ] (اِ.) جِ آبده : جانوران وحشی، رمندگان، دد و دام


اواخر (اَ خِ) [ ع . ] (ص .) جِ آخر؛ پایان ها. مق اوایل


اواخی (اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ اَخیّه  - طناب خیمه . 2 - عهد و حرمت


اوارجه (اَ رِ جِ یا جَ) [ معر. ] (اِ.) نک اواره، اوارج


اواره (اِ رِ یا رَ) [ معر. ] (اِ.) دفتر حسابی که حساب های پراکندة دیوانی را در آن نویسند؛ اوارجه، اوارج


اواسط (اَ س ِ) [ ع . ] (ص .) جِ وسط ؛ 1 - میانه ها، میان ها. 2 - مردمان متوسط


اواصر (اَ ص ِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - قرابت، نزدیکی . 2 - (اِ.) زهدان . 3 - ریسمانی که دامن خیمه را با آن بندند


اوام ( اَ ) (اِ.) وام، قرض


اوام ( اَ ) (اِ.) رنگ، لون


اوان ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) هنگام، زمان


اوانس (اَ نِ) [ ع . ] (اِ.) جِ آنسه ؛ خوش طبعان، نیک نفسان


اوانی ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ آنیه ؛ ججِ اناء؛ آوندها، آبخورها


اوایل (اَ یِ) [ ع . اوائل ] (صِ. اِ.) جِ اول  - آغازها، پیش ها. 2 - پیشینیان


اوب (اُ یا اَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بازگشتن، باز آمدن . 2 - (اِمص .) بازگشت


اوبار ( اَ ) (اِفا.) = اوبارنده . اوباشتن . اباریدن : بلع کننده، بلعنده


اوباردن (اَ دَ) (مص م .) اوباریدن، بلعیدن


اوباش ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ وَبْش ؛ فرومایگان، مردمان بی سر و پا


اوبه (اَ ب) [ تر. ] (اِ.) چادر ترکمانان


اوت (اِ.) هشتمین ماه سال فرنگی


اوت (اُ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - خارج از محدودة زمین بازی (ورزش ). 2 - (عا.) پرت، خارج از حد افتاده


اوتاد ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ وتد - میخ ها. 2 - بزرگان طریقت


اوثان ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ وثن ؛ بت ها


اوج ( اَ ) [ معر. ] (اِ.) 1 - بلندی . 2 - طرف بالای هر چیز. 3 - بالاترین درجة ستاره . 4 - بلندترین حد آواز


اوجا (اِ.) = اوجه : نام چند گونه درخت از تیرة نارونان که در قسمت های کم ارتفاع جنگل های شمالی ایران می رویند؛ وجه، لی وله، لو نیز گویند


اوجاع ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ وجع ؛ دردها


اوجب (اَ یا اُ جَ) [ ع . ] (ص تف .)واجب تر، بایسته تر


اوحال ( اُ ) [ ع . ] (اِ.) ج وَحَل ؛ گل چسبنده و رقیق که پا در آن گیر کند و بماند


اوحد (اُ یا اَ حَ) [ ع . ] (ص تف .)یگانه، تنها، بی همتا


اوداج ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ ودج ؛ شاهرگ ها


اودر (اَ دَ) (اِ.) برادر پدر، عمو


اودیولوژی (اُ یُ لُ) [ فر. ] (اِ.) مطالعة اختلالات شنوایی از راه شناسایی سنجش کاستی عمکرد شنوایی و توان بخشی آن، شنوایی شناسی . (فره )


اودیومتری (اُ یُ مِ) [ فر. ] (اِ.) اندازه گیری میزان شنوایی با استفاده از دستگاه شنوایی - سنجی، شنوایی سنجی .(فره )


اوراد (اُ یا اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ورد؛ دعاها


اوراق ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ ورق ؛ برگ ها، برگه ها. 2 - (عا.) کهنه، فرسوده . 3 - پریشان احوال، آشفته . ؛ اوراق بهادار برگ های سهام، سندهایی که معادل پولی آن را نظام بانکی هر کشور تضمین کرده است . ؛ اوراق ِ قرضه برگه های بهاداری که دولت یا شرکتی منتشر می کند و دارای مدت و نرخ بهرة ثابت و معین است


اوراق چی ( اوراق چی .) [ ع - تر. ] (ص . اِ.) کسی که اجزای دستگاه یا ماشینی معمولاً فرسوده را از هم باز می کند و قطعة کارآمد آن را جداگانه می فروشد


اوراق کردن ( اوراق کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) (عا.) 1 - ورق ورق کردن، اجزای چیزی را از هم جدا کردن . 2 - با ضربه از پای درآوردن، ناقص کردن . 3 - روحاً و جسماً ذلیل و ناتوان کردن


اورامن (اَ مَ) (اِ.) = اورامنان . اورامه : یکی از آهنگ های موسیقی قدیم که اشعار آن را به زبان پهلوی یا لهجه های محلی «فهلویات » می خواندند. اورامنان و اورامه هم گویند


اورانوس ( اُ ) [ فر. ] (اِ.) اصل واژه لاتینی است  - هفتمین سیاره از لحاظ بعُد فاصله نسبت به خورشید. 2 - رب النوع آسمان


اورانیوم ( اُ ) [ فر. ] (اِ.) فلزی است گرانبها به رنگ خاکستری دارای تشعشعات رادیواکتیو که در طبیعت به صورت مرکب وجود دارد


اوربیتال (اُ) [ فر. ] (اِ.) = اربیتال : تابعی موجی برای توصیف حالت انرژی مجاز الکترون در یک اتم یا مولکول


اورع ( اَ رَ) [ ع . ] (ص تف .) پرهیزگارتر، پارساتر


اورمز (اُ مَ یا مُ) (اِ.) نک اورمزد


اورمزد (مَ یا مُ) (اِ.) 1 - اهورامزدا، خدای بزرگ . 2 - سیارة مشتری . 3 - نام اولین روز از هر ماه خورشیدی


اورند (اَ رَ) (اِ.) مکر، حیله


اورند (اَ رَ) (اِ.) فر، شکوه، شوکت


اورندیدن (اَ رَ دَ) (مص ل .) گول زدن، مکر و خدعه کردن


اورنگ ( اورنگ .) (اِ.) فر، شکوه، شأن


اورنگ (اُ یا اَ رَ) (اِ.) مکر، فریب، حیله


اورنگ (اَ یا اُ رَ) (اِ.) تخت پادشاهی، سریر


اوره (اَ رَ یا اُ رِ) (اِ.) = ابره : رویة جامه و قبا


اوره (رِ) [ فر. ] (اِ.) جوهر بول، ماده ای آبی رنگ، شور و تلخ تشکیل یافته از اکسیژن، ازت، هیدروژن و کربن


اوروت ( اُ ) (ص .) برهنه، عریان


اورولوژی (اُ رُ لُ) [ فر. ] (اِ.) شاخه ای از پزشکی که به بررسی و درمان بیماری های دستگاه ادراری هر دو جنس و اندام های تناسلی مردان می پردازد، میزراه پزشکی . (فره )


اورژانس [ فر. ] (اِ.) 1 - فوریت، ضروری، لازم . 2 - بخشی از بیمارستان که به مداوای بیماران یا مجروحانی می پردازد که نیاز فوری به مراقبت های پزشکی دارند


اورژینال (اُ) [ فر. ] (ص .) 1 - هر چیز اصل یا اصیل که تکثیر یا مشابه سازی شود، نسخة اصلی . 2 - هر چیز بدیع و نو که سابقه نداشته باشد، اولین، نخستین، اصیل


اورک (اَ رَ) (اِ.) تاب


اورکت (اُ وِ کُ) [ انگ . ] (اِ.) نیمتنة گرم معمولاً از پارچة بادوام که روی لباس های دیگر پوشیده می شود


اوریت کردن (اُ رِ. کَ)(مص م .)1 - لخت کردن . 2 - پَر مرغ را کندن


اوزار (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ وِزْر - گناه ها. 2 - بارهای گران


اوزالید (اُ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - نمونة ظاهر شدة فیلم کتاب یا نشریه پیش از چاپ و انجام دادن آخرین اصلاحات در آن . 2 - نسخة تکثیر شدة نقشه ساختمانی یا پوستر (در اصل نام تجارتی است )


اوزان (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ وزن ؛ سنگینی ها


اوساخ ( اُ ) [ ع . ] (اِ.) جِ وسخ ؛ چرک ها


اوساط (اُ یا اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ وسط ؛ میان ها، میانه ها


اوساندن (اَ دَ) (مص م .) افشاندن


اوسانه (اُ نِ) (اِ.) افسانه


اوستا (اَ وِ) (اِ.) کتاب دینی زرتشتیان که شامل پنج بخش می باشد - یسنا. 2 - اوستا، ویسپَرد. 3 - وَندیداد. 4 - یشتا. 5 - خرده اوستا


اوستا علم کردن (اُ. عَ لَ. کَ دَ) (مص ل .) از سر و ته لباس زدن


اوستام (اَ) (اِ.) نک استام


اوسط (اَ یا اُ سَ) [ ع . ] (ص تف .) 1 - پسندیده تر. 2 - برگزیده . 3 - میانه، میانین


اوسع (اَ یااُ سَ) [ ع . ] (ص تف .) فراخ تر، وسیع تر


اوسنه (او سَ نِ) (اِ.) افسانه


اوشاق (اُ) [ تر. ] (اِ.) 1 - پسر. 2 - غلام


اوصاف (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ وصف ؛ صفت ها، چگونگی ها


اوصال (اَ یا اُ) [ ع . ] جِ وصل ؛ پیوندها، بندها


اوصیاء (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ وصی ؛ وکیل ها


اوضاح (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ وضح  - پیری . 2 - سفیدی ماه و سفیدی پیشانی اسب . 3 - پیرایه ای از سیم


اوضاع (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ وضع  - هیئت ها، شکل ها. 2 - احوال . ؛ اوضاع کسی را بی ریخت کردن آرامش کسی را به هم زدن، وضع کسی را به هم ریختن . ؛ اوضاع و احوال چگونگی کارها، کیفیت چیزی یا جایی


اوضح (اَ یا اُ ضَ) [ ع . ] (ص تف .) آشکارتر، روشن تر


اوطان (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ وطن ؛ میهن ها


اوعیه (اَ یا اُ یِ) [ ع . ] (اِ.) جِ وعاء - ظرف ها. 2 - مجاری ترشحی بدن


اوغاد (اَ یا اُ ) [ ع . ] (ص .) جِ وَغد؛ کم خردان، ابلهان


اوفر (اَ یا اُ فَ) [ ع . ] (ص تف .)1 - بیشتر، وسیع تر. 2 - زیاد، بسیار


اوفی (اَ یا اُ) [ ع . ] (ص تف .) باوفاتر، وفادارتر


اوقاب (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ وَقْب  - گودی که در آن آب جمع شود. 2 - هر گودی در اندام مانند گودی چشم


اوقات (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ وقت ؛ هنگام ها، روزگارها. ؛ اوقات تلخی مجازاً عصبانیت و ناراحتی


اوقار (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ وِقْر - بارهای سنگین . 2 - بارِ قاطر و اسب


اوقاف (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ وقف ؛ املاک و اموالی که برای کار خوب اختصاص دهند


اول ( اَ وُ) [ ع . ] (اِ.) جِ اوایل  - آغاز. 2 - نخست، نخستین


اولاد [ ع . ] (اِ.) جِ ولد؛ فرزندان، بچه ها


اولاً (اَ وَّ لَن ) [ ع . ] (ق .) نخست، نخستین


اولتیماتوم ( اُ تُ) [ فر. ] (اِ.) آخرین شرطی که از طرف یک دولت (به طور تهدیدآمیز) به دولت دیگر ابلاغ شود، و در صورت عدم قبول طرف مقابل، قطع رابطة دو دولت و یا جنگ آغاز گردد، اتمام حجت، زنهاره (فره )


اولوالالباب ( اولوالالباب . اَ) [ ع . ] (ص مر.) خردمندان، صاحبان اندیشه


اولوالامر (اُ لُ لْ اَ) [ ع . ] (ص مر.) فرمانروایان، پیشوایان


اولوالعزم ( اولوالعزم . عَ) [ ع . ] (ص مر.) مردمان با عزم، صاحبان عزم و اراده


اولویت (ا ُ لَ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) برتری داشتن


اولی (اَ یا اُلا) [ ع . ] (ص تف .) سزاوارتر، صواب تر


اولی (لا) [ ع . ] (ص .) نخستین، اولین


اولیاء (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ ولی  - بزرگان . 2 - یاران، دوستان، عارفان


اولیاءالله ( اولیاءالله . اُ لْ لا) [ ع . ] (ص مر.) 1 - دوستان خدا، مومنان . 2 - در تصوف، آنان که از جانب خدا مؤید به حالات و مکاشفاتی شده اند که دیگر خلایق را بدان ها دسترسی نیست . مقام اولیاء بعد از انبیاء است


اولین (اَ وَّ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) نخستین، پیشین . مق آخرین


اولیه (اَ وَ یِّ) [ ع . اولیة ] (ص .) مؤنث اولی ؛ نخستین، پیشین


اولیویه (اُ یِ) [ فر. ] (اِ.) = اُلویه : یکی از انواع سالادها که معمولاً از سیب زمینی، تخم مرغ، گوشت مرغ، خیارشور، سس و افزودنی های دیگر تهیه می شود


اولیگارشی [ فر. ] (اِ.) گروه سالار، حکومتی که اختیار آن در دست چند خانوادة مقتدر باشد، حکومت اقلیت بر اکثریت بدون نظارت اکثریت


اومانیست (اُ نِ) [ فر. ] (ص .) پیرو مکتب اومانیسم


اومانیسم ( اومانیسم . ) [ فر. ] (اِ.) برگرفته از واژة لاتینی هومو ( Homo ) = انسان . انسان گرایی ؛ شامل هر نظام فسلفی یا اخلاقی می شود که آزادی و حیثیت انسان مرکزیت آن را تشکیل می دهند، یونانیان و رومیان قدیم پیرو اومانیسم بودند. این نام به طور اخص به نهضتی گفته می شود که در قرن 14 در اروپا به وجود آمد و آن نوعی طغیان علیه سلطة علمای دین و الهیات قرون وسطی بود


اونس (اُ) [ فر. ] (اِ.) در انگلستان، وزنی معادل 35/28 گرم


اونیفورم (اُ فُ) [ فر. ] (ص .) 1 - همشکل، همسان . 2 - لباس متحدالشکل


اوهام (اَ یا اُ) [ ع . ] (اِ.) جِ وهم ؛ گمان ها، خیالات، پندارها


اوورتور (وِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - یک قطعه موسیقی که در آغاز اپرا یا نمایش نواخته می شود. 2 - قطعة توصیفی مستقلی که موضوع یا داستان خاصی را بیان کند


اوپانیشاد (اُ نِ) (اِ.) از کتاب های مقدس هندوییزم که شامل رساله های فلسفی و دینی به زبان سانسکریت می باشد


اوپن (اُ پِ) [ انگ . ] (ص .) باز: آشپزخانة اوپن


اوپک (اُ پِ) [ انگ . O.P.E.C ] (اِ.)سازمان کشورهای صادرکنندة نفت با هدف ایجاد هماهنگی در سیاست نفتی


اوژن (اَ یا اُ ژَ) (ص فا.) افکننده و اندازنده، شیر اوژن


اوژنیدن (اَ ژَ دَ) (مص م .) اوژندن، افکندن


اوکار ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ وَکر؛ لانه ها، آشیانه ها


اوکندن (اَ کَ دَ) (مص م .) = اوگندن : افکندن


اویار ( اُ ) (اِ.) آبیار، میراب


اویراه (اَ وِ) (ص .) بیراه، راه کج


اویماق ( اُ ) [ تر - مغ . ] (اِ.) قبیله، طایفه، دودمان


اپار ( اِ) ( اِ.) آویشن کوهی، ریحان معنبر و خوشبو


اپتومتری (اُ تُ مِ) [ فر. ] (اِمص .) آزمایش چشم و ساختارهای مربوط به آن برای کشف اختلالات بینایی و تجویز عدسی های مناسب با دیگر وسایل کمک کننده به بینایی یا تمرین های چشمی برای جبران کاستی های دید، بینایی سنجی . (فره )


اپتیک (اُ) [ فر. ] (اِ.) شاخه ای از علم فیزیک که به مطالعة خواص نور، تولید و انتشار آن در دستگاه های بینایی می پردازد


اپرا (اُ پِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - نمایشی که همراه با ساز و آواز و شعر باشد. 2 - محل اجراء این گونه نمایش ها


اکتناز (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - گرد آمدن مال . 2 - پر شدن هرچه باشد


اپراتور (اُ پِ تُ) [ فر. ] (اِ.) شخص متصدی کار کردن با دستگاهی خاص مانند تلفن، کامپیوتر، چاپ و غیره، کاروَر. (فره )


اپرت (اُ پِ رِ) [ فر. ] ( اِ.) نمایش اپرایی کوچکی که ارکستر آن آهنگ های عامیانه و تفریحی و سبک نوازد و جنبة شوخ و شاد داشته باشد


اپسان ( اَ ) (اِ.) فسان، افسان، سنگی که با آن کارد و مانند آن را تیز کنند


اپسیلن (اِ لُ) [ یو. ] (اِ.) 1 - پنجمین حرف الفبای یونانی . 2 - مجازاً به معنی بسیار اندک و ناچیز


اپشک (اَ شَ) (اِ.) شبنم، ژاله


اپل (اِ پُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - بالشتکی که داخل آن را با ابر و پنبه و مانند آن پر می کنند و برای خوش حالت نشان دادن سرشانه ها از زیر به قسمت داخلی سرشانه یا میان رویه و آستری می دوزند. 2 - سردوشی افسری، شانه، د وش


اپل (اَ پِ) [ انگ . ] (اِ.) از زبان های برنامه - نویسی کامپیوتر


اپن (اُ پِ) [ انگ . ] (ص .) باز، گشوده، فاش، آزاد، بی دیوار، بی مانع، رو راست


اپورتونیست (اُ پُ تُ) [ انگ . ] (ص .) پیرو اپورتونیسم


اپورتونیسم ( اپورتونیسم .) [ انگ . ] (اِمص .) فرصت - طلبی، پی فرصت مناسب بودن برای رسیدن به اهداف شخصی بدون اعتقاد به اصولی خاص


اپوزیسیون (اُ پُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - موضع گیری مخالف در برابر یک نظریه یا سیاست . 2 - حزب یا جبهة مخالف، گروه مخالف (فره )


اپگانه (اَ نِ) (اِ.) بچة نارسیده که از شکم انسان یا حیوان بیفتد، آفگانه


اپیدمی (اِ د) [ فر. ] (اِ.) عارضه یا بیماری عام، بیماری ای که به عموم مردم سرایت کرده باشد، مسری، همه گیر (فره )


اپیدمیولوژی (اِ د یُ لُ) [ فر. ] (اِ.) مطالعة نحوة انتشار بیماری ها و عوامل بیماری زا یا هر عاملی که به سلامت مربوط باشد، همه گیرشناسی . (فره )


اپیرانداخ (اَ رَ) (اِ.) = اپرانداخ : نک پرنداخ


اپیزود (اِ زُ) [ فر. ] (اِ.) بخشی - گاهی مستقل - از یک مجموعة به هم پیوسته مانند فیلم یا قصه، قسمت، بخش


اپیشه (اَ ش ِ) (ص مر.) بی کار


اپیلاسیون (اِ یُ) [ فر. ] (اِمص .) عمل کندن یا از بین بردن موهای دست، پا و جز آن ها به وسیله بند، موم و یا وسایل دیگر


اپیکوریسم (اِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - مکتب فلسفی منسوب به اپیکور فیلسوف یونانی . 2 - مکتبی که هدف زندگی را درک لذات جسمانی و خوش باشی می داند


اچه ( اَ چِ) [ تر. ] (اِ.) برادر بزرگ


اژخ (اَ ژَ) (اِ.) نک زگیل


اژدر (اَ دَ) (اِ.) 1 - ابزاری جنگی که با آن کشتی را غرق کنند. 2 - اژدها


اژدرافکن ( اژدرافکن . اَ کَ) (ص فا. اِمر.) کشتی بخاری کوچک و دراز و بسیار سریع که اژدر به سوی کشتی های دشمن می افکند


اژدها (اَ دَ) [ اَوِس . ] (اِمر.)=اژدرها. اژدر: ماری است افسانه ای با جثه ای بزرگ که بال ها و چنگ های قوی دارد و از دهانش آتش بیرون می جهد


اژدهاک (اَ دَ) [ اوس . ] (اِمر.) 1 - اژدها. 2 - ضحاک


اژدهای فلک (اَ دَ یِ فَ لَ) (اِمر.) تِنّین، نام یکی از صورت های فلک شمالی


اژغ ( اَ ) [ په . ] (اِ.) نک اَزغ


اژنگ (اَ ژَ) (اِ.) نک آژنگ


اژکان ( اَ ) (ص .)تنبل، کاهل . اژکهان و اژکهن و اژهان و اژهن نیز گویند


اژیر ( اَ ) (ص .) هوشمند، زیرک، آژیر


اکابر (اَ ب) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ اکبر؛ بزرگان


اکاذیب ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ اکذوبه ؛ دروغ ها، سخنان واهی


اکاسره (اَ س ِ رِ) [ ع . اکاسرة ] ( اِ.) جِ کسری ؛ لقب پادشاهان ساسانی


اکال (اَ کّ) [ ع . ] (ص .) 1 - پرخور، بسیار - خور. 2 - کنایه از: هوی و هوس


اکالیپتوس ( اُ ) [ لا. ] ( اِ.) درختی از تیرة موردی ها، همیشه سبز با برگ های دراز و نوک تیز مانند بید. جوشاندة برگ های تازه یا خشک آن برای بیماری های تنفسی و انفلوانزا مفید است


اکبر (اَ بَ) [ ع . ] (ص تف .) 1 - بزرگتر، 2 - پیرتر. ج . اکابر


اکبیری ( اِ ) (ص نسب .) (عا.)زشت، بی ریخت


اکتئاب (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) اندوهگین شدن، بدحال گشتن از اندوه . 2 - دردمند شدن . 3 - (اِمص .) اندوهگینی . 4 - دردمندی


اکتاف ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ کتف ؛ شانه ها


اکتحال (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) سرمه کشیدن


اکتریس (اَ تِ) [ فر. ] ( اِ.) هنرپیشه زن


اکتساء (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) پوشیدن، در بر کردن


اکتساب (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - کسب کردن، بدست آورن . 2 - اندوختن . ج . اکتسابات


اکتسابی ( اکتسابی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به اکتساب، آن چه از راه سعی و کوشش به دست آید. مق فطری، بدیهی


اکتشاف (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) شکافتن، کشف کردن . 2 - (اِمص .) کشف


اکتفاء (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بسنده کردن، کافی بودن . 2 - (اِمص .) بسندگی


اکتناف (اِ تِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - زیر پر گرفتن . 2 - احاطه کردن


اکتناه (اِ تِ) [ ع . ] (مص ل .) به کنه چیزی رسیدن، پی بردن به ماهیت امری


اکتهال (اِ تِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دو موی شدن . 2 - (اِمص .) دو مویی . 3 - میانه سالی


اکتیو (اَ) [ انگ . ] (ص .) فعال، در حال کار، به کار انداخته شده، پر تکاپو


اکثار ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بسیار کردن، افزودن . 2 - بسیار گفتن . 3 - (مص ل .) پرمایه شدن


اکثر (اَ ثَ) [ ع . ] (ص تف .) بیشتر


اکثراً (اَ ثَ رَ نْ) [ ع . ] (ق .) غالباً، بیشتر


اکثریت (اَ ثَ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) 1 - اکثر بودن . مق اقلیت . 2 - بیشتر افراد یک کشور، یک منطقه یا شهر که از جهت زبان، مذهب یا نژاد با هم وجه مشترکی دارند. مق اقلیت


اکثم (اَ ثَ) [ ع . ] (ص .) 1 - مرد بزرگ شکم . 2 - سیر شکم (از غذا)


اکحل (اَ حَ) [ ع . ] (ص .)1 - سیه چشم . 2 - چشم سرمه کشیده


اکدر (اَ دَ) [ ع . ] (ص تف .) 1 - تیره تر. 2 - تیره رنگ


اکدش (اَ دَ یا د) [ تر. ] (ص .) = یکدش . ایکدش . ایکدیج : 1 - دورگه . 2 - دو چیزکه با هم آمیخته شده باشند. 3 - محبوب، مطلوب


اکذب (اَ ذَ) [ ع . ] (ص تف .) کاذب تر، دروغگوتر


اکذوبه (اُ ب) [ ع . اکذبة ] (اِ.) دروغ، سخن بی پایه . ج . اکاذیب


اکرام ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بزرگ داشتن، احترام کردن . 2 - نیکی کردن . 3 - (اِمص .) بزرگداشت، حرمت . 4 - احسان، نیکی . ج . اکرامات


اکراه ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص م .) ناپسند داشتن . 2 - (اِ.) فشار، زور


اکرم (اَ رَ) [ ع . ] (ص تف .)1 - گرامی تر. 2 - آزاده تر، جوانمردتر. 3 - بزرگتر


اکسون (اِ یا اَ) (اِ.) دیبای سیاه بسیار نفیس


اکسپرس (اِ پِ رِ) [ فر. ] (اِ.) وسیلة نقلیة دارای حرکت سریع بدون توقف یا با توقف کم، سریع السیر. (فره )


اکسپرسیونیسم (اِ کْ پِ رْ) [ فر. ] (اِ.) 1 - فرضیه یا عمل مبتنی براظهار عواطف و احساسات . 2 - روشی در هنر که جهان را بیشتر از نظر عواطف و احساس می نگرد تا حقیقت واقع و خارج، هیجان نمایی (فره )


اکسید ( اُ ) [ فر. ] ( اِ.) هر جسم بسیط که با اکسیژن ترکیب شده باشد


اکسیداسیون ( اکسیداسیون .) [ فر. ] (اِ.) هر جسمی که از ترکیب شبه فلز با اکسیژن حاصل شود


اکسیر ( اِ ) [ معر. ] (اِ.) 1 - ماده ای که ماهیت اجسام را تغییر دهد و با ارزش تر سازد مثلاً مس را طلا سازد. 2 - هر چیز مفید و کمیاب . 3 - دارویی که به عقیدة قدما هر مرضی را علاج می کرد


اکسیژن (اُ ژِ) [ فر. ] (اِ.) گازی است بی رنگ، بی بو، بی طعم، کمی سنگین تر از هوا. در ترکیب با هیدروژن تشکیل دهندة آب ها و 21 درصد جّو است


اکشف (اَ شَ) [ ع . ] (ص .) 1 - اسبی که بیخ دُمش پ یچیده باشد.2 - کسی که موی پیشانی اش برگشته باشد


اکشن (اَ کْ ش ِ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - عمل، کردار، حرکت، حمله . 2 - فیلم پُر زد و خورد و پر - تحرک


اکفاء ( اَ ) [ ع . ] (اِ.)جِ کفوء؛ همسران، مانندها


اکل ( اَ ) [ ع . ] (مص م .) خوردن


اکلیل ( اِ ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تاج، افسر. 2 - گردی است براق به رنگ های طلایی، نقره ای، سبز و غیره


اکمال ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) کامل کردن، تمام نمودن


اکمل (اَ مَ) [ ع . ] (ص تف .) تمامتر، کامل تر


اکمه (اَ مَ) [ ع . ] (ص .) کور مادرزاد


اکناف ( اَ ) [ ع . ] (اِ.)جِ کنف ؛ گوشه ها و کنارها، کرانه ها


اکنون ( اَ ) (ق .) 1 - این دم . 2 - بنابراین


اکو (اِ کُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - بازگشت صوت پس از برخورد با مانع به طوری که با صوت ارسالی مخلوط نشود و صدای آن از صدای اول جدا شنیده شود، پژواک (فره ). 2 - دستگاهی برای پخش صدا که با تکرار منظم صدا آن را خوش طنین تر می کند


اکواب ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ کوب ؛ جام ها، کوزه های بی دسته


اکوان ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ کون ؛ هستی ها


اکوتوریسم (اِ کُ) [ فر. ] (اِ.) نوعی جهانگردی به منظور بازدید از جاذبه های طبیعی که به حفظ محیط زیست نیز کمک می کند، طبیعت - گردی . (فره .) 1


اکوستیک (اِ کُ) [ فر. ] (اِ.) دانش مربوط به تولید و تراگسیل و دریافت اثرهای صوتی، نظیر جذب و بازتاب و شکست، صوت - شناسی . (فره )


اکوسیستم (اِ کُ تِ) [ ع . ] (اِ.) مجموعة جانداران و مح یط طبیعی اعم از برکه، جنگل و کویر که در آن زیست می کنند


اکول ( اَ ) [ ع . ] (ص .) پرخور، شکم باره


اکولوژی (اِ کُ لُ) [ فر. ] (اِ.) مطالعة روابط موجودات زنده با محیط و عادت ها و طرز زندگی آن ها، بوم شناسی، بوم شناخت .(فره )


اکونومیسم (اِ کُ نُ) [ فر. ] (اِمص .) مقدم داشتن اقتصاد و تأمین معیشت بر سیاست و مبارزة سیاسی


باخه (خِ) ( اِ.) لاک پشت، سنگ پشت


بازداشت (مص مر.) 1 - جلوگیری . 2 - توقیف، حبس


اکوکاردیوگرافی ( اکوکاردیوگرافی . یُ گِ) [ فر. ] (اِ.) ثبت و بررسی کارکرد قلب در حین ضربان با استفاده از امواج فراصوتی، پژواک نگاری قلب، پژوانگاری قلب . (فره )


اکید ( اَ ) [ ع . ] (ص .) محکم، استوار، دستور قطعی


اکیداً (اَ دَ نْ) [ ع . ] (ق .) به تأکید، قطعاً


اکیس (اَ یَ) [ ع . ] (ص تف .) زیرکتر، هشیارتر، داناتر


اکیل ( اَ ) [ ع . ] (ص .) همکاسه، همخور


اکیپ ( اِ ) [ فر. ] (اِ.) گروهی از افراد که کار مشترکی انجام می دهند، دسته، گروه


اگر (اَ گَ) (حر.) 1 - شرط را می رساند. 2 - که، همانا. 3 - یا


اگزما (اِ ز) [ فر. ] (اِ.) نوعی بیماری جلدی که عوارض آن عبارت است از تورم پوست و سرخ شدن آن و بروز تاول های ریز که بعد از پوسته شدن خارش بسیار دارد و گاهی تاول ها آب پس می دهد


اگزوز (اِ زُ) [ انگ . ] (اِ.) = اکزوز: 1 - دود حاصل از احتراق بنزین در ماشین . 2 - تخلیه . 3 - (عا.) تمام مسیر دود مذکور را گویند


اگزیستانسیالیست ( اِ ) [ فر - انگ . ] (ص .) معتقد به فلسفة اگزیستانسیالیسم


اگزیستانسیالیسم ( اگزیستانسیالیسم . ) [ فر - انگ . ] (اِ.) اصالت وجود، تقدم وجود، نام مکتبی فلسفی که هستی انسان را مرکز و غایت همة مسائل می داند. و عقیده دارد که چون هر انسانی وجود خاص خود را دارد با مفاهیم فلسفی و مابعدالطبیعه قابل تفسیر و توضیح نیست


ای (اِ یا اَ) [ ع - فا. ] (صت . حر.) علامت ندا است که پیش از اسم درآید: ای حسن، ای پسر


ای والله (اِ وَ لْ لا) [ ع . ] (جمله ) 1 - آفرین، بارک الله. 2 - درست است، راست است، همین طور است


ایا ( اَ ) حرف ندا به معنای «ای »


ایاب ( اِ ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) برگشتن، باز آمدن . 2 - (اِمص .) بازگشت


ایادی ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ ایدی ؛ ججِ یَد - دست ها. 2 - دستیاران . 3 - نعمت ها


ایار ( اَ ) (اِ.) یکی از ماه های سریانی مطابق با ماه سوم بهار


ایاز ( اَ ) (اِ.) = ایاس : 1 - نسیم، باد خنک . 2 - شبنم


ایازی (اَ) (اِ.) = ایاسی : نقاب سیاهی که زنان بدان صورت خود را پوشانند


ایاغ ( اَ ) [ تر. ] (اِ.) = ایاغ : 1 - هم پیاله . 2 - ساغر، پیالة شرابخوری . 3 - دوست و رفیق


ایاقی (اَ) [ ع . فا. ] (ص نسب .) آبدار، شرابدار، آشپز، سفره چی، خدمتکار


ایالت (اِ لَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) اداره کردن، حکومت کردن . 2 - (اِمص .) فرمانروایی، حکومت . 3 - (اِ.) استان . ج . ایالات


ایام (اَ یّ) [ ع . ] (اِ.) جِ یوم  - روزها. 2 - روزگارها، دوران


ایام البیض (اَ یّ مُ لْ بَ یْ) [ ع . ] (اِمر.) سه روز از ماه که تمام شب های آن روشن است و آن سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم هر ماه باشد


ایام الله ( ایام الله . لا) [ ع . ] (اِ.) روزهایی که از نظر مذهبی و اعتقادی مهم اند. مانند روز عاشورا


ایامی (اَ ما) [ ع . ] جِ ایم ؛ بیوه گان، بیوه زنان، زنان بی شوی


ایتاء ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) دادن


ایتام ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ یتیم ؛ بی پدران و بی مادران


ایتلاف (اِ یْ تِ) [ ع . ائتلاف ] 1 - (مص م .) با هم شدن، به هم پیوستن . 2 - الفت یافتن، مؤانست یافتن . 3 - (اِمص .) الفت، مؤانست، پیوستگی


ایتمان (اِ تِ) [ ع . ائتمان ] (مص م .) استوار داشتن، امین کردن


ایتوک (اِ) مژده، خبر خوش، نوید


ایثار [ ع . ] (مص م .) 1 - بخشیدن . 2 - دیگری را بر خود برتری دادن . 3 - از خود گذشتن


ایجاب [ ع . ] (مص م .) 1 - واجب کردن، لازم گردانیدن . 2 - پذیرفتن . 3 - طرف عقد واقع شدن


ایجاد [ ع . ] 1 - (مص م .) بوجود آوردن، آفریدن . 2 - (اِمص .) آفرینش


ایجاز [ ع . ] 1 - (مص م .) مختصر و کوتاه کردن . 2 - (اِمص .) کوتاه گویی


ایجاع [ ع . ] (مص م .) به درد آوردن، دردمند کردن


ایحاء [ ع . ] (مص م .) 1 - وحی فرستادن، الهام کردن . 2 - مطلبی را در ذهن یا دل کسی افکندن


ایدئولوژی (د ئُ لُ) [ فر. ] (اِ.) انواع و اقسام سیستم های فکری و فلسفی و منجمله مذهب که به نو عی در تعیین خط مشی، عمل یا موضع گیری معتقدان به آن ها در مسایل سیاسی - اجتماعی مؤثر باشد


ایدر (دَ) [ په . ] (ق .) 1 - این جا. 2 - اکنون، اینک


ایدری ( ایدری .) (ص نسب .) 1 - اینجایی . 2 - این جهانی، دنیوی


ایدز (اِ دْ) [ انگ . ]AIDS (اِ.) نوعی بیماری ویروسی که موجب مختل شدن مکانیسم دفاعی بدن شده و زمینه را برای ابتلاء به هر بیماری دیگر بوجود می آورد. این ویروس از طریق رابطة جنسی یا تزریق خون آلوده منتقل می شود


ایده (د) [ فر. ] (اِ.) اندیشه، فکر، عقیده، تصور، رأی


ایده آل ( ایده آل .) [ فر. ] (اِ.) کمال مطلوب، آرزوی عالی


ایده آلیست ( ایده آلیست .) [ فر. ] (اِ.) طرفدار مکتب ایده آلیسم، آرمانخواه


ایده آلیسم ( ایده آلیسم .) [ فر. ] (اِ.) 1 - اصالت تصور و خیال، فلسفه ای که تصور را اصل و حقیقت می شمارد. 2 - در هنر یعنی آفریدن آن چه که در ذهن است نه آنچه که واقعیت دارد


ایده ئولوگ ( ایده ئولوگ . ئُ لُ) [ فر. ] (اِفا.) مسلک ساز، متفکران و فلاسفه و نظریه پردازانی که خالق ایده ئولوژی هستند


ایدون ( اِ ) [ په . ] (ق .) 1 - این چنین، این گونه . 2 - اکنون، الحال


ایدی ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ ید؛ دست ها، دستان


ایذاء [ ع . ] (مص م .) آزار رسانیدن، اذیت کردن


ایر (اِ.) 1 - دمل و جوش های ریز با خارش و سوزش بسیار. 2 - آلت تناسلی مرد


ایراث [ ع . ] (مص م .) وارث کردن، کسی را وارث قرار دادن


ایراد [ ع . ] 1 - (مص م .)وارد ساختن، داخل کردن . 2 - خرده گرفتن، اعتراض کردن . 3 - (اِمص .) خرده گیری . ج . ایرادات . ؛ ایراد بنی اسراییلی خرده گیری به قصد بهانه جویی در مورد کارهای غیرمهم


ایرانیت (اِ.) ورقه یا لوله ای ظریف و سبک که از مخلوط سیمان و پنبة کوهی ساخته می شود و در ساختمان سازی به کار می رود


ایراه (اِ.) ساحل، کنار دریا


ایراک حرف ربط به معنای زیراک


ایرباس (اِ) [ انگ . ] (اِ.) هواپیمای مسافری با گنجایش زیاد برای حمل مسافر


ایرمان (اِ.) مهمان، مهمان ناخوانده


ایرمان سرا (سَ) (اِمر.) 1 - مهمانخانه . 2 - خانة عاریت . 3 - کنایه از: دنیا


ایروپولی (رُ) (اِ.) نوعی بازی که در آن بازیکنان با انداختن تاس مهره های خود را بر روی یک صفحة شطرنجی حرکت می دهند و در مسیر حرکت با کارت هایی که ازرش پول دارد مکان هایی مانند هتل و فرودگاه را می خرند یا می فروشند یا اجاره می دهند. در پایان با ورشکسته شدن بقیه یک بازیکن برنده می شود


ایز [ تر. ] (اِ.) نشان قدم، رد پا. ؛ ایز کسی را گرفتن رد پای کسی را گرفتن، کسی را پنهانی تعقیب کردن . ؛ ایز گم کردن الف - رد، رد پا را از بین بردن . ب - مردم را به اشتباه انداختن


ایزد (زَ)(اِ.) 1 - فرشته، ملک . 2 - خدا، آفریدگار


ایزولاسیون (زُ) [ فر. ] (اِمص .) پوششی در بام برای جلوگیری از نفوذ آب، عایق کاری، عایق بندی، بام پوش . (فره )


ایزولاسیونیسم (زُ) [ انگ . ] (اِ.) کناره گیری، کناره خواهی . در اصطلاح سیاسی نظریه ای که نداشتن رابطة نزدیک با ملت های دیگر را راه بهتری برای حفظ منافع ملی می شمارد


ایزوله (زُ لِ) [ فر. ] (ص .) 1 - عایق بندی شده (ساختمان ). 2 - مجازاً: منزوی


ایزومر (زُ مِ) [ فر. ] (اِ.) چند جسم شیمیایی که ترکیب درصد و وزن مولکولی یکسان داشته باشند اما ساختار آن ها متفاوت باشد، همپاره (فره )


ایزوگام (زُ) [ فر. ] (اِ.) نام تجارتی نوعی عایق آمادة ضد رطوبت جهت پوشاندن پشت بام و مانند آن، استخر و مانند آن


ایسار [ ع . ] 1 - (مص ل .) فراخ دست شدن، توانگر گشتن . 2 - (اِ مص .) توانگری


ایست [ انگ . ] 1 - (شب جم .) (اِ.) ایستادن، توقف . 2 - نقطة توقف (موسیقی ). 3 - فرمان توقف . ؛ ایست بازرسی محل ایستادن مأموران که وظیفة بررسی و تفتیش را بر عهده دارند. 4 - (اِمص .) توقف ناگهانی قلب


ایستادن (دَ)(مص ل .)1 - برخاستن . 2 - توقف کردن . 3 - پایداری، عمل کردن


ایستاده (د) (ص .) 1 - برپا، سرپا. 2 - مراقب . 3 - قائم . 4 - مأمور، موظف


ایستادگی (د) (حامص .) مقاومت، پایداری


ایستگاه (اِمر.) 1 - جای ایستادن، 2 - جای ایستادن وسایط نقلیه . ؛ ایستگاه فضایی ماهواره ای بزرگ و مجهز برای گردش بلندمدت در مدار زمین به صورت پایگاهی برای انجام مأموریت های اکتشافی، تحقیقات علمی، تعمیر ماهواره و مانند آن . ؛ ایستگاه صلواتی محل خاصی از جنبة مذهبی که در آن جا مواد خوراکی را با گفتن صلوات بدون پرداخت وجهی دریافت می کنند


ایشان (ضم .) ضمیر شخصی، منفصل (جمع ذوی العقول ). الف - فاعلی : ایشان گفتند، ایشان رفتند. ب - اضافی : کتاب ایشان، خانة ایشان


ایشک (شَ) [ تر. ] (اِ.) خر، الاغ


ایشکچی ( ایشکچی .) [ تر. ] (اِمر.) دروازه بان


ایشیک آقاسی [ تر. ] (اِ.) 1 - حاجب دربار، رییس دربار. 2 - داروغة دیوانخانه


ایشیک خانه (نِ) [ تر - فا. ] (اِمر.) ادارة تشریفات سلطنتی


ایصاء [ ع . ] (مص م .) 1 - وحی کردن، وحی قرار دادن . 2 - اندرز دادن، سفارش کردن


ایصال [ ع . ] (مص م .) 1 - پیوند دادن، وصل کردن . 2 - رسانیدن


ایضاح [ ع . ] (مص م .) روشن ساختن، واضح کردن


ایضاً (اَ ضَ نْ) [ معر. ] (ق .) نیز، باز هم


ایطاء [ ع . ] 1 - (مص م .) پایمال کردن . 2 - (اِ.) از عیوب قافیه و آن تکرار قافیه در شعر است


ایعاد [ ع . ] (مص م .) بیم دادن، ترساندن


بازخوانده (خا د) (ص مف .) منسوب، نسبت داده شده


ایغار [ ع . ] (مص م .) 1 - تمام گرفتن عامل خراج را. 2 - دادن خراج به پادشاه در نهان و فرار از عمال آن . 3 - بخشیدن پادشاه زمینی را به شخصی بدون خراج


ایغال [ ع . ] (مص م .) دور رفتن، به دور جای شدن


ایفاء [ ع . ] (مص م .) 1 - وفا کردن . 2 - حق کسی را تمام دادن


ایفاد [ ع . ] (مص م .) فرستادن، روانه کردن، ایفاد مراسله


ایقاد [ ع . ] (مص م .) برافروختن، آتش افروختن


ایقاد [ ع . ] (مص م .) فرستادن، روانه کردن


ایقاظ ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ یَقِظ ؛ بیداران، هوشیاران


ایقاظ ( اِ ) [ ع . ] (مص م .) 1 - بیدار کردن . 2 - آگاه کردن


ایقاع [ ع . ] (مص م .) 1 - افکندن، درانداختن . 2 - یورش بردن، تاختن . 3 - گرفتار کردن کسی . 4 - هم آهنگ ساختن آوازها. ج . ایقاعات


ایقان [ ع . ] 1 - (مص ل .) بی گمان شدن، باور کردن . 2 - (اِمص .) باور، یقین


ایل [ تر - مغ . ] (اِ. ص .)1 - دوست، یار، همراه . 2 - رام، مطیع . 3 - طایفه، قبیله . ج . ایلات


ایلاء [ ع . ] (مص م .)1 - بر عهدة کسی قرار دادن . 2 - وصیت کردن


ایلاج [ ع . ] (مص م .) در آوردن، داخل کردن


ایلاد [ ع . ] (مص م .) زایاندن، زایانیدن


ایلاف [ ع . ] 1 - (مص م .) دوست کردن، به هم پیوست دادن . 2 - (مص ل .) دوستی نمودن


ایلاق ( اَ ) [ تر. ] (اِ.) ییلاق


ایلام [ ع . ] (مص م .) به درد آوردن، دردمند کردن


ایلام [ ع . ] (مص م .) به درد آوردن، به رنج افکندن


ایلجار [ تر. ] (اِ.) = الجار: گردهمایی رعایا برای انجام کاری


ایلخان [ تر - مغ . ] (اِمر.) 1 - رییس ایل، خان قبیله . 2 - عنوان سلاطین مغول ایران


ایلخی [ تر. ] (اِمر.) رمة اسب


ایلغار [ تر. ] (اِمر.) هجوم، یورش


ایلغامیشی [ تر - مغ . ] (حامص .) 1 - هجوم بردن، ایلغار کردن . 2 - تجسُس، تفتیش


ایلول [ سر. ] (اِ.) دوازدهمین ماه سال سریانی، مطابق سپتامبر فرنگی


ایلچی [ تر. ] (اِمر.) = ایلجی : 1 - فرستادة مخصوص، سفیر. 2 - مأموری که برای انجام دادن امور دیوانی سفر می کرد (ایلخانان، صفویه و قاجاریه )، ج . ایلچیان


ایما [ ع . ایماء ] 1 - (مص م .) اشاره کردن . 2 - (اِمص .) اشاره، کنایه


ایماق (اُ) [ تر. ] (اِ.) قبیله، دودمان . ج . ایماقات


ایمان ( اَ ) [ ع . ] (اِ.) جِ یمین ؛ سوگندها


ایمان [ ع . ] 1 - (مص م .) گرویدن، باور داشتن . 2 - ایمن کردن، امان دادن . 3 - (اِمص .) اعتقاد


ایماژ [ فر. ] (اِ.) نقش، انگاره، تصویر ذهنی


ایماژیسم [ فر. ] (اِ.) = تصویرگرایی : نام مکتبی در شعر که از مکتب کلاسیک و سمبولیسم فرانسه ناشی شده است و از ویژگی های آن شعر آزاد و بیان اندیشه ها و حالت های عاطفی و تصویرهای دقیق و روشن است


ایمن (اَ مَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) جانب راست . 2 - (ص .) میمون، خجسته


ایمن (مِ) [ ع . ] (ص .) 1 - محفوظ، مصون . 2 - سالم، در سلامت . 3 - رستگار


ایمه (اِ مَ) [ په . ] (ق .) اکنون، این دم


ایمونولوژی (مُ نُ لُ) [ فر. ] (اِ.) دانشی که به بررسی واکنش ایمنی جانداران در برابر آنتی ژن های بیگانه و نحوة ایجاد مصونیت در برابر عوامل بیماری زا می پردازد


ایمیل (اِ مِ یْ) [ انگ . ] (اِ.) = ای میل : پست الکترونیکی


این [ په . ] (ص . ضم .) 1 - ضمیر اشاره برای نزدیک . مق . آن . 2 - مورد اشاره یا گفتگو: این کار درست نیست


این جانب (نِ) [ فا - ع . ] 1 - (ق .) این طرف، این سو. 2 - (اِمر.) شخص متکلم یا نویسنده از خود بدین کلمه تعبیر آورد


این طور (طُ) [ فا - ع . ] (ق مر.) چنین، اینچنین . ؛که این طور در موردی گویند که خبر یا مطالبی برخلاف رضا و میل شنیده باشند


ایناس [ ع . ] 1 - (مص م .) انس دادن . 2 - اُنس گرفتن . 3 - (اِمص .) دمسازی


ایناغ ( اَ ) [ تر. ] (اِ.) نک ایناق


ایناق ( اَ ) [ تر. ] (اِ.) ندیم، مقرب، مصاحب . ج . ایناقان


اینان (ضم .) جِ این ؛ ضمیر اشاره برای اشخاص نزدیک . مق . آنان


اینت (نَ یا نْ تْ) (شب جم .) 1 - این ترا، ترا این . 2 - زهی ! به به ! در مورد تعجب نیز به کار می رود


اینترنت (تِ نِ تْ) [ انگ . ] (اِمر.) شبکة کامپیوتری جهانی برای مبادلة اطلاعات


اینجا (ق .) 1 - این مکان، این محل . 2 - در این هنگام


اینجو [ مغ . ] (اِ.) زمین خالصه ایلخانان مغول


اینند (نَ) (اِ.) عددی مجهول میان سه تا ده


اینچ [ انگ . ] (اِ.) واحد مقیاس طول در انگلستان معادل 54/2 سانتی متر


اینچنین (چُ)(ق مر.)بدین نحو، به این طریق


اینک (نَ) (ق مر.) 1 - اکنون، الحال . 2 - این است ! این ها! 1


ایهاالناس (اَ یُّ هَ نْ) [ ع . ] (ندا) ای مردمان، ای گروه مردم


ایهام [ ع . ] (مص م .) 1 - به شک و گمان انداختن . 2 - آوردن کلمه ای که دارای دو معنی باشد: یکی نزدیک و دیگری دور. و ذهن شنونده ابتدا به طرف معنی نزدیک برود و سپس به معنی دور که مقصود گوینده است متوجه شود. ج . ایهامات


ایوار (ق . اِ.) هنگام عصر، نزدیک غروب آفتاب . مق شبگیر


ایواز (ص .) آراسته، پیراسته


ایوان (اَ یا اِ) [ معر. ] (اِ.) 1 - صفه، پیشگاه اتاق . 2 - بخشی از ساختمان که سقف دارد اما جلو آن باز است و در و پنجره ندارد و مشرف به حیاط است . 3 - کاخ


ایچ (ق .) هیچ


ایچکی (چَ) [ تر. مغ . ] (اِ.) مقرب، ندیم، خاص ؛ ج . ایچکیان


ایژک (ژَ) (اِ.) شرارة آتش


ایکس [ فر. ]X 1 - نام حرف بیست و چهارم الفبای فرانسه . 2 - حرفی که در معادلات ریاضی نشان دهندة مجهول است . 3 - مجازاً عنوانی برای شخص یا چیزی که مشخصاتش معلوم نیست


ایگرگ (رِ) [ فر. ]Y 1 - نام حرف بیست و پنجم الفبای فرانسه . 2 - حرفی که در معادلات ریاضی نشان دهندة مجهول است . 3 - مجهولی دیگر 1


ب (حر.) دومین حرف از الفبای فارسی که در حساب ابجد برابرِ عدد 2 می باشد


ب (ب) (پیش .) 1 - بر سر اسم درآید (به جای تنوین منسوب عربی ) و از آن قید سازد: بیقین = یقیناً. 2 - بر سر اسم و حاصل مصدر درآید و قید سازد: بزودی . 3 - گاه بر سر اسم درآید و آن را صفت سازد: بهوش


بآژیر (ب) (ص .) با احتیاط، دوراندیش


بآیین (ب) (ص .) 1 - کامل . 2 - نیکو


بأس (بَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - نیرو، شجاعت . 2 - خشم، غضب . 3 - سختی، شدت . 4 - بیم، ترس


بؤس (بُ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - تنگی، سختی . 2 - فشار. ؛ نعم و بؤس نرمی و درشتی، سستی و سختی، ناز و تنگی


بئر (ب) [ ع . ] ( اِ.) چاه . ج . آبار


با ( اِ.) آش : شوربا


با [ په . ] (پیش .) 1 - در اول اسم می آید و صفت می سازد: باهنر، باصفا. 2 - در اول مصدرهای عربی می آید و صفت می سازد: بااطلاع، بامعرفت


با [ په . ] (حراض .) 1 - همراه . 2 - در مقابل، در ازا. 3 - بعلاوه . 4 - برای عطف می آید و به جای «و» می نشیند. 5 - دربارة، نسبت به


با آب و تاب (بُ) (ص مر.) مفصل، با شرح جزییات


با آب و رنگ ( با آب و رنگ ُ رَ) (ص مر.) 1 - گلگون . 2 - زیبا و قشنگ


با خود (خُ) (ص .) با خویشتن، هوشیار


با دندان (دَ) (ص .) استوار در کار، نیرومند


با پرستیژ (پِ رِ) [ فا - فر . ] (ص مر.) باآبرو، بااعتبار، دارای شخصیت


باآبرو (ص مر.) صاحب آبرو، آبرودار، باارزش، بااعتبار


بائت (ئِ) [ ع . ] (ص .) آن چه شبی بر آن گذشته باشد (از گوشت و نان و غیره )، شب مانده، بیات ؛ مق . تازه


باابهت (اُ بُ هَّ) [ ع - فا. ] (ص مر.) باشکوه، باجلال


باادب (اَ دَ) (ص مر.) دارای ادب، مؤدب . مق بی ادب


بااستخوان (اُ تُ خا) (ص مر.) 1 - نیرومند. 2 - اصیل، خانواده دار


بااصل و نسب (اَ لُ نَ سَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) اصیل، خانواده دار، نجیب، بااصالت . مق . بی اصل و نسب


بااطلاع (اِ طِّ) [ ع - فا. ] (ص مر.) مطلع، آگاه


باانصاف (اِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) منصف، عادل


باانضباط (اِ ض ِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - منضبط، مرتب . 2 - کسی که کاملاً مقررات نظام را مراعات کند. مق بی انضباط


بااهمیت (اَ هَ مّ یَّ) [ فا - ع . ] (ص مر.) ارجمند، باارزش . مق بی اهمیت


باایمان [ فا - ع . ] (ص مر.) مؤمن، باعقیده . مق بی ایمان


باب ( اِ.) = بابا. بابو: پدر


باب (ص .) 1 - درخور، شایسته، لایق . 2 - مرسوم، معمول . ؛ باب طبع مطابق طبع . ؛ باب دندان هر چیز موافق با ذوق، غذای مطابق سلیقه


باب [ ع . ] ( اِ.)1 - در، دروازه . 2 - بخشی از کتاب . 3 - تنگة میان دو خشکی . 4 - واحدی برای شمارش خانه و مغازه . 5 - قسم، گونه . 6 - بارة، خصوص : در باب فلانی . 7 - بارگاه سلطان


باب الحوائج (بُ لْ حَ ئِ) [ ع . ] (ص مر.) 1 - آستانة رفع حاجت ها. 2 - لقب حضرت موسی ابن جعفر امام هفتم شیعیان . 3 - لقب حضرت عباس ابن علی برادر امام حسین (ع )


باب دندان (ب دَ) (ص مر.) چیزی که با ذوق و سلیقه جور دربیاید


باب شدن (شُ دَ) (مص ل .) مد شدن، معمول شدن


بابا ( اِ.) 1 - پدر. 2 - پدربزرگ . 3 - عنوانی برای عارفان و حکیمان : باباافضل، باباطاهر. 4 - شخص، کس (عنوانی غیرمحترمانه )


باباآدم (دَ) (اِمر.) گیاه علفی پایا از تیرة مرکبان با برگ های پهن


بابابزرگ (بُ زُ) (اِمر.) پدربزرگ، نیا


باباشمل (شَ مَ) (ص . اِ.) 1 - کنایه از: شخص درشت اندام و دارای رفتار خشن و بی ادبانه . 2 - لوطی، جاهل


باباغوری (اِمر.) (عا.) 1 - نوعی کوری که چشم ورم کرده، بزرگ تر از حد معمول می شود. 2 - نوعی مهرة گرد سیاه و سفید که برای دفع چشم زخم بر گردن کودکان آویزند


بابانوئل (ئِ) [ فر. ] (اِمر.) کسی که خود را در شب عی د میلاد مسیح به صورت پیرمردی سپید موی با جامه و شب کلاه سرخ درمی آورد و لباس نو و شیرینی و اسباب بازی برای کودکان می آورد


بابانوروز (نُ) (اِمر.) در اصطلاح کودکان، پیری که به شب نوروز (شب اول سال ) جامة نو و شیرینی و بازیچه برای کودکان آرد. نظیر بابانوئل مسیحیان


باباکرم (کَ رَ) [ فا - ع . ] (اِ.) نوعی رقص ایرانی


بابت (بَ) [ ع . بابة ] ( اِ.) 1 - شایسته، سزاوار، درخور. 2 - از باب، در عوض، درخصوص . 3 - هم طراز، نظیر


بابرکت (بَ رَ کَ) (ص مر.) 1 - دارای برکت . 2 - (عا.) هر چیز که بیش از تصور افزون آید مانند: غذا، پارچه و غیره


بابزن (زَ) ( اِ.) سیخ کباب


بابل (ب) ( اِ.) مغرب


بابلی (ب) (ص نسب ) 1 - منسوب به بابل . 2 - کنایه از: جادوگر


بابوفیسم (بُ) [ فر. ] ( اِ.) نام جنبشی انقلابی در فرانسة قرن 18 به رهبری فرانسوا نوئل بابوف که هدف آن ایجاد جمهوری برابری بود - رفتار یکسان با همة افراد در همة امور اجتماعی - بابوفی ها نمایندة ماتریالیسم قرن 18 فرانسه و اندیشه های انقلابی آن و نیز سردمدار تندروترین گرایش ها در انقلاب فرانسه بوده اند. این مکتب نخستین کوشش برای تبدیل سوسیالیسم به نظریة جنبش انقلابی بوده است


بابونه (نِ) ( اِ.) گیاهی خوشبو و پُر برگ با شاخه های سبز و باریک و برگ های ریز که دارای گل های سفیدی است و میان آن ها زرد است، در زمین های شنی و کنار آبگیرها می روید. بابونک، بانونج، هم گفته می شود


بابک (بَ) ( اِ.) پدر


بابی (ص نسب .) منسوب به سید علی محمد باب، از فرقة بابیه


باتجربه (تَ رِ ب) [ فا - ع . ] (ص مر.) مجرب، کاردان


باتره (تَ رَ) ( اِ.) دف، دایره


باتری [ فر. ] ( اِ.) = باطری : مجموعه ای است از چند واحد الکتروشیمیایی یا انباره که محل ذخیرة نیروی الکتریسته است


باتلاق [ فر. ] ( اِ.) = باطلاق : پهنة زمینی که به علت نداشتن راه زه کشی، رطوبت در آن اشباع شده، به حالت سست و اسفنجی در آمده، گاه تمام یا بخشی از آن را آب فراگرفته، یا گیاهانی بر آن روییده است


باتون [ فر. ] ( اِ.) = باتوم . باطوم : میلة کوتاهی از چوب یا لاستیک که پاسبانان بر کمر می آویزند و برای سرکوب کردن شورش و جنجال از آن استفاده می کنند


باج [ په . ] (اِ.) کلیة دعاهای مختصر که زرتشیتان آهسته به زبان می رانند. واج و واژ و باژ نیز گویند


باج ( اِ.) 1 - آنچه که در قدیم پادشاهان بزرگ از فرمانروایان زیردست می گرفتند. 2 - خراج، مالیات، عوارض . 3 - گمرک . 4 - جزیه . ؛ باج به شغال ندادن به زور و قلدری تسلیم نشدن


باج بگیر (ب) (ص مر.) باج گیر، کسی که به سبب زور و نفوذ خود از دکان دارها و غیره وجوهی اخذ کند


باج خانه (نِ) (اِمر.) گمرک، محل گرفتن باج


باج سبیل (جِ س ِ) (اِمر.)با زور و قلدری و به ناحق پول و وجه یا جنس و امثال آن از کسی گرفتن و آن غالباً با «گرفتن » و «دادن » استعمال شود


باجربزه (جُ بُ ز ِ) (ص مر.) لایق، شایسته، با قدرت، مدیر


باجناق [ تر. ] (ص . اِ.) = باجناغ : دو مردی که با دو خواهر ازدواج کرده باشند، هم ریش


باجه (جِ) ( اِ.) 1 - دریچه، روزنة بزرگ، گیشه . 2 - جایگاه مخصوص فروش بلیط، و یا دادن پول در بانک و پاکت های سفارشی در پست خانه و غیره


باجی [ تر. ] ( اِ.) 1 - خواهر، همشیره . 2 - زنی ناشناس . 3 - خادمه


باحال [ فا - ع . ] (ص مر.) شوخ و سرزنده، دل چسب، شاداب


باحث (حِ) [ ع . ] (اِفا.) بحث کننده، جوینده


باحجاب (حِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) دارای پوشش اسلامی


باحفاظ (حِ) [ فا - ع . ] (ص .) با شرم، باحیا


باحور [ ع . ] (اِ.) بخاری را گویند که در هوای گرم از زمین برخیزد، گرمای سخت


باحورا [ ع . ] (اِ.) شدت حرارت در تموز است


باحوصله (حُ صَ لِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) شکیبا، باصبر


باحیثیت (حِ یَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) باآبرو، محترم، باشخصیت . مق بی حیثیت


باخبر (خَ بَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) آگاه، مطلع . مق بی خبر


باختر (تَ) ( اِ.) مغرب


باختن (تَ) (مص ل .) 1 - مغلوب شدن در قمار یا بازی . 2 - از بین رفتن تمام یا بخشی از مال . 3 - بخشیدن . 4 - از شدت ترس یا نگرانی سُست شدن، گیج شدن . 5 - چرخ دادن . ؛قافیه را باختن اشتباه کردن، در غلط افتادن


باخته (تِ) (ص مف .) 1 - مغلوب در بازی . 2 - شکست خورده در جنگ . 3 - آن چه در قمار ببازند. ؛ پاک باخته کسی که همة دار و ندار خود را باخته و دارایی خود را از دست داده باشد


باخدا (خُ) [ فا - ع . ] (ص مر.) مؤمن، باتقوا، خداشناس


باخرز (خَ) ( اِ.) مقامی از موسیقی


باخل (خِ) [ ع . ] (ص .) گرسنه چشم، تنگ چشم


باد [ په . ] ( اِ.) 1 - وزشی که در اثر جابجا شدن هوای گرم و سرد بوجود می آید. 2 - یکی از چهار عنصر (آب، باد، خاک و آتش ) نزد قدما. 3 - غرور، خودبینی . 4 - هدر، بیهوده . 5 - ورم، پف کردگی . 6 - هیچ، پوچ . 7 - آه و ناله . ؛ باد به آستین کسی کردن کنایه از: کسی را تحریک کردن، کسی را تشجیع کردن . ؛ باد به پیمانه پیمودن کنایه از: کار بیهوده انجام دادن . ؛ باد خوردن و کف ریدن کنایه از: گرسنگی کشیدن، هیچ نخوردن


باد [ په . ] (پس .)در ترکیب با کلمة دیگر معنای دارندگی می دهد، آذرباد، گلباد


باد آبله (ب لِ) (اِمر.) آبلة هلاک کننده


باد آورد (وَ) (اِمر.) 1 - گیاهی است خاردار و سفید رنگ با ساقة راست و برگ های بزرگ پوشیده از تار و گل های سفید، سرخ یا بنفش . 2 - نوایی است از موسیقی


باد آوردن (وَ دَ) (مص ل .) ورم کردن


باد آورده (وَ د) (اِمر.) چیزی که بدون رنج به دست آمده باشد


باد به دست (ب. دَ) (ص مر.) 1 - محروم، بدبخت . 2 - آدم بیهوده کار


باد بودن (دَ) (مص ل .) هیچ بودن، پوچ بودن


باد خان (اِمر.) بادخانه، بادگیر، گذرگاه باد


باد دادن (دَ) (مص م .) 1 - از دست دادن، از دست رفتن . 2 - در معرض باد گذاشتن


باد روزه (ز) (ق .) هر روزه


باد سنجیدن (سَ دَ)(مص ل .)کار بیهوده کردن


باد شرطه (د شُ طِ) (اِمر.) باد مساعد برای کشتیرانی


باد شمال (د شُ) (اِمر.) باد صبا، صبا


باد عقیم ( باد عقیم ِ عَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) بادی که برای هلاک قوم عاد فرستاده شد


باد نشسته (نِ تِ) (ص مر.) کسی که غرور و تکبر از سرش به در رفته


باد نوروز (د نُ)(اِمر.) لحنی از موسیقی قدیم


باد و بروت (دُ بُ) (اِمر.) غرور، خودنمایی


باد و بود (دُ) (اِمر.) 1 - مجازاً به معنای تکبر و خودبینی . 2 - هستی و لوازم آن


باد کردن (کَ دَ) (مص م .)1 - باد زدن . 2 - فخر فروختن، فیس کردن . 3 - به فروش نرفتن کالا و ماندن روی دست صاحبش . 4 - کسی را به کاری صعب برانگیختن، تیر کردن . 5 - محو ک ردن . 6 - دمیدن در سازهای بادی و به صدا درآوردن آن ها


باد گرفته (گِ رِ تِ) (ص مر.)متکبر، مغرور


باد گشتن (گَ تَ) (مص ل .) هدر رفتن، برباد رفتن


بادآس (اِمر.) آسیاب بادی


بادآهنج (هَ) (اِمر) دریچه، روزنه، دریچه ای که برای وزیدن باد باز کنند، بادآهنگ نیز گویند


بادآهنگ (هَ)(اِمر.)1 - صوت ونقش خوانندگی و گویندگی . 2 - انعکاس صدا، بادآهنج نیز گویند


بادآور (وَ) (اِفا.) هر خوراکی که نفخ آورد


باداباد (جملة دعاییه ) 1 - شدنی می شود، هر چه باید بشود می شود، علی الله (این ترکیب غالباً با «هرچه » استعمال می شود)


بادافراه ( اَ ) (اِمر.) جزا، کیفر بدی


بادام ( اِ.) درخت یا درختچه ای از تیرة گل - سرخیان با میوه ای که تازه اش سبز و کرکدار است ولی به تدریج پوستش سخت می شود که مغز آن شیرین، خوراکی و روغن دار است


بادامه (مِ) ( اِ.) 1 - پیلة ابریشم . 2 - هر جنس گرانبها و نفیس


بادانگیز ( اَ ) (اِفا.) غرورآور، تکبرآور


بادبادک (دَ) ( اِ.) بازیچه ای با یک چارچوب سبک و پوششی نازک از کاغذ یا مادة دیگر که به رنگ ها و شکل های گوناگون می سازند، گاه دنباله ای از حلقه های کاغذ رنگی بر آن می چسبانند، یک سرش را به ریسمان بلندی می بندند و در هوای بادی به پرواز درمی آورند


بادبان (اِمر.) 1 - پارچه ای که به دکل کشتی بندند تا با وزیدن باد کشتی به حرکت درآید، شراع . 2 - آستین، گریبان، قبا. 3 - کنایه از: آدم سبکسری که با مردم موأنست کند. 4 - پیاله، ساغر. 5 - پس و پیش گریبان


بادبانه (نِ) ( اِ.) سایه بان


بادبر (بَ) (ص .) لاف زن


بادبره (بَ رِ) (اِمر.) روز بیست و دوُم بهمن ماه


بادبره (بُ) (اِمر.) 1 - پارچه ای گرد و کوچک از چوب که هنگام رشتن و چرخاندن دوک آن را به روی دوک نصب کنند. 2 - چرخ


بادبز (بَ) (اِمر) بادوز، پاییز


بادبزن ( ب زَ)(اِمر.) = بادبیزن : بادزن، مروحه، آ ن چه که بدان باد زنند و آن شامل چند نوع است : بادبزن برقی، بادبزن دستی و غیره


بادخن (خَ) (اِمر.) نک بادخان


بادخورک (خُ رَ) (اِمر.) پرستو


باددست (دَ) (ص مر.) ولخرج، اسراف کننده


باددستی ( باددستی .) (حامص .) ولخرجی، اسراف


بادربا (دَ) (اِمر.) 1 - نانخورش . 2 - جایی که در آن نانخورش زیاد باشد


بادریش (ص مر.) مغرور


بادسار (ص مر.)1 - متکبر، بانخوت، گردنکش . 2 - سبکسر، بی وقار


بادسایی (حامص .) تکبر، نخوت


بادسرد (د سَ) (اِمر.) 1 - آه . 2 - آسیب، گزند


بادسنج (سَ) ( اِ.) 1 - ابزاری برای اندازه گیری شدت و سرعت باد. 2 - کنایه : از: بیهوده کار، یاوه گو


بادشکن (ش ِ کَ) (اِمر.) دارویی که نفخ شکم بنشاند


بادغر (غَ) (اِمر.) 1 - رهگذر باد، بادخن . 2 - خانه تابستانی


بادمجان (د) ( اِ.)= بادنجان : گیاه یک ساله از تیرة بادمجانیان دارای میوه ای با پوست ضخیم، بنفش تیره به شکل دراز یا کروی، پختة آن مصرف خوراکی دارد. باتنکان و بادنکان نیز گویند. ؛ بادمجان دورِ قاب چین کنایه از: آدم چاپلوس، متملق


بادنما (نَ یا نِ یا نُ) (اِمر.) وسیله ای برای تعیین جهت وزش باد


باده (د) [ په . ] ( اِ.) 1 - شراب، می . 2 - نوا و آهنگی از موسیقی قدیم


باده خام ( باده خام .) (اِ. ص .) بادة بسیار قوی


باده نوشی ( باده نوشی .) (حامص .) شراب خواری، می خواری


باده پخته ( باده پخته . پُ خْ تِ) (اِ. ص .) شرابی که جوشیده باشد و دو سوم آن تبخیر شده، یک سوم آن بماند. در عربی مثلث گویند


باده پرست ( باده پرست . پَ رَ) (ص فا.) شرابخوار


باده پرستی ( باده پرستی . پَ رَ) (حامص .) شراب - خواری


باده پیما ( باده پیما . پِ)(ص فا.)شرابخوار، می خوار


باده گسار ( باده گسار . گُ) (اِفا.) می خوار، شراب - خوار


باده گساری ( باده گساری .) (حامص .) شراب خواری، میخواری


بادوام (دَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) محکم، استوار


بادپیما (پِ)(ص مر.)1 - محروم، بی بهره . 2 - آن که کار بیهوده می کند


بادکش (کَ یا کِ) (اِمر.) 1 - شاخ یا هر آلت میان تهی که حجام محل حجامت را با آن می مکید و بعد تیغ می زد. 2 - روزنه ای برای جریان یافتن باد که در سقف یا دیوار خانه تعبیه می کردند. 3 - دم زرگری و آهنگری


بادکنک (کُ نَ) (اِمر.) 1 - نوعی اسباب بازی از جنس لاستیک و به شکل کیسه که آن را پر باد می کنند. 2 - کیسه ای پر از هوا در ماهیان


بادگانه (نِ) (اِمر.) دریچة مشبکی که توسط آن از درون اتاق بیرون را توان دید و به عکس


بادگیر (اِمر.) 1 - خانه یا مکانی که در معرض وزش باد باشد. 2 - حلقة فلزی که روی قلیان گذارند تا تنباکو و آتش را نگه دارد


بادی (ص نسب .) منسوب به باد. ویژگی وسیله یا دستگاهی که با باد کار می کند یا به صدا درمی آید یا با باد پر می شود


بادی [ ع . بادی ] (اِفا بدء.) 1 - آغاز کننده . 2 - آفریننده . 3 - نو بیرون آورنده . 4 - (اِ.) آغاز، شروع


بادی بیلدینگ [ انگ . ] ( اِ.) تقویت عضلات بدن با حرکات قدرتی و رژیم غذایی مخصوص، پرورش اندام . (فره )


بادی گارد [ انگ . ] ( اِ.) محافظ شخصی


بادیه (یِ) [ ع . بادیة ] ( اِ.)1 - صحرا، بیابان . ج . بوادی . 2 - کاسه بزرگ


باذل (ذ) [ ع . ] (ص .) بخشنده


بار ( اِ.) 1 - اجازه، رخصت . 2 - اجازة حضور نزد شاه یا امیر. 3 - دفعه، مرتبه


بار یافتن (تَ) (مص ل .) اجازة ورود به بارگاه شاه یافتن


بار (رّ) [ ع . ] (ص .) نیکوکار


بار (ص .) بزرگ، بزرگوار


بار (پس .) به صورت پسوند در آخر برخی واژه ها معنای ساحل، کنار و انبوهی می دهد مانند: جویبار، زنگبار


بار [ په . ] ( اِ.) 1 - آن چه که بر دوش انسان یا پشت چهارپا حمل شود. 2 - جرمی که در اثر اختلال دستگاه گوارش بر روی زبان پیدا شود. 3 - میوة درخت، بر. 4 - مترادف کار. 5 - سنگینی . 6 - گناه . 7 - بچه ای که در شکم مادر است . 8 - ثروت، تمول . 9 - مشقت، رنج 0 - مسئولیت، تکلیف . ؛ بار خود را بستن کنایه از: سود کلان به دست آوردن (غالباً از راه های نامشروع ). ؛ بار خود را به منزل رساندن کنایه از: موفق شدن در کار خود


بار [ فر. ] ( اِ.) میخانه، جایی که در آن سرپایی نوشابه و خوراک خورند


بار آمدن (مَ دَ) (مص ل .) تربیت شدن (چه خوب چه بد)


بار آوردن (وَ دَ) (مص م .) 1 - تولید کردن، ایجاد کردن . 2 - تربیت کردن


بار افتادن (اُ دَ) (مص ل .) درمانده شدن، ورشکست شدن


بار بر کسی نهادن (بَ. کَ. نَ دَ) (مص ل .) تحمیل کردن


بار بردن (بُ دَ) (مص م .) 1 - بر دوش کشیدن . 2 - بردباری کردن


بار بستن (بَ تَ) (مص ل .) آماده برای سفر شدن


بار خاطر (رِ طِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) مخل صحبت، آن که موجب مزاحمت هم نشینان گردد


بار خواستن (خا تَ) (مص م .) اجازة ورود طلبیدن، اذن دخول خواستن


بار و بندیل (رُ بَ) (اِمر) اسباب و اثاثیه


بار کشیدن (کِ دَ) (مص ل .) ناز خریدن، ناز کشیدن


باران ( اِ.) قطره های آبی که به صورت پیاپی از ابر می بارد. مجازاً: ریزش فراوان و پیاپی چیزی . ؛ باران آمدن و خون شستن کنایه از: بلای عظیم آمدن و باعث قتل عام شدن


بازخوردن (خُ دَ) (مص ل .) روبرو شدن، برخورد کردن


تیموک (ص .) بد اخم، ترشرو


بارانداز (اَ) (اِمر.)1 - بخشی از ساحل یا بندرگاه ک ه کشتی ها بار خود را آنجا بر زمین گذارند. 2 - جایی که کاروان فرود می آید


بارانی (ص نسب . اِمر.) 1 - مربوط به باران . 2 - تن پوشی که آب در آن نفوذ نکند


باربد (بَ) ( اِ.) نام استاد نوازندگان دربار خسروپرویز


باربر (بَ) (ص فا. اِمر.) باربرنده، حمال


باربری (بَ) 1 - (حامص .) عمل و شغل باربر. 2 - (اِمر.) مؤسسه ای که امور حمل و نقل کالا را به عهده دارد


باربند (بَ) (اِمر.) 1 - شبکه ای معمولاً فلزی که روی سقف اتومبیل های غیرباری نصب می کنند و روی آن بار می گذارند. 2 - نوار یا ریسمانی که با آن بار را می بندند. 3 - طویله یا اصطبل بی سقف که چهارپایان بارکش را در آن جا می بندند، بهاربند


بارجامه (مَ یا مِ) (اِمر.) جوال


بارح (رِ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - باد گرم تابستان . 2 - باد شدیدی که غبار برانگیزد. 3 - شکاری که از جانب راست به سوی چپ گذرد. 4 - طلوع ستارة منزل از موقع روشنایی بامداد در غیرموسم باران


بارحه (رِ حِ) [ ع . بارحة ] ( اِ.) دوش، شب گذشته


بارخانه (نِ)(اِمر.)1 - محلی که در آن مال التجاره نگه دارند، انبار. 2 - کیسه ای که خریدار اشیاء خریده را در آن جای دهد. 3 - بسته های کالا. 4 - چیزی که در آن پلیدی و نجاست پر کرده از خانه بیرون کشند


بارخیمه (خَ یْ مِ) [ فا - ع . ] (اِمر.) 1 - قرارگاه باج گیران در راه ها و گذرگاه ها. 2 - محصل مالیات، باج گیر


بارد (رِ) [ ع . ] (ص .) 1 - سرد. 2 - بی ذوق، بی - احساس . 3 - یکی از مزاج های نه گانة طب قدیم . ج . بوارد


باردار (اِفا.) 1 - میوه دار. 2 - آبستن، حامله


بارداری (حامص .) حاملگی، آبستنی


باردان ( اِ.) ظرف


بارز (رِ) [ ع . ] (ص .) آشکار، هویدا


بارزد (زَ) (اِمر.) گیاهی است از تیرة چتریان که دارای برگ های نسبتاً پهن با بریدگی های زیاد می باشد. گل هایش زرد و میوه اش به قطر دو میلی متر و درازی یک سانتیمتر است ؛ اثنان و اسنان نیز گویند


بارش (رِ) (اِمص .) باریدن


بارع (رِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نیکو. 2 - کسی که در دانش و کمال بر دیگری برتری دارد


بارعام (رِ) [ فا - ع . ] (اِمر.) اجازة ورود به همگان برای حضور در برابر شاه


بارفتن (فَ تَ) [ ازفر. ] ( اِ.) فرآورده های بلوری مات به صورت ظروف و اشیاء تزیینی نیمه شفاف که از نوعی خاک چینی ساخته شده اند


بارفروش (فُ) (ص فا.) آن که تره بار را کلی فروشد


بارفیکس [ فر. ] ( اِ.) میله ای که به طور افقی روی دو پایة عمودی نصب شده و روی آن نرمش و ورزش خاصی انجام می دهند


بارق (رِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - برق زننده، درخشنده . 2 - ابر با برق و درخشنده


بارقه (ر ِ ق ِ) [ ع . بارقة ] (اِفا.) 1 - برق زننده، درخشنده . 2 - ابر با برق و درخشنده


بارم (رِ) [ فر. ] ( اِ.) جدول یا مقیاس تعیین شده برای نمره گذاری، شمارک . (فره )


بارمایه (یِ) (اِمر.) زادراه، توشه برای مسافرت


بارنامه (مِ) (اِمر.) 1 - اجازه حضور به درگاه شاهان . 2 - برگه ای که در آن نوع کالا، وزن و مشخصات گیرنده و فرستنده کالا در آن نوشته شود. 3 - تجمل، تفاخر، غرور


بارنهادن (نَ دَ) (مص م .) زادن، زاییدن


باره (رِ) ( اِ.) 1 - دیوار قلعه، حصار. 2 - بارگی، اسب


باره ( باره .) ( اِ.) 1 - دفعه، مرتبه . 2 - تحفه، ارمغان


باره بند (رِ بَ) (اِمر.) طویله، اصطبل


بارهنگ (هَ) (اِمر.) = بارتنگ : گیاهی با ساقه های نازک وبرگ های بیضی شکل، بلندیش تا نیم سانتی متر می رسد، دانه های ریز و لعاب دار دارد که خاصیت نرم کننده و ملین دارد


بارو ( اِ.) دیوار، قلعه، حصار


باروت [ تر - ع . ] ( اِ.) مخلوطی از نیترات پتاسیم، گرد زغال و گوگرد که آن را در لولة تفنگ، توپ و دیگر سلاح های آتشین می گذارند و نیز در آتش بازی به کار می برند


بارور (وَ) (ص مر.) بارآور، مثمر، ثمر دهنده، میوه دار (درخت )


باروزنه (زَ نِ) ( اِ.) از نواها و آهنگ های موسیقی


بارومتر (رُ مِ) [ فر. ] ( اِ.) اسبابی برای اندازه گیری فشار جو، فشارسنج هوا، فشار - سنج . (فره )


بارون (رُ) [ فر. ] ( اِ.) 1 - از القاب اشراف زمین دار اروپا. 2 - عنوانی احترام آمیز برای مردان ارمنی، آقا


باروک (رُ) [ فر. ] ( اِ.) 1 - این واژه اولین بار در جواهرسازی به مروارید نامنظم و یا سنگی که تراش نامنظم خورده گفته می شد. 2 - نام مکتبی در معماری و موسیقی در قرن 16 میلادی که ویژگی های آن : تنوع در طراحی، تضاد و اختلاف بین قسمت های مختلف، فراوانی اشکال و در هم بودن شیوة ترکیب عناصر و... می باشد


بارک الله (رِ یا رَ کَ لْ لا) [ ع . ] ( جملة دعایی .) = باریکلا: آفرین خدا بر تو باد


بارکد (کُ) [ انگ . ] ( اِ.) مجموعه ای از اعداد و خطوط با پهناهای مختلف که روی محصولی ثبت شود؛ این مجموعه نشان دهندة اطلاعاتی دربارة موجودی کالا در انبار و نوع کالا و اطلاعات دیگر است، رمزینه . (فره )


بارکش (کِ) (اِفا.) 1 - باربردار، حمال . 2 - چهارپا یا ارابه یا اتومبیلی که بار برد


بارگاه (اِمر.) دربار و کاخ شاهان


بارگی (رَ) ( اِ.) اسب


بارگیر (اِ. ص .) بار برنده، هر حیوان بارکش


بارگیر چوبین (رِ) (اِمر.) کِشتی


باری (ق .)1 - یک بار، به هر حال، در هرصورت . 2 - دست کم، حداقل . ؛ باری به هر جهت به هر نحو که باشد، هرطور که پیش آید


باری [ ع . ] (اِفا.) آفریننده، خالق . ؛ باری تعالی خدای متعال


باری (ص نسب .) 1 - منسوب به بار، آن چه که برای حمل بار به کار رود: اتومبیل باری، اسب باری . 2 - سنگین، گران


باریدن (دَ) (مص ل .) فرود آمدن باران، برف، تگرگ و مانند آن


باریوم (یُ) [ فر. ] (اِ.) فلزی که در طبیعت به صورت کربنات و سولفات یافت می شود و آن به ر نگ سفید مایل به زرد است . چگالی آن 6/3 است و هیچ گونه اهمیت صنعتی ندارد و مانند کلسیم آب را به آسانی تجزبه می کند. از غیرمحلول ترین اجسام است و چون اشعة ایکس از آن نمی گذرد در عکس برداری از روده ها از آن استفاده می شود


باریک (ص .) 1 - کم عرض، کم پهنا. 2 - نازک، دقیق


باریک میان (ص .) کمر باریک


باریک بین (اِفا.) خرده بین، کنجکاو


باریک بینی (حامص .) دقت، کنجکاوی


باریکی (اِمص .) دقت


باز [ فر. ] ( اِ.) اجسامی جامد و سفیدرنگ و بسیار نمگیر که در آب بسیار حل می شوند و در اثر گرما خیلی زود گداخته می گردند


باز (حر اض .) به سوی، به طرف


باز [ په . ] ( اِ.) پرنده ای شکاری با چنگال های قوی و منقاری کوتاه و محکم


باز [ په . ] 1 - پسوندی که به آخر برخی واژه ها افزوده می شود و معنای «تا این زمان » را می دهد مانند: از دیرباز. 2 - بر سر افعال درآید به معنی دوباره، از نو: بازگشتن، بازیافتن


باز [ په . ] (ص .) گشاد، گشوده


باز ( اِ.) واحد طول که دو نوع است : 1 - از سرِ انگشتان تا آرنج . 2 - فاصلة دو دست موقعی که از طرفین گشوده شود


باز افتادن از چیزی (اُ دَ. اَ) (مص ل .) محروم شدن از چیزی، بی نصیب شدن از آن چیز


باز خشین (ز خَ) (اِ. ص .) نوع بسیار خوب باز که پشت آن به رنگ کبود و چشم هایش سیاه می باشد


باز راندن (دَ) (مص ل .) حکایت کردن، بیان کردن


باز زدن (زَ دَ) (مص م .) کنار زدن، عقب زدن


باز شدن (شُ دَ) (مص ل .) 1 - گشاده شدن . 2 - رفتن


باز ماندن (دَ) (مص ل .) 1 - واماندن، پس افتادن . 2 - به جا ماندن


باز نمودن (نِ دَ) (مص ل .) گفتن، شرح دادن


باز کردن (کَ دَ)(مص م .)1 - چیدن، جدا کردن . 2 - پوست کندن


باز یافتن (تَ) (مص م .) دوباره پیدا کردن


بازآفرینی (فَ) (حامص .) دوباره آفریدن چیزی


بازآمدن (مَ دَ) (مص ل .) دوباره آمدن، برگشتن


بازآوردن (وَ دَ) (مص م .) برگرداندن، دوباره آوردن


بازار [ په . ] ( اِ.) 1 - محل خرید و فروش کالا. 2 - نیرنگ، فریب . 3 - پیشامد، ماجرا. 4 - بهانه، بیهودگی . 5 - مجازاً ارزش و اعتبار. ؛ بازار شام کنایه از: شلوغی و ازدحام


بازار داشتن (تَ)(مص ل .) طالب بودن، رابطه داشتن


بازار شکستن (ش کَ تَ) (مص ل .) از رونق و رواج انداختن


بازارچه (چِ) (اِمصغ .) بازار کوچک


بازارگان (ص مر.) نک بازرگان


بازارگرمی (گَ) (ص مر.) (عا.) زبان بازی برای تبلیغ متاع خود، مهارت در جلب مشتری


بازاری (ص .)1 - اهل بازار، کاسب . 2 - مبتذل، اثری که در آن دقائق و احساسات هنری وجود نداشته باشد


بازالت [ فر. ] (اِ.) یکی از سنگ های آذرین که دارای سختی نسبتاً زیاد است . رنگ آن سیاه و لبة بریدگی هایش کُند است . این سنگ در دستگاه شش وجهی و متبلور می شود


بازتاب (اِمص .) 1 - برگشت، انعکاس . 2 - مجازاً: اثری که از چیزی در دیگران یا در محیط پدیدار شود. 3 - پاسخ غیرارادی موجود زنده به محرک (روانشناسی )


بازجو (اِمر.) مأمور تحقیق


بازجویی (حامص .) پرس و جو از متهم ؛ استنطاق


بازخرید (خَ)(مص مر.) مزایای قانونی ای که یک کارگر یا کارمند پس از مدتی خدمت در یک سازمان یا شرکت دریافت می کند و از ادامة کار در آن سازمان دست می کشد


بازخواست (خا)(مص مر.) پرسش، مؤاخذه . ؛ روز ِ بازخواست روز قیامت، روز رستاخیز


بازخواندن (خا دَ) (مص م .) طلب کردن، خواستن


جاجنب (جُ) (اِ.) خانه، جای نشستن


بازداشتن (تَ) (مص م .) منع کردن، توقیف کردن


بازداشتگاه (اِمر.) محلی که اشخاص توقیفی را موقتاً در آن زندانی کنند، زندان


بازداشتی (ص نسب .) منسوب به بازداشت، دستگیر شده، توقیف شده


بازدانستن (نِ تَ) (مص ل .) تشخیص دادن، از هم تمیز دادن


بازدم (دَ) (اِمر.) خارج کردن هوا از ریه


بازده (د) (اِمر.) نتیجة کار، راندمان


بازدهی ( بازدهی .) (حامص . اِ.) 1 - توانایی نتیجه و محصول دادن . 2 - بازده (فیزیک )


بازدید (مص مر.) دیدار کردن، دیدن


بازرس (رِ)(اِفا. اِمر.)کسی که مأمور رسیدگی به کارهای یک فرد یا یک مؤسسه و اداره است


بازرسی ( بازرسی .) (حامص .) عمل بازرس، تفتیش


بازرگان (زَ) (اِمر.) بازارگان، تاجر


بازسازی (حامص .) دوباره ساختن آن چه از بین رفته یا خراب شده است و یا مطلوب و مناسب نیست


بازغ (ز) [ ع . ] (ص .) روشن، تابان


بازل (ز) [ ع . ] (اِ. ص .) شتر قوی . ج بوازل


بازمان (زْ) 1 - (اِ مص .) توقف، درنگ . 2 - (اِ.) مقدار ثابتی که برجای می ماند


بازمانده (د) (ص مف .) 1 - عقب مانده . 2 - وارث


بازنده (زَ د) (ص .) 1 - دارای باخت . 2 - شکست خورده، ناموفق، ناکام


بازنشسته (نِ شَ تِ) (اِمف .) کسی که در پیری یا پس از مدتی طولانی یابه علل دیگراز کار برکنار شود واز حقوق بازنشستگی استفاده کند


بازنشستگی (نِ شَ تِ)(حامص .) کناره گیری از خدمت در سن پیری، تقاعد


بازنویسی (نِ) (حامص .) دوباره نوشتن، از نو تحریر کردن


بازنگری (نِ گَ) (حامص .) 1 - تجدید نظر. 2 - بازبینی


بازه (زَ) ( اِ.) چوبدستی


بازه (ز) ( اِ.) 1 - فاصلة میان دو دیوار، پهنای کوچه . 2 - فاصلة میان دو کوه، دره


بازو ( اِ.) 1 - قسمتی از دست که بین آرنج و شانه قرار دارد. 2 - واحد طول برابر با بازو. 3 - قدرت، نیرو. 4 - رفیق، مصاحب . 5 - آن که در سرود با کسی همراهی کند


بازو دادن (دَ) 1 - (مص م .) یاری کردن، معاونت نمودن، 2 - (مص ل .) لم دادن


بازو گشادن (گُ دَ) (مص ل .) 1 - باز کردن و کشیدن بازو. 2 - گشاده دست بودن


بازوبند (بَ) (اِمر.) 1 - النگویی که به جای مچ بر بازو می بندند. 2 - نواری که به نشانة عزا، داشتن مأموریت ویژه، عضویت در جایی یا داشتن مقامی در ورزش به بازو می بندند . 3 - دعا یا قرانی که بر بازو می بندند، تعویذ. 4 - نوعی زره بازو


بازپرس (پُ) ( اِ.) دادرسی که کارش پرسش از متهم، شاهدان و آگاهان و پژوهش و بررسی دربارة چگونگی واقع شدن یک جرم، پیشگیری از فرار متهم و از میان رفتن آثار جرم است، مستنطق


بازپرسی ( بازپرسی .) (حامص .) 1 - پرسش مکرر. 2 - از نظر حقوقی، پرسشی است که بازپرس از مدعی و مدعی علیه یا متهم و یا مرتکب جرم کند و نتیجه را در پرسش نامه ای رسمی نویسد و آن گاه با توجه به جواب ها قرار صادر نماید، عمل بازپرس


بازپسین (پَ) (ص نسب .) آخرین، واپسین


بازکشیده (کِ د) (ص مف .) پهن کرده، مسطح


بازگرد (گَ)(اِمص .) مراجعت، بازگشت


بازگرداندن (گَ دَ) (مص م .) بازگردانیدن


بازگردانیدن (گَ دَ) (مص م .) 1 - مرجوع کردن . 2 - پس فرستادن


بازگشایی (گُ) (حامص .) دوباره فعال شدن اداره، مؤسسه و مانند آن


بازگشت (گَ) (مص مر.) 1 - برگشت از جایی، مراجعت . 2 - رجوع از آهنگی به آهنگ مناسب دیگر (موسیقی )


بازگشتن (گَ تَ) (مص ل .) 1 - برگشتن . 2 - پشیمان شدن


بازگفت (گُ) (اِمص .) اعتراض


بازگو کردن (دَ)(مص م .) روایت دوبارة مطلب


بازی ( اِ.) 1 - فعالیت جسمی یا ذهنی برای سرگرمی یا تفریح . 2 - فعالیت ورزشی . 3 - قمار. 4 - اجرای نقش در یک نمایش یا یک فیلم . مجازاً کار بیهوده، فریب و نیرنگ


بازی دادن (دَ) (مص م .) 1 - کسی را سرگرم ساختن . 2 - فریب دادن کسی