شاتوبریان (تُ ب) [ فر. ] (اِ.) نوعی غذا به صورت برش ضخیمی از فیلة گاو سرخ شده به همراه سیب زمینی سرخ کرده


شاتون (تُ) [ فر. ] (اِ.) آلتی در موتور ماشین که حرکت را از پیستون به میل لنگ منتقل می سازد، دسته پیستون


شاخ شانه کشیدن ( شاخ . کِ دَ)(مص ل .) تهدید کردن، قدرت خود را به رخ کشیدن


شاخ [ په . ] (اِ.) 1 - شاخة درخت . 2 - نوعی ابزار دفاعی استخوان مانند که بالای سر حیواناتی مانند گاو و گوزن و... می روید. 3 - پاره، قطعه، شعبه . ؛ شاخ در آوردن کنایه از: بسیار تعجب کردن . ؛ شاخ ِ غول را شکستن کار فوق طاقت انجام دادن . ؛ با شاخ گاو درافتادن کنایه از: حد خود را نشناختن و با قوی تر از خود پنجه درافکندن


شاخ به شاخ شدن (ب. شُ دَ) (مص ل .) مجادله کردن، دست به یقه شدن


شاخ شانه (خْ نِ) (اِمر.) قسمی از گدایان که شاخ گوسفندی در یک دست و شانه ای در یک دست دیگر می گرفتند و آن شانه را بر شاخ می کشیدند تا صدای ناهنجاری برآید و مردم از آن صدا به ستوه آمده چیزی به آن ها بدهند


شاخ شمشاد (خِ ش ) (ص مر.) 1 - کشیده، رعنا. 2 - بلندبالا و زیبا


شاخابه (ب یا بَ) (اِمر.) 1 - جوی کوچکی که از رود یا دریا جدا گردد. 2 - خلیج


شاخدار (ص فا.) = شاخ دارنده : 1 - حیوانی که شاخ دارد. 2 - تنة درختی که دارای شاخه باشد؛ شاخه دار. 3 - دیوث، قلتیان . 4 - نقرة پاک، سیم بی غش


شاخسار (اِمر.) 1 - قسمت بالای درخت که پُر شاخه باشد. 2 - جای انبوهی از درختان بسیار شاخ . 3 - شاخة درخت


شاخص (خِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) برآمده، مرتفع . 2 - برجسته، ممتاز. 3 - (اِ.) نمودار. 4 - نمونه، الگو، سرمشق . 5 - عددی که میانگین ارزش مجموعه ای از اقلام مرتبط با یکدیگر را برحسب درصدی از همان میانگین در فاصلة زمانی دو تاریخ بیان کند


شاخه (خَ یا خِ) (اِ.) 1 - شاخه درخت . 2 - شعبه . 3 - بخش فرعی جدا شده از یک مجموعة اصلی . 4 - واحد شمارش تیرآهن، نبات و مانند آن . 5 - جام شراب که به شکل شاخ بود


شاخچه بستن (خْ چِ. بَ تَ) (مص ل .) تهمت زدن


شاد [ په . ] (ص .) خوش، خشنود


شاد [ ع . ] (اِفا.) نادر، کمیاب


شاد و شنگول (دُ شَ) (ص مر.) بشاش و سرحال


شاداب (ص مر.) تازه، با طراوت، مسرور


شادان (ص مر.) شاد و خوشحال، خرم، مسرور


شادبهر (بَ) (ص مر.) کسی که قسمت و بهره اش از دنیا شادی است


شادخه (خَ) [ ع . شادخة ] (ص .) سفیدی پیشانی اسب، که تا بینی آن رسیده با شد


شادخوار (خا) 1 - (ص فا.) خوشگذران . 2 - شراب خوار. 3 - (ص .) خوشحال، شادمان


شادروان (رَ) (ص مر.) مرحوم، آمرزیده


شادروان (دُ یا دَ رْ) [ په . ] (اِ.) 1 - چادر، سراپردة بزرگ . 2 - فرش گران بها. 3 - شاه نشین


شادمان 1 - (ص مر.) شاد، شادان، خوشحال . 2 - (ق .) از روی شادی با خوشحالی


شادمانه (نِ یا نَ) 1 - (ص مر.) شادمان . 2 - (اِ.)جشنی که از روی شادی و نشاط گیرند


شادن (د) [ ع . ] (اِ.) آهو بره


شادورد (دْ وَ رْ) (اِ.) 1 - گستردنی، فرش . 2 - هاله، خرمن ماه . 3 - تخت پادشاهی . 4 - پرده ای از موسیقی قدیم


شادکام (ص مر.) خوشحال، کامروا، کامران


شادگونه (نِ) (اِمر.) 1 - پشتی، تکیه گاه . 2 - بالاپوش، جبه . 3 - تُشک


شادیانه (نِ یا نَ) 1 - (اِمر.) آن چه از روی شادی باشد. 2 - (ص .) شاد. 3 - (اِ.) عیش، طرب


شادیچه (چَ) (اِمر.) لحاف


شاذ (ذّ) [ ع . ] (ص .) نادر، کمیاب


شار (اِ.) 1 - شهر. 2 - کشور، مملکت : ایرانشار (ایرانشهر)


شار (اِ.) غل و غشی که در طلا و نقره و چیزهای دیگر کنند


شار (اِ.) بنا، عمارت باشکوه


شار (اِ.) = شاره : پارچه ای به غایت نازک و رنگین که بیشتر زنان از آن لباس می کردند و نیز جامة فانوس می ساختند


شارب (رِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) نوشنده . 2 - (اِ.) سبیل، سبلت


شارت و شورت (تُ) (اِمر.) (عا.) داد و فریاد، غوغا و تهدید


شارح (رِ) [ ع . ] (اِفا.) شرح کننده، مفسر


شارد (رِ) [ ع . ] (اِفا.) نافرمان، سرکش


شارسان (رْ) (اِ.) = شارستان : 1 - قسمت اصلی شهر که دیوار گرداگرد آن است و ارگ درون آن واقع است . 2 - شهرستان


شارع (رِ) [ ع . ] (اِفا.) آورندة دین


شارع ( شارع .) [ ع . ] (اِ.) راه، خیابان


شارف (رِ) [ ع . ] (ص .) 1 - کسی که به زودی شریف گردد. 2 - قدیم، کهن . جِ شرف


شارق (رِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) تابان، درخشان . 2 - (اِ.) آفتاب


شارلاتان (رْ) [ فر. ] (ص .) حقه باز، شیاد، کلاهبردار


شاره (رَ) (اِ.) دستار و چادر رنگین


شارپ (رْ) [ انگ . ] (ص .) تیز، واضح، تیزهوش، زیرک، دقیق، هوشیار، پرحرارت، فعال، ناهنجار


شارژ (رْ) [ فر. ] 1 - (اِ.) بار، حمل . 2 - مقدار برق لازم برای باتری . 3 - هزینه ای که ساکنان یک مجتمع مسکونی برای خدمات و نگه داری از مجتمع می پردازند، هزینة سرانة خدمات (فره ).4 - (ص .) پر، اشباع . 5 - در فارسی به معنای شاد، سرحال


شارک (رَ) (اِ.) سار


شاریدن (دَ) (مص ل .) = شریدن : 1 - سرازیر شدن و ریختن آب ؛ شریدن . 2 - تراویدن آب از جراحت


شازده (د) (اِمر.) شاهزاده


شاسی [ فر. ] (اِ.) 1 - چهارچوب، قاب . 2 - اسکلت اصلی اتومبیل که بخش های دیگر روی آن سوار می شود


شاش (اِ.) ادرار، بول . ؛ شاش کسی کف کردن کنایه از: بالغ شدن و جنس مخالف طلبیدن


شاش بند (بَ) (اِمر.) 1 - مرضی که بر اثر آن بول از مجری خارج نشود و شخص نتواند ادرار کند، حبس البول . 2 - (کن .) نهایت ترس و اضطراب


شاشه (ش ) (اِ.) 1 - شاش، بول، گمیز. 2 - ترشح


شاشو (ص فا.) 1 - آن که عادت به شاشیدن در بستر یا شلوار خود دارد. 2 - (کن .) تنبل، ترسو


شاطر (طِ) [ ع . ] (ص . اِ.) 1 - زیرک، باهوش . 2 - چابک . 3 - در فارسی کسی که در نانوایی نان به تنور زند


شاطی ء [ ع . ] (اِ.) ساحل، کناره


فراخته (فَ تِ) (ص مف .) نک افراخته


شاعر (عِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - داننده . 2 - کسی که شعر می گوید، دارای شعور


شاعرانه (عِ نِ)[ ع - فا. ] 1 - (ق .) همانند شاعر. 2 - (ص .) مربوط به شاعران . 3 - عاشق، رمانتیک


شاعره (عِ رَ یا رِ) [ ع . شاعرة ] (اِفا.) زنی که شعر گوید


شاعی (اِفا.) 1 - پیرو، طرفدار. 2 - شیعه، شیعی


شاغل (غِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - به کار وادارنده . 2 - دارندة پیشه و کار


شاغول (اِ.) ابزاری در بنایی برای تراز کردن دیوار و آن قطعه فلزی مخروطی شکل است که به انتهای ریسمان بنایی بسته می شود


شاف (اِ.) نک شیاف


شافع (فِ) [ ع . ] (اِفا.) شفاعت کننده


شافعی (فِ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به مذهب شافعی . 2 - منسوب به محمدبن ادریس بن عباس بن عثمان بن شافع هاشمی قرشی مطلبی، مکنی به ابوعبدالله. یکی از ائمه چهارگانه اهل سنت


شافی [ ع . ] (اِفا.) 1 - شفا دهنده . 2 - راست، درست


شاق [ ع . ] (ص .) دشوار، سخت


شال (اِ.) نوعی پارچة ساده یا گلدار که از پشم یا کرک بافند


شال و کلاه کردن (لُ کُ. کَ دَ) (مص ل .) 1 - لباس پوشیدن و عازم شدن . 2 - (مجازاً) تصمیم قطعی گرفتن، کمر همت بستن


شالنگ (لَ) (اِ.) گلیمی که زیر دیگر فرش ها می اندازند


شالنگی (لَ) (ص نسب . اِمر.) موتاب، ریسمان - تاب، کسی که ریسمان جهت خیمه و مانند آن تابد


شالهنگ (هَ) 1 - (اِ.) گرو، گروگان، رهن . 2 - (ص .) سرکش، عاصی


شالوده (دَ یا د) (اِ.) = شالده : بنیاد، اساس


شالی [ سنس . ] (اِ.) برنجی که هنوز پوستش کنده نشده


شالیزار (اِمر.) زمینی که در آن برنج کاشته باشند، کشتزار برنج


شام [ په . ] (اِ.) 1 - آغاز شب، سرشب . 2 - غذایی که در شب خورند


شاماخ (اِ.) = شاماک : 1 - سینه بند، پستان بند. 2 - نوعی غله که دانه های بسیار کوچک دارد


شاماک (اِ.) = شاماخ : 1 - جامة کوچکی که مردم در وقت کار کردن پوشند. 2 - سینه بند زنان، پیش بند


شاماکچه (چَ یا چِ) (اِمصغ .) = شاماخچه : سینه بند زنان، لبچه، صدره، درلک


شاماکی (ص نسب . اِمر.) سینه بند زنان


شامخ (مِ) [ ع . ] (ص .) مرتفع، بلند


شامل (مِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - فراگیرنده . 2 - حاوی، در بردارنده


شامه (مَ یا مِ)(اِ.) 1 - روسری، دستمال . 2 - پردة نازکی که روی برخی اعضای داخلی بدن مانند کلیه، شش و... قرار دارد


شامه (مِّ) [ ع . شامة ] (اِ.) یکی از حواس پنجگانه که بوی ها را درک می کند


شامورتی [ ارمن . ] (اِ.) 1 - جعبة مخصوص شعبده بازان و معرکه گیران . 2 - (کن .) حقه بازی


شامپانی [ فر. ] (اِ.) نوعی شراب سفید کف دار گران بها که آن را اصلاً در «شامپانی » فرانسه از بهترین اقسام انگور تهیه کنند


شامپو [ فر. ] (اِ.) نوعی مایع شست و شو دهنده


شامگاه (اِمر.) 1 - هنگام شب، سرشب . 2 - مراسم دعای غروب در سربازخانه ها


شامی (اِ.) نوعی کباب مرکب از گوشت کوبیده و آرد نخودچی که در روغن سرخ کنند


شان 1 - (اِ.) خانة زنبور عسل . 2 - (ضم .) ضمیر متصل در دو حالت مفعولی «گفتشان »، اضافی «قلمشان »


شانتاژ [ فر . ] (اِ.) هوچیگری، تلاش برای شکست رقیب از راه سفسطه، تهدید به افشاگری، تهییج و تحریک شنوندگان و جلوگیری از مطرح شدن یا اثر گذاشتن سخنان رقیب


شاندن (دَ) (مص م .) 1 - شانه کردن . 2 - به هوا دادن خوشه های خرمن شده، برای جدا کردن دانه از کاه


شانزده (دَ) (اِمر.) عدد اصلی پس از پانزده و پیش از هفده، شش بعلاوة ده


شانس [ فر. ] (اِ.) 1 - بخت، اقبال . 2 - فرصت


شانسی [ فر - فا. ] (ق مر.) از روی تصادف، برحسب تصادف


شانل (نِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - نوعی طرح لباس زنانه . 2 - نوعی طرح زیورآلات


شانه ( شانه .) [ په . ] ابزاری دندانه دار که با آن موی یا ریش را مرتب کنند


شانه ( شانه .) (اِ.) خانة زنبور عسل


شانه (نِ) (اِ.) استخوان کتف، دوش . ؛ شانه خالی کردن کنایه از: مسولیت کاری را نپذیرفتن


شانه به سر ( شانه به سر . ب. سَ) (اِمر.) هدهد


شانه کاری (نِ) (حامص .) درآویختن با کسی، زد و خورد کردن


شانی (اِ.) = شیانی : درم ده هفت که در قدیم رایج بود


شاه [ په . ] (اِ.)1 - سلطان، فرمانروا. 2 - هر چیز مهم و بزرگ . ؛ شاه رخ زدن کنایه از: الف - فرصت را غنیمت شمردن . ب - غلبه یافتن . ؛با شاه پالوده نخوردن کنایه از: خود را برتر از دیگران پنداشتن


شاه اسپرغم (اِ پَ غَ) (اِمر.) = شاه سپرغم . شاه سفرم : ریحان


شاه اندازی (اَ) (حامص .) 1 - خودپسندی . 2 - لاف و گزاف


شاه بالا (اِمر.) ساق دوش


شاه برانگیز (بَ اَ) (ص فا.) خلع کنندة شاه


شاه بلوط (بَ) (اِمر.) درختی است بزرگ و زیبا و دارای برگ های بیضوی جزو دستة بلوط ها از ردة دولپه ای های بی گلبرگ . گل های نر و مادة این گیاه بر روی یک درخت قرار دارند. قسمت مورد استفادة این درخت پوست و چوب و برگ و میوة آن است


شاه تره (تَ رَ یا رِ) [ معر. ] (اِ.) = شاهترج : گیاهی است از تیرة کوکناریان که علفی و یکساله است (برخی گونه ها نیز دو ساله اند.) ریشه اش سفید و ساقه بی کرک و برگ ها متناوب و دارای بریدگی های بسیار می باشد. گل هایش کوچک و سفید مایل به قرمز و دارای لکه های ارغوانی است . قسمت مورد استفادة این گیاه شاخه های گلدار آن است که به حالت تازه یا خشک مصرف می شوند


شاه توت (اِمر.) گونه ای توت که از گیاهان مرغوب میوه دار است . اصل آن از ایران است و از این کشور به آسیای صغیر و اروپا برده شده . میوة شاه توت بزرگ تر از توت سفید، رنگش قرمز تیره یا ارغوانی و مزه اش ترش و شیرین و مطبوع است


شاه رش (رَ) (اِمر.) = شاه ارش . ارش : واحد طول و آن از سرانگشت میانین دست راست است تا سرانگشت میانین دست چپ، آن گاه که دست ها را از هم بگشایند و آن معادل پنج ارش کوچک است ؛ باع، قولاج


شاه قام [ فا - ع . ] (اِمر.) = شاه قایم : پی در پی کشت گفتن به حریف، آن گاه که خود را در بازی شطرنج زبون بینند تا بدین وسیله فرصت ندهند که بازی دیگر کند و بازی قایم شود


شاه مات (اِمر.) شه مات، هنگامی که «شاه » شطرنج مات شود


شاه مقصودی (مَ) (اِمر.) نوعی تسبیح گرانبها


شاه نشان (نِ) (ص فا.) بر تخت رسانندة شاه


شاه نشین (نِ) (اِمر.) 1 - تخت، جای نشستن شاه . 2 - قسمتی از اتاق که سطح آن بالاتر از قسمت های دیگر بود، مخصوص نشستن بزرگان


شاه پسند (پَ سَ) (اِمر.) گیاهی است زیبا که سردستة تیره شاه پسندها است و جزو ردة دولپه ای های پیوسته گلبرگ است . ساقة این گیاه چارگوش و زاویه دار و برگ هایش بیضوی دراز با دندانه های عمیق است . گل هایش به رنگ های سفید و قرمز و بنفش و زرد و آبی و غیره دیده شده است


شاهباز (اِمر.) = شهباز: گونه ای باز بزرگِ شکاری به رنگ های زرد و سفید


شاهبو (ی ) (اِمر.) 1 - بوی عنبر، عنبر. 2 - بوی مشک


شاهجانی (ص نسب .) 1 - منسوب به شاهجان (شهر مرو). 2 - پارچه ای لطیف که در شهر مرو بافته می شد. 3 - پارچة لطیف (مطلقاً)


شاهد (هِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) گواه، گواهی دهنده . 2 - (اِ.) مثال . 3 - خوبروی . ج . شهود


شاهدانه (نِ) [ په . ] (اِمر.) = شهدانه . شاهدانج : گیاهی است از تیرة گزنه ها، دو پایه، علفی، یکساله و دارای گونه های مختلف است . از دانة شاهدانه روغنی با بوی قوی و نامطبوع حاصل می گردد که به مصرف تهیة صابون های نرم و سوخت می رسد. از سر شاخه های گلدار آن بنگ و جرس گرفته می شود و کلمة حشیش نیز به سر شاخه های گل دار و همچنین فرآورده های آن اطلاق می شود


شاهدخت (دُ) (اِمر.) دختر شاه، شاهزاده


شاهدوش (هِ وَ) [ ع . فا. ] (ص مر. اِمر.) خوب - روی، خوش سیما


شاهر (هِ) [ ع . ] (اِفا.) مشهور، معروف


شاهراه (اِمر.) راهی که وسعت دارد، راه عام، جاده اصلی و بزرگ


شاهرود (اِمر.) 1 - رود بزرگ . 2 - نوعی ساز


شاهرگ (رَ) (اِمر.) شریانی است ضخیم که خون را از قلب به سر می رساند، رگ گردن . حبل الورید


شاهسوار (سَ) (اِمر.) 1 - سوار دلاور و چالاک . 2 - اسب شاه


شاهق (هِ) [ ع . ] (اِفا.) بلند، مرتفع


شاهنشاه (هَ) (اِ. ص .) لقب شاه ایران، شاه شاهان، پادشاه بزرگ، شاهنشه و شهنشه نیز گویند


شاهنگ (هَ) (اِمر.) ملکة زنبور عسل


شاهوار (ص مر.) 1 - شایسته برای شاه . 2 - هر چیز خوب و گران بها، نفیس


شاهورد (وَ) (اِمر.) خرمن ماه، هاله


شاهپر (پَ) (اِمر.) = شهپر: بزرگترین پر در بال طیور؛ شاهبال، شهپر


شاهپور (اِمر.) پسر شاه، شاهزاده


شاهکار (اِمر.) کار بزرگ و نمایان، کاری که در آن هنرنمایی کرده باشند


شاهی 1 - (ص نسب .) منسوب به شاه . 2 - (اِ مر.) واحد پول خُرد برابر با یک بیستم ریال که در عهد قاجاریه و اوایل پهلوی رایج بود. 3 - تره تیزک


شاهین (اِ.) 1 - از پرندگان شکاری شبیه به عقاب . 2 - زبانة ترازو


شاپلاق [ تر. ] (اِ.) (عا.) = شپلاق . شپلق : سیلی توأم با صدا


شاپو (پُ) [ فر. ] (اِ.) کلاه تمام لبه


شاک (اِ.) بز نر، تکه


شاکار (اِ.) بیگار، کار بی مزد


شاکر (کِ) [ ع . ] (اِفا.) شکرکننده، سپاسگزار، ج . شاکرین


شاکمند (مَ) (اِ.) نمدی که از پشم گوسفند یا کرک بز سازند


شاکی [ ع . ] (اِفا.) شکایت کننده، گله کننده


شاگرد (گِ) (اِ.) کسی که نزد دیگری علم و ادب یا هنر آموزد


شاگردانه (گِ نِ) (اِمر.) = شاگردانگی : پولی که به رسم انعام به شاگرد می دهند


شایان (ص فا.) سزاوار، شایسته


شایانی (حامص .) سزاواری


شایبه (یِ بَ یا ب) [ ع . شائبة ] (اِ.) 1 - عیب، آلودگی . 2 - شک، گمان


شاید (یَ) (ادات احتمال، ق . شک و ظن ) محتمل است، ممکن است، احتمالاً، محتملاً


شایستن (یِ تَ) [ په . ] (مص ل .) سزاوار بودن


شایسته (یِ تِ) (ص .) 1 - سزاوار. 2 - محترم


شایستگی (یِ تَ یا تِ) (حامص .) لیاقت


شایع (یِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - فاش، آشکار. 2 - پراکنده، رایج


شایعات (یِ) [ ع . ] (اِ.) جِ شایعه ؛ خبرهای شیوع یافته (راست یا دروغ )


شایعه (یِ عَ یا عِ) [ ع . شایعة ] (اِ.) مؤنث شایع . خبری که شیوع یافته باشد. ج . شایعات


شایق (یِ) [ ع . شائق ] (اِفا.) راغب، مشتاق


شایگان [ په . ] (ص مر.) 1 - سزاوار. 2 - درخور شاه . 3 - هر چیز خوب و گران بها. 4 - فراخ . 5 - خزانه . 6 - گنج شاهانه . 7 - از عیوب قافیه است و آن تکرار علامت جمع باشد در قافیه . شایورد (یْ وَ) (اِمر.) 1 - هاله، خرمن ماه . 2 - پرده ای است از موسیقی


شاییدن (دَ) (مص ل .) شایستن


شب (شَ) [ په . ] (اِ.) زمانِ بین غروب خورشید تا سپیده دم . ؛ شب قدر شبی در ماه مبارک رمضان که در آن قرآن بر پیامبر (ص ) نازل شد. تاریخ دقیق آن معلوم نیست لذا شب های هفدهم، نوزدهم، بیست ویکم، بیست و سوم و بیست و هفتم را شب قدر دانسته اند، لیلة القدر. ؛ شب برات شب پانزدهم شعبان، شب قدر. ؛ شب شعر مراسم شبانه که در آن تعدادی شاعر شعرهای خود را برای حاضران می خوانند


شب (شَ بّ) [ ع . ] (اِ.) نوعی از زاج که بیشتر در یمن به دست آید؛ شب یمانی، زاج سفید


شب آویز (شَ) (اِمر.) = شباویز: مرغ حق، پرنده ای که شب هنگام از شاخه درختان آویزان می شود و می خواند


شب افروز ( شَ . اَ) 1 - (ص فا.) هر چیز که در شب روشنایی داشته باشد. 2 - (اِ.) کرم شب تاب . 3 - ماه دهم از سال ملکی


شب باره (شَ . رَ یا رِ) (ص مر.) 1 - شب دوست . 2 - زن بدکاره


شب برات ( شب برات . ب یا بَ) [ فا - ع . ] شب پانزدهم شعبان


شب بو ( شب بو .) (اِمر.) گیاهی است از تیرة صلبیان که زینتی است و به سبب دارا بودن گل های معطر و زیبا غالباً در باغچه ها کشت می شود. شب بوی، شقاری، شمشم، خمخم، خیرو، خیری نیز گفته می شود


شب تاب ( شب تاب .) (ص فا.) 1 - آن چه که در شب بدرخشد. 2 - شب چراغ . 3 - ماه، قمر. 4 - کرم شب تاب


شب تاز ( شب تاز .) (اِمص .) تاخت ناگهانی در شب، شبیخون


شب خانه (شَ نِ) (اِمر.) شبستان


شب خواب (شَ خا) (ص فا.) 1 - آن که در شب جایی بخوابد. 2 - مجازاً: روسپی که شب نزد کسی خوابد (مق . تک خواب ). 3 - مردی که شبی با روسپی بیتوته کند


شب رنگ (شَ. رَ) (ص مر.) 1 - دارای رنگ تیره . 2 - اسب تیره رنگ . 3 - (اِ.) سنگی است سیاه


شب زنده دار ( شب زنده دار . ز د) (ص فا.) آن که شب را بیدار ماند. (به جهت عبادت، عشق، دزدی )


شب غریب (شَ غَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) نان و حلوایی که در شب اول دفن میت به جهت ترویح روح او قسمت کنند


شب نامه ( شب نامه . مِ) (اِمر.) هر نوشته ای که شب هنگام و پنهانی میان مردم پخش کنند


شب نما (شَ . نَ) (ص فا.) 1 - آن چه به شب جلوه کند و بدرخشد. 2 - برطرف کنندة تاریکی


شب نهه ( شَ نِ هَ یا هِ) (اِمر.) گنج زر و جواهری که در زیر زمین دفن کنند


شب پره ( شب پره . پَ رِ) (اِ.) خفاش


شب پوش ( شب پوش .) (اِمر.) 1 - لباس خواب . 2 - روسری که شب هنگام خوابیدن به سر بندند


شب پوی ( شب پوی .) 1 - (ص فا.) شبرو. 2 - (اِمر.) صدای آرام پا


شب پیما ( شب پیما . پَ یا پِ) (ص فا.) 1 - شب بیدار. 2 - عاشق مهجور و بی قرار


شب چراغ ( شب چراغ . چِ) (اِمر.) 1 - هر گوهر آبدار و درخشنده . 2 - کرم شب تاب . 3 - چراغانی


شب چره ( شب چره . چَ رِ) (اِمر.) آجیل و میوه که در شب نشینی می خورند


شب کردن (شَ. کَ دَ) (مص ل .) شب را به روز آوردن


شب کلاه ( شب کلاه . کُ) (اِمر.) کلاهی که در شب یا در موقع خواب به سر گذارند


شب کور ( شب کور .) (اِمر.) 1 - کسی که شب جایی را نبیند. 2 - خفاش


شب گذاشتن (شَ . گُ تَ) (مص ل .) شب را سر کردن


شب گرد ( شب گرد . گَ) (ص فا.) 1 - شبرو. 2 - ماه . 3 - عسس، پاسبان . 4 - راه زن، دزد


شباب (شَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - جوانی . 2 - پرده ای است از موسیقی


شبادان (شَ) [ قس . شبستان ] (اِمر.) 1 - آن جا که شب آرام گیرند. 2 - زیرزمین عمیق خانه که در تابستان برای خنکی از آن استفاده کنند


شباشب (شَ شَ) (اِمر. ق مر.) همة شب


شبینه (شَ نِ) (ص نسب .) 1 - منسوب به شب . 2 - خوراکی که از شب مانده باشد


شباط (شُ) [ عبر. ] (اِ.) پنجمین ماه سال سریانی مأخوذ از نام یازدهمین ماه سال یهودیان که تقریباً بر آن منطبق است . این ماه در 31 ژانویة تقویم رومی شروع می شود و شامل 28 روز است و در هر چهار سال یک روز کبیسه بدین روزها افزوده می گردد


شبان (شَ) [ په . ] (اِ.) چوپان


شبانه (شَ نِ یا نَ) (ص مر.) مربوط یا متعلق به شب، در طول یک شب


شبانه روز ( شبانه روز .) (اِمر.) 1 - شب و روز، بیست و چهار ساعت، یک شب و یک روز. 2 - همیشه، علی الاتصال


شبانه روزی ( شبانه روزی .) (ص مر.) دارای فعالیت بی وقفه در تمام شب و روز. (شباهت (شَ هَ) [ ع . ]) (مص ل .) شبیه بودن، مانند بودن


شبانگاه (شَ) (اِمر.) 1 - هنگام شب . 2 - جایگاه چهارپایان و گوسفندان در شب


شباهنگ (شَ هَ) (اِمر.)1 - مرغ سحر. 2 - تیشتر، ستارة شعری '، ستارة صبح


شباک (ش ) [ ع . ] ج . شبکه ؛ 1 - دام های صیادان . 2 - زمین چاه دار


شبتک (شَ تَ) (اِ.) = شپتک : نوعی بازی و آن چنان است که به یک پای برجهند و لگد بر پشت و پهلوی هم زنند


شبح (شَ بَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تن، کالبد. 2 - سیاهی جسم که از دور به نظر رسد. ج . اشباح


شبدر (شَ دَ)(اِ.)گیاهی است از تیرة پروانه - واران که ی کساله یا دوساله است و برخی گونه های پایا نیز دارد. برگ هایش مرکب از سه برگچه است . گل هایش سفید یا قرمز یا صورتی است


شبدیز (شَ) (ص مر.) شب رنگ، سیه فام، نام اسب خسرو پرویز


شبر (شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - حق نکاح، مهر، دست پیمان، کابین . 2 - زواج، نکاح


شبر (شَ بَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - عطیه، بخشش . 2 - خیر، نیکی


شبر (ش ) [ ع . ] (اِ.) وجب


شبر (شَ بَّ) [ ع . ] (اِ.) حضرت امام حسن (ع )


شبرم (شَ رَ) (اِ.) شیرک، گیاهی شیردار با ساقة سرخ رنگ که در کنار رودها می روید


شبرو ( شبرو . رُ) (ص فا. اِ.) 1 - کسی که در شب راه برود یا سفر کند. 2 - اسبی که در شب خوب بدود. 3 - شب زنده دار، پارسا.4 - عسس، داروغه . 5 - راه زن، دزد. 6 - عیار


شبروی ( شبروی . رَ) (حامص .) 1 - شبگردی، در شب سفر کردن . 2 - شب زنده داری، پارسایی . 3 - راه زنی، دزدی . 4 - عیاری


شبست (ش ب) (ص .) 1 - ناپسند، زشت . 2 - هراسناک


شبستان (شَ ب) (اِمر.) 1 - خوابگاه . 2 - حرمسرا. 3 - قسمی از مسجد که دارای سقف است


شبع (شَ بَ) [ ع . ] (اِمص .) سیری


شبغاز (شَ) (اِمر.) = شبغازه : جای خواب گوسفندان


شبق (بَ) [ ع . ] (مص ل .) آرزومند گشتن به جماع، شدت شهوت


شبل (ش ) [ ع . ] (اِ.) شیر بچه ای که شکار کند؛ بچه شیر؛ ج . شبال


شبنم (شَ نَ) (اِمر.) قطره ای شبیه دانة باران که شب روی برگ گل و گیاه می نشیند. بشم، بژم، بشک، اپشک، افشک، افشنگ و ژاله نیز گفته اند


شبه (شَ بَ یا ب) [ معر. ] (اِ.) نوعی سنگ و آن گونه ای لینیت است که در نتیجة تراکم ذرات کربن و تغییرات شیمیایی نسبتاً سخت شده و رنگ سیاه براقی دارد و در جواهر - سازی مصرف می شود


شبه (ش ) [ ع . ] (اِ.) مثل، مانند. ج . اشباه


شبه (شَ بَ) [ ع . ] (اِمص .) مشابهت


شبهات (شُ بُ) (اِ.) جِ شبهه


شبهت (شُ هَ) [ ع . شبهة ] 1 - (اِمص .) پوشیدگی امری . 2 - شک و گمان . 3 - اشک ال در تشخیص حق از باطل . 4 - (اِ.) مثل، مانند


شبور (شَ بُّ) (اِ.) نای رویین، ، نفیر؛ ج . شبابیر


شبور (شَ) (اِ.) شیپور


شبک (شَ) [ ع . ] (مص م .) درآمیختن، به یکدیگر در آوردن چیزی را


شبک (ش بْ) (اِ.) دوک، ریسه


شبک (شَ بَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دام صیاد. 2 - دندانه های شانه


شبکند ( شبکند . کَ) (اِمر.) آشیانه


شبکه (شَ بَ کَ یا کِ) [ ع . شبکة ] (اِ.) 1 - هر چیز سوراخ سوراخ . 2 - تور ماهی گیری . 3 - در فارسی چند مؤسسه یا دستگاه وابسته به هم را گویند که در یک رشته کار کنند. ؛ شبکه بانکی مجموعة سازمانی به هم پیوسته با هدف اجرای عملیات بانکی . ؛ شبکه کامپیوتری تعدادی کامپیوتر و دستگاه های جانبی که به وسیلة کابل یا خط تلفن یا سایر پیوندهای ارتباطی به یکدیگر متصل شده باشند


شبکوک ( شبکوک .) (ص .) درویش، گدا


شبکیه (شَ بَ یِّ) [ ع . شبکیة ] (ص نسب .) (اِ.) پرده ای است عصبی که داخلی ترین پرده های جدار کرة چشم را تشکیل می دهد


شبگون ( شبگون .) 1 - (ص مر.) تیره . 2 - (اِمر.) گوهر شب چراغ


شبگیر ( شبگیر .) 1 - (اِ.) سحر، سحرگاه . 2 - (حامص .) سفر کردن هنگام سحر


شبگیر کردن ( شبگیر کردن . کَ دَ) (مص ل .) آخر شب از جایی به جایی رفتن


شبگیران ( شبگیران .) (اِمر.) سحرگاه


شبگیری ( شبگیری .) (حامص .) شب زنده داری


شبیخون (شَ) (اِمر.) حملة ناگهانی در شب


شبیر (شُ ب یا بَ) [ ع . ] (اِ.) سه نام پیامبر نهاده : حسن و حسین و محسن


شبیه (شَ) [ ع . ] 1 - (ص .) مثل، مانند. 2 - (اِ.) تعزیه


شبیه خوانی ( شبیه . خا) [ ع - فا. ] (حامص .) تعزیه خوانی


شبیه گردان ( شبیه . گَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) کارگردان نمایش های مذهبی


شت (شَ) [ هند. ] (اِ.) کلمة تعظیم است و نخستین بار در دساتیر به کار رفته (به جای حضرت ) و به این معنی در نوشته های قدیم فارسی نیامده (هرچند در هندی اصالت دارد)


شت (شَ تّ) [ ع . ] (اِمص .) پراکندگی


شت (شُ) [ روس . ] (اِ.) 1 - ماهوت پاک کن . 2 - بُرُس، برس نقاشی


شتا (ش ) (ص .) گرسنه


شتاء (ش ) [ ع . ] (اِ.) زمستان


شتاب (ش) [ ع . ] (اِمص .)1 - عجله . 2 - چالاکی


شتاب گرفتن ( شتاب گرفتن . گِ رِ تَ) (مص ل .) 1 - عجله کردن . 2 - سرعت گرفتن . 3 - جدا شدن


شتابکاری ( شتابکاری .) (حامص .) عجله


شتابیدن (ش دَ) (مص ل .) شتافتن


شتات (شَ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) پراکندگی . 2 - (ص .) پراکنده


شتافتن (ش تَ) (مص ل .) 1 - عجله کردن . 2 - تند رفتن


شتالنگ (ش لَ) (اِ.) 1 - استخوان پاشنة پا، کعب . 2 - بجول که با آن قمار کنند


شتاک (ش ) (اِ.) شاخة درخت


شتر (شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - برگشتگی پلک چشم . 2 - فروهشتگی پلک پایین . 3 - انقطاع، بریدگی، انشقاق (لب زیرین و غیره ). 4 - عیب، نقص


شتر (شُ تُ) [ په . ] (اِ.) پستانداری است نشخوارکننده از گروه سم داران بدون شاخ با پاهایی که دو انگشت دارد. این حیوان در برابر گرما و تشنگی بسیار مقاوم است . ؛ شتر دیدی، ندیدی سفارش به کتمان راز. شتر ؛ شتر سواری دولا دولا نمی شه کنایه از: تلاش بیهوده برای پنهان کاری


شتر گاو پلنگ ( شتر گاو پلنگ . پَ لَ)(اِمر.) 1 - زرافه . 2 - کنایه از: ناهماهنگی و بی تناسبی


شترخان ( شترخان .) (اِمر.) جای نگهداری شتران


شتردل ( شتردل . د) (ص مر.) ترسو، بددل


شترمرغ ( شترمرغ . مُ) (اِمر.) = اشترمرغ : پرنده ای است از راستة دوندگان که بلندی اش تا 3 متر می رسد. این پرنده دارای بال های کوچک است که هیچ وقت برای پرواز به کار نمی رود. وی به سرعت می دود و مادة آن در طول عمر فقط 20 تخم می گذارد


شتره (ش تِ رَ یا رِ) (ص .) (عا.) شلَخته، بی نظم


شتره زدن ( شتره زدن . زَ دَ) (مص ل .) (عا.) با کفش های پاره و قدم نامنظم راه رفتن


شترکینه ( شترکینه . نِ) (ص مر.) پُرکینه


شترگلو ( شترگلو . گَ) 1 - (ص مر.) آن چه که مانند گلوی شتر منحنی باشد. 2 - (اِمر.) راه آب زیرزمینی که با لوله یا تنبوشه های بزرگ در زیر نهر یا رودخانه به وسیلة دو چاه تعبیه کنند تا آب از یک سمت فرورود و از سمت دیگر بالا آید. چاه آب گیر را «نر» و چاه آب ده را «لاس » گویند، منگل


شتل (شَ تَ) (اِ.) = شتلی : پولی که قمارباز پس از بردن، به صاحب خانه یا دیگران به رسم انعام می دهد


شتم (شَ تْ) [ ع . ] (مص م .) دشنام دادن


شته (شَ تَ یا تِ) (اِ.) حشره ای ریز که آفت درختان است


شتوی (شَ تَ) [ ع . ] (ص نسب .) زمستانی


شتک زدن (ش تَ. زَ دَ) (مص ل .) (عا.) سفت شدن ترشحات مایعات بر چیزی


شتیت (شَ) [ ع . ] (ص .) پراکنده ؛ ج . شتی


شج (شَ جّ) [ ع . ] (مص م .) 1 - شکستن سر. 2 - شکافتن کشتی دریا را


شجاج (ش ) [ ع . ] (مص م .) سر یکدیگر را شکستن


شجاع (شُ) [ ع . ] (ص .) دلیر


شجاع (شُ) (اِ.) از صورت های فلکی جنوبی


شجاعت (شَ عَ) [ ع . شجاعة ] (اِمص .) دلیری، بی باکی


شجام (شَ) (اِ.) سرما


شجانیدن (شَ دَ) 1 - (مص م .) سرما دادن، سرد کردن . 2 - (اِمص .) سرما خوردن


شجانیده (شَ دَ یا د) (ص مف .) 1 - سرما داده . 2 - سرما خورده


شجر (شَ جَ) [ ع . ] (اِ.) درخت . ج . اشجار


شجره نامه (شَ جَ رِ. مِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) نسب - نامه


شجری (شَ جَ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به شجر؛ درختی، به شکل درخت . 2 - (اِ.) نوعی خط با حساب ابجد که آن را خط «سروی » هم نامند زیرا حروف آن به شکل درخت یا درخت سرو درمی آید و شباهت به خط میخی دارد و بسته به توافق طرفین خطوط مایل راست و چپ را شاخص کلمه یا حرف قرار می دهند


شجن (شَ جَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - اندوه . 2 - شاخه


شجه (شَ جَّ) [ ع . شجة ] (اِ.) جراحت سر؛ ج . شجاج


شجون (شُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) محزون شدن . 2 - (اِمص .) حزن، اندوهگینی


شجیع (شَ) [ ع . ] (ص .) شجاع، دلاور


شح (شُ حّ) [ ع . ] (مص ل .) بُخل، بُخل ورزیدن


شحمه (شَ مَ یا مِ) [ ع . شحمة ] (اِ.) قطعه ای پیه


شحنه (ش نَ یا نِ) [ تر - مغ . ] (اِ.) 1 - داروغه . 2 - حاکم نظامی


شحنگی (ش نَ یا نِ) [ تر - فا. ] (حامص .) داروغگی


شحیم (شَ) [ ع . ] (ص .) فربه، سمین


شخ (شَ) (اِ.) 1 - سر کوه . 2 - استوار، محکم . 3 - زمین سخت و ناهموار


شخ ( شخ .) (اِ.) 1 - شاخه . 2 - شاخ حیوانات


شخ (شُ) (اِ.) چرک


شخار (شَ) (اِ.) 1 - قلیایی که از اشنان گرفته می شود و در صابون پزی به کار می رود. 2 - نوشادر


شخانه (شَ نَ یا نِ) (اِ.) شهاب


شخاییدن (شَ دَ) (مص م .) 1 - خراشیدن . 2 - خلانیدن، فرو کردن


شخج (شَ خَ) (اِ.) آهنگی است از موسیقی قدیم


شخسار (شَ) (اِمر.) 1 - جای انبوه از درختان . 2 - سنگلاخ


شخش (شَ خِ) (اِمر.) = شخیش : مرغکی است خوش آواز


شخش ( شخش .) (ص .) کهنه، پوسیده


شخش (شَ) (اِمص .) لغزش


شخشانیدن (شَ دَ) (مص م .) سبب لغزیدن شدن


شخشناک (شَ خْ شْ) (ص مر.) لغزان، لیز


شخشنده (شَ شَ دَ یا د) (ص فا.) لغزنده


شخشیدن (شَ دَ) (مص ل .) لیز خوردن


شخص (شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تن، کالبد انسان . 2 - آدمی، انسان


شخصی ( شخصی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .)منسوب به شخص  - خصوصی، فردی . 2 - غیرنظامی


شخصیت (شَ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) 1 - مجموعة خ صایص باطنی و رفتارهای اجتماعی یک شخص . 2 - مجموعة خصوصیات یک انسان


شخلیدن (شَ دَ) (مص ل .) 1 - فریاد زدن . 2 - صفیر زدن . 3 - پژمردن


شخم (شُ) (اِ.) زیر و رو کردن خاک و ایجاد شیار به وسیلة گاوآهن یا تراکتور برای کشت بذر


شخن (شَ خَ) (اِ.) خراش، خراشیدگی


شخودن (شُ دَ) (مص م .) 1 - خراشیدن، ریش کردن . 2 - آزردن


شخوده (شُ دَ یا د) (ص مف .) خراشیده


شخول (شُ) (اِ.) = شخیل . شخل : 1 - بانگ . 2 - سوت، صفیر. 3 - ناله . 4 - پژمردگی


شخولیدن (شُ دَ) (مص ل .) = شخیلیدن : 1 - بانگ کردن . 2 - با آهنگ خواندن، سوت زدن . 3 - ناله کردن . 4 - غریدن رعد. 5 - پژمرده شدن


شخولیدن ( شخولیدن .) (مص ل .) خراشیدن


شخولیده (شُ د) (اِمف .) خراشیده


شخکاسه (شَ سَ یا س) (اِ.)1 - تگرگ . 2 - ژاله


شخیدن (شَ دَ) (مص ل .) شعله کشیدن


شخیده (شَ دَ یا د) (ص مف .) شعله ور


شخیص (شَ) [ ع . ] (ص .) 1 - تنومند. 2 - بزرگوار ارجمند


شد (شُ) (مص ل .) شدن، رفتن


شد (شَ دّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) محکم کردن، استوار ساختن . قوی کردن . 2 - بلند و پست کردن نغمه تا موافق مطلوب گردد؛ کوک کردن، اصطحاب . 3 - (مص ل .) دویدن . 4 - حمله کردن


شداید (شَ یِ) [ ع . شدائد ] (اِ.) 1 - جِ شدت . 2 - جِ شدیده


شدت (ش دَُ) [ ع . شدة ] (اِمص .) 1 - سختی، صلابت . 2 - تنگی، بدبختی


شدن (شُ دَ) [ په . ] (مص ل .) 1 - گردیدن، گشتن . 2 - انجام یافتن . 3 - دگرگون شدن . 4 - به پایان رسیدن . 5 - رفتن، گذشتن . 6 - گراییدن، میل کردن . 7 - تجاوز کردن . 8 - محو گشتن، زایل گردیدن . 9 - حصول یافتن


شدن (شَ دَ) [ ع . ] (اِ.) مخفف شادن، آهوبره


شده (شَ دِّ یا دَُ) (اِ.) 1 - چندرشته نخ به هم پیچیده ک به یک اندازه آن ها را بریده باشند. 2 - ریشه و طره . 3 - رشته ای که دانه های گرانبها را بدان کشیده و به گردن یا جامه آویزند


شده (شُ د یا دَ) (ص مف .) 1 - گشته، گردیده . 2 - انجام یافته . 3 - رفته، گذشته


شده بند (شُ دَ یا د . بَ) تاریخ نویس، مورخ


شدو (شَ دْ) [ ع . ] (مص ل .) شعر یا آواز را با صدای بلند خواندن


شدکار (شُ یا ش ) (اِ.) نک شدیار


شدکیس (شَ) (اِ.) رنگین کمان


شدیار (ش یا شُ) (اِ.) شیار، شخم، زمین شیار کرده


شدیاریدن (شُ دَ) (مص م .) شیار کردن زمین


شدید (شَ) [ ع . ] (ص .) 1 - سخت . 2 - قوی . 3 - فراوان . 4 - تند. 5 - ظالم


شدیداللحن (شَ دُ لْ لَ) [ ع . ] (ص مر.) با لحن تند، زننده (فره ). 2 - درشت گوی (فره )


شر (شَ رّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بدی . 2 - بدذاتی . 3 - فساد


شراء (ش ) [ ع . ] 1 - (مص م .) خریدن . 2 - (اِ مص .) خرید. 3 - فروش


شراب (شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نوشیدنی . 2 - می . 3 - جام می . 4 - دارویی که از شکر یا عسل پخته درست کنند. ؛ شراب در سر داشتن کنایه از: مست بودن


شراب زده ( شراب زده . زَ د) (ص مف .) 1 - کسی که بر اثر بسیار خوردن شراب، دیگر میلی به آن ندارد. 2 - مست، بسیار مست


شرابدار ( شرابدار .) (ص فا.) ساقی


شرابه (شَ رّ بَ یا ب) [ ع . شرابة ] (اِ.) رشته ها و منگوله هایی که از کنار و حاشیة چیزی آویزند


شراحی (شَ) [ ع . ] (ص نسب .) نوعی کباب که از گوشت شرحه شرحه (تکه تکه ) می پختند و در سطل می نهادند


شرار (شَ) [ ع . ] (اِ.) جرقه


شرار (ش ) [ ع . ] (ص .) جِ شر


شرار ( شرار .) [ ع . ] (مص ل .) بدی کردن


شرارت (شَ رَ) [ ع . شرارة ] 1 - (مص ل .) بدی کردن . 2 - (اِمص .) فتنه انگیزی


شراره (شَ رَ یا رِ) [ ع . شرارة ] (اِ.) واحد شرار، جرقه


شراست (شَ سَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بد - خویی کردن . 2 - (اِمص .) بدخویی، بدخلقی . 3 - نزاع، خلاف


شراع (ش ) [ ع . ] (اِ.) 1 - هر چیز برافراشته، بادبان کشتی . 2 - خیمه . 3 - سایبان


شرافت (شَ فَ) [ ع . شرافة ] (اِمص .)بزرگواری


شران (شُ رّ) (ص فا. حامص .) 1 - پیاپی ریزان و روان . 2 - باران


شراک (ش ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بند کفش از دوال . ج . شرُک . 2 - گیاه خشک باران رسیده


شراکت (ش کَ) (مص ل .) شریک شدن


شرایط (شَ) [ ع . ] (اِ.) جِ شریطه ؛ پیمان ها، قراردادها، قرارها


شرایع (شَ یِ) [ ع . شرائع ] (اِ.) جِ شریعت


شرایین (شَ) [ ع . ] (اِ.) جِ شریان


شرب (شُ) [ ع . ] (مص م .) آشامیدن


شرب (شَ) (اِ.) پارچه ای از کتان بسیار نازک و گرانبها که در قدیم از آن پیراهن و دستار می کردند و کشور مصر به ساختن آن مشهور بود


شربت (شَ بَ) [ ع . شربة ] (اِ.) در فارسی : 1 - نوشیدنی . 2 - آب آمیخته با شکر یا عصارة میوه


شربتی ( شربتی .) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - پیاله، جام . 2 - ریسمانی بسیار باریک و نازک


شرج (شَ رَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - آمیختن (گوشت پخته یا خام و مانند آن ). 2 - بند بستن خریطه را. 3 - دروغ بستن بر کسی


شرجی (شَ) (ص .) آب و هوای گرم و مرطوب ویژة مناطق ساحلی


شرح (شَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) آشکار کردن . 2 - توضیح دادن . 3 - گشودن


شرحه (شَ حَ یا حِ) [ ع . شرحة ] (اِ.) پارة گوشت


شرخ (شَ رْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ریشه، اصل . 2 - اول جوانی . 3 - کنارة برآمدة چیزی


شرخر (شَ. خَ) (اِمر.) کسی که ملک و مال مورد اختلاف یا چک و سفتة برگشتی را از صاحبانشان به بهای ارزان می خرد


شرذمه (ش ذ مِ یا مَ) [ ع . شرذمة ] (اِ.)1 - گروه اندک از مردم . 2 - مقدار کم از چیزی . 3 - قطعه، پاره


شرر (شَ رَ) [ ع . ] (اِ.) پارة آتش که به هوا پرد


شرزه (شَ ز) (ص .)1 - خشمناک . 2 - زورمند. 3 - تند و تیز


شرشر (شُ. شُ) (اِصت .) صدای ریزش مایع رقیق


شرط (شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - قرار، پیمان . 2 - الزام و تعلق امری به امر دیگر


شرطه (شَ یا شُ طِ) [ هند ] (اِ.) باد موافق


شرطی (شُ) (ص نسب . اِمر.) گروهی از برگزیدگان اعوان حاکمان و والیان ؛ ج . شرط 1


شرع (شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دین . 2 - روش آیین


شرعت (ش عَ) [ ع . شرعة ] (اِ.) 1 - شریعت، سنت . 2 - مثل . 3 - راهی که به سوی آب رود. 4 - عادت


شرف (شَ رَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - ارجمندی، بزرگواری . 2 - بلندی نسب . 3 - آبرو، عرض . 4 - قوت کوکب در برج و درجه ای از فلک


شرفاء (شُ رَ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ شریف ؛ بزرگان، نجیبان


شرفاک (شَ) (اِ.) صدای پا


شرفه (شَ فِ) (اِ.) 1 - صدای پا. 2 - مطلق آواز


شرفه (شُ فَ) [ ع . شرفة ] (اِ.) کنگرة دیوار، کنگرة قصر. ج . شُرُفات


شرفیاب (شَ رَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - کسی که به شرف و افتخاری نایل آید. 2 - آن که به فرصت بزرگی می رسد


شرفیابی ( شرفیابی .) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - نیل به شرف و افتخار. 2 - به خدمت بزرگی رسیدن . شرق (شَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) برآمدن آفتاب . 2 - (اِ.) جای برآمدن آفتاب . 3 - یکی از جهات چهارگانه، مقابل غرب . 4 - روشنی آفتاب . 5 - سپیدی . 6 - خاور


شرم (شَ) [ په . ] (اِ.) 1 - آزرم، خجلت . 2 - ناموس . 3 - آلت تناسلی


شرمسار ( شرمسار .) (ص مر.)خجل، شرمنده، منفعل


شرمنده (شَ مَ د) (ص مر.) خجل، شرمسار، شرمگین


شرمگاه ( شرمگاه .) (اِمر.) آلت تناسلی (مرد یا زن .) 1


شرمگین ( شرمگین .) (ص مر.) خجل، شرمنده


شرنگ (شَ رَ) (اِ.) 1 - سمُ، زهر. 2 - هر چیز تلخ . 3 - حنظل


شره (شَ رَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) حریص شدن . 2 - (اِ.) حرص، آز


شره (شَ رِ) [ ع . ] (ص .) حریص، میل فراوان، طمع


شرو ور (ش رُُ وِ) (اِمر.) (عا.) سخنان مزخرف و بیهوده


شرود (شُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - رمیدن . 2 - طلب حق باشد به خلاص از آفات و حجاب و بی قراری اندر آن که همة بلاهای طالب از حجاب افتد


شرود (شَ) [ ع . ] (ص .) رمنده، رم کننده ؛ ج . شُرُد


شرور (شَ) [ ع . ] (ص .) بدکار


شرور (شُ) [ ع . ] (مص ل .) رمیدن


شروع (شُ) [ ع . ] 1 - (مص م .) آغاز کردن . 2 - (اِ.) آغاز، ابتدا


شروق (شُ) [ ع . ] (مص ل .) طلوع


شرک (ش ) [ ع . ] (اِمص .) برای خدا شریک قایل شدن


شرک (شَ رَ) [ ع . ] (اِ.) دام (صید)؛ ج . شُرُک و اشراک


شرکاء (شُ رَ) [ ع . ] (اِ.) جِ شریک


شرکت (ش کَ) [ ع . شرکة ] 1 - (مص ل .) شریک شدن . 2 - (اِمص .) شراکت، انبازی . 3 - شراکت بین چند نفر که هر یک به میزان سرمایة خود سهم دارد. ؛ شرکت سهامی شخص حقوقی که حقوق و تعهدات آن مستقل از حقوق و تعهدات سهامداران باشد و فعالیت آن براساس مجوز دولت مشروعیت یابد. ؛ شرکت سهامی عام یکی از انواع شرکت های سهامی که قسمتی از سرمایة آن از طریق فروش سهام به غیر مؤسسان (مردم ) تأمین شود. ؛ شرکت با مسئولیت محدود شرکتی که با مشارکت حداقل دو نفر سهام دار تأسیس شود. هر یک از شرکا بدون این که سرمایه به سهام یا قطعات سهام تقسیم شده باشد فقط به میزان سرمایة خود مسئولیت داشته باشد


شریان (ش یا شَ) [ ع . ] (اِ.) سرخ رگ، رگی که خون را از قلب به سایر نقاط بدن می رساند


شریح (شُ رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - آلت تناسلی زن، شرم زن . 2 - از اعلام مردان است


شریحه (شَ حَ یا حِ) [ ع . ] (اِ.) قطعة گوشت


شریر (شَ) [ ع . ] (ص .) بدکار. ج . اشرار


شریطه (شَ طَ یا طِ) [ ع . شریطة ] (اِ.) 1 - شرط و پیمان ؛ ج . شرایط (شرائط ). 2 - دعا یا نفرینی که شاعر در اواخر قصیده به صورت «تا فلان باشد فلان باد» می آورد؛ تأبید


شریعت (شَ عَ) [ ع . شریعة ] (اِ.)1 - آیین، روش . 2 - سنت و آیین پیامبران


شریف (شَ) [ ع . ] (ص .) 1 - بزرگوار، بلند قدر. 2 - پاک نژاد، گهری


شرینگ (ش ) [ انگ . ] 1 - (اِ.) پارچه، لباس و غیره . 2 - (مص .) آب رفتن، کوچک شدن، تکیدگی، افت به معنای کاهش حجم مواد


شریک (شَ) [ ع . ] (ص .) انباز، همدست


شست (شَ) (اِ.) انگشت بزرگ و پهن دست یا پا، انگشت نر، انگشت ابهام . ؛ شست کسی خبردار شدن ناگهان پی بردن، به فراست دریافتن


شست ( شست .) (اِ.) قلاب و تور ماهیگیری، دام، کمند


شست و شو (ی ) (شُ تُ) (اِمر.) شستن چیزی


شست گر ( شست گر . گَ) (ص مر.) کمان دار، تیر - انداز


شستن (شُ تَ) [ په . ] (مص م .) چیزی را با آب پاکیزه ساختن


شسته (شُ تِ) (ص مف .) 1 - پاک شده، آب کشیده . 2 - (اِ.) دستارچه


شستی (شَ) 1 - (ص نسب .) منسوب به شست . 2 - (اِ.) تخته ای بیضی یا مستطیل که رنگ های مختلف روی آن چیده شود. در یک گوشة شستی بریدگی ای وجود دارد که جای شست دست چپ نقاش است . نقاش به هنگام کار بر روی شستی به وسیلة قلم مو رنگ ها ی لازم را مخلوط می کند و رنگ منظور را آم اده می سازد و سپس آن را به کار می برد. 3 - اشاره با شست به سیمِ بم


شش (ش ) [ په . ] (اِ.) عدد اصلی بین پنج و هفت


شش و پنج بازی ( شش .) (حامص .) 1 - قمار - بازی . 2 - حیله گری


شش (شُ) [ په . ] (اِ.) ریه، جگر سفید، دستگاه تنفسی در انسان و اغلب حیوانات


شش انداز (ش اَ) (ص فا.) = شش اندازه : 1 - کسی که شش بجول بازی کند. 2 - کسی که نرد بازد، نراد. 3 - کسی که شش گوی الوان مدور از چوب یا غیر آن به هر دو دست بگیرد و بر هر دستی سه عدد، در هوا اندازد و گیرد بطوری که هیچ یک زمین نیفتد و پیوسته چهار عدد آن در هوا باشد. 4 - ماه شب چهارده، بدر. 5 - نوعی خورش که از تخم مرغ با پیاز ترتیب دهند


شش بانو (ش ) (اِمر.) (کن .) شش سیاره : زحل، مشتری، مریخ، زهره، عطارد و قمر (در نظر قدما)


شش خانه ( شش خانه . نِ) (اِمر.) 1 - خیمه، پرده . 2 - خیمة مدور


شش خنج ( شش خنج . خَ) (اِ.) گردکانی باشد که درون آن را خالی کنند و به جهت بازی قمار پر از سرب سازند


شش دانگ ( شش دانگ .) (اِمر.) تمام چیزی


شش سری ( شش سری . سَ) (ص نسب . اِمر.) زر خالص، طلای تمام عیار


شش ضرب ( شش ضرب . ضَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) 1 - شش ضرب نتیجة خوب . 2 - (کن .) گوهر. 3 - زر، طلا. 4 - مشک . 5 - شکر. 6 - عسل . 7 - میوه


شش و بش (ش شُ ب) (اِمر.) اصطلاحی دربازی نرد که یک طاس پنج خال و دیگری شش خال داشته باشد


شش و پنج زن ( شش و پنج زن . زَ) (ص فا.) 1 - کنایه از: قمار باز و کسی که هر چه دارد در معرض تلف و نابودی می گذارد. 2 - کسی که از هر تعلقی آزاد است


شش وپنج (ش شُ پَ) (اِمر.) 1 - اصطلاحی است در بازی نرد که یک تاس شش و یک تاس پنج بیاید. 2 - کنایه از: قمار و هر چیزی که در معرض تلف باشد


شش پر ( شش پر . پَ) (اِمر.) 1 - نوعی گرز آهنین که دارای شش پهلو باشد. 2 - چوبدستی ضخیم و کوتاه دارای سری گرد که به وسیلة خطوط به شش قسمت شده و بر آن میخ های درشت کوبیده باشند


ششدر ( ششدر . دَ) (اِمر.) 1 - هرچیز دارای شش در و شش جهت . 2 - در بازی نرد چنان است که یکی از بازیکنان، شش خانه مقابل مهره های حریف را گرفته باشد و او نتواند مهره های خود را حرکت دهد. 3 - (کن .) بسته بودن راه خروج و نجات


ششدره (ش دَ رَ یا رِ) (اِ.) 1 - شش جهت . 2 - محل هلاک . 3 - عجز، زبونی


ششلول ( ششلول . ) (اِمر.) نوعی سلاح گرم کوچک که جای شش فشنگ دارد


ششلیک (ش ) [ تر. ] (اِمر.) نوعی خوراک از گوشت که به سیخ می کشند و روی آتش کباب می کنند


قبایح (یِ) [ ع . قبائح ] (اِ.) ج . قبیحه


ششه (شَ شَ یا ش ش ) (اِمر.) شش روز بعد از عید رمضان، که روزه داشتن در آن شش روز سنت است


شصت (شَ) (اِ.)پنجاه به علاوة ده (60)، شش ده تا


شط (شَ طّ) [ ع . ] (اِ.) رود بزرگ که وارد دریا شود. ج . شطوط


شطاح (شَ طّ) [ ع . ] (ص .) گستاخ


شطار (شَ طّ) [ ع . ] (ص .) 1 - شطرنج باز. 2 - قمارباز


شطار ( شطار .) [ ع . ] (ص .) 1 - بسیار زیرک . 2 - بسیار خبیثت . 3 - چاقوکش


شطارت (شَ رَ) [ ع . شطارة ] 1 - (مص ل .) شوخ و بی باک شدن . 2 - (اِمص .) شوخی، بی باکی، چالاکی، زرنگی . 3 - ترک موافقت مردمان به سبب خباثت و لئامت


شطح (شَ) [ ع . ] (اِ.) حرف ها و سخن های به ظاهر کفرآمیزی که عارف از شدت وجد و حال بر زبان می راند


شطحیات (شَ یّ) [ ع . ] (اِ.) جِ شطحیه ؛ سخنانی که ظاهر آن خلاف شرع باشد


شطر (شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جزو، پاره . 2 - نیمة چیزی


شطرنج (شَ رَ) [ معر. ] (اِ.) = شترنگ : نوعی بازی فکری به وسیلة مهره هایی با نام های شاه، وزیر، اسب، رخ، فیل، سرباز


شطط (شَ طَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - دوری از حق . 2 - ستم، ظلم . 3 - زیادت


شطن (شَ طَ) [ ع . ] (اِ.) ریسمان


شعار (ش ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نشانه، علامت . 2 - نشانه ای مخصوص که گروهی از مردم به وسیلة آن یکدیگر را بشناسند. 3 - لباس زیر. 4 - رسم، عادت


شعاع (شُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نور خورشید. 2 - روشنایی، پرتو. 3 - نصف قطر، خطی مستقیم از مرکز دایره به نقطه ای از محیط دایره


شعایر (شَ یِ) (اِ.) جِ شعاره، شعیره  - نشانه ها، علامت ها. 2 - هر یک از مناسک حج . 3 - آداب و رسوم مذهبی یا ملی


شعب (شَ عْ) [ ع . ] (اِ.) قبیلة بزرگ که از آن قبایلی چند منشعب شود


شعب (ش عْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دره . 2 - ناحیه . 3 - قبیله


شعب (شُ عَ) [ ع . ] (اِ.) جِ شعبه ؛ شاخه ها


شعبان (شَ) [ ع . ] (اِ.) ماه هشتم از سال قمری


شعبده (شَ یا شُ بَ د) [ ع . شعبدة ] (اِ.) 1 - (مص ل .) تردستی کردن . 2 - (اِ.) حقه، نیرنگ


شعبه (شُ بَ یا ب) [ ع . شعبة ] (اِ.) 1 - شاخه . 2 - جوی آبی که از یک نهر بزرگ جدا گردد. 3 - فرقه، دسته . 4 - فرعی که از اصلی جدا شود. ج . شعب


شعث (شَ عِ) [ ع . ] (ص .) ژولیده موی


شعر (ش ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سخن موزون . 2 - (عا.) حرف بی اساس


شعر (شَ) [ ع . ] (اِ.) موی


شعرا (شُ عَ) [ ع - فا. ] (ص . اِ.) جِ شاعر؛ گویندگان، چامه سرایان


شعرباف (شَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) کسی که از موی یا ابریشم پارچه بافد، موی تاب


شعری (ش را) [ ع . ] (اِ.) نام دو ستاره نورانی در دو صورت فلکی سگ بزرگ و سگ کوچک که به شعرای یمانی و شعرای شامی معروفند


شعشع (شَ شَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نور افکندن . 2 - (ص .) تابنده


شعشعانی (شَ شَ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - تابنده . 2 - لطیف


شعشعه (شَ شَ عَ یا عِ) [ ع . شعشعة ] (مص ل .) پراکنده شدن نور


شعف (شَ عَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خوشحال شدن . 2 - (اِ مص .) خوشحالی


شعفه (شَ عَ فَ یا فِ) [ ع . شعفة ] (اِ.) 1 - سر کوه، رأس جبل . 2 - پاره ای از موی مجتمع در سر. 3 - باران نرم . 4 - سر قلب، آن جا که به علاقة رگ آویزان است ؛ ج . شعف، شعوف، شاف، شعفات


شعله (شُ لَ یا لِ) [ ع . شعلة ] (اِ.) 1 - زبانه آتش . 2 - فروغ، روشنی


شعله ور ( شعله ور . وَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) چیزی که آتش در آن گرفته باشد، مشتعل


شعواء (شَ) [ ع . ] (ص .) متفرق، منتشر


شعوب (شُ) [ ع . ] (اِ.) جِ شعب ؛ قبایل بزرگ


شعوبی ( شعوبی .) [ ع . ] (ص نسب .) کسی که عرب را پست شمارد


شعور (شُ) [ ع . ] 1 - (مص م .) دریافتن . 2 - (اِ مص .) ادراک . 3 - آگاهی


شعیر (شَ عِ) [ ع . ] (اِ.) جو


شغ (شَ) (اِ.) شاخ


شغا (شَ) (اِ.) ترکش، تیردان


شغار (شُ) (اِ.) خاکستر و بقایای حاصل از سوختن اشنان قصارین که حاوی مقداری کربنات پتاسیم است و به همین جهت در صابون سازی به کار می رود؛ سنگ گازران، حجرلوقواغرافس


شغال (شَ) [ په . ] (اِ.) جانوری است پستاندار از راستة گوشت خواران شبیه به سگ، که دارای دُمی پُر مو می باشد


شغالی (شَ) (اِمر.) نوعی از انگور


شغب (شَ غَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) برانگیختن فتنه و فساد. 2 - (اِ.) آشوب، شور و غوغا


شغربغر (شَ غَ بَ غَ) (ص مر.) پراکنده و پریشان


شغل (شُ) [ ع . ] (اِ.) کار، پیشه


شفا (ش ) [ ع . شفاء ] 1 - (مص ل .) تندرستی یافتن پس از بیماری . 2 - (اِمص .) بهبودی، تندرستی . 3 - (اِ.) درمان


شفاخانه ( شفاخانه . نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.)بیمارستان


شفاعت (شَ عَ) [ ع . شفاعة ] 1 - (مص ل .) خواهش کردن . 2 - درخواست بخشش یا کمک کردن از کسی برای دیگری . 3 - (اِمص .) خواهش


شفاف (شَ فّ) [ ع . ] (ص .) هرچیز لطیف و نازک که از پشت آن چیزهای دیگر دیده شود


شفاهی (ش ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به شفاه، لبی، زبانی


شفت (شَ) (ص .) 1 - ستبر، ناهموار. 2 - در اصطلاح گیاه شناسی میوة گوشتدار مانند: هلو، شفتالو، زردآلو


شفتالو ( شَ) (اِمر.) درختی از تیرة گل سرخیان که از گونه های هلو به شمار می رود. میوه اش از هلو کوچک تر است . گل، برگ و دیگر اجزای این گیاه مانند هلوست


شفترنگ (شَ رَ) (اِمر.) نوعی شلیل قرمز


شفته (شَ تَ یا تِ) (اِ.) بیضه مانندی است از ریسمان که بر دوک پیچیده شود


شفته (ش تِ) (اِ.) مخلوطی از آب و آهک و خاک و شن که در پی ریزی ساختمان به کار می رود


شفرا (شَ) (اِ.) چاپلوسی، چرب زبانی


شفره (شَ رَ یا رِ) [ ع . شفرة ] (اِ.) 1 - کارد بزرگ و پهن . 2 - تیزی شمشیر


شفش (شَ) (اِ.) نی و چوبی که حلاج پنبه را با آن می زند


شفش ( شفش .) (اِ.) 1 - شاخ درخت . 2 - شوشه، شفشه


شفشاهنگ ( شَ هَ) (اِ.)1 - آهن یا فولاد سوراخ سوراخ که زرگران به وسیلة آن طلا و نقره را می کشند تا ب ه صورت سیمی باریک درآید. 2 - کمان حلاجی . 3 - شاخسار


شفشه ( شفشه .) (اِ.) موی چندی از کاکل و زلف معشوق که بر روی او افتاده باشد


شفشه (شَ ش ) (اِ.) 1 - شوشة طلا و نقره . 2 - شاخة راست و نازک درخت . 3 - چوبی که حلاجان با آن پنبه زنند


شفع (شَ) [ ع . ] (اِ.) زوج (عدد)، جفت ؛ ج . اشفاع، شفاع


شفعه (شُ عَ یا عِ) [ ع . شفعة ] (اِ.) حق همسایگی


شفق (شَ فَ) [ ع . ] (اِ.) سرخی افق پس از غروب آفتاب


شفقت (شَ فَ قَ) [ ع . شفقة ] (اِمص .) مهربانی، دلسوزی


شفه (شَ فَ یا فِ) [ ع . شفة ] (اِ.) لَب


شفوده (شُ دَ یا د) (اِ.) هفته، ایام هفته


شفک (شُ فَ) (ص .) 1 - ابله، نادان . 2 - بی - هنر، جلف . 3 - فرسوده


شفیع (شَ) [ ع . ] (ص .) شفاعت کننده، پایمرد


شفیق (شَ) [ ع . ] (ص .) مهربان، دلسوز


شق (شَ) [ ع . ] (اِ.) شکاف، چاک


شق (ش ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ناحیه . 2 - کرانه، سو. 3 - نیمة چیزی . 4 - یک طرف بدن یا بار


شق القمر (شَ قُّ لْ قَ مَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - شکافتن ماه که یکی از معجزات پیغمبر اسلام است . 2 - (عا.) کاری عجیب و خارق العاده


شق و رق (شَ قُّ رَ قُ) (ص مر.) (عا.) راست و مستقیم


شقاء (ش ) [ ع . ] (اِمص .) سختی، بدبختی


شقاق (ش ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دشمنی ورزیدن . 2 - (اِمص .) دشمنی


شقاقل (شَ قُ) (اِ.) زردک صحرایی ؛ گیاهیست از نوع هویج


شقاوت (شَ وَ) [ ع . شقاوة ] 1 - (مص ل .) بدبخت شدن .2 - (اِمص .)بدبختی .3 - سخت - دلی


شقایق (شَ یِ) (اِ.) گیاهی است یکساله از تیرة خشخاش که غالباً در مزارع و کشتزارها م ی روید. گلش منفرد و بزرگ و زیبا به رنگ قرمز است


شقشقه (شَ شَ قَ یا ق ِ) [ ع . شقشقة ] (مص ل .) بانگ کردن شتر


شقشقه (ش ش قِ یا قَ) [ ع . شقشقة ] (اِ.) چیزی مانند ریه که شتر هنگام هیجان از دهان خود خارج می کند. ج . شقاشق


شقل (شَ) [ معر. ] (مص م .) سنجیدن، وزن کردن


شقه (شَ قَّ یا قُِ) [ ع . شقة ] (اِ.) پاره ای از چیزی


شقه کردن ( شقه کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) دوپاره کردن


شقی (شَ) [ ع . ] (ص .) بدبخت


شقیق (شَ) [ ع . ] (ص .) 1 - آن چه که از میان دو نیمه شده، هر یک از آن دو شقیق دیگری است . 2 - برادر ابی و امی . 3 - نظیر، مثل


شقیقه (شَ قَ یا قِ) [ ع .شقیقة ] (اِ.) 1 - خواهر. 2 - گیج گاه، کنار پیشانی . ج . شقائق


شل ( شل .) [ ع . ] (ص .) کسی که دست یا پایش ناقص باشد


شل (شُ) (ص .)1 - نرم . 2 - وارفته . 3 - سست . 4 - آبکی . ؛ شل کن سفت کن درآوردن کنایه از: دستورهای متضاد دادن یا اعمال متناقض کردن


شل (ش ) (اِ.) نیزة کوتاه


شل (شَ) (اِ.) پوست نازک رنگینی که در میان درز کفش و موزه و یراق زین اسب نهاده بدوزند به جهت خوش آیندگی


شل (شَ) (اِ.) ران، ران انسان یا حیوان


شل و ول (شُ لُ وِ) (ص مر.) (عا.) 1 - سست و وارفته . 2 - آشفته، پریشان


شلاق (شَ لّ) [ تر. ] 1 - (اِ.) تازیانه . 2 - (ص .) شوخ . 3 - مفسد


شلاق کش ( شلاق کش . کَ یا کِ) [ تر - فا. ] (ق مر.) (عا.) سریع


شلاقی ( شلاقی .) [ تر - فا. ] (ق مر.) به سرعت


شلال (ش ) (اِ.) 1 - نوعی دوختن و آن چنان است که دو طرف پارچه را برهم نهند و کوک های خرد و ریز بر وی زنند بطوری که دو روی آن مشابه باشد، برخلاف بخیه که دو روی آن با یکدیگر مشابهت ندارد. 2 - بخیة درشت


شلال ( شلال .) [ ع . ] (اِ.) 1 - گروه پراکنده، قوم متفرق . 2 - گروهی که شتران را برانند


شلاله (شَ لَّ) [ ع . شلالة ] (اِ.) آبشار


شلان بها (ش بَ) (اِ.) مالیاتی که به مناسبت اعیاد وصول می شد


شلتاق (شَ) [ تر. ] (اِ.) 1 - مرافعه، نزاع . 2 - غوغا، همهمه . 3 - تجاوز، تعدی


شلتوک (شَ) (اِ.) برنجی که هنوز پوستش را نکنده باشند


شلخته ( شلخته .) (اِ.) تیپا


شلخته (شَ لَ تِ) (اِ.) (عا.) زنی که کارهایش بی نظم و ترتیب باشد


شلختگی (شَ لَ تِ یا تَ) (حامص .) بی - نظمی، بی ترتیبی


شلغم (شَ غَ) (اِ.) گیاهی است از تیرة صلبیان که دارای ریشه ای غده ای محتوی مواد ذخیره ای می باشد. دارای ویتامین C فراوان و املاح مفید برای بدن است


شلف (شَ لْ) (ص .) زن بدکاره، فاحشه


شلفیه (شَ یِّ) [ فا - ع . ] (اِ.) فرج زن


شلم شوربا (شَ لَ) (ص مر.) (عا.) درهم و برهم، آشفته


شلمابه (شَ لَ بَ یا ب) (اِمر.) = شلماب : 1 - آب شلغم . 2 - شلغم در آب جوشانیده


شلنگ (شَ لَ) (اِ.) 1 - گام بلند. 2 - نوعی جست و خیز با گام های بلند به هنگام راه رفتن . ؛ شلنگ تخته انداختن الف - با حرکات بی قاعده و مستانه بالا و پایین جستن، رقص شتری کردن . ب - ول گشتن و همه جا رفتن


شله (شَ لَّ) (اِ.) جایی که در آن آشغال و خاکروبه ریزند


شله (شَ لَ یا لِ) (اِ.) قصاص


شله (شُ لِّ) (اِ.) آش برنج، شوربا


شله (شُ لَ یا لِ) (اِ.) 1 - جای خاکروبه و زباله . 2 - فرج (زن )، شرم زن . 3 - لته ای که زنان در ایام حیض در شرم خود نهند


شله بریان ( شله بریان . ب) (اِمر.) نوعی غذا. طرز تهیة آن چنین است : گوشت را با نخود خیس کرده و پوست گرفته مانند آبگوشت بار کنند. پس از طبخ استخوان های آن را کشیده، مقداری مساوی گوشت و برنج علاوه کرده مانند دمپخت می پزند. آب آن که تمام شد، پیاز داغ روی آن داده زیره می پاشند


شله زرد ( شله زرد . زَ) (اِمر.) نوعی غذای ایرانی به صورت شله ای که با برنج، شکر، گلاب و زعفران تهیه می شود و آن را با خلال پسته و بادام و دارچین تزیین می کنند


شله قلمکار ( شله قلمکار . قَ لَ) (اِمر.) 1 - نوعی آش که در آن نخود پوست گرفته، عدس، لوبیا، گوشت، پیاز، برنج و سبزی می ریزند. 2 - (عا.) هر چیز قَر و قاطی


شله کردن (شَ لِ. کَ دَ) (مص م .) قصاص کردن


شلوار (شَ) (اِ.)نوعی لباس که معمولاً مردان پوشند و از کمر تا مچ پا را می پوشاند، تنبان


شلوغ (شُ) (اِ.) (عا.) 1 - ازدحام . 2 - سر و - صدا. 3 - (ص .) جنجالی . 4 - پرحرف


شلپ شلوپ (ش لِ. شُ) (اِ.) صدای دست و پا زدن در آب


شلپوی (شَ پُ) (اِ.) صدای پا، صدای پای کسی که آهسته راه می رود


شلک (شَ) (اِ.) زالو، زلو


شلک (ش ) (اِ.) گل تیرة سیاه چسبنده


شلکک (ش کَ) (اِ.) 1 - ناودان . 2 - سوراخ راه آب در ته دیوار


شلیته (شَ تِ) (اِ.) = شلیطه : نوعی دامن کوتاه و گشاده و پرچین که در قدیم زنان روی شلوار می پوشیدند


شلیدن (شَ دَ) (مص ل .) لنگ و ناقص راه رفتن


شلیل (شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جامه ای است که در زیر زره پوشند. 2 - زره کوچک که در زیر زره بزرگ پوشیده می شود


شلیل (شَ) (اِ.) = شلیر: درختی است از تیرة گل سرخیان، میوة آن لطیف و شیرین و شبیه زردآلو و یکی از گونه های هلوست . شکیر، شفترنگ، شفرنگ، مالانک، تالانک، تالانه، نگینان و رنگینا نیز گفته شده


شلینگ (ش ) [ انگ . ] (اِ.) پول انگلیسی معادل 120 لیرة استرلینگ


شلیک (ش لُ) (اِ.) = شلک : صدای خالی شدن توپ یا تفنگ، رها کردن گلوله


شم (شَ) (مص ل .) 1 - رمیدن . 2 - آشفته شدن


شم (شَ مّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بوییدن . 2 - (اِ.) یکی از حواس پنجگانه که وظیفه اش درک بوی هاست . 3 - بو. 4 - ادراک


شم ( شم .) (اِ.) چارق


شم (شَ) (اِ.) ناخن


شما (ش ) [ فر . ] (اِ.) تصویری کلی از چیزی بدون جزییات آن


شماتت (شَ تَ) [ ع . شماتة ] 1 - (مص ل .) شاد شدن به غم دشمن . 2 - (مص م .) سرزنش کردن، سرزنش


شماتیک (ش ) [ فر . ] (ص .) دارای طرح کلی ؛ مربوط به شما


شماخ (شَ) (اِ.) نک شاماخ


شمار (شُ) [ په . ] (اِ.)1 - حساب . 2 - حد، اندازه . 3 - عدد. 4 - نمره


شمارخواه ( شمارخواه . خا) (ص فا.) = شمار - خواهنده : 1 - آن که حساب کارها و اعمال طلبد. 2 - خدای تعالی، دیان


شماردن (شُ دَ) (مص م .) نک شمردن


شماره (شُ رَ یا رِ) (اِ.) 1 - عدد، شمار. 2 - عددی که نماد و نشانة چیزی است . 3 - عددی که نوبت یا رتبة کسی یا چیزی را نشان دهد. 4 - عددی که اندازة چیزی را نشان دهد. 5 - هر واحد از روزنامه، مجله و مانند آن


شمیده (شَ دَ یا د) (ص مف .) 1 - رمیده، ترسیده . 2 - بیهوش شده . 3 - پریشان، آشفته


قشر (قِ) [ ع . ] (اِ.) پوست . ج . قشور


شماره گذاری ( شماره گذاری . گُ) 1 - (اِمص .) تعیین کردن یا نوشتن شمارة چیزی . 2 - (اِمر.) دایره ای در ادارة راهنمایی و رانندگی که کارش تعیین شمارة وسیلة نقلیه هاست


شماس (شَ مّ) [ ع . ] (اِ.) از اصل سریانی به معنی خادم کلیسا، مقامی پایین تر از کشیش


شماطه دار (شَ مّ طَ یا طِ) [ معر. ] (اِفا.) صدادار


شمال (ش ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سمت روبروی ما وقتی که خورشید در سمت راستمان باشد. 2 - سمت چپ


شماله (شَ لَ) (اِ.) شمع


شمامه (شَ مّ مَ یا مِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دستنبو. 2 - هر چیز خوشبو که در دست گیرند و ببویند. 3 - قندیل، چراغ دان


شمان (شَ) (ص فا.) 1 - هراسان و بانگ کننده . 2 - رمنده . 3 - آشفته، پریشان


شمانیدن (شَ دَ) (مص م .) 1 - به بانگ و غریو داشتن . 2 - رماندن . 3 - آشفته کردن . 4 - پریشان ساختن


شماگنده (شَ گَ دَ یا د) (ص .) 1 - متعفن . 2 - زن بدبوی


شمایل (شَ یِ) [ ع . شمائل ] (اِ.) 1 - جِ شمال و شمله ؛ طبع ها، خوی ها. 2 - شکل، صورت . 3 - تصویر بزرگان دینی و مذهبی


شمت (شَ مَّ) [ ع . شمة ] (اِ.) 1 - (مص م .) واحد شم : یکبار بوییدن . (اِ.) 2 - بوی اندک . 3 - مقدار کم، اندک


شمخال (شَ) [ ع . ] (اِ.) حربة آتشی سرپر که سربازان قدیم بکار می بردند


شمد (شَ مَ) (اِ.) پارچة نازک سفید که هنگام استراحت روی خود اندازند


شمد ( شمد .) (اِ.) = شمذ: نان سفید نیکو


شمر (ش ) (اِ.) 1 - شمر بن ذی الجوشن قاتل امام حسین (ع ). 2 - (کن .) شخص بسیار خشن و سختگیر و ظالم و بدخو. ؛ شمر هم جلودار کسی نبودن کنایه از: هیچ چیز یا هیچ قدرتی توانایی ممانعت از خلاف کاری یا تندروی کسی را نداشتن


شمر (شَ مَ) (اِ.) 1 - آبگیر. 2 - حوض کوچک


شمردن (ش مُ دَ) [ په . ] (مص م .) = شمریدن : 1 - حساب کردن . 2 - به حساب آوردن


شمرده (ش یا شُ مُ د یا دَ) (ص مف .) 1 - حساب کرده، شماره کرده . 2 - محسوب داشته


شمس (شَ) [ ع . ] (اِ.) آفتاب، خورشید


شمسه (شَ س ) [ ازع . ] (اِ.) 1 - خورشید مانندی که از فلز درست می کنند و بالای قبه یا جای دیگر نصب کنند. 2 - نقشی خورشید مانند که در تذهیب یا طراحی پارچه بکار می رود


شمش (ش ) (اِ.) 1 - طلا و نفرة گداخته که در ناوچه ریخته و به شکل شوشه و میله درآورده باشند. 2 - هر فلزی که هنوز به آن شکل نداده یا با آن چیزی نساخته باشند


شمشاد (ش ) [ په . ] (اِ.) درختی است از راستة دو لپه ای ها و دارای برگ های کوچک گرد که همیشه سبز است . چوب آن سخت و محکم است . شمشاد اناری، شمشاد نعناعی، شمشاد فرنگی، بقس، عثق و کیش نیز گفته می شود


شمشه (ش ش ) (اِ.) ابزاری از جنس چوب یا فلز مانند خط کش به درازی یک یا دو متر که برای تراز کردن آجرها به کار رود


شمشیر (شَ) [ په . ] (اِ.)سلاحی آهنین و فولادین که دارای تیغه ای بلند و منحنی و برنده است . ؛ شمشیر را از رو بستن کنایه از: حالت تهدیدآمیز به خود گرفتن . ؛ شمشیر را غلاف کردن کنایه از: از تهدید دست کشیدن و از در سازش درآمدن


شمع (شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - موم . 2 - آلتی که از موم یا پیه سازند و در میان آن فتیله ای قرار دهند و آن را برفروزند تا روشنایی دهد. 3 - آلتی در انتهای سیلندر و روی سرسیلندر که روی موتور اتومبیل نصب می شود


شمعدانی (شَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) گیاهی است از ردة دو لپه ای های جدا گلبرگ . گل هایش زیبا و به رنگ های سرخ یا صورتی یا ارغوانی یا سفید. از گل های زینتی است و قلمة آن را در گلدان یا باغچه می کارند


شمعک (شَ عَ) [ ع - فا. ] (اِمصغ .) 1 - شمع کوچک . 2 - ستونی کوچک برای محافظت بنا یا دیوار مشکوکی که بیم خرابی آن رود


شمل (شَ مَ) (اِ.) چارق، کفش چرمی ساده


شمل (شَ مْ یا مَ) [ ع . ] (اِ.) گروه، جماعت


شمن (شَ مَ) [ په . ] (اِ.) 1 - راهب بودایی یا برهمایی . 2 - بت پرست


شمنده (شَ مَ د) (ص فا.) 1 - رمنده، ترسنده . 2 - بیهوش شونده . 3 - آشفته شونده


شمنده ( شمنده .) (ص فا.) بوینده


شمه (شَ مَّ) [ ع . شمة ] (اِ.) 1 - بوی خوش . 2 - اندک، کم


شمه (ش مَ) (اِ.) 1 - اولین شیری که از گاو یا گوسفند پس از زاییدن دوشند. 2 - سرشیر


شموس (شُ) [ ع . ] (ص .) سرکش، چموش


شموس (شُ) [ ع . ] (اِ.) جِ شمس ؛ خورشیدها


شمول (شُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) فرا گرفتن، احاطه کردن . 2 - (اِمص .) احاطه


شمپانزه (شَ ز) [ فر. ] (اِ.) گونه ای از میمون انسان نما که بدون دم است و در جنگل های افریقا زندگی می کند. قدش از انسان کوتاه تر و بدنش از موهای دراز پوشیده شده است


شمیدن (شَ دَ) (مص ل .) 1 - ترسیدن، رمیدن . 2 - بیهوش شدن . 3 - آشفته گشتن . 4 - بانگ و غریو برآوردن


شمیدن (شَ دَ) (مص ل .) بوییدن


شمیده ( شمیده . ) (ص مف .) بوییده، مشموم


شمیز (شُ) [ فر. ] (اِ.) مقوا


شن (ش ) (اِ.) خرده سنگ هایی که از ریگ نرم ترند


شن زار (ش ) (اِمر.) بیابان پر شن


شنا (ش ) (اِ.) حرکت انسان یا جانور در زیر یا روی آب با کمک حرکات منظم وهمآهنگ دست و پا که انواع مختلف دارد. ؛ شنا ی کرال معمول ترین و سریع ترین نوع شنا در آب که در آن دست ها هر بار که از آب بیرون می آیند از کنار گوش داخل آب می شوند و همزمان با آن پاها به صورت متناوب به آب ضربه می زنند و آن دو نوع است : الف - کرال پشت . ب - کرال سینه . ؛ شنا ی پروانه نوعی شنا که در آن شناگر مانند بال زدن پروانه هر دو دست خود را همزمان در آب فرو می کند و بیرون می آورد. ؛ شنا ی قورباغه نوعی شنا که مانند حرکات قورباغه با باز کردن دست ها و جمع کردن همزمان پاها و بالعکس همراه است . ؛ شنا ی زیرآبی نوعی شنا که با پیمودن مسافتی در زیر آب انجام می شود. ؛ شنا ی امدادی نوعی شنا که چهار نفر به صورت یک تیم به طور امدادی طول مسیر مسابقه را طی می کنند. ؛ شنا ی استقامت نوعی مسابقة شنا با مسافت های طولانی با انواع شناها که معمولاً در آب های آزاد صورت می گیرد. ؛ شنا ی مختلط نوعی مسابقة شنا که در آن از چهار نوع شنای مختلف کرال سینه، کرال پشت، قورباغه و پروانه استفاده می شود. ؛ شنا ی آزاد نوعی مسابقة شنا که شناگر برای طی کردن مسیر مسابقه آزاد است از انواع مختلف شنا استفاده کند


شناخت (ش ) 1 - (مص م .) شناسایی . 2 - (اِمص .) دریافت . 3 - معرفت


شناختن (ش تَ) [ په . ] (مص ل .) 1 - دانستن . 2 - اقرار کردن . 3 - دوستی داشتن


شنار (شَ) (اِ.) شاخة نورسته


شنار (شَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) عار، ننگ . 2 - زشت - ترین عیب . 3 - در فارسی، شوم، نامبارک


شناس (ش ) (ص .) (عا.) آشنا


شناسا (ش ) (ص فا.) 1 - شناسنده . 2 - دریافت - ک ننده


شناسانیدن (ش دَ) (مص م .) = شناساندن : آشنا کردن، معرفی کردن


شناسایی ( شناسایی .) (حامص .) 1 - آگاهی . 2 - معرفت، علم


شناسنامه (ش مِ) (اِمر.) دفترچه ای صادره از طرف ادارة ثبت احوال که در آن مشخصات شخص از قبیل : نام، نام خانوادگی، نام پدر و مادر، تاریخ و محل تولد نوشته می شود


شناسه (ش س ) (اِ.) جزیی از فعل است که در هر صیغه تغییر می کند و مفهوم شخص و عدد را به فعل می افزاید


شناعت (ش عَ) [ ع . شناعة ] 1 - (مص ل .) زشت شدن . 2 - (اِمص .) زشتی، بدی


شناه (ش هْ) (اِ.) نک شنا


شناور (ش وَ) (ص مر.) 1 - چیزی که روی آب حرکت کند. 2 - چالاک . 3 - بی باک


شناگر (ش گَ) (ص مر.) کسی که در آب شنا کند


شنایع (شَ) [ ع . ] (اِ.) ج . شنیعه  - زشتی ها، بدی ها، کارهای زشت . 2 - خطاها. 3 - فتنه ها، فسادها


شنب (شَ یا شُ) (اِ.) گنبد، قبه


شنبد (شَ بَ) (اِ.) شنبه


شنبذ (شَ بَ) (اِ.) شنبه


شنبلیله (شَ بَ لَ یا لِ) (اِ.) گیاهی است علفی و یکساله از تیرة سبزی آساها. برگ هایش متناوب و مرکب از سه برگچه است . گل هایش منفرد و به رنگ زرد روشن یا بنفش و یا مایل به رنگ سفید است . میوة این گیاه به نام خمیده و به طول 3 تا 10 سانتیمتر است . بویش قوی و طعمش تلخ و معطر است


شنبه (شَ بَ یا ب) (اِ.) روز اول هفته مسلمانان و یهودیان


شنج (شَ) (اِ.) 1 - سرین، کفل . 2 - دماغة کوه


شندرغاز (ش دَ) (اِمر.) (عا.) چندرغاز، پول اندک و ناچیز


شندف (شَ دَ) (اِ.) طبل، نقارة بزرگ


شنعت (شُ عَ) [ ع . شنعة ] (اِمص .) 1 - زشتی، بدی، قبح . 2 - طعنه


شنفتن (ش نُ تَ) [ په . ] (مص م .) 1 - شنیدن . 2 - بوی کردن


شنقصه (شَ قَ ص یا صَ) [ ع . شنقصة ] (مص م .) 1 - استقصای زیاده از حد کردن . 2 - جور و تعدی بی حد بر رعایا


شنل (ش نِ) [ روس . ] (اِ.) پوشاک گشاد و بدون آستین که روی دوش اندازند


شنه (شَ نَ یا نِ) (اِ.) لعنت، نفرین


شنه ( شنه .) (اِ.) 1 - آواز و صدای چیزی (مانند صریر قلم و آواز نفیر و نای و سورنای ). 2 - آواز جانوران (اهلی و وحشی )


شنه ( شنه .) (اِ.) آلتی است که برزیگران برای باد دادن غلة کوفته شده به کار برند تا غله از کاه جدا گردد؛ چارشاخ


شنوا (ش نَ) (ص فا.) شنونده، سمیع


شنوانیدن (شَ نَ دَ) (مص م .) 1 - به گوش رسانیدن . 2 - وادار به شنیدن کردن


شنوایی (شَ یا ش )1 - (حامص .) عمل شنیدن . 2 - (اِ.) یکی از حواس ظاهره و آن شنیدن اصوات است


شنود (شُ) 1 - (اِمص .) عمل شنیدن . 2 - (اِ.) دستگاه رسانه ای مخفی برای جاسوسی و کنترل مخالفان


شنودن (شُ دَ) (مص م .) شنیدن


شنوسه (ش س ) (اِ.) اِشنوسه، عطسه


شنگ (شَ) (ص .) 1 - شوخ و شیرین رفتار. 2 - زیبا، ظریف . 3 - عیار. 4 - دزد. 5 - ابله، بی - فرهنگ


شنگرف (شَ گَ) (اِ.) شنجرف، اکسید سرب که سرخ رنگ است و از آن در نقاشی استفاده م ی کنند


شنگل (شَ گُ) (ص .) نک شنگول 1


شنگله (شَ گُ لَ یا لِ) (اِ.) 1 - خوشه . 2 - ریشة دستار یا جامه


شنگول (شَ) (ص .) 1 - شوخ و ظریف . 2 - زیبا. 3 - عیار. 4 - سرمست، سرخوش


شنگیدن (شَ دَ) (مص ل .) (عا.) 1 - سرو گوش جنبیدن . 2 - میل به عمل خلاف داشتن


شنگینه (شَ نَ یا نِ) (اِ.) 1 - چوب دستی که چارپایان را به وسیلة آن رانند. 2 - چوبی که گازران پارچه و لباس را به هنگام شست وشو با آن کوبند؛ کدین


شنیدن (ش دَ) [ په . ] (مص م .) 1 - گوش دادن . 2 - بوی چیزی را حس کردن . 3 - اطاعت کردن


شنیع (شَ) [ ع . ] (ص .) 1 - زشت . 2 - هولناک


شه (شُ) (اِ.) کلمه ای است که هنگام نفرت و بیزاری بر زبان آورند


شه بندر (شَ. بَ دَ) (اِمر.)1 - رییس بازرگانان . 2 - رییس بندر


شه تار (شَ) (اِمر.) اولین تار سازها


شهاب (شَ) (اِ.) = شاه آب : آب سرخی که در مرتبة اول از گل کاجیره گیرنده


شهاب (شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شعلة آتش . 2 - ستارة روشن


شهادت (شَ دَ) [ ع . شهادة ] (مص ل .) 1 - گواهی دادن . 2 - کشته شدن در راه خدا. 3 - کلمة اشهدان لااله الا الله


شهادتین (شَ دَ تَ) [ ع . ] (اِ.) تثنیة شهادت، دو صیغة «اشهدان لا اله الا الله» و «اشهدان محمداً رسول الله»


شهامت (شَ مَ) [ ع . شهامة ] (اِمص .) دلیری


شهباء (شَ) [ ع . ] (ص .) خال خالی، رنگ سفید که خال های سیاه داشته باشد


شهبانو (شَ) (اِمر.) ملکه، همسر شاه


شهد (شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - عسل . 2 - شیرینی


شهر ( شهر .) [ ع . ] (اِ.) ماه


شهر (شَ) [ په . ] (اِ.) 1 - آبادیی که جمعیت زیاد، خانه ها، مغازه ها و خیابان های بزرگ و وسیع داشته باشد. 2 - کشور. ؛ شهر هرت کنایه از: شهری که در آن نظم و قانون نیست


شهر راندن ( شهر راندن . دَ) (مص ل .) کشورداری


شهر فرنگ (شَ ر فَ رَ) (اِمر.) دستگاه نمایش قدیمی به صورت اتاقکی قابل حمل که تماشاگر با چسباندن چشم خود به دریچة آن فیلم یا تصویری را که به وسیلة ذره بین بزرگ شده بود تماشا می کرد


شهر گشادن (شَ. گُ دَ) (مص م .) فتح کردن، کشور گرفتن


شهرآشوب ( شهرآشوب .) (ص فا.) 1 - دارندة جمال و زیبایی بسیار که در حسن و جمال فتنة شهر باشد. 2 - یکی از آهنگ های موسیقی


شهربانی ( شهربانی .) (حامص . اِمر.) اداره ای که وظیفة آن حفظ امنیت شهر و استقرار نظم و تعقیب بزهکاران است و آن تابع وزارت کشور است، نظمیه


شهربند ( شهربند . بَ) 1 - (اِمر.) دیوار دور شهر. 2 - زندان . 3 - (ص مر.) زندانی . 4 - کسی که در محاصره افتاده باشد


شهرت (شُ رَ) [ ع . شهرة ] 1 - (مص ل .)آشکار شدن . 2 - معروف گردیدن . 3 - (اِمص .) معروفیت


شهرتاش (شَ) [ فا - تر. ] (ص مر.) همشهری


شهردار ( شهردار .) [ په . ] (ص فا.) 1 - نگه دارندة شهر. 2 - رییس شهرداری


شهرداری ( شهرداری .) 1 - (حامص .) عمل و شغل شهردار. 2 - (اِمر.) اداره ای از توابع وزارت کشور که در هر شهر برای پاکیزه نگاه داشتن خیابان ها و کوچه ها و پارک ها و تأمین روشنایی و تقسیم آب و احداث پارک ها و خیابان ها تحت نظر انجمن شهرو شهردار به اجرای وظیفة خود می پردازد، بلدیه


شهرستان (شَ رِ) [ په . ] (اِمر.) 1 - شهر بزرگ با توابع آن . 2 - هر یک از تقسیمات اداری استان که خود به چند بخش تقسیم می شود و زیر نظر فرماندار اداره می شود


شهره (شُ رِ) (ص .) مشهور، نامی، نامدار، معروف


شهروا (شَ) (ص .)1 - پولی که ارزش حقیقی آن کمتر از ارزش رسمی آن بوده . 2 - زر ناخالص


شهرود (شَ) (اِمر.) 1 - سازی بود سیمی شبیه به عود. 2 - نوایی از آهنگ های قدیم


شهروند (شَ وَ) (اِ.) 1 - کسی که در شهر زندگی می کند. 2 - اهل یک شهر یا یک کشور


شهرک (شَ رَ) (اِمصغ .) 1 - شهر کوچک . 2 - مجموعة مسکونی دارای تأسیسات شهری (آب، برق، خیابان، فروشگاه )، که خانه ها، ساکنان یا مساحت کمی دارد و از لحاظ اداری بخشی از یک شهر به شمار می رود


شهریار (شَ) [ په . ] (اِمر.) 1 - فرمانروای شهر. 2 - پادشاه . 3 - از نام های پسران


شهریده (شَ دَ یا د) (ص مف .) 1 - پراکنده . 2 - پهن و پخش گردیده


شهریه (شَ یَّ) [ ازع . ] (اِ.) پولی که بابت خدمتی پرداخت می شود


شهریور (شَ وَ) [ په . ] (اِمر.)1 - ماه ششم از سال شمسی . 2 - نامِ روز چهارم از هر ماه شمسی . 3 - نام فرشته ای در دین زرتشت


شهریورگان ( شهریورگان .) (اِمر.)جشنی که در شهریور روز «چهارمین روز ماه شهریور» در ایران باستان برگزار می گردید


شهسوار (شَ سَ) (اِمر.) سوار دلیر و چالاک


شهلا (شَ) [ ع . ] (ص .) مؤنث اشهل، زنی که چشمش سیاه مایل به کبود و زیبا باشد


شهله (شَ لَ) (اِ.) 1 - چربی گوشت . 2 - گوشت بسیار چرب


شهم (شَ) (ص .) 1 - چالاک . 2 - تیز فهم


شهمات (شَ) نک شاه مات


شهناز (شَ) (اِمر.) یکی از آهنگ های موسیقی ایرانی


شهوانی ( شهوانی . ) (ص نسب .) 1 - آن چه که از روی شهوت باشد. 2 - آرزومند


شهوت (شَ وَ) [ ع . شهوة ] (اِ.)1 - میل، خواهش نفس . 2 - میل شدید و غیرطبیعی به چیزی


شهود (شُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - حاضر شدن . 2 - دیدن


شهود ( شهود . ) [ ع . ] (اِ.) جِ شاهد؛ گواهان


شهور (شُ) [ ع . ] (اِ.) جِ شهر؛ ماه ها


شهوی (شَ هَ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به شهوت


شهپر (شَ پَ) (اِمر.) 1 - بال بزرگ، شهبال . 2 - قسمتی از بال هواپیما که تغییر خط سیر هواپیما توسط آن انجام می شود


شهپر گشادن ( شهپر گشادن . گُ دَ)(مص ل .) بال گشودن


شهی (شَ) (ص .) 1 - منسوب به شاه . 2 - مطلوب، مرغوب


شهید (شَ) [ ع . ] (ص .) کشته شده در راه خدا و دین و وطن . ج . شهدا. ج . شهدا. ؛ شهید کسی بودن سخت شیفتة کسی بودن


شهیر (شَ) [ ع . ] (ص .) معروف، نامدار، نامور


شهیق (شَ) [ ع . ] (مص ل .) نفس کشیدن


شو (شُ یا شَ) (اِ.) شب، لیل


شو (اِ.) شوی، شوهر


شو (شُ) [ انگ . ] (اِ.) نمایش (به ویژه در تلویزیون )


شو (اِ.) آهار که بر روی تار پارچه ای که می بافند، مالند


شوا (ش ) (اِ.) پینة کف دست، آبله


شوا (ش یا شُ) [ ع . شواء ] (اِ.) بریانی


شوارع (شَ رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ شارع . جاده ها، راه ها


شواظ (شُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شعلة آتش که بی دود باشد. 2 - حرارت آتش یا آفتاب . 3 - فریاد و دشنام


شوال (شَ وّ) [ ع . ] (اِ.) ماه دهم از سال قمری


شوال (شَ) (اِ.) شلوار، تنبان


شوالیه (شُ یِ) [ فر. ] (اِ.) نجیب زاده ای که در قرون وسطی از طرف شاه منصب افتخاری گرفته باشد


شوامخ (شَ مِ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ شامخ و شامخه


شوان (شَ) (اِ.) شبان


شواهد (شَ هِ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ شاهد؛ گواه ها


شواهق (شَ هِ) [ ع . ] (اِ.) جِ شاهقه ؛ بلندی ها


شوایب (شَ یِ) [ ع . شوائب ] (اِ.) جِ شایبه


شوب (شَ) [ ع . ] (مص م .) آمیختن


شوبک (بَ) [ معر. ] 1 - (اِمصغ .) چوبی که خمیر را بدان پهن می کنند؛ وردنه، چوبک . 2 - چوب پاسبانان


شوت [ انگ . ] (اِ.) 1 - ضربه، پرتاب، شلیک (فره ). 2 - (عا.) پرت، بی خبر، نادان . ؛ شوت زباله روشی برای دفع زباله در برج های مسکونی


شوخ (اِ) چرک، ریم


شوخ (ص .) 1 - گستاخ، بی حیا. 2 - زنده دل، خوشحال . 3 - دزد. 4 - خوشگل


شوخ دیده (دَ یا د) (ص مر.) بی شرم


شوخ رو (ص مر.) گستاخ


شوخ طبع (طَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) بذله گو


شوخ و شنگ (خُ شَ) (ص مر.) دارای حالت و رفتاری همراه با شادی و شادابی که موجب شادابی بیننده شود


شوخ چشم (چَ یا چِ) (ص مر.) بی شرم


شوخگن (گِ) (ص مر.) شوخگین


شوخگین (ص مر.) چرکین


شوخی (حامص .)1 - گستاخی، بی شرمی . 2 - خوشی، عشرت . 3 - مزاح، هزل . مق . جدی . ؛ شوخی خرکی کنایه از: شوخی دور از ادب و نزاکت . ؛ با کسی شوخی داشتن الف - با او صمیمی بودن . ب - سر به سر او گذاشتن


شودر (شَ یا شُ دَ) [ معر. ] (اِ.) 1 - چادر. 2 - لحاف


شور (شَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) مشورت کرد. 2 - (اِمص .) مشورت


شور 1 - (اِ.) هیجان . 2 - غوغا. 3 - فتنه، آشوب . 4 - مخلوط خیار وگل کلم و کرفس و هویج و سبزی را در آب نمک خیساندن . 5 - (ص .) پرنمک . 6 - بدشگون


شور (اِمص .) ورزیدن، به کار بردن، عمل کردن . 2 - (اِفا.) در ترکیبات به معنی «شورنده » آید: الف - (به کار برنده، ورزنده ): سلاحشور، سلحشور. ب - زیر و زبر کننده، برهم زننده : خاکشور


شور زدن (زَ دَ) (مص ل .) (عا.) مضطرب بودن


شور واشور (اِمص .) از دو دست لباس به نوبت یکی را شستن و یکی را پوشیدن


شورا (شُ) [ ع . شوری ' ] 1 - (اِمص .) مشورت . 2 - (اِ.) هیئتی که برای مشورت کردن جمع می شوند


شوراختر (اَ تَ) (ص مر.) بدطالع، بدبخت


شورانیدن (دَ) (مص م .) 1 - آشوب کردن . 2 - به هیجان آورن، برانگیختن . 3 - دیوانه کردن . 4 - آلوده ساختن


شورانیده (دَ یا د) (اِمف .) 1 - متلاطم . 2 - بر - انگیخته . 3 - دیوانه کرده . 4 - آمیخته . 5 - آلوده


شوربا (اِمر.) آش ساده که با برنج و انواع سبزی پخته شود


شوربخت (بَ) (ص مر.) بدبخت


شوربختی ( شوربختی .) (حامص .) تیره بختی


شوربوم (اِمر.) زمین شوره که در آن چیزی به عمل نیاید، شوره زار


شورت (شُ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - شلوار کوتاه . 2 - تنکه . ؛ شورت اسلیپ شورت کوتاه و چسبان


لغوب (لَ) [ ع . ] (ص .) مرد سست و گول


شورتکس (شُ تِ) [ انگ . ] (اِ.) نام تجاری نوعی شورت سفت و محکم که خانم ها معمولاً هنگام عادت ماهانه می پوشند


شورش (رِ) (اِمص .) 1 - آشوب و غوغا کردن . 2 - هیجان . 3 - آشفتگی


شورش را درآوردن (رَ. دَ. وَ دَ) (مص ل .) (عا.)کار را به افراط کشیدن، از حد اعتدال خارج شدن


شورم (شُ یا شو) (اِمر.) کوه، جبل


شورنده (رَ د) (ص فا.) 1 - شست وشو دهنده . 2 - تعمید دهنده


شوره (رِ) (اِ.) 1 - جسمی است سفید رنگ و شکننده و قابل حل در آب که ترکیبی است از پتاسیم و نیتروژن و اکسیژن . در صنایع شیشه سازی و باروت سازی از آن استفاده می کنند. 2 - پوسته های سفید رنگ و ریزی در موی سر


شوره (رِ) (اِ.) خجالت، خجلت


شورو (ش رُ) (اِ.) پوست بزغاله، چرم بزغاله


شورومور (اِمر.) 1 - حقیر، ضعیف . 2 - شور و غوغا، آشوب


شورچشم (چَ یا چِ) (ص مر.) کسی که از نگاه و نظرش به کسی یا چیزی زیان برسد


شوریدن (دَ) (مص ل .) 1 - آشفته شدن . 2 - به هیجان آمدن . 3 - شورش کردن


شوریدن (رِ دَ) (مص م .) شستن


شوریده (دَ یا د) (ص مف .)1 - آشفته . 2 - عاشق . 3 - دیوانه


شوریدگی (دَ یا د) (حامص .) 1 - آشفتگی . 2 - دیوانگی


شوسه (شُ سِّ) [ فر. ] (اِ.) جاد ه ای که عملیات زیرسازی آن انجام شده باشد و به جای آسفالت روی آن شن ریخته باشند، جادة ساخته و پرداخته


شوشه (ش ) (اِ.) 1 - طلا یا نقره که آن را گدازند و در ناوچه ریزند. 2 - هرچیز شبیه شمش . 3 - هر چیز طولانی وکوتاه . 4 - آبی که در زمستان بر سر ناودان یخ بندد و آویزان شود. 5 - ریزة هر چیز


شوشکه (کِ) (اِ.) شمشیر راست


شوغ (اِ.) پینه و آبله ای که در کف دست به علت کار زیاد و در کف پا به علت زیاد راه رفتن به وجود می آید


شوغ (اِ.) نک شوخ


شوغا (شَ) (اِمر.) جای خوابیدن گاو و گوسفند در شب


شوفاژ [ فر. ] (اِ.) 1 - گرمایش . 2 - هر یک از رادیاتورهای سیستم حرارت مرکزی


شوفر (فُ یا فِ) [ فر. ] (اِ.) رانندة اتومبیل


شوق (شَ) [ ع . ] (اِمص .) میل، رغبت


شولا (شُ یا شَ) (اِ.) خرقه، جامة گشاد و بلندی که روی لباس های دیگر می پوشند


شولان (شَ) (اِ.) کمند


شوله ( شوله .) (اِ.) یک توپ پارچه که درویشان به جای پتو به کار برند


شوله (شَ یا شُ لَ) (اِ.) جای آشغال و خاکروبه در کوچه


شولک (لَ) [ سنس . ] (اِ.) اسب، اسب تندرو


شولیدن (دَ) (مص ل .) 1 - پریشان گردیدن . 2 - درمانده شدن


شولیده (د) (ص مف .) 1 - شوریده، پریشان . 2 - درمانده، حیران


شوم (اِ.) نامبارک


شوم اختر (اَ تَ) (ص مر.) بدبخت


شومال (ص فا.) 1 - کسی که پارچه را آهار دهد. 2 - ابزاری که بدان پارچه را جلا دهند


شومن (شُ مَ) [ انگ . ] (اِمر.) مردی که عهده دار اجرای برنامه ای (نمایش های تلویزیونی ) است


شومی (اِ.) یک بغل غله که چاهخو و دشتبان هنگام برداشت و پیش از کوبیدن غله بردارند و آن عبارت از 5 - - 6 من تبریز غله است


شومیز (اِ.) زمین شیار کرده و آماده برای زراعت


شومیزیدن (دَ) (مص م .) 1 - شیار کردن . 2 - زراعت کردن


شومینه (شُ نِ) [ فر. ] (اِ.) نوعی بخاری که در داخل دیوار نصب می شود، هیمه سوز (فره )


شونیز (اِ.) سیاه دانه


شوهر (هَ) [ اوس . ] (اِ.) مردی که با زنی ازدواج کند، مرد زن دار، شوی، زوج


شووینیسم (شُ وِ) [ فر . ] (اِمص .) قوم پرستی افراطی . این عنوان از نام نیکولا شوون یکی از سربازان بسیار وفادار ناپلئون گرفته شده است


شوک (شُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - ضربه، تکان شدید. 2 - حالتی ناگهانی که به شخص عارض شود و قوای او رو به ضعف گذارد


شوک (شَ) [ ع . ] (اِ.) خار


شوکا (اِ.) کوچک ترین گوزن ایران از راستة جفت سمان دارای کفل سفید و دم کوتاه


شوکت (شَ کَ) [ ع . شوکة ] (اِمص .) بزرگواری، جاه و جلال


شوکران (شُ کَ) (اِ.) گیاهی است که مسمومیت حاصل از عصارة گیاه مزبور عوارض شدیدی را در انسان تولید می کند


شوکه (شُ کِّ) [ فر. ] (ص .) دچار شوک شده


شوی [ په . ] (اِ.) شوهر


شوی (اِ.) گوشت کباب کرده، گوشت بریان


شوی (شَ) (اِ.) پیراهن


شوی دیده (د) (ص مر.) زنِ بیوه


شوید (ش ) (اِ.) = شبت . شود. شویت . شبث : گیاهی است از تیرة چتریان و یکساله، ساقه - هایش راست و سبز رنگ و دارای برگ های ریز بریده وگل های چتری زردرنگ و تخم - های ریز. از جمله سبزی های خوردنی است


شپ پوش (شَ) (اِمر.) = شب پوش : 1 - کلاه و طاقیه . 2 - بالاپوش . 3 - لحاف


شپش (ش پِ) [ په . ] (اِ.) = اشپش : حشره ای از راستة نیم بالان که به علت زندگی انگلی فاقد بال شده و حامل میکروب برخی از امراض از قبایل تب زرد و تیفوس و غیره می باشد. دو نوع شپش دیده شده که تخم آن ها را رشک گویند. ؛ شپش توی جیب کسی سه قاب زدن در نهایت فقر و عسرت به سر بردن


شپلاقی کردن (شَ پَ. کَ دَ) (مص م .) (عا.) بسیار کتک زدن


شپلق (شَ پَ لَ) (اِ.) شاپلاق، سیلی، سیلی صدادار


شپلیدن (ش پِ دَ) (مص ل .) 1 - سوت زدن . 2 - شیفته شدن


شپوختن (ش تَ) (مص م .)پاشیدن، افشاندن


شپیختن (ش تَ) نک شپوختن


شپیل (ش ) (اِ.) سوت، سوتی که با دهان زنند


شپیلنده (شَ لَ دَ یا د) (ص فا.) فشرنده


شپیلیدن (شَ دَ) (مص م .) فشردن


شک (شَ کّ) [ ع . ] (اِ.) گمان، دودلی


شکا (شُ) (اِ.) بزکوهی


شکار (ش ) [ په . ] (اِ.) 1 - صید، حیوانی که شکار شود. 2 - (عا.) ناراحت، رنجیده


شکارچی ( شکارچی .) [ فا - تر. ] (ص نسب .) صیاد، شکارگر


شکارگاه ( شکارگاه .) (اِمر.) محل شکار، جای صید کردن، نخجیرگاه


شکاری ( شکاری .) (ص نسب .) 1 - هر چیز منسوب و مربوط به شکار. 2 - قالبی که نقش آن منظرة شکارگاه باشد. 3 - (ص .) شکار کننده


شکاف (ش ) (اِ.) 1 - چاک، رخنه . 2 - گنجه


شکافتن (ش تَ) [ په . ] 1 - (مص م .) چاک دادن، پاره کردن . 2 - شکستن . 3 - (مص ل .) پاره شدن، شق شدن


شکافته (ش تَ تِ) (ص مف .)1 - چاک خورده، پاره شده . 2 - شکسته


شکافه (ش فَ یا فِ) (اِ.) مضراب، زخمه


شکال (ش ) [ ع . ] (اِ.) پای بند ستور


شکاویدن (ش دَ) (مص م .) 1 - شکافتن . 2 - نقب زدن


شکاک (شَ کّ) [ ع . ] (ص .) بسیار شک کننده


شکایت (ش یَ) [ ع . شکایة ] 1 - (مص ل .) گله کردن از کسی نزد دیگری . 2 - (اِمص .) داد - خواهی


شکر (ش کَ) [ په . ] (اِ.) 1 - عصارة شیرینی که از چغندر قند یا نیشکر گیرند. 2 - کنایه از: سخن شیرین . 3 - در ترکیب با برخی واژه ها معنای خوش و دلنشین می دهد. مانند: شکر - خواب، شکرخند، شکرلب


شکر ( شکر .) پسوندی که معنای شکار کننده و نابود کننده می دهد، مانند: دشمن شکر


شکر (شُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) سپاسگزاری کردن . 2 - (اِمص .) سپاسگزاری . 3 - (اِ.) سپاس


شکراب (ش کَ) (اِمر.) 1 - شربت ساخته شده از آب و شکر. 2 - کنایه از: به هم خوردن دوستی میان دو کس


شکران (شُ) [ ع . ] (مص ل .) سپاسگزاری کردن، شکر گفتن ؛ مق . کفران


شکرانه (شُ نِ) [ ع - فا. ] (اِ.) حق شکر، سپاسداری


شکربار (ش کَ) (ص فا.) 1 - شکرریزنده . 2 - بسیار شیرین


شکربوزه ( شکربوزه . زَ یا ز) [ سنس - فا. ] (اِمر.) = شکربیزه : قسمی شیرینی و آن چنین بود که در درون قطعاتی کوچک از خمیر آرد گندم، شکر و مغز بادام و پستة نیم کوفته انباشته و می پختند


شکرخند ( شکرخند . خَ) 1 - (اِمر.) تبسم . 2 - (ص فا.) معشوقی که دارای تبسم شیرین است


شکرخواب ( شکرخواب . خا) (اِمر.) خواب شیرین


شکردن (ش کَ دَ) (مص م .) 1 - شکار کردن . 2 - شکستن


شکررنگ (ش کَ. رَ) 1 - (ص مر.) ناخوش . 2 - خجل . 3 - (اِ.) نوعی رنگ سرخ


شکرریز ( شکرریز .) [ سنس - فا. ] (ص فا. اِ.) 1 - شکرریزنده، شکرافشان . 2 - قناد، حلوایی . 3 - (کن .) سخن نغز. 4 - (کن .) آواز دلکش . 5 - نثاری که در عروسی بر سر داماد و عروس کنند. 6 - گریة شادی


شکرزخمه ( شکرزخمه . زَ مِ) [ سنس - فا. ] (اِمر.) (کن .) رسیدن تیر به نشانه


شکرشکن ( شکرشکن . ش کَ) (ص فا.) کنایه از: شیرین سخن


شکرفنده (ش کَ فَ دَ یا د) (ص فا.) 1 - لغزنده . 2 - اسبی که زیاد سکندری می خورد


شکرفیدن (ش کُ دَ) [ په . ] (مص ل .) لغزیدن، سکندری خوردن


شکرلب (شَ یا ش کَ لَ) (ص مر.) 1 - کسی که یکی از دو لبش چاک داشته باشد. 2 - کنایه از: شیرین گفتار، معشوق . 3 - گونه ای نان شیرینی


شکرنده (ش کَ رَ دَ یا د) (ص فا.)1 - شکار - کننده . 2 - درهم شکننده


شکره (ش کَ رَ یا رِ) [ په . ] (ص .) شکار - کننده


شکره دار (ش کَ رَ) (ص فا.) 1 - نگهبان و مربی مرغان شکاری . 2 - صیاد


شکرپاره ( شکرپاره . رِ) [ سنس - فا. ] (اِمر.) 1 - قطعه ای از شکر. 2 - آن چه مانند شکر شیرین باشد. 3 - زردآلوی شیرین . 4 - قسمی شیرینی، طرز تهیة آن چنین است که مثلاً پنج سیر روغن را داغ کرده و به قدری آرد بریزند که مثل تر حلوا شود، آن وقت آن را کنار گذارند تا سرد گردد، سپس در میان سینی ریزند و خوب بمالند تا سفید شود و به عدد ده - دوازده سیر شکر را قوام آورند، سپس آن را تکان دهند تا سفت و سرد شود. آن گاه آن ها را مخلوط کنند و ته سینی را دارچین پاشیده و پهن کنند و یک دو سیر هم قند کوبیده روی آن پاشند


شکوه (شُ هْ)(اِ.)1 - شوکت . 2 - مهابت، هیبت


شکرپنیر ( شکرپنیر . پَ) (اِمر.) گونه ای نقل به شکل آب نبات های درشت و تقریباً چهار - گوش و مکعب شکل که با مواد معطر از قبیل زنجبیل و وانیل خوشبو و مطبوع شده و در شب های عزاداری به صورت نذر و خیرات پخش می کنند


شکرک (ش کَ رَ) (اِمصغ .) لایة نازک شکر بر روی بعضی از تنقلات شیرین


شکرگزار (شُ. گُ) [ ع - فا. ] (ص فا.) سپاس گزار


شکرین (شَ کَ) (ص نسب .) 1 - منسوب به شکر، شکری . 2 - شیرین


شکست (ش کَ) 1 - (مص مر.) شکسته شدن، مغلوبیت . 2 - (اِمص .) زیان، خسارت


شکستن (ش کَ تَ) [ په . ] 1 - (مص م .) خرد کردن . 2 - مغلوب ساختن . 3 - تا کردن . 4 - شکار کردن . 5 - (مص ل .) خرد شدن . 6 - مغلوب شدن . 7 - تعظیم کردن، دو تا شدن . 8 - تکیده شدن


شکسته (ش کَ تِ) 1 - (ص مف .) خرد شده . 2 - مغلوب شده . 3 - آسیب دیده، خراب شده . 4 - پیر شده . 5 - (اِ.) سست، بی بنیه . 6 - نوعی خط که در آن بیشتر حروف متصل نوشته می شود


شکسته بند ( شکسته بند . بَ) (ص فا.) کسی که استخوان های شکسته یا از جا در رفته را جا می گذارد


شکسته شدن ( شکسته شدن . شُ دَ) (مص ل .) 1 - خرد شدن . 2 - پریشان شدن . 3 - پیر و تکیده شدن


شکسته مزاج ( شکسته مزاج . مِ) [ فا - ع . ] (ص مر.)نا - خوش


شکسته ناخن ( شکسته ناخن . خُ) (ص مر.) کنایه از: بی - استعداد


شکسته نفسی ( شکسته نفسی . نَ) [ فا - ع . ] (حامص .) فروتنی، تواضع


شکفانیدن (ش کُ دَ) (مص م .) رویانیدن


شکفت (ش کَ) (اِ.) غار


شکفتن (ش کُ تَ) [ په . ] (مص ل .) 1 - باز شدن غنچة گل و مانند آن . 2 - خندان شدن


شکفته (ش کُ تِ) (مف .)1 - وا شده . 2 - خندان


شکفه (ش کُ فَ یا فِ) (اِ.) شکوفه


شکفیدن (ش کُ دَ) (مص ل .) 1 - باز شدن غنچه . 2 - خندان شدن


شکل (شَ) [ ع . ] (مص ل .) پوشیده شدن امری


شکل (شَ یا ش ) [ ع . ] (اِ.) 1 - صورت، چهره . 2 - پیکر. 3 - نظیر، مانند. 4 - حالت، وضع، کیفیت . 5 - ترکیب و ساختار بیرونی چیزی


شکلات (شُ کُ) [ فر. ] (اِ.) خمیر نسبتاً سفت شدة شکر و کاکائو و وانیل


شکلاتی ( شکلاتی .) [ فر - فا. ] (ص نسب .) 1 - تهیه شده با شکلات . 2 - به رنگ قهوه ای روشن مانند رنگ شکلات


شکله (ش لَ یا لِ) (اِ.) یک برش یا قاچ از هندوانه و مانند آن


شکلک (ش لَ) [ ع - فا. ] (عا.) ادا و اطوار با لب و لوچه و چشم و ابرو. ؛ شکلک درآوردن ادا و اطوار درآوردن برای خنداندن و یا مسخره کردن


شکم (شَ یا ش کَ) [ په . ] (اِ.) 1 - بخشی از بدن که بین قفسة سینه و لگن خاصره قرار دارد و شامل قسمت اعظم دستگاه گوارش و قسمت هایی از دستگاه ادرار است . 2 - باطن، درون . 3 - (عا.) آبستنی . 4 - واحدی برای شمارش تعداد زایمان . 5 - انحناء، قوس . ؛ شکم از عزا درآوردن کنایه از: خوراک خوشمزه و فراوان خوردن . ؛ شکم را صابون زدن کنایه از: خود را برای خوردن چیزی آماده کردن


شکم بنده ( شکم بنده . بَ د) (ص مر.) 1 - پرخور، شکم پرست . 2 - (کن .) نوکری که به نان فقط چاکری کند


شکم روش ( شکم روش . رَ وِ) (اِمر.) دفع مواد دفعی از روده به صورت مایع و مخلوط با ترشحات نسج پوششی روده به دفعات زیاد در شبانه - روز


شکم پایان (ش کَ) (اِمر.) جانورانی که روی ماهیچه های شکم خود می خزندو راه می روند


شکمبه (ش کَ بَ یا ب) (اِ.) معدة جانوران علفخوار


شکمو (ش کَ) (ص مر.) (عا.) پرخور


شکمی (ش کَ) (ص .) (عا.) بی حساب و کتاب، بی اساس


شکن (ش کَ) (اِ.) 1 - تای و چین و چروک . 2 - پیچ و خم زلف . 3 - شکست در جنگ


شکن در شکن (ش کَ. دَ. ش کَ) (ص مر.) پیچ در پیچ


شکنج (ش کَ) (اِ.)1 - چین و چروک . 2 - پیچ و خم


شکنج ( شکنج .) (اِ.) نوعی مار سرخ


شکنجه (ش کَ جَ یا جِ) [ په . ] 1 - (اِمص .) آزردن، اذیت کردن . 2 - (اِ.) رنج، آزار


شکنه (ش کَ نَ یا نِ) (اِ.) عشوه


شکه (شُ کُ هْ) (اِ.) نک شکوه


شکهان (ش کُ) (ص فا.)1 - ترسان . 2 - نگران


شکهیدن (ش کُ دَ) (مص ل .) 1 - واهمه داشتن . 2 - مضطرب بودن


شکوب (شُ) (اِ.) دستار


شکوخنده (شُ خَ دَ یا د) (ص فا.) ترسنده


شکوخیدن (ش دَ) (مص ل .) 1 - لغزیدن، سکندری خوردن . 2 - ترسیدن


شکوخیده (شُ دَ یا د) (ص مف ) 1 - سکندری خورده، لغزیده . 2 - ترسیده


شکور (شَ کُ) [ ع . ] (ص .) بسیار شُکر کننده


شکوفا (شُ) (ص فا.) شکفنده، شکوفه - دهنده


شکوفنده (ش فَ د) (ص فا.) 1 - شکوفه - دهنده . 2 - شکافنده


شکوفه (ش فِ)(اِ.)اشکوفه، غنچه، گل درخت میوه دار


شکوفه کردن ( شکوفه کردن . کَ دَ) (مص ل .) 1 - شکوفه برآوردن درخت . 2 - استفراغ کردن


شکوه (ش هْ) (اِ.) ترس


شکوه (شَ یا ش وِ) [ ع - شکوة ] (اِمص .) 1 - شکایت . 2 - ناله


شکوهیدن (شُ دَ) (مص ل .) محترم شدن


شکوهیدن (ش دَ) (مص ل .) ترسیدن


شکوی (شَ) [ ع . ] (اِمص .) شکایت


شکیات (شَ کّ) [ ع . ] (ص نسب . اِ.) ج . شکیه . شک کردن های نمازگزار در عدد رکعت ها یا در اجرای جزئی از اجزای نماز و آن را احکامی مخصوص است


شکیب (شَ) (اِ.) صبر، آرام


شکیبا (شَ) (ص فا.) بردبار


شکیبیدن (شَ دَ) (مص ل .) صبر کردن


شکیر (شَ) [ ع . ] (ص .) 1 - ستور شیرده که علف اندک خورد و شیر بسیار دهد؛ شکور. 2 - سپاسگزار، شاکر


شکیش (شَ) (اِ.) جوالی که از بوریا سازند


شکیفتن (شَ تَ) (مص ل .) نک شکیبیدن


شکیل (شَ) [ ع . ] (ص .) در فارسی : خوش - ریخت


شکیل (ش ) [ ممال شکال ] (اِ.) 1 - ریسمانی که بر پای اسب و ستر بدخو بندند؛ چدار. 2 - زنجیری که بدان کارد و خنجر را به کمربند متصل کنند. 3 - سیخ آهنین یا چوبین که بدان اجزای در را به هم متصل سازند. 4 - (کن .) فریب، حیله، نیرنگ


شگا (شَ) (اِ.) = شگا. شغا: تیردان


شگال (شَ) (اِ.) نک شغال


شگالیو (شُ) (اِ.) = سکالیو. سکارو. سکالو: آن چه که بر روی اخگر آتش پزند از نان و گوشت و جز آن


شگرد (ش گِ) (اِ.) روش، راه، طریقه، طرز


شگرف (ش گَ) (ص .)1 - نیکو، زیبا. 2 - بی - نظیر در خوبی و زیبایی . 3 - عجیب، طُرفه


شگفت (ش گِ) [ په . ] 1 - (اِ.) تعجب، حیرت . 2 - معجزه . 3 - (ص .) عجیب


شگفتن (ش گِ تَ) (مص .) شکیبیدن


شگفتن ( شگفتن .) (مص ل .) تعجب کردن


شگفتی (ش گِ) (حامص .) تعجب، حیرت


شگفتیدن (ش گِ دَ) (مص ل .) تعجب کردن


شگون (شُ) (اِ.) (عا.) فال نیک، خوش یُمن


شی ء (شَ یا ش ) [ ع . ] (اِ.) 1 - آن چه که بتوان از آن اعلام و اخبار کرد، چیز. ج . اشیاء. 2 - مجهول (ریاضی )


شیاد (شَ یّ) [ ع . ] (ص .) 1 - کسی که دیوار را گچ یا کاهگل اندود می کند. 2 - حیله گر. 3 - ریاکار، مزور. 4 - کلاهبردار


شیار (اِ.) خراش یا شکاف باریک روی چیزی


شیاطین (شَ) [ ع . ] (اِ.) جِ. شیطان ؛ اهریمنان


شیاع [ ع . ] (مص ل .)1 - مشایعت کردن، پیروی کردن . 2 - شایع شدن


شیاف [ ع . ] (اِ.) 1 - داروی چشم . 2 - داروی جامد و مخروطی شکلی که از طریق مقعد استعمال شود


شیان (اِ.) جزاء، پاداش


شیانی (اِ.) نوعی مسکوک زر و سیم که در قدیم در خراسان رایج بود


شیب (شَ یا ش ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) سفید شدن موی . 2 - (اِمص .) پیری


شیب (اِ.) پایین، سرازیری


شیب (اِ.)1 - آمیختگی، امتزاج . 2 - تکان، لرزش . 3 - سرگشته، آشفته


شیب (ش یْ) (اِ.) رشتة تازیانه


شیب و تیب (ص مر.) 1 - سرگشته . 2 - آشفته


شیبا (شَ یا ش ) 1 - (ص .) آشفته . 2 - شیفته، دیوانه . 3 - (اِ.) افعی


شیبان (ص فا.) 1 - پریشان . 2 - درهم، آشفته . 3 - لرزان


شیبانیدن (دَ) (مص م .) 1 - مخلوط کردن . 2 - فریفته ساختن . 3 - لرزانیدن


شیبنده (بَ د) (ص فا.) 1 - آمیخته شونده . 2 - لرزنده


شیبیدن (دَ) (مص ل .) 1 - درهم شدن، مخلوط شدن . 2 - شیفته شدن . 3 - لرزیدن . 4 - آشفته گشتن


شیت (یَ) [ ع . شیة ] (اِ.) 1 - هر رنگ مخالف رنگ عمدة یک شی ء. 2 - علامت، نشان ؛ ج . شیات


شیخ (شَ یا ش ) [ ع . ] (ص .) 1 - مرد پیر. 2 - مرد بزرگوار. 3 - مرشد، عالم . 4 - رییس طایفه . ج . شیوخ


شیخ الشیوخ (ش خُ شُُ) [ ع . ] (اِ.) بزرگ و رئیس شیوخ


شیخوخیت (ش یَُ) [ ع . شیخوخیة ] 1 - (مص جع .) پیر شدن . 2 - (اِمص .) پیر ی . 3 - مرشد بودن


شید (شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - اندودن دیوار با گچ یا آهک . 2 - در فارسی به معنای مکر و حیله


شید (ش ) (ص .) 1 - درخشنده، درخشان . 2 - نور، روشنایی . 3 - آفتاب


شید آوردن (شَ. وَ یا وُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) حیله کردن


شیدا (شَ) (ص .) 1 - شیفته . 2 - دیوانه . 3 - آشفته از عشق


شیدایی (شَ) (حامص .) 1 - شیفتگی . 2 - دیوانگی . 3 - عاشقی


شیذر (ش ذَ) (اِ.) = شیذیر: خدای تعالی


شیر [ په . ] (اِ.) مایعی سفید رنگ و مغذی با طعم شیرین که از پستان های پستانداران ماده پس از زایمان ترشح می شود. ؛ شیر پاک خورده کنایه از: اصیل و با اصل و نسب، با حسن نیت و خوش عمل . ؛ از شیر مرغ تا جان آدمیزاد کنایه از: چیزی که یافتنش در حکم محال باشد


شیشه بر ( شیشه بر . بُ) 1 - (ص فا.) آن که کارش بریدن شیشه و نصب آن در پنجره یا در است . 2 - (اِ.) ابزار بریدن شیشه


شیشه گر ( شیشه گر . گَ) (ص شغل .) کسی که آلات و ادواتی از شیشه درست کند


شیشک (شَ) (اِ.) گوسفند شش ماهه یا یک ساله


شیر [ په . ] (اِ.) 1 - پستانداری است وحشی و گوشت خوار از راستة گربه سانان که بسیار نیرومند و چابک است . نر آن یال دارد. 2 - (عا.) موفق، پیروز. ؛ شیر بچه کنایه از آن که با وجود جوانی بسیار شجاع و دلیر است . ؛ شیر کردن کسی برانگیختن آن کس، تشجیع و تحریک کردن وی . ؛ شیر و خط انداختن قرعه کشیدن یا فال زدن یا قمار کردن . (در سکه های رایج پیش از انقلاب اسلامی بر یک روی نقش شیر و خورشید و بر رویة دیگر ارزش سکه به خط عادی حک شده بود)


شیر (اِ.) ابزاری فلزی که به لوله های گاز یا آب برای باز یا بستن آن وصل می کنند. ؛ شیر فلکه شیر قطع و وصل یا تنظیم جریان سیال با دستة دایره ای شکل


شیر تو شیر (ق مر.) (عا.) هرج و مرج، بلبشو


شیر شدن (شُ دَ) (مص ل .) (عا.) دلیر شدن


شیرابه (ب یا بَ) (اِ.) 1 - مایعی که در ساقة بعضی از گیاهان وجود دارد و گاهی بیرون می تراود. 2 - شیرة خشخاش


شیرازه (زَ) (اِ.) ته بندی کتاب، عطف


شیراوژن (اَ یا اُ ژَ) (ص فا.) شیرافگن


شیربا (اِمر.) شیربرنج


شیربرنج (ب رِ) (اِمر.) 1 - شیربا، خوراکی که با شیر و برنج درست کنند. 2 - کنایه از: کسی که رنگ پوستش زیاد سفید باشد


شیربها (بَ) (اِمر.) پول یا چیز دیگر که داماد در وقت ازدواج به پدر و مادر عروس دهد


شیرجه (جِ) (اِمر.) پرش از جایی مرتفع در آب


شیرخشت (خِ) (اِمر.) شیره و صمغی است که از گیاهی در کوه های البرز و خراسان می روید تراوش می کند، طعمش شیرین و دارای قند و نشاسته و سقز است، در طب به عنوان ملین و مسهل به کار می رود


شیرخوارگاه (خا) (اِمر.) مؤسسه ای که در آن از کودکان شیرخوار و بی سرپرست مراقبت می کنند


شیردان (اِمر.) شکنبة بره و بزغاله و گوسفند


شیردل (د) (اِمر.) شجاع، دلیر، دلاور


شیرزده (زَ دَ یا د) (ص مر. اِمر.) کودکی که به هنگام شیرخوارگی کم شیر خورده لاغر و نزار شده باشد. ج . شیرزدگان


شیرزن (زَ) (ص مر.) زن دلیر و بی باک


شیرزنه (زَ نِ) (اِمر.) 1 - چوبی که با آن شیر یا دوغ را به هم می زنند تا مسکه از دوغ جدا شود. 2 - خمرة کره گیری


شیرفهم کردن (فَ. کَ دَ) (مص م .)(عا.)فهماندن مطلب به شخص کُند ذهن


شیرلان [ شیر + لان، پس . مک . ] (اِمر.) جایی که در آن شیر فراوان باشد؛ شیرناک


شیرمال (ص مف . اِ.) نانی که از آرد گندم و شیر و روغن درست کنند


شیرمرد (مَ) (ص مر.) مرد شجاع و بی باک


شیرمست (مَ) (ص مر.) برّة گوسفند یا بز که شیر بسیار خورده و فربه گشته باشد


شیره (رِ)(اِ.)1 - عصاره، افشره . 2 - مادة مخدری که از جوشاندن و صاف کردن سوخته های تریاک به دست می آورند


شیره به شیره کردن (رَ یا رِ. ب. شیره به شیره کردن . کَ دَ) (مص ل .) (عا.) پیاپی زاییدن


شیروانی (ص نسب .) 1 - پوششی که با چوب، حلب و آهن روی سقف بعضی از خانه ها سازند. 2 - نوعی خیمة چهارگوش


شیروخورشید (رُ خُ) (اِمر.) نقش شیری ایستاده و شمشیر در دست که خورشیدی از پشتش می دمد و تا پیش از انقلاب اسلامی نشان رسمی دولت ایران بود


شیرچی [ فا - تر ] (اِمر.)1 - صاحب شیره خانه . 2 - صاحب میخانه


شیرک (رَ) (اِ.) 1 - شیره، عصاره . 2 - شیرة تریاک . 3 - شراب


شیرک خانه ( شیرک خانه . نِ) (اِمر.) 1 - شیره کشی . 2 - میخانه


شیرک شدن (رَ. شُ دَ) (مص ل .) (عا.) گستاخ شدن


شیرین (ص نسب .) 1 - هر چیزی که طعم قند و شکر داشته باشد. 2 - هر چیز مطبوع و لطیف و دلپذیر. 3 - (عا.) تمام، کامل . 4 - رونق، رواج . 5 - (اِ.) از نام های زنان


شیرین بیان (بَ) (اِمر.) گیاهی است علفی و پایا از تیرة سبزی آساها. رنگ گل هایش مایل به آبی . ریشه و ساقة آن مصرف دارویی دارد


شیرین دهن (دَ هَ) (ص مر.) خوش سخن


شیرین عقل (عَ) (ص مر.) (کن .) کم عقل، ناقص عقل


شیرین کاشتن (تَ) (مص ل .) (عا.) کاری را به بهترین وجه انجام دادن


شیرینی (ص نسب . اِمر.) 1 - هرچیز که مزة قند و شکر و نبات دهد. مق تلخی و ترشی . 2 - خوردنی هایی که با شکر و روغن و آرد یا مواد دیگر به اقسام مختلف بسازند


شیرینی خوردن (خُ دَ) (اِمر.) (عا.) زنی را برای مردی نامزد کردن


شیرینی فروشی (اِمر.) مغازة قنادی، دکان فروش شیرینی


شیز (اِ.) 1 - آبنوس . 2 - کمان


شیزوفرنی (زُ فِ) [ فر. ] (اِ.) نک اسکیزوفرنی


شیشلیک (اِ.)کباب معمولاً از گوشت گوسفند یا گاو به صورت قطعه های نازک ساطوری


شیشه (ش ) (اِ.) جسمی است شفاف وشکننده و بی شکل که از ذوب کردن سیلیکات به دست می آید


شیشه باز ( شیشه باز . ) (ص فا.) = شیشه بازنده : 1 - (کن .) محیل، حیله گر، دغاباز. 2 - آن که با گوی و ساغر شعبده بازی کند. 3 - آفتاب


شیشک ( شیشک .) (اِ.) = شیشاک : رباب چهار تار


شیشکی (شَ) (اِ.) (عا.) صدایی است که برای مسخره کردن کسی از دهن برآورند


شیطان (شَ یا ش ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دیو، اهریمن . 2 - نافرمان . 3 - شرور. ؛ شیطان را درس دادن بسیار حیله گر بودن


شیطانی ( شیطانی . ) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - شیطنت . 2 - سرکشی . 3 - شرارت


شیطنت (شَ یا ش طَ نَ) [ ع . شیطنة ] 1 - شیطانی . 2 - بازی و جنب و جوش که موجب آزار دیگران شود


شیفت [ انگ . ] (اِ.) نوبت های زمانی معین برای کار در طول شبانه روز، نوبت . (فره )


شیفتن (تَ) [ په . ] (مص ل .) 1 - دلباخته شدن، عاشق شدن .2 - آشفته شدن . 3 - حیران شدن


شیفته (تَ یا تِ)(ص مف .) 1 - عاشق . 2 - آشفته . 3 - حیران


شیفتگی (تَ یا تِ) (حامص .) 1 - دلباختگی، عاشقی . 2 - آشفتگی


شیفر [ فر. ] (اِ.) 1 - عدد، رقم . 2 - نمره


شیل (اِ.) سدی که در عرض رودخانه برای صید ماهی با چوب سازند؛ ج . (به عربی ) شیلات


شیلات (اِ.) شرکتی که به صید و پرورش و فروش ماهی و فرآورده های مربوط به آن می پردازد


شیلان [ مغ . ] (اِ.) 1 - موقع صرف ناهار و صلای طعام . 2 - سفرة امرا و بزرگان . 3 - طعام


شیلنگ (لَ) [ آلما. ] (اِ.) لوله ای از جنس لاستیک که از آن برای انتقال آب، بنزین، هوا و... استفاده می کنند


شیله و پیله (لَ یا لِ هُ. لَ یا لِ) (اِمر.) (عا.) مکر، نیرنگ


شیم (اِ.) سیم ؛ نوعی ماهی سفید که پشتش خال های سیاه دارد


شیمه (ش مَ) [ ع . شیمة ] (اِ.) خلق، خوی، عادت


شیمی [ فر. ] (اِ.) علمی است که موضوع آن خواص ماده، ترکیب، تجزیه و تأثیر آنهاست


شیمیست [ فر. ] (اِ.) شیمی دان


شین (اِ.)نام شانزدهمین حرف الفبای فارسی، ش


شین (شَ) [ ع . ] (اِ.) زشتی، عیب


شیهه (شَ هِ) (اِ.) آواز اسب


شیهه زدن ( شیهه زدن . زَ دَ) (مص ل .) فریاد زدن اسب


شیهه کشیدن ( شیهه کشیدن . کَ یا کِ دَ) (مص ل .) نک شیهه زدن


شیو (ش ) (اِ.) نک شیب


شیوا [ په . ] (ص .) فصیح، بلیغ


شیوانیدن (دَ) (مص م .) نک شیبانیدن


شیوخ (شُ) [ ع . ] (اِ.) جِ شیخ


شیوع (شُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - فاش شدن . 2 - رایج شدن


شیون (وَ) [ په . ] (اِ.) ناله و زاری


شیون و شین (وَ نُ) (ص مر.) ناله و زاری و ندبه با صدای بسیار بلند


شیونده (وَ دَ یا د) (ص فا.) 1 - برهم زننده، آمیزنده . 2 - لرزنده


شیوه (وِ) (اِ.) 1 - طرز، راه و روش . 2 - خوی، عادی . 3 - ناز، کرشمه . 4 - مکر


شیوه گر ( شیوه گر . گَ) (حامص .)1 - حیله گر. 2 - اهل ناز و کرشمه


شیپسی [ روس . ] (اِ.) انبرکی که حروف چین سربی هنگام غلط گیری با آن حروف غلط را از صفحة چیده بیرون می کشد


شیپور (شَ) (اِ.) = شبور: از سازهای بادی، دارای دهانه ای گشاد


شیک [ فر. ] (ص .)1 - زیبا، قشنگ . 2 - ظریف . ؛ شیک و پیک بسیار مرتب و آراسته


ص (حر.) هفدهمین حرف از الفبای فارسی برابر عدد 90 در حساب ابجد. این حرف در لغات اصیل فارسی یافت نمی شود و خاص لغات مأخوذ از عربی یا زبان های دیگر و یا مبدل لغات فارسی (صد = سد، شصت = شست ) است


ص [ ع . ] (اِ.) نشانة اختصاری و رمز «صلی اللّه علیه ». گاه آن را به صورت ص . نویسند


صاب [ ع . ] (اِ.) صبر زرد (گیا.)


صابر (ب) [ ع . ] (اِفا.) 1 - صبر کننده و بردبار. 2 - یکی از نام های خداوند متعال


صابوته (تَ یا تِ) (اِ.) زن پیر


صابون [ یو. ] (اِ.) محصولی است ساخته شده از نمک های پتاسیم و اسیدهای چرب که در ترکیب با آب ایجاد کف می کنند و از آن برای شستشوی لباس و بدن استفاده می شود. ؛ صابون کسی به تن کسی خوردن کنایه از: با آن کس سر و کار داشتن و خسارت و آسیب دیدن


صابون زدن (زَ دَ) [ یو - فا. ] (مص م .) شستن چیزی با صابون . ؛ صابون زدن به دل (عا.) امید چیزی را در سر پروراندن


صابی (ب) [ ع . صابی ء ] (اِ. ص .) کسی که از دین خود برگشته و به دین دیگری گرویده باشد


صاحب (حِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - معاشر. 2 - هم - صحبت، همراه . 3 - مالک


صاحب مرده ( صاحب . مُ د) (ص مر.) 1 - بدون صاحب، آن که یا آن چه صاحبش مرده باشد. 2 - بدون صاحب نوعی نفرین به معنی کاش دارنده اش می مرد


صاحب شریعت ( صاحب . شَ عَ) [ ع . ] (ص مر.) 1 - آن که شریعتی آورده، پیغمبر. 2 - پیغمبر اسلام


صاحب منصب ( صاحب . مَ صَ) [ ازع . ] (اِمر.) کسی که دارای رتبه و مقامی دولتی باشد (اعم از کشوری و لشکری )، افسر


صاحب الزمان ( صاحب الزمان ُ . زَّ) [ ع . ] 1 - (ص مر.) خداوند زمان، صاحب عهدودوران . 2 - لقب امام دوازدهم شیعیان حضرت مهدی ابن حسن (ع )


صاحب الستر ( صاحب الستر ُ . سِّ) [ ع . ] (ص مر.) پرده دار


صاحب امتیاز ( صاحب امتیاز . اِ) [ ازع . ] (اِ.) کسی که پروانة شرکت، کارخانه، روزنامه یا... به نام اوست


صاحب برید ( صاحب برید . بَ) [ ع - فا. ] (اِمر.)فرستندة پیک و قاصد. کسی که وقایع هر جایی را که در آن بوده می نوشت و برای پادشاه می فرستاد


صاحب تصرف ( صاحب تصرف . تَ صَ رُّ) [ ع . ] (ص مر.) 1 - مالک . 2 - مرشدی که بتواند در احوال تصرف کند


صاحب جمع ( صاحب جمع . جَ) [ ازع . ] (اِ. ص .) 1 - در دورة مغول مأمور تشخیص مالیات و جمع - آوری آن . 2 - در دورة صفویه کسی که مسئول ضبط و تحویل نوعی ازاموال دیوانی بود


صاحب جیش ( صاحب جیش . جِ یا جَ) [ ازع . ] (ص مر.) فرمانده قشون


صاحب حالت ( صاحب حالت . لَ) [ ازع . ] (ص مر.)کسی که شور و شوق و عشقی دارد


صاحب خانه ( صاحب خانه . نِ) [ ع - فا. ] (ص مر.) 1 - مالک خانه . 2 - میزبان


صاحب خبر ( صاحب خبر . خَ بَ) [ ازع . ] (ص مر.)1 - مطلع، آگاه . 2 - خبرنگار. 3 - پرده دار. 4 - جاسوس . 5 - نقیب . 6 - فرستاده، سفیر


صاحب دل ( صاحب دل . د) [ ع - فا. ] (ص مر.) 1 - دارای قریحة هنری و حساس . 2 - اهل حال، عارف (تصوف )


صاحب دولت ( صاحب دولت . دَ یا دُ لَ) [ ازع . ] (ص مر.) 1 - نیکبخت . 2 - توانگر


صاحب دیوان ( صاحب دیوان .) [ ع - فا. ] (ص مر.) عهده - دار خزانه و امور مالی دولت


صاحب عزا ( صاحب عزا . عَ) [ ع . ] (ص مر.) آن که یکی از خویشاوندان نزدیکش فوت کرده، عزادار


صاحب قران ( صاحب قران . قِ) [ ازع . ] (ص مر.) = صاحب القران : نیک طالع، خوش اقبال، کسی که در هنگام نطفه بستن یا به دنیا آمدنش، سیاراتی در قِران بوده باشند


صاحب نسق ( صاحب نسق . نَ سَ) [ ازع . ] (ص مر. اِمر.) ماموری دولتی که موظف به تنظیم فهرست قیمت های جاری و مسکوکات بود


صاحب نظر ( صاحب نظر . نَ ظَ) [ ع . ] (ص مر.) 1 - آن که در امر یا اموری دارای نظر صایب است . 2 - دیندار، متدین . 3 - عارف


صاحب وقت ( صاحب وقت . وَ قْ) [ ازع . ] (ص .) عارف


صاحب چراغ ( صاحب چراغ . چِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) مجازاً عنوانی برای ائمه یا امام زاده ها


صاحب کار ( صاحب کار .) [ ع - فا. ] (اِمر.) کارفرما


صاحبقدم ( صاحبقدم . قَ دَ) [ ازع . ] (ص مر.) 1 - سالک . 2 - خوشقدم


صاحبی ( صاحبی .) (ص نسب .) 1 - نوعی انگور درشت و سرخ رنگ . 2 - نوعی پارچه ابریشمی


صادر (د) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آن چه که پدید آید. 2 - آن چه که حق ایجاد کرده . 3 - بیرون رونده . 4 - آن چه که از جایی به جایی (داخل مملکت و مخصوصاً خارج آن ) فرستاده شود. ج . صادرات


صادرات ( صادرات .) [ ع . ] جِ صادره  - آن چه از محلی خارج کنند و به جایی دیگر فرستند. 2 - کالایی که از کشوری به کشور دیگر ارسال شود


صادق (د) [ ع . ] (اِفا.) 1 - راستگو. 2 - راست و درست . 3 - پیدا و آشکار


صارم (رِ) [ ع . ] (ص .) 1 - برنده، شمشیر برنده . 2 - مرد دلیر


صاع (عْ) [ ع . ] (اِ.) پیمانه، پیمانه ای برابر با سه کیلوگرم، یک من تبریز


صاعاً بصاعٍ (عَ نْ. ب عِ نْ) [ ع . ] (ق مر.) پیمانه به پیمانه


صاعب (عِ) [ ع . ] (ص فا.) سخت گیر


صاعد (عِ) (اِفا.) بالارونده، صعود کننده


صاعقه (عِ قَ یا قِ) [ ع . ] (اِ.) آذرخش، آتشی که بر اثر رعدوبرق شدید پدید آید.ج . صواعق


صاغ (ص .) خوب، سالم


صاف [ ازع . ] (ص .) 1 - روشن، زلال . 2 - آفتابی . 3 - پاک، بی آلایش . 4 - هموار، بی چین و چروک . ؛ صاف و پوست کنده به طور صریح و آشکار. ؛ صاف و صوف منظم و مرتب


صافکار (ص .) تعمیر کنندة بدنة خارجی اتومبیل


صافی [ ع . ] 1 - (اِفا.) پاکیزه، خالص . 2 - (اِ.) شراب بی غش . 3 - پارچه یا ظرف مشبک مخصوصی که مایعات را از آن عبور داده صاف می کنند


صافی شدن (شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) پاک شدن


صالح (لِ) [ ع . ] (ص .) 1 - نیکوکار. 2 - شایسته، درخور. 3 - لایق . 4 - دارای اعتقاد و عمل درست دینی . ج . صالحین


صالحه (لِ حِ یا حَ) [ ع . صالحة ] (اِفا.) مؤنث صالح  - زن نیکوکار. 2 - عمل نیک، حسنه . ج . صالحات


صامت (مِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) بی صدا، خاموش . 2 - (اِ.) اموال غیر جاندار مانند زر و سیم، اسباب، جامه و خانه و غیره . 3 - حرفی که حرکت نداشته باشد


صانع (نِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آفریننده . 2 - سازنده، صنعتگر


صایب (یِ) [ ع . صائب ] (ص .)درست و راست


صایح (یِ) [ ع . صائح ] (اِفا.) صیحه زننده


صاید (یِ) [ ع . ] (اِفا.) شکارکننده، شکاری


صایغ (یِ) [ ع . صائغ ] (اِفا.) 1 - زرگر. 2 - ریخته گر


صایل (یِ) [ ع . صائل ] (اِفا.) 1 - حمله برنده . 2 - گستاخ، سرکش


صایم (یِ) [ ع . صائم ] (اِفا.) روزه دار


صاین (یِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نگاه دارنده . 2 - پرهیزگار


صب (صَ بّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) ریختن آب و مانند آن . 2 - (مص ل .) وارد آمدن مصیبت


صباء (صَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) میل کردن به کودکی و کارهای کودکی . 2 - (اِمص .) کودکی


صباح (صَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بامداد. 2 - سپیده دم . 3 - روز. ؛ صباح و مسا صبح و شب . ؛ چند صباح چند روز. ؛ هر چند صباح هر چند وقت یک بار


صباح کردن (صَ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) روز بخیر گفتن


صباحت (صَ حَ) [ ع . صباحة ] 1 - (مص ل .) زیبا شدن، نیکوروی شدن . 2 - (اِمص .) زیبایی


صبار (صَ) [ ع . ] (اِ.) بادی که از جانب شمال شرقی می وزد


صبار (صَ بّ) [ ع . ] (ص .) 1 - بسیار شکیبا، شدیدالبصر. 2 - یکی از نام های خدای تعالی . 3 - کسی که ضمیرش در خدا و برای خدا و به وسیلة خداست . (تصوف )


صبارا (صَ) [ ع . صبارة ] (اِ.) مالیخولیا


صباره (صَ بَّ رَ یا رِ) [ ع . صبارة ] (ص .) 1 - بسیار صبرکننده، 2 - گوش خر (گیا)


صباغ (صَ بّ) [ ع . ] (ص .) رنگرز


صباغت (صَ بّ غَ) [ ع . صباغة ] (اِمص .) رنگرزی


صباغی (صَ بّ) [ ع - فا. ] (حامص .) رنگرزی


صباوت (صَ وَ) [ ع . ] (اِمص .) کودکی


صبایا (صَ) [ ع . ] ج . صبیه ؛ دختران


صبب (صَ بَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) عاشق شدن . 2 - (اِمص .) عاشقی


صبح (صُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بامداد. 2 - آغاز روز. ؛ صبح علی الطلوع صبح زود هنگام، طلوع خورشید


صبح دوم ( صبح دوم ِ دُ وُ) [ ع - فا. ] (اِمر.) صبح صادق که یک ساعت و نیم پیش از طلوع خورشید است


صبح نشین ( صبح نشین . نِ) [ ع - فا. ] (ص فا.) سحر - خیز


صبح گاه ( صبح گاه .) [ ع - فا. ] (اِ.) 1 - هنگام صبح، بامدادان . 2 - برنامه ای که معمولاً هر روز در پادگان ها یا مراکز نظامی با بالا بردن پرچم و خواندن سرود و مراسم رژه انجام می شود


صبحانه (صُ نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) غذایی که صبح می خورند، ناشتایی


صبحدم ( صبحدم . دَ) [ ع - فا. ] (اِمر. ق مر.) هنگام صبح، سپیده دم


صبر (صَ) [ ع . ] (اِ.) گیاهیست با برگ های دراز و ضخیم و تیغ دار با گل های زرد رنگ . در جاهای گرم می روید و طعم تلخ دارد


صبر ( صبر .) [ ع . ] 1 - (مص ل .) شکیبایی کردن . 2 - (اِمص .) بردباری . 3 - (عا.) عطسه . ؛ صبر ایوب کنایه از: شکیبایی بسیار زیاد


صبر آوردن ( صبر آوردن . وَ یا وُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) عطسه کردن


صبغ (ص ) [ ع . ] (اِ.) 1 - رنگ . 2 - نانخورش


صبغ (صَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - رنگ کردن . 2 - تعمید دادن


صبغه (ص ِ غَ یا غِ ) [ ع . صبغة ] (اِ.) 1 - ماده ای که با آن چیزی را رنگ کنند. 2 - دین و ملت


صبوح (صَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) هر چیزی که صبح بخورند یا بنوشند. 2 - (ق .) پگاه


صبوحی ( صبوحی .) [ ع - فا. ] 1 - (حامص .) شراب خوردن به وقت صبح . 2 - (ص نسب .) شرابی که صبح خورند. 3 - کسی که صبوحی خورد


صبوحی ساختن ( صبوحی ساختن . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) نوشیدن صبوحی


صبوحی کردن ( صبوحی کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) صبوحی نوشیدن


صبور (صَ) [ ع . ] (ص .) شکیبا، بردبار


صبی (صَ یّ) [ ع . ] (اِ.) کودک، پسر بچه . ج . صبیان


صبی (صَ با) [ ع . ] (مص ل .) 1 - کار بچگانه کردن . 2 - با کودکان بازی کردن . 3 - به کودکی میل کردن


صبی (ص با) [ ع . ] 1 - (مص ل .) میل کردن به سوی جوانی و کودکی و بازی . 2 - (اِمص .) کودکی، طفلی، طفولیت


صبی (صُ بّ) [ ع . صابی ] (ص .) پیرو فرقة صابئان ؛ صابی، ماندابی


صبیان (ص ) [ ع . ] (اِ.) جِ صبی ؛ کودکان، اطفال


صبیح (صَ) [ ع . ] (ص .) خوبرو و سفید چهره


صبیه (صَ یَّ) [ ع . صبیة ] (اِ.) مؤنث صبی، دختر بچه


صحاب (ص ) [ ع . ] (اِ.) جِ صاحب


صحابت (صَ بَ) [ ع . صحابة ] 1 - (مص ل .) یار شدن . 2 - (اِمص .) یاری


صحابه (صَ بَ یا ب) [ ع . صحابة ] (اِ.) 1 - یاران، همراهان . 2 - یاران پیغمبر


صحابی (صَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به صحابه


صحاح (صَ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) تندرستی . 2 - (ص .) صحیح، درست


صحاح (ص ) [ ع . ] (اِ.) 1 - کتاب های شش گانة اهل سنت که در برگیرندة احادیث اسلامی است . 2 - چیزهای صحیح . جِ صحیح


صحاری (صَ) [ ع . ] (اِ.) جِ صحرا؛ دشت ها، بیابان ها


صحاف (ص ) [ ع . ] جِ صحیفه ؛ دفترها، کتاب ها


صحاف (صَ حّ) [ ع . ] (ص .) کسی که کتاب را ته بندی و جلد می کند


صحافی ( صحافی .) [ ع - فا. ] 1 - (حامص .) ته بندی و جلد کردن کتاب . 2 - (اِمر.) دکان صحافی


صحبت (صُ بَ) [ ع . صحبة ] 1 - (مص ل .) همدمی کردن . 2 - (اِمص .) یاری، همراهی . 3 - همخوابی . 4 - در فارسی به معنای : سخن گفتن، گفتگو. ؛ صحبت به میان آمدن موضوعی مطرح شدن و دربارة آن حرف زدن . ؛ صحبت کسی گل کردن گرم و صمیمانه شدن صحبت، با هم زیاد حرف زدن


صحبت داشتن ( صحبت داشتن . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - همنشینی کردن . 2 - گفتگو کردن


صحبتی ( صحبتی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) همدم، هم صحبت


صحت (ص حَ) [ ع . صحة ] 1 - (مص ل .) تندرست شدن . 2 - (اِمص .) تندرستی . ؛ صحت و سقم الف - درست یا نادرست . ب - تندرست یا بیمار. ؛ صحت آب گرم عبارت خوشامدگویی برای کسی که حمام کرده است به معنی : امیدوارم پس از حمام کردن تندرست باشید


صحرا (صَ) [ ع . صحراء ] (اِ.) 1 - دشت . 2 - بیابان . صحرا ی کربلا کنایه از: جای فاقد آب و گیاه و دیگر امکانات


صحراوی ( صحراوی .) [ ع . ] 1 - (ص نسب .) منسوب به صحرا. 2 - (اِ.) قسمی گرگ آدم خوار


صحف (صُ حُ) [ ع . ] (اِ.) جِ صحیفه، نامه ها


صحن (صَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - میان سرای، وسط حیات . 2 - فضا، میدان . 3 - قدح، بشقاب یا کاسة بزرگ


صحنه (صَ نَ یا نِ) [ ع . صحنة ] (اِ.) 1 - زمین هموار. 2 - در فارسی به معنای محل نمایش نمایشنامه . 3 - کوچک ترین واحد کامل فیلم که مجموعه ای است از یک سلسه نما که به دنبال یکدیگر می آیند و تشکیل یک واقعه را می دهند. 4 - منظره ای واقعی یا خیالی که رویدادی را نشان می دهد


صحنه سازی ( صحنه سازی .) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - آراستن صحنة نمایش یا فیلم با دکورهای مناسب . 2 - مجازاً به معنی ایجاد کردن وضعی ساختگی برای رسیدن به منظوری خاص


صحنک (صَ نَ) [ ع - فا. ] (اِمصغ .) طبق کوچک


صحه (ص حَُ) [ ع . صحة ] نک . صحت


صحو (صَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) هوشیار شدن . 2 - (اِمص .) هوشیاری، مقابل سُکر به معنی مستی


صحیح (صَ) [ ع . ] 1 - (ص .) تندرست، سالم . 2 - بی عیب، درست . 3 - مطابق با حقیقت یا واقعیت . 4 - صفر و اعداد مثبت و منفی که جزء اعشاری نداشته باشند. 5 - (اِ.) نام هر یک از کتاب های شش گانة اهل تسنن که در برگیرندة احادیث اسلامی است : صحیح بخاری


صحیفه (صَ فَ یا فِ) [ ع . صحیفة ] (اِ.) 1 - نامه، کتاب . 2 - ورق


صخر (صَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تخته سنگ . 2 - نام دیوی که انگشتر حضرت سلیمان را دزدید


صخره (صَ رِ) [ ع . صخرة ] (اِ.) سنگ بزرگ و سخت


صد (صَ) [ په . ] (اِ.) 1 - ده برابر ده (100). 2 - خیلی زیاد. ؛ صد تا یه غاز بی ارزش، مبتذل . ؛ صد پاره چاک چاک، پاره پاره . ؛ صد البته به طور حتم، مسلماً، قطعاً


صد (صَ دّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) برگردانیدن . 2 - (مص ل .) اعراض کردن، دوری کردن


صد در صد (صَ. دَ. صَ)( ق مر.) قطعاً، بی - شک


صد شاخ (صَ) (ص مر.) پاره پاره


صدا (صَ یا ص ) [ ع . ] (اِ.)1 - پژواک، انعکاس صوت . 2 - بانگ، آواز. 3 - آن چه که شنیده می شود. ؛ صدا ی چیزی را درنیاوردن کنایه از: دربارة آن با کسی سخن نگفتن و رازش را فاش نکردن . ؛ صدا ی کسی را درآوردن کنایه از: موجب خشم و اعتراض او شدن . ؛ صدا ی کسی از جای گرم درآمدن کنایه از: غافل و بی خبر بودن، از دشواری ها خبر نداشتن


صدابرداری ( صدابرداری بَ) [ ع - فا. ] (حامص .) ضبط یا پخش صدای کسی یا چیزی هنگام اجرای برنامه با استفاده از دستگاه های مخصوص


صدارت (ص رَ) [ ع . صدارة ] 1 - (اِمص .) وزارت . 2 - نخست وزیری


صداع (صُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دردسر. 2 - موجب زحمت . 3 - مزاحمت


صداق (صَ) [ ع . ] (اِ.) کابین، مهرزن


صداقت (صَ قَ) [ ع . صداقة ] 1 - (مص ل .) دوستی داشتن . 2 - (اِمص .) دوستی


صداگذاری ( صداگذاری . گُ) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - ضبط صداهای مناسب هر یک از هنرپیشه ها یا موسیقی متن فیلم و هماهنگ کردن نوارهای صدا با نوار تصویر. 2 - افزودن صدای مناسب به فیلم


صدد (صَ دَ) [ ع . ] (مص ل .) قصد کردن


صدر (صَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سینه . 2 - اول هر چیزی . 3 - بالا، طرف بالا. 4 - پیشوا، بزرگ . ج . صدور


صدراعظم ( صدراعظم اَ ظَ) [ ع . ] (اِ.) رییس الوزراء، نخست وزیر، خواجه بزرگ (قاجاریان )


صدرنشین ( صدرنشین . نِ) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - بالا دست نشین . 2 - مقدم، پیشوا


صدره (صُ رَ یا رِ) [ ع . صدرة ] (اِ.) 1 - بالای سینه . 2 - سینه بند


صدری (صَ) (اِمر.) نوع مرغوبی از برنج که در شمال کشت می شود


صدع (صَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - شکافتن چیزی . 2 - آشکار ساختن


صدغ (صُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گیجگاه، شقیقه . 2 - موی بنا گوش


صدف (صَ دَ) [ ع . ] (اِ.) گوش ماهی ؛ پوستة سختی که نوعی جانور نرم تن دریایی در آن زندگی می کند. انواع صدف وجود دارد از جمله : صدف خوراکی و صدف مرواریدی


صدق (ص ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) راست گفتن . 2 - (اِمص .) درستی و راستی


صدق کردن (ص . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) درست درآمدن


صدقاء (صُ دَ) [ ع . ] (اِ.) جِ صدیق


صدقه (صَ دَ قِ) [ ع . صدقة ] (اِ.) آن چه از مال که برای رضای خدا به بینوایان دهند


صدم (صَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) به هم کوفتن . 2 - (مص ل .) رسیدن کاری سخت


ضحی (ضُ حا) [ ع . ] (اِ.) چاشتگاه، هنگام برآمدن آفتاب


صدمت (صَ مَ) [ ع . صدمة ] 1 - (مص م .) کوفتن، کوفتن دو چیز به هم . 2 - (اِمص .) کوفتگی، آسیب . 3 - (اِ.) آزار، مصیبت


صدمه (صَ دَ مِ) [ ع . صدمة ] نک . صدمت


صده (صَ دَ یا د) (اِمر.) یک صد سال، قرن


صدور (صُ) [ ع . ] (اِ.) جِ صدر؛ سینه ها


صدور ( صدور .) [ ع . ] 1 - (مص ل .) واقع شدن امری . 2 - نشأت یافتن . 3 - آشکار شدن . 4 - (مص م .) فرستاده شدن شیئی از جایی به جایی


صدوق (صَ) [ ع . ] (ص .) بسیار راستگو


صدید (صَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - خونابه، خون به چرک آلوده . 2 - ناله و فریاد


صدیع (صَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شیر دوشیدة سرد شده که پوست تنک مانندی بر روی آن بسته باشد. 2 - شکافته، شکاف زده . 3 - نیمه از هر چیز شکافته، به دو نیم . 4 - صبح


صدیق (ص دُ) [ ع . ] (ص .) بسیار راست گو


صدیق (صَ) [ ع . ] (ص .) دوست، دوست خالص


صدیقه (ص قِ) [ ع . ] (اِمر.) مؤنث صدیق


صراح (صَ) [ ع . ] (ص .) خالص


صراحت (صَ حَ) [ ع . صراحة ] (مص ل .) 1 - خالص و بی غش گردیدن . 2 - آشکار شدن


صراحتاً (صَ حَ تَ نْ) [ ع . ] (ق .) آشکارا


صراحی (صُ) [ ع . صراحیة ] (اِ.) ظرف شراب


صراحی کشیدن ( صراحی کشیدن . کَ یا کِ دَ) [ ع - فا. ] شراب نوشیدن


صراحیه (صُ یَ) [ ع . صراحیة ] (اِ.) 1 - شراب خالص . 2 - سخن خالص و بی آمیغ . 3 - ظرف شراب


صراط (ص ) [ ع . ] (اِ.) راه، طریق


صراف (صَ رّ) [ ع . ] (ص .) 1 - کسی که پول نیک را از بد جدا کند. 2 - کسی که کارش داد و ستد انواع پول است


صرافت ( صرافت .) [ ع . صرافة ] (اِمص .) شغل و پیشة صراف


صرافت (ص فَ) (اِ.) قصد و نیت انجام کاری


صرافی (صَ رّ) [ ع - فا. ] 1 - (حامص .) شغل و کار صراف . 2 - (اِ.) دکان صراف


صرامت (صَ مَ) [ ع . صرامة ] 1 - (مص م .) بریدن، قطع کردن .2 - (اِمص .)دلیری، شجاعت . 3 - بُرندگی


صرح (صَ) [ ع . ] (اِ.) قصر یا هر بنای بلند


صرحه (صَ رْ حَ) [ ع . ] (اِ.) زمین صاف و هموار


صرخ (صُ) (ص .) سرخ


صرصر (صَ صَ) [ ع . ] (اِ.) باد تند و شدید


صرصرتک ( صرصرتک . تَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) تیزرو


صرع (صَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بر زمین زدن، افکندن . 2 - دو مصراع گردانیدن هر بیت شعر را. 3 - دو لنگه کردن


صرع زده ( صرع زده . زَ د) [ ع - فا. ] (ص مف .) غشی


صرف (صَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) گردانیدن، برگردانیدن . 2 - منصرف کردن . 3 - به کار بردن . 4 - سره کردن زر و سیم . 5 - تبدیل پولی به پول دیگر 6 - سود


صرف ( صرف .) [ ع . ] (اِ.)1 - گردش، گردش روزگار. 2 - علمی که به بحث دربارة اشتقاق و صیغه های کلمات عربی می پردازد


صرف (ص ) [ ع . ] 1 - (ص .) خالص، هر چیز خالص و بی غش . 2 - (ق .) فقط


صرف شدن (صَ. شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - به کار رفتن، مصرف شدن . 2 - طی شدن


صرف کردن ( صرف کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - به کار بردن . 2 - خرج کردن . 3 - سود داشتن، سود کردن


صرفاً (صِ فَ نْ) [ ع . ] (ق .) تنها، فقط


صرفه (صَ فِ) [ ع . صرفة ] (اِ.) 1 - افزونی . 2 - بهره، فایده