بوتان [ فر. ] (اِ.) گازی بی رنگ و خفه کننده که جهت سوخت و ساخت لاستیک مصنوعی به کار می رود


بوتراب (تُ) [ ع . ] ( اِ.) پدر خاک، کنیة حضرت آدم


بوته (تِ) ( اِ.) 1 - گیاهی پر شاخ و برگ که زیاد بلند نشود. 2 - بچة آدمی و دیگر حیوانات . 3 - نقش و نگار روی پارچه . 4 - کنایه از: زلف و گیسو


بوته (تَ یا تِ) (معر.) ( اِ.) ظرفی که طلا و نقره را در آن ذوب کنند: بوته زرگری


بوتیمار ( اِ.) مرغی است ماهیخوار با منقار کشیده و گردن دراز و دم کوتاه و پرهایی به رنگ سبز و سفید و آبی، در کنار رودخانه ها می نشیند و ماهی شکار می کند. می گویند با وجود تشنگی شدید، آب نمی خورد زیرا می ترسد که آب جهان تمام شود، از این رو غمخورک و غمخوارک هم نامیده می شود


بوتیک [ فر. ] (اِ.) مغازه ای که در آن لباس، کفش، عطر و مانند آن فروخته می شود


بوج (بَ) (اِ.) = بوچ : 1 - تکبر، غرور. 2 - خودنمایی . 3 - کروفر


بوجار (ص .)کسی که غلات و حبوبات را الک می کند


بوجاری (حامص .) الک کردن غلات و حبوبات


بوجه (ب وَ) [ ع - فا. ] (ق .) شایسته، آنچنان که باید


بود (مص مر.) 1 - وجود. 2 - هستی، سرمایه . بو دادن (دَ) (مص ل .) تفت دادن چیزی روی آتش، مانند تخمه و فندق و پسته و بادام و ذرت


بودار (اِفا.) سخنی که در آن کنایه و منظوری غیر از ظاهر سخن، نهفته باشد


بودجه (جِ) [ فر. ] ( اِ.) مجموع درآمدها و هزینه های یک کشور، وزارتخانه، اداره، خانواده و یک فرد


بودن (دَ) [ په . ] (مص ل .) 1 - وجود داشتن، هستی . 2 - حاضر بودن . 3 - اقامت داشتن


بودنی (دَ)( اِ.)1 - پیشامد، ماجرا. 2 - سرنوشت


بوده (د) (ص مف .) 1 - وجود داشته، موجود. 2 - واقع شده، حادث گشته


بودیسم [ فر. ] (اِ.) اصول و اعتقاد دین بودایی


بور [ په . ] (ص .) 1 - سرخ کم رنگ . 2 - اسب سرخ . 3 - کسی که از عهده انجام کار برنیامده و شرمنده شده باشد


بور شدن (شُ دَ) (مص ل .) خوار شدن، کنف شدن


بوران [ تر. ] ( اِ.) 1 - باران یا برفی که با باد باشد. 2 - باد شدیدی که برف های کوه را از جایی به جایی منتقل کند


بورانی (اِمر.) نان خورشی که از اسفناج و کدو و بادنجان با ماست و کشک درست کنند


بورس [ فر. ] ( اِ.) 1 - خرید و فروش اوراق بهادار، بها بازار (فره ). 2 - کمک هزینة پرداختی به دانشجو جهت تحصیل، راتبه (فره )


بوروکرات (رُ کْ) [ فر. ] (ص .) 1 - معتقد به مقررات و تشریفات اداری . 2 - دارای شغلی در دستگاه اداری


بوروکراسی (رُ کْ) [ فر. ] ( اِ.) دیوانسالاری ؛ حکومت سازمان های اداری بر جامعه


بورژوا [ فر. ] (ص .) ثروتمند، دارندة سرمایه و ابزار تولید


بورژوازی [ فر. ] ( اِ.) طبقة سرمایه داری که با در دست داشتن وسایل تولید و سرمایه، زندگی مرفه دارد


بورک (رَ) ( اِ.) 1 - زنگار. 2 - کَپَک


بورک ( بورک .) ( اِ.) 1 - سنبوسه . 2 - آشی که با آرد گندم می پزند


بورک ( بورک .) ( اِ.) پولی که قماربازان پس از بردن به رسم انعام به حاضران دهند


بوریا [ ع . ] ( اِ.) حصیر، حصیری که از نی شکافته می بافند


بوز (ص .) 1 - اسب تندرو. 2 - مرد تیزهوش


بوز ( بوز .) (اِ.) زنبور سیاه


بوز (بَ بُ) (اِ.) = بوزک . بوز: 1 - کفک . 2 - تنة درخت


بوزه (ز) ( اِ.) شرابی که از آرد برنج و ارزن و جو تهیه کنند


بوزکند (کَ) (اِمر.) صفه، ایوان


بوزینه (نِ) ( اِ.) میمون


بوس ( اِ.) بوسه


بوستان [ په . ] (اِمر.) 1 - جایی که گل های خوشبو در آن بسیار باشد. 2 - باغ مصفا


بوستان افروز (اَ) ( اِ.) گل تاج خروس


بوستر (تِ) [ انگ . ] (اِ.) وسیله ای که فرکانس های رادیویی را تقویت می کند و معمولاً برای دریافت بهتر تصاویر تلویزیونی به کار می رود


بوسلیمان (سُ لَ) [ ع . ] ( اِ.)هُدهُد، مرغ سلیمان


بوسلیک (سَ) ( اِ.) نام یکی از آهنگ های موسیقی ایرانی


بوسه (س ِ) ( اِ.) 1 - تماس لب های کسی بر لب، گونه، دست و پای کس دیگر یا چیز مقدس از روی محبت و احترام و عشق یا چاپلوسی . 2 - ماچ


بوسیدن (دَ)(مص م .) بوسه دادن، ماچ کردن


بوش ( اِ.)1 - کرّ و فر. 2 - خودنمایی، خودآرایی


بوش (بُ وِ) [ په . ] (اِمص .) 1 - بودن، کون . 2 - وجود هستی . 3 - تقدیر، سرنوشت


بوش [ فر. ] (اِ.) قطعة استوانه ای تو خالی که میله یا محوری در آن می چرخد


بوش (اِ.) [ معر. ] گیاهی که از آن شیاف سازند و سابقاً آن را از «دربند» می آوردند و بوش دربندی می گفتند


بوشاسب [ په . ] ( اِ.)خواب دیدن، رؤیا.بوشاسپ، بشاسب، بشاسپ و گوشاسب نیز گویند


بوغ [ معر. ] ( اِ.) بوق


بوغاز [ ع . ] ( اِ.) تنگه، باب، بغز هم گویند. ج . بواغیز


بوف ( اِ.) جغد


بوفالو (بُ لُ) ( اِ.) جانوری است پستاندار از تیرة گاوان و دستة جفت سمان با شاخ های هلالی


بوفه (فِ) [ فر. ] ( اِ.)1 - قفسة ظروف، چینی جا (فره ). 2 - محل فروش نوشابه و خوراکی در مکان های عمومی


بوق ( اِ.) 1 - نای، نای بزرگ . 2 - دستگاهی در وسایل نقلیه که با به صدا درآوردن آن به دیگران اخطار می دهند. 3 - نوعی از شیپور کوتاه که شکارچیان برای راندن شکار از محلی به محل دیگر به کار برند، نفیر. 4 - صدای ممتد یا مقطع سوت مانندی که از گوشی تلفن شنیده می شود. 5 - میوة خشکی شبیه قیف که از یک طرف می شکافد. 6 - (عا.) کنایه از: آدم ابله و خونسرد. ؛ بوق زدن در هزیمت کار احمقانه کردن . ؛ بوق سحر صبح بسیار زود، هنگام سحر. ؛ بوق سگ دیر وقت شب، نزدیک سحر


بوقتب (قَ تَ) [ ع . ابوقَتَب ] ( اِ.) 1 - پدرپالان، پالان دار. 2 - کنایه از: مردم احمق و نادان


بوقلمون (قَ لَ) [ معر. ] ( اِ.) 1 - دیبای رومی رنگارنگ، پارچه ای که نمایش چند رنگ بدهد. 2 - پرنده ای از راسته ماکیان با گردنی برهنه و گوشتی و پنجه های قوی


بوقماش (قُ) [ ع . ابوقماش ] ( اِ.) نک بوقَتَب


بول [ ع . ] ( اِ.) پیشاب، ادرار، شاش


بولتن (بُ لْ تَ) [ انگ . ] ( اِ.) گزارش کوتاه چاپی (یا تکثیر شده ) رویدادها و خبرهای یک مؤسسه، خبرنامه (فره )


بولدوزر (دُ ز) [ انگ . ] (اِ.) ماشین سنگین زنجیردار با قدرت زیاد که با تیغة فولادی سپر مانند جلوی خود، خاک و مصالح روی زمین را جا به جا می کند، هموارساز (فره )


بولوار [ فر. ] ( اِ.) خیابان پهنی که وسط آن درخت و گل و گیاه باشد و به دو قسمت مساوی تقسیم شود، چارباغ (فره )


بولینگ [ انگ . ] ( اِ.) نوعی بازی که در آن بازیکنان باید نشانه های چوبی بطری مانند را با پرتاب گوی سرنگون کنند


بوم [ په . ] ( اِ.) 1 - سرزمین، ناحیه . 2 - زمین شیار نکرده . 3 - جا، مقام . 4 - سرشت، طبیعت . 5 - پارچه قاب گرفته ای که روی آن نقاشی کنند. 6 - زمینة پارچة زردوزی شده


بوم ( اِ.) جغد


بومادران (دَ) (اِمر.) گیاهی از تیرة مرکبان دارای ساقه های بلند و برگ های بسیار بریده و گل های خوشه ای مرکب . ارتفاعش تا 70 سانتی متر می رسد. رنگ گل هایش سفید یا صورتی و گلبرگ هایش ریز و خوشبوست، علف هزار برگ، زهرة القندیل


بومره (مَ رَّ) [ ع . ابومرة ] ( اِ.) ابلیس، شیطان


بومهن (مَ هَ) ( اِ.) زمین لرزه، زلزله


بومی (ص نسب .) منسوب به بوم، اهل محل، اهل ناحیه، محلی


بون ( اِ.) بچه دان، زهدان


بون (بَ) [ ع . ] (اِ.) دوری، جدایی


بون (اِ.) = بن : نهایت و پایان هر چیز، بیخ


بونکر (بُ کِ) [ انگ . ] (اِ.) مخزن ثابت یا متحرک ذخیرة مواد فله ای مانند سیمان و گندم


بوژ ( اِ.) 1 - گرداب . 2 - سنگینی حال و تب و حرارت بدن


بوژنه (نِ) ( اِ.) 1 - شکوفه، شکوفة درخت . 2 - غنچه


بوک (بُ) (شب جم .) شاید که، مگر


بوکان ( اِ.) زهدان، رحم


بوکس (بُ) [ فر. ] ( اِ.) ورزشی که در آن ورزشکار با استفاده از مشت با ورزشکار دیگر مبارزه می کند، مشت زنی


بوکسور (بُ سُ) (ص فا.) ورزشکاری که با استفاده از مشت به مبارزه با ورزشکار دیگر بپردازد، مشت زن


بوکشیدن (کِ دَ) (مص م .) 1 - بوی چیزی را استشمام کردن . 2 - پی به مطلبی بردن


بوکه (بُ کِ) 1 - کلمة تمنی '، کاشکی . 2 - (ق .) مگر


بوگندو (گَ) (اِصت .) 1 - دارای بوی بسیار بد. 2 - جهت ابراز تنفر به کسی یا چیزی گفته می شود


بوی سوز (اِمر.) مجمر، آتشدان


بویا [ په . ] (ص .) خوشبو، معطر


بویایی (حامص .)یکی از حواس پنجگانة انسان، شامُه


بویناک (ص مر.)دارای بوی بد، بدبو، متعفن


بویه (یِ) ( اِ.) 1 - آرزومندی . 2 - آرزو


بوییدن (دَ) (مص م .) 1 - بو کردن، استشمام کردن . 2 - بو دادن


بُل (بُ) (ص .) احمق، نادان


بپا (ب) (ص مر.) (عا.) مراقب، نگهبان


بچاپ بچاپ (ب ب) [ فا - تر. ] (اِمص .) (عا.) دزدی و غارت، سوءاستفادة مالی


بی پروا (پَ) (ص مر.) بی باک، نترس


بچل (بَ چَ) (ص .) شخصی که پیوسته لباس خود را ضایع کند و چرک و ملوث سازد


بچه (بَ چِّ) ( اِ.) 1 - کودک، طفل . 2 - فرزند


بچه باز ( بچه باز .) (ص فا.) آن که تمایل به آمیزش جنسی با پسر بچه ها دارد


بچه بازی ( بچه بازی .) (حامص .) 1 - بازی کودکانه . 2 - عمل بچه باز. 3 - (عا.) رفتار نامناسب و نسنجیده . 4 - (عا.) آسان پنداشتن کار و جدی نگرفتن آن


بچه دان ( بچه دان .) (اِمر.) رحم، زهدان


بچه ننه ( بچه ننه . نَ نِ) (ص .) کنایه از: آدم ترسو، بی کفایت و وابسته به دیگران


بچگانه (بَ چِّ نِ) (ص .) مربوط یا منسوب به بچه مجازاً نسجیده، احمقانه


بژ (ب) [ فر. ] (ص .) قهوه ای خیلی کم رنگ، یشم طبیعی


بژ (بَ) ( اِ.) برف و دمه


بژهان (بُ) (اِ.) = پژهان : صفتی است در آدمی که خوبی دیگران را برای خود نیز خواهد و این صفت برخلاف حسد ممدوح است چه حسود صفات خوب دیگران را فقط از برای خود خواهد اما بژهان چنین نیست، غبطه


بژکم (بَ کَ) 1 - (اِ.) منع، بازداشت . 2 - (ص .) بازدارنده، مانع


بژکول ( بَ کُ) (ص .) = بشکول : 1 - مرد قوی هیکل و جلد. 2 - رنجکش . 3 - حریص در کارها


بک (بُ) (اِ.) 1 - نوعی کوزة دهن تنگ که گردنش کوتاه و شکمش پهن و گرد است، تنگ . 2 - نوعی غلیان سفالین، غلیان بک . غلیان بک : نوعی غلیان سفالی


بک (ب) (اِ.) انگشت، زغال، زگال


بک (بَ) [ انگ . ] ( اِ.) در فوتبال به بازیکنان مدافع گفته می شود که جلویِ دروازه بان و پشت سر بازی کنان دیگر قرار دارند


بک (بَ) ( اِ.) 1 - قورباغه، وزغ . 2 - گریزگاه . 3 - جنگل، بیشه . 4 - دشت غیر مزروع . 5 - خیار دشتی


بک هند (بَ هَ) [ انگ . ] (اِ.) ضربه ای که به توپ با پشت راکت در بازی هایی چون تنیس و تنیس روی میز زده می شود


بک ولک (بُ کُ لُ) = پک و لک : 1 - (ص .) ناهموار، درشت . 2 - (اِ.) بی عقلی . 3 - بی هنری


بکاء (بُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .)گریستن . 2 - (اِمص .) گریه


بکار آمده (ب د) (اِمف .) 1 - کار کرده، با - تجربه . 2 - به درد بخور


بکارت (ب رَ) [ ع . بکارة ] 1 - (مص ل .) دوشیزه بودن . 2 - (اِمص .) دختری . 3 - تازگی


بکبکه (بَ بَ کِ) ( اِ.) 1 - نان خورشی که از کشک و روغن آمیخته سازند. 2 - فساد کننده . 3 - در عربی به معنی ازدحام، رفت و آمد


بکتاش (بَ) (اِمر.) 1 - هر یک از خادمان یک امیر. 2 - بزرگ ایل و طایفه


بکتر (بَ تَ) ( اِ.) زره، لباس جنگی ساخته شده از آهن و فولاد


بکر (ب) [ ع . ] (ص .) 1 - دختر دوشیزه . 2 - تازه، دست نخورده . 3 - اندیشه نو


بکره (بُ رِ یا رَ) [ ع . بکرة ] (اِ.) بامداد پگاه، پگاه


بکسل (بُ س) [ انگ . ] ( اِ.) عمل یا فرایند یدک کشیدن یک وسیله نقلیه با وسیلة نقلیة دیگر


بکسور (بُ سُ) [ انگ . ] ( اِ.) مشت زن


بکلی (ب کُ لّ) [ فا - ع . ] (ق مر.) کلاً، تماماً


بکم (بُ) [ ع . ] ( اِ.) جِ ابکم ؛ گنگان، لالان . ؛صم و بکم کران و گنگان


بکم (بَ کَ) ( اِ.) نک بقم


بکم (بَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گنگ شدن . 2 - (اِمص .) گنگی


بکنک (بَ نَ) (ص .) حیوان دم بریده


بکور (بُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پگاه خاستن . 2 - بامداد رفتن . 3 - بامداد کردن . 4 - (ا ِمص .) پگاه خیزی، سحرخیزی


بگاه (ب) (ق مر.) 1 - به وقت، به موقع . 2 - صبح زود، هنگام فجر


بگشن (ب گُ) (ص .) نَرخواه


بگماز (ب) ( اِ.) 1 - شراب، باده . 2 - پیالة شراب . 3 - باده گساری


بگماز کردن ( بگماز کردن . کَ دَ) (مص م .) 1 - مجلس شراب داشتن . 2 - مهمانی دادن


بگنی (بَ گَ) ( اِ.) شرابی که از برنج و ارزن و جو و مانند آنها سازند


بگوبخند (بُ ب خَ) (اِمص .) گفتگوی همراه با شوخی و خنده


بگومگو (بُ مَ) (اِمص .) گفتگوی همراه با خشم، جر و بحث


بگونیا (ب) [ فر. ] ( اِ.) گیاهی است زینتی دارای گل های زیبای سرخ یا سفید یا صورتی این گیاه اصلش از آمریکای مرکزی است و در حدود 400 گونه از آن شناخته شده است


بگیر بگیر (ب. ب) (اِمر.) بازداشت عده ای از مردم، توقیف افراد بسیار


بی 1 - نشانه نفی و سلب که بر سر اسم درآید و کلمه را صفت سازد: بی کار، بی چاره . 2 - گاه بر سر اسم درآید و قید مرکب سازد: بی شک، بی گفت و گو


بی آلایش (یِ) (ص .) 1 - خالص و پاک . 2 - مجازاً صاف و ساده، بی ریا


بی اختیار (اِ) [ فا - ع . ] (ص .) 1 - بی اراده . 2 - بدون فکر و تصمیم قبلی


بی ادب (اَ دَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - بی دانش . 2 - بی تربیت . 3 - گستاخ، جسور


بی اندام (اَ) (ص مر.) نامتناسب، ناموزون


بی انصاف (اِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - آن که از راه عدالت منحرف گردد. 2 - ظالم، ستمکار، بیدادگر


بی انضباط (اِ ض ِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - آن که در هیچ چیز نظم ندارد. 2 - بی عصمت، بی تربیت، بی نظم


بی باک (ص مر.) بی ترس، دلاور


بی برگ (بَ) (ص مر.) بینوا، فقیر


بی برگی ( بی برگی .) (حامص ) فقر، نیازمندی


بی بضاعت (بَ عَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) تهیدست، کم سرمایه


بی بند و بار (بَ دُ) (ص مر.) لاابالی، بی قید


بی بها (بَ) (ص مر.) 1 - بی ارزش، بی قیمت . 2 - پُربها، گرانبها، آنقدر که نتوان برایش قیمتی تعیین کرد


بی بی [ تر. ] ( اِ.) 1 - کدبانو. 2 - مادربزرگ . 3 - از خال های ورق که میان شاه و سرباز جای دارد


بی تا (ص مر.) بی مانند، بی نظیر


بی جهت (جَ هَ) [ فا - ع . ] (ق مر.) 1 - بی سبب، بدون دلیل، بی علت . 2 - بیهوده


بی جگر (جِ گَ) (ص ) 1 - ترسو. 2 - بدون رنج و زحمت


بی حد (حَ) (ص مر. ق مر.) 1 - بی اندازه، بی شمار. 2 - بی کران، غیرمحدود


بی حساب (حِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) بی اندازه


بی حمیت (حَ یَّ) [ فا - ع . ] (ص مر.) بی غیرت


بی خطر (خَ طَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - بدون آسیب . 2 - بی ارزش


بی خود (خُ) (ص مر.) 1 - بی هوش، بی حال . 2 - بی اختیار، بلااراده . 3 - شوریده . 4 - (عا.) بیهوده، بی فایده


بی خیال (ص مر.) 1 - بی فکر، بی اندیشه . 2 - غافل . 3 - بی غم، لاقید


بی درنگ (دَ رَ) (ق مر.) بی تأمل، فوراً


بی دریغ (دَ) (ق مر.) 1 - بی مضایقه . 2 - بدون ملاحظه و خودداری


بی دست و پا (دَ تُ) (ص .) مجازاً فاقد زیرکی ی ا ورزیدگی لازم برای کار و فعالیت، دست و پاچلفتی


بی دستگاه (دَ) (ص مر.) بی سر و سامان، بی سرمایه


بی دولتی (دُ لَ) (اِمص .) بدبختی، اِدبار


بی ربط (رَ) [ فا - ع . ] 1 - (ق مر.) بدون ارتباط، بی رابطه . 2 - بی اساس، مهمل


بی رحم (رَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - سخت دل، شقی، قسی . 2 - ظالم، ستمکار


بی رنگ (رَ) (ص مر.) 1 - بدون رنگ . 2 - عالم وحدت . 3 - کنایه از: ساده و بی آلایش


بی رگ (رَ) (ص مر.) بی غیرت


بی ریش (ص مر.) مخنُث، اَمْرَد


بی سامان (ص مر.) 1 - بی نظم و ترتیب . 2 - فقیر، درویش


بی سامانی (حامص .)1 - بی ترتیبی .2 - درویشی . 3 - بی خانمانی


بی سر و پا (سَ رُ) (ص مر.) 1 - فرومایه، پست، دنی . 2 - ناتوان، عاجز


بی سنگ (سَ) (ص مر.) 1 - بی ارزش، سبُک . 2 - بی طاقت


بی سکه (س کِّ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - زر و سیمی که بر آن چیزی نقش نشده باشد. 2 - کنایه از: بی اعتبار، بی قدر


بی سکه کردن ( بی سکه کردن . کَ دَ) [ فا - ع . ] (مص م .) بی ارزش کردن، بی اعتبار کردن


بی سیم (اِمر.)دستگاه فرستندة امواج الکترو - مغناطیسی که بدون نیاز به ارتباط از راه سیم کار می کند


بی شبهه (شُ هَ یا هِ) [ فا - ع . ] (ق مر.) 1 - بی شک و تردید. 2 - بی اشتباه


بی شرف (شَ رَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - بی - آبرو، بی عزت . 2 - بی ناموس


بی شعور (شُ) [ فا - ع . ] (ص مر.) نادان، بی - عقل، احمق


بی طرف (طَ رَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - کسی که تعصب ندارد. 2 - دولتی که در سیاست های جهانی داخل دسته بندی ها نشود و جانب بعضی دولت ها را نگیرد


بی عار [ فا - ع . ] (ص مر.) کسی که از کارهای ناشایست ننگ نداشته باشد


بی عدیل (عَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) بی مانند، بی نظیر


بی عرضه (عُ ض ِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) ناتوان، بی مصرف، بیکاره


بی قرار (قَ) (ص مر.) 1 - ناپایدار، بی ثبات . 2 - بی صبر، ناشکیبا


بی محل (مَ حَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) بی ارزش، بی اعتبار


بی مر (مَ) (ص مر.) بی حد، بی حساب


بی معرفت (مَ رِ فَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - فاقد معرفت . 2 - فاقد شناخت یا آگاهی لازم نسبت به ارزش های جامعه . 3 - دارای رفتار مغایر با آن ارزش ها


بی ناخن (خُ یا خَ) (ص مر.) بی انصاف، کسی که نفعش به کسی نمی رسد


بی ناموسی (حامص .) 1 - انجام کار خلاف و یا نامشروع که باعث بدنامی و بی آبرویی می شود. 2 - بی ناموس بودن


بی نمک (نَ) (ص مر.) 1 - آن چه نمک ندارد. 2 - آن که شکل یا حرکاتش توجه کسی را جلب نکند


بی نوا (نَ) (ص مر.) 1 - بی چیز، تهی دست . 2 - بی چاره، بی سامان . 3 - ناتوان، درمانده


بی همال (ب هَ) (ص مر.) بی همتا، بی مانند


بی هوده (د)(ص .) = بیهده :1 - باطل . 2 - بی - ثمر، بی فایده . 3 - بی معنی، پوچ، یاوه


بی هوش (ص مر.) 1 - کندذهن، کندفهم . 2 - آن که طبیعتاً یا با داروی بیهوشی، حواس خود را از دست داده باشد و درد را احساس نکند


بی هوشی (حامص .) 1 - بی هوش بودن . 2 - بی فراستی، بی ادراکی . ؛ داروی بی هوشی دارویی که به واسطة آن شخصی را بی هوش کنند


بی چون (ص مر.) 1 - بی مانند، بی نظیر. 2 - خدای تعالی


بی کار (ص مر.) کسی که کاری ندارد


بی کاره (رِ یا رَ)(ص مر.)1 - بی کار. 2 - بی هنر. 3 - ولگرد. 4 - بی فایده، بی مصرف


بیا 1 - فعل امر از آمدن . 2 - (شب جم .) موافقت، همراهی کن، ملاحظه کن . 3 - (عا.) برای تحقیر و توهین معمولاً با نشان دادن انگشت شست


بیابان [ په . ] (اِمر.) صحرای بی آب و علف، دشت لم یزرع


بیابان گرد (گَ) (ص مر.) بدوی، چادرنشین


بیات ( بیات .) [ ع . ] (مص ل .) 1 - شب ماندن در جایی . 2 - شبیخون زدن


بیات (بَ) (ص .) فاقد تازگی (در مورد مواد پختنی )


بیات ( بیات .) ( اِ.) گوشه ای از موسیقی ایرانی


بیات اصفهان ( بیات اصفهان ِ اِ فَ)(اِمر.)یکی از گوشه - های همایون


بیات ترک ( بیات ترک . تُ) (اِمر.) آوازی است بسیار یکنواخت و عامه پسند


بیاره (بَ رَ یا رِ) (اِ.) گیاهی که ساقة بلند و مستقیم ندارد و شاخه های آن روی زمین افتد مانند کدو، خربزه و غیره ؛ بوته


بیاستو (بَ تُ) ( اِ.)1 - خمیازه . 2 - بوی دهان


بیاض (بَ) [ ع . ] ( اِ.)1 - سفیدی . 2 - دفتر سفید که در آن چیزی ننوشته اند. 3 - دفتر بغلی . 4 - کتاب دعا


بیاضی (بَ) (اِ.) کتاب و دفتری که از طول باز می شود و از عرض، شیرازه بندی و ته بندی می شود


بیاع (بَ یّ) [ ع . ] (ص نسب .) فروشنده، سوداگر


بیان (بَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پیدا شدن، آشکار شدن .2 - (اِمص .) شرح، توضیح . 3 - زبان آوری، فصاحت . 4 - ( اِ.) علمی است که آوردن یک معنی به طرق گوناگون را می آموزد


بیانیه (بَ یِ) [ ع . ] (اِ.) اطلاعیه یا نوشته ای که از سوی سازمان، حزب یا شخص مسئولی صادر شود


بیاوار (ب) ( اِ.) شغل، کار سخت


بیب ( اِ.) نک بید


بیت (ب یا بَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - خانه، اتاق . ج . بیوت . 2 - دو مصراع از شعر. ج . ابیات


بیت الحرام (ب تُ لْ حَ) [ ع . ] (اِمر.) خانة مقدس و محترم، بقعة متبرک


بیت العتیق (ب ِ ت ُ عَ) [ ع . ] ( اِ.)خانة کهن، کعبه


بیت الغزل ( بیت الغزل . غَ زَ) [ ع . ] (اِمر.) بیت منتخب یک غزل


بیت الله ( بیت الله . لْ لا) [ ع . ] (اِمر.)خانة خدا، کعبه


بیت المال ( بیت المال . لْ) [ ع . ] (اِمر.) خزانة کل مملکت


بیت المعمور ( بیت المعمور . مَ) [ ع . ] ( اِ.) خانه ای است در آسمان چهارم


بیتوته (بَ تَ یا ب تِ) [ ع . بیتوتة ] 1 - (مص ل .) شب ماندن در جایی . 2 - شب زنده - داری . 3 - (اِمص .) شب ماندگی


بیتوته کردن ( بیتوته کردن . کَ دَ) [ فا - ع . ] (مص ل .) 1 - شب در جایی ماندن . 2 - تا صبح بیدار بودن


بیجاده (د) ( اِ.) نوعی از سنگ های قیمتی مانند یاقوت ؛ کهربا


بیجه (ب جَ) ( اِ.) 1 - مقداری از کالا که بدون وزن کردن و شمردن، خرید و فروش شود. 2 - مقدار زمینی که بتوان در آن صد من بذر کاشت


بیجک (جَ) ( اِ.) فاکتور، کاغذی که در آن فروشنده نوع، مقدار و قیمت کالا را می نویسد


بیخ ( اِ.) 1 - اصل، اساس . 2 - ریشة گیاه


بیخ زدن (زَ دَ) (مص ل .) 1 - ریشه زدن . 2 - نقش زدن


بیخ کردن (کَ دَ) (مص ل .) ریشه دوانیدن


بیختن (تَ) [ په . ] (مص م .) 1 - الک کردن، 2 - غربال کردن


بیخته (تِ) (ص مف .) الک شده


بیخو (خُ یا خَ) (ص مر.) زمینی که از علف و گیاهان هرزه پاک شده باشد


بید [ په . ] ( اِ.) درختی است از تیرة بیدها، بی میوه، سایه دار، دارای شاخه های مستقیم و بلند. چوبش کم دوام است از پوست آن ماده ای به نام سالیسین به دست می آید که تب بُر است


بید ( اِ.) = پت : حشره ای است ریز با بال های باریک که پارچه های پشمین را می خورد بیو، بیب، بیتک هم گفته شده


بید برگ (بَ) (اِمر.) نوعی از پیکانِ تیر که به شکل برگ بید است


بیداء (بَ یا ب یْ) [ ع . ] (اِ.) بیابان، ج . بیداوات


بیداد [ په . ] ( اِ.) ستم، ظلم


بیدار (ص .) 1 - کسی که در خواب نباشد؛ مق خوابیده . 2 - آگاه، هوشیار


بیداربخت (بَ) (ص مر.) خوشبخت، نیک - اختر


بیداردل (د) (ص مر.) دل آگاه، هوشیار


بیدخ (دَ) (ص .) تند و جلد


بیدخت (ب دُ) (اِمر.) سیاره زهره، ناهید


بیدخشت (خِ) (اِمر.) شکرکی که روی درخت بید بوجود می آید. از آن برای نرم کردن، سفید و شیرین کردن دارو استفاده می کنند


بیدر (بَ یا ب یْ دَ) [ ع . ] (اِ.) خرمن (جو، گندم ). خرمنگاه ؛ ج . بیادر


بیدستر (دَ تَ) (اِمر.) پستانداری از راستة جوندگان که نسبتاً بزرگ است با وزن بیست کیلوگرم و قد هفتادوپنج سانتیمتر، موهای بدنش زیباست و به همین مناسبت شکار می شود. سگ آبی


بیدق (دَ) [ معر. ] ( اِ.) 1 - پیاده . 2 - یکی از مهره های شطرنج . ج . بیادق . 3 - راهنما در سفر


بیدل (د) (ص مر.) 1 - آزرده . 2 - عاشق، دلداده


بیدلا (د) (اِمر.) هذیان، سخنان بی معنی


بیدمال (اِمص .) پاک کردن زنگ از روی آیینه، شمشیر و سلاح های دیگر به وسیلة چوب بید و چوب های دیگر


بیدمشک (مُ یا مِ) (اِمر.) درختی است از گونة بید، با شکوفه های معطر که عرق آن نشاط آور است


بیر (اِ.) حفظ، از بر کردن، حافظه


بیر (اِ.) جامة خواب، نهالی و توشک، بستر


بیر ( اِ.) 1 - رعد و برق . 2 - صاعقه، طوفان


بیر [ ع . بئر ] (اِ.) چاه


بیرانه (نِ) ( اِ.) نک ویرانه


بیراه (ص مر.) 1 - گمراه، منحرف از راه . 2 - بی انصاف . 3 - آن که کارهای ناشایسته کند


بیراهه (هِ) (اِمر.) 1 - راه کج . 2 - بیابانی که راه به جایی نداشته باشد


بیرزد (زَ) (اِ.) = بارزد. پیرژد. بیرزه . بیرزی . بارزد: برادة فلزات


بیرق (ب رَ) [ تر. ] ( اِ.)پرچم درفش . ج . بیارق


بیرقدار (ب رَ) [ تر - فا. ] (اِفا.) علمدار، پرچمدار


بیرم (ب یا بَ یا رَ) ( اِ.) پارچة نخی نازک


بیرو 1 - (اِمر.) کیسه، کیسة پول . 2 - (ص مر.) بی شرم، پُررو


بیرون [ په . ] ( اِ.) 1 - خارج . 2 - ظاهر چیزی . 3 - محلی که برای وقت گذرانی به آن جا می روند


بیرون آمدن (مَ دَ) (مص ل .) 1 - خارج شدن . 2 - نمایان شدن . 3 - سرکشی کردن


بیرونی (ص نسب .) 1 - خارجی . 2 - بخشی از عمارت که مخصوص پذیرایی مهمانان بوده است . 3 - بیگانه


بیزار (ص مر.) بی میل، متنفر


بیزنده (زَ د) (ص فا.) غربال کننده


بیزیدن (دَ) (مص م .) نک بیختن


بیزیده (د) (ص مف .) بیخته


بیس بال (ب سْ) [ انگ . ] (اِمر.) از ورزش های گروهی با توپ که شبیه بازی چوگان است


بیسار (ب) ( اِ.) نک بیستار


بیست [ په . ] ( اِ.) 1 - برابر با دو ده، نوزده به اضافة یک . 2 - کنایه از: بسیار عالی


بیست و چهارساعته (تُ چِ عَ تِ) [ فا - ع . ] 1 - در تمام مدت شبانه روز. 2 - مجازاً: همیشه، دائم


بیستار ( اِ.) واژه ایست مانند: فلان، که اشاره به یک چیز یا شخص مجهول و نامعلوم است


بیستم (تُ) (ص .) دارای رتبه با شمارة بیست


بیستمین (تُ) (ص نسب .) منسوب به بیستم، آن که یا آن چه در مرتبة بیست باشد


بیستگانی (اِمر.) حقوق و مقرری به سپاهیان


بیسراک (سُ) ( اِ.) 1 - شتر جوان قوی . 2 - استر، قاطر


بیسکویت [ فر. ] ( اِ.) نوعی شیرینی که خشک و کم وزن است


بیش [ په . ] (ق .) افزون، زیاد


بیش تر (تَ) (ص تف .) افزون تر، زیادتر


بیشمار (شُ) (ص مر.) 1 - بی حساب، بی اندازه . 2 - بسیار زیاد


بیشه (ش ِ) [ په . ] ( اِ.) 1 - نیزار، نیستان . 2 - جنگل کوچک


بیشینه (ب نِ یا نَ) (ص نسب . اِمر.) بیشترین مقدار ممکن


بیص (ب) [ ع . ] ( اِ.) تنگی، گرفتاری


بیضاء (بَ) [ ع . ] (ص .) سفید، روشن


بیضه (بَ یا ب ض ِ یا ضَ) [ ع . بیضة ] (اِ.) 1 - تخم مرغ . 2 - خایه، خصیه . 3 - کلاهخود. ؛ بیضه در کلاه داشتن کنایه از: رسوا شدن، مفتضح شدن


بیضه آوردن ( بیضه آوردن . وَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) بچه از تخم درآوردن


بیضوی (ب یا بَ ضَ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به بیضه  - به شکل تخم مرغ . 2 - یکی از اشکال هندسی


بیضی (ب) [ ع . ] (اِمر.) یکی از اشکال هندسی که کشیده تر از دایره بوده و دارای دو کانون می باشد


بیطار (ب) [ معر. ] (ص .) دامپزشک . ج . بیاطره


بیطره (بَ یا ب طَ رَ یا رِ) [ ع . ] (اِ.) دام پزشکی


بیع (ب) [ ع . ] (مص م .) 1 - فروختن . 2 - خریدن


بیعانه (ب نِ) (اِمر.) پول پیش، پولی که خریدار پیش از خرید به فروشنده می دهد


بیعت (ب عَ) [ ع . بیعة ] 1 - (مص ل .) پیمان بستن . 2 - (اِ.) عهد، پیمان . 3 - (اِ.) معبد یهود و نصاری ؛ ج . بیعات


بیعت شکستن ( بیعت شکستن . ش کَ تَ) [ ع - فا. ] (مص م .) پیمان شکستن، بر هم زدن قرارداد


بیعت گرفتن ( بیعت گرفتن . گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) عهد و پیمان از کسی گرفتن


بیغار (ب) ( اِ.) سرزنش، طعنه


بیغاره (ب رِ) نک بیغار


بیغال ( اِ.) نیزه، رمح


بیغوش (ب) ( اِ.) بایغوش


بیغوله (ب لِ) ( اِ.) 1 - کُنج، گوشه . 2 - ویرانه


بیفتک (تِ) [ فر. ] ( اِ.) قطعه ای نازک از گوشت گاو که آن را سرخ کنند


بیکینی [ فر. ] (اِ.) مایو دو تکه


دروگر (د رُ گَ) (ص .) درو کننده


بیل ( اِ.) ابزاری دارای دسته بلند و صفحه ای پهن و قاشق مانند که برای جا به جا کردن خاک و گل به کار می رود


بیل مز (مَ) [ تر. ] ( اِ.) ابله، زبان نفهم


بیلاخ (اِصت .) (عا.) = بیلَخ : به طعنه به کسی گویند که دست به کار نسنجیده ای زده و شکست خورده است . (معمولاً همراه با بالا بردن انگشت شست )


بیلان [ فر. ] ( اِ.) صورت ریز دارایی و بدهی شرکت ها و مؤسسات که معمولاً در آخر سال مالی تهیه شود، ترازنامه (فره )


بیلسته (لَ تِ) ( اِ.) وجب، شبر


بیله (لِ) (اِمر.) 1 - پیکانی که مانند بیل می ساختند. 2 - پارو


بیلک ( بیلک .) (اِمصغ .) 1 - نوعی پیکان شبیه بیل کوچک . 2 - تیر دو شاخه


بیلک (لَ) ( اِ.) 1 - منشور پادشاهان . 2 - قبالة خانه و باغ و مانند آن


بیلیارد [ فر. ] ( اِ.)= بلیارد: نوعی بازی روی میزهای مخصوص پوشانده از ماهوت با چهار سوراخ در چهار گوش و دو سوراخ در حدوسط طولی دو طرف و تعدادی گوی در روی میز و چوب هایی در دست بازیکنان که می باید با دقت و مهارت توسط چوب گوی ها را در سوراخ اندازند


بیلیون [ فر. ] ( اِ.) عددی معادل هزارمیلیون


بیم [ په . ] ( اِ.) ترس، خوف


بیمار (ص .) 1 - مریض، دردمند. 2 - ناتوان، رنجور


بیمارستان (رِ) (اِمر.) جایی که بیماران را در آنجا بستری و معالجه کنند، مریض خانه


بیمارغنج (غَ) (ص مر.) 1 - علیل، رنجور، همیشه بیمار. 2 - کسی که بیماری او از روی ناز و غمزه باشد


بیمناک (ص مر.) 1 - ترسنده، بیم دارنده . 2 - ترسناک


بیمه (مِ) ( اِ.) عقدی است که به موجب آن یک طرف (بیمه گر) تعهد می کند در ازای پرداخت وجه (حق بیمه ) از طرف دیگر (بیمه گذار) در صورت وقوع حادثه خسارت وارده بر او را جبران کند و انواع مختلف دارد: آتش سوزی، اتومبیل، از کار افتادگی، حوادث، عمر، اتکایی، بیکاری و غیره . ؛ بیمه اجتماعی بیمه ای که گروه شغلی یا اجتماعی معینی را به طور دست جمعی و بدون استثناء دربرمی گیرد. ؛ بیمه شخص ثالث نوعی بیمة اتومبیل که بیمه گر تعهد می کند در صورتی که بیمه گذار موجب مرگ یا نقص عضو کسی شود دیة آن را به وارث بپردازد. ؛ بیمه خویش فرما بیمه ای که در آن شخص بدون وابستگی به سازمان معینی با پرداخت پول خود را بیمه کند


بین (بَ یا ب) [ ع . ] (مص .) جدایی


بین (ب) [ ع . ] ( اِ.) میان، فاصلة میان دو چیز


بین (بَ یِّ) [ ع . ] (ص .) هویدا، واضح


بین الملل (ب نُ لْ مِ لَ) [ ع . ] (ق مر. ص مر.) میان ملت ملت های مختلف


بینا [ په . ] (ص فا.) 1 - بیننده، بصیر. 2 - آگاه، هوشیار


بینابین (بَ یا ب ب) [ ع - فا. ] (ق مر.) میانه، حد وسط، بین بین


بینات (بَ یِّ) [ ع . ] (اِ.) جِ. بینه ؛ دلیل های آشکار، براهین واضح


بینایی (حامص .) 1 - بینندگی، بصیرت . 2 - قوة باصره


بینش (نِ) (اِمص .) 1 - رؤیت . 2 - بصیرت


بینه (بَ یِّ نِ) [ ع . بینة ] ( اِ.) دلیل آشکار، برهان واضح . ج . بینات


بینونت (بَ یا ب نَ) [ ع . بینونة ] (اِمص .) جدایی، مفارقت


بینی و بین الله (ب یْ یُ ب یْ نُ لْ لا) [ ع . ] (عا.) سوگند گونه ای برای تأکید ادعای خود یا پرسیدن حقیقت از کسی


بیو ( اِ.) نک بید


بیواره (رِ) (ص .)1 - بی کس، غریب . 2 - بی قدر، بی اعتبار


بیواز ( اِ.) شب پره، خفاش


بیوت (بُ) [ ع . ] ( اِ.) جِ بیت ؛ خانه ها، اتاق ها. ج . بیوتات


بیوتات (بُ) [ ع . ] ( اِ.) خانه ها، اتاق ها


بیور (وَ) [ په . ] ( اِ.) عددی معادل ده هزار


بیوس (بَ)( اِ.)1 - چشمداشت، توقع . 2 - طمع . 3 - امید، آرزو


بیوسنده (بَ سَ د) (ص فا.) 1 - چشم به راه . 2 - متوقع، طمعکار


بیوسیدن (بَ دَ) (مص م .) 1 - انتظار داشتن . 2 - چشم داشتن . 3 - طمع داشتن


بیوشیمی [ فر. ] ( اِ.) بخشی است از علم شیمی که به مطالعة پدیده های حیاتی می پردازد


بیولوژی [ فر. ] ( اِ.) زیست شناسی


بیوه (وِ) (ص . اِ.) زن بی شوهر، مرد بی زن


بیوک (بُ) [ تر. ] (ص . اِ.) بزرگ، مهتر


بیوگ (بَ) [ سنس . ] ( اِ.) عروس


بیوگانی (بَ) (حامص .) عروسی، نکاح


بیوگرافی [ فر. ] ( اِ.) کتابی که در آن زندگی نامه شخصیتی شرح داده شده باشد، سرگذشت، شرح حال، زندگی نامه . (فره )


بیچاره (رِ) (ص .) 1 - شخصی که دچار وضع بدی شده است . 2 - شخص ناتوان و درمانده، بی نوا


بیژه (ژِ) (ص .) 1 - خالص، بی غش . 2 - خاص، ویژه


بیک (ب) [ تر. ] ( اِ.) = بیگ : 1 - بزرگ زاده، شاهزاده . 2 - رییس قبیله . 3 - فرماندة سپاه


بیکبار (به یکبار) (ب) (ق .) ناگهان


بیکران (کَ) (ص مر.) بی پایان، نامحدود


بیگانه (نِ) [ په . ] (ص مر. اِمر.)1 - غریب، ناآشنا. 2 - خارجی، اجنبی


بیگلر (لَ) [ تر. ] (ص مر.) 1 - امیر. 2 - بزرگ شهر یا طایفه


بیگلربیک (لَ ب) [ تر. ] (اِمر.) رییس کدخدایان


بیگم (ب گُ) [ تر. ] (ص . اِ.) خانم، خاتون، بانو


بیگودی [ فر. ] (اِ.) نوعی وسیلة استوانه ای کوچک از جنس فلز یا پلاستیک جهت حالت دادن موها


ت (حر.) چهارمین حرف از الفبای فارسی که در حساب ابجد برابر عدد 400 می باشد


ت (ضم .) ضمیر متصل شخصی، دوم شخص مفرد. و آن بر دو گونه است : الف - اضافی : کتابت . ب - مفعولی : گفتمت


تأبی (تَ أَ بّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) سرکشی کردن، سرباز زدن . 2 - (اِمص .) سرکشی، گردنکشی


تأبید (تَ) [ ع . ] (مص م .) جاوید کردن، جاودانه کردن


تأتی (تَ أَ تّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - آماده شدن، حاصل گشتن کار، دست دادن، فراهم آمدن . 2 - رفق و نرمی کردن


تأثر (تَ أَ ثُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - اندوهگین شدن . 2 - اثر پذیرفتن


تأثل (تَ أَ ثُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - محکم و استوار شدن . 2 - بزرگ شدن


تأثم (ثَ أَ ثُّ) [ ع . ] (مص ل .) باز ایستادن از گناه، توبه کردن


تأثیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - اثر کردن . 2 - نفوذ کردن ج . تَأثیرات


تأثیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) با اصل و استوار کردن


تأثیم (تَ) [ ع . ] (مص م .) کسی را به گناه نسبت دادن


تأجیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) مهلت دادن


تأحد (تَ أَ حُّ) [ ع . ] (مص ل .) یگانه شدن، یکی شدن


تأخر (تَ أَ خُّ) [ ع . ] (مص ل .) پس ماندن، عقب افتادن


تأخی (تَ أَ خّ) [ ع . ] (مص ل .) برادری کردن دو گروه با هم


تأخیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - دیر کردن . 2 - دیر آمدن . 3 - (اِمص .) دیرکرد


تأدب (تَ أَدُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - فرهنگ آموختن . 2 - باادب شدن


تأدیب (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - تربیت کردن . 2 - تنبیه کردن


تأدیه (تَ یِ) [ ع . تأدیة ] 1 - (مص م .) گزاردن، پرداختن . 2 - (اِمص .) پرداخت


تأذن (تَ أَ ذُّ) [ ع . ] (مص م .) آگاهانیدن، آگاه کردن


تأذی (تَ أَ ذّ) [ ع . ] (مص ل .) آزرده شدن، آزار دیدن


تأزش (ز) (اِمص .) تاختن، یورش


تأسف ( تَ أَ سُُ) [ ع . ] (مص ل .) دریغ خوردن، اندوه خوردن


تأسی (تَ أَ سّ) [ ع . ] (مص ل .) پیروی کردن، اقتدا کردن


تأسیس (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بنیاد نهادن . 2 - (اِمص .) بنیانگذاری


تأصل (تَ أَ صُّ) [ ع . ] (مص ل .) با اصل گردیدن، ثابت و راسخ شدن


تألف (تَ أَ لُّ) [ ع . ] (مص ل .) دوست شدن، الفت یافتن، دمساز شدن


تألم (تَ أَ لُّ) [ ع . ] (مص ل .) اندوهگین شدن، دردمندی نمودن


تأله (تَ أَ لِّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پرستیدن . 2 - خدا شدن، الاهیت را به خود بستن . 3 - (اِمص .) خداپرستی . 4 - پارسایی


تألیف (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - فراهم آوردن، گرد آوردن . 2 - نوشتن کتاب


تألیف کردن ( تألیف کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) نوشتن کتاب


تأمر (تَ أَ مُّ) [ ع . ] (مص ل .) فرمان راندن


تأمل (تَ أَ مُّ) [ ع . ] (مص ل .) نیک نگریستن، اندیشه کردن


تأمل کردن ( تأمل کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) درنگ کردن


تأمیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) به امارت گماردن، امیر کردن


تأمیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) امیدوار ساختن، آرزومند کردن


تأمین (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - ایمن کردن، آرام دادن . 2 - حفظ کردن


تأمینات (تَ) [ ع . ] (اِ.) جِ تأمین . شعبه ای در ادارة شهربانی در گذشته، که امروزه به نام آگاهی معروف است


تأنس (تَ أَ نُّ) [ ع . ] (مص ل .) انس گرفتن، خوی گرفتن


تأنق (تَ أَ نُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - دقت زیاد در کاری . 2 - از روی حکمت کاری را انجام دادن


تأنی (تَ أَ نِّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - درنگ کردن . 2 - سستی کردن، تأخیر کردن


تأنیث (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - علامت مؤنث به کلمه عربی ملحق کردن . 2 - مؤنث خواندن . 3 - مادگی


تأنیس (تَ) [ ع . ] (مص م .) دمساز کردن، انس دادن


تأهب (تَ أَ هُّ) [ ع . ] (مص ل .) آماده شدن، تهیه دیدن


تأهل (تَ أَ هُّ) [ ع . ] (مص ل .) زن گرفتن، ازدواج


تأهیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) ارزانی داشتن، سزاوار شمردن، سزاوار کردن


تأویل (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بازگردانیدن . 2 - تفسیر کردن، بیان کردن . 3 - (اِمص .) شرح و بیان کلمه یا کلام به طوری که غیر از ظاهر آن باشد، تعبیر. ج . تأویلات


تأکد (تَ أَ کُّ) (مص ل .) استوار شدن، محکم شدن


تأکید (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - استوار کردن . 2 - عهد یا کلام خود را محکم کردن


تأیید (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) نیرو دادن، کمک کردن، توفیق دادن . 2 - (اِمص .) توفیق . 3 - درست دانستن یا مناسب تشخیص دادن سخن یا عملی


تأییدیه (تَ یِ یا یَ) [ ع . ] (اِ.) نوشته ای که در آن درستی مطلبی یا صلاحیت کسی در موردی تأیید شده باشد


تئاتر (تَ) [ فر. ] (اِ.) = تیاتر. تآتر: 1 - اجرای زندة نمایشنامه . 2 - ساختمان یا تالاری که در آن نمایش اجرا شود، نمایش سرا. (فره )


تئوری ( تِ ئُ ) [ فر. ] (اِ.) 1 - علم نظری، فرضیه . 2 - مجموعة معلومات که بعضی امور و حوادث را تشریح می کند، نظریه (فره )


تئوریسین (تِ ئُ یَ) [ فر. ] (اِ.) کسی که دربارة مسائل اجتماعی یا سیاسی یا علمی نظریه های جدید ارائه دهد، نظریه پرداز (فره )


تئوریک (تِ ئُ) [ فر. ] (ص نسب .) مربوط به نظریه، غیرتجربی، نظری . (فره )


تئوکراسی (تِ ئُ کِ) [ فر. ] (اِمر.) دولتی که از اختلاط قدرت های دینی و سیاسی به وجود آید؛ حکومت دینی ؛ مانند حکومت امویان و عباسیان


تا [ په . ] (حر رب .) به معانی : 1 - اگر، مگر. 2 - همین که، بی درنگ . 3 - عاقبت . 4 - زنهار، مبادا


تا [ په . ] (اِ.) مثل، مانند


تا [ په . ] (اِ.) تخته، ورق، طاق، طاقه


تا [ په . ] (حر اض .) به معنی نهایت و انتها


تا [ په . ] (اِ.) 1 - خمیدگی کاغذ و پارچه، شکن . 2 - لا، ورق . 3 - فرد، یک، نقیض جفت .4 - لنگه چیزی، نیمة بار


تا (اِ.) 1 - تار، مو. 2 - تار، سیم


تا [ په . ] (اِ.) عدد، شمار


تا شدن (شُ دَ) (مص ل .) (عا.) 1 - دولا شدن . 2 - چین برداشتن


تا کردن (کَ دَ) (مص م .) (عا.) رفتار کردن


تاب 1 - (اِ.) حرارت، گرمی . 2 - فروغ، روشنی . 3 - (ص فا.) در بعضی ترکیبات به معنی «تابنده » آید: شب تاب، عالم تاب


تاب 1 - (اِ.) پیچ و خمی که در ریسمان و زلف و امثال آن باشد. 2 - خلل، فساد. 3 - خشم، قهر. 4 - غم، رنج . 5 - کجی (در چشم )، اعوجاج . 6 - (ص فا.) در بعضی ترکیبات به معنی «تابنده » آید: ریسمان تاب


تاب (اِ.) 1 - توان، توانایی . 2 - طاقت، پایداری . 3 - صبر، شکیبایی . 4 - رنج . 5 - پیچش، اضطراب


تاب (اِ.) طنابی که دو سر آن را به درخت یا امثال آن ببندند و در میان آن بنشینند و در هوا به عقب و جلو روند


تاب آوردن (وَ دَ) (مص ل .) تحمل کردن، طاقت آوردن


تاب بازی (حامص .) بازی و تفریح کردن با تاب


تاب برداشتن (بَ تَ) (مص ل .) پیچیدن چوب یا تختة تر پس از خشک شدن . ؛ تاب برداشتن چشم کج شدن چشم


تاب خوردن (دَ) (مص ل .) 1 - در تاب نشستن و در هوا به جلو و عقب رفتن . 2 - پیچ و خم پیدا کردن


تاب خورده (د) (ص مف .) پیچیده، تابیده شده


تاب دادن (دَ) (مص م .) 1 - تافتن، پیچ دادن، خماندن . 2 - زلف و ریسمان و امثال آن را پیچ و خم دادن . 3 - چیزی را در ظرفی فلزی در حرارت آتش بدون آب و روغن سرخ و برشته کردن . 4 - پرتو افکندن، روشن ساختن


تاب داده ( تاب داده .) (ص مف .) پیچیده، به هم بافته


تاب داشتن (تَ) (مص ل .) 1 - طاقت داشتن، تحمل داشتن . 2 - در رنج بودن، درد داشتن


تاب و توان (بُ تَ) (اِمر.) قدرت، نیروی مقاومت


تاب و توش (بُ) (اِمر.) 1 - تاب و توان . 2 - وسایل زندگی، اسباب معیشت


تاباق (اِ.) چوب دستی را گویند و آن چوب گنده ای است که بیشتر قلندران بر دست گیرند


تابان (ص فا.) روشن، درخشان


تاباندن (دَ) (مص م .) 1 - روشن ساختن، برافروختن . 2 - تاب دادن، پیچ و خم دادن . 3 - گرم کردن، تافتن . 4 - اعراض کردن


تابانیدن (دَ) (مص م .) نک تاباندن


تاباک (اِ.) = تاپاک . تپاک . تپ : 1 - تپیدن و اضطراب و بی قراری . 2 - تب داشتن


تابخانه (نِ) (اِمر.) 1 - خانه ای که دیوارهای آن آینه کاری شده باشد. 2 - حمام، گرمابه . 3 - خانة زمستانی که با بخاری و یا تنور گرم شود. 4 - شبستان


تابدار (ص فا.) 1 - تاب خورده، پیچ خورده . 2 - روشن، درخشان


تابدان (اِمر.) 1 - گلخن حمام . 2 - کوره آهنگری و مسگری . 3 - پنجره یا دریچه ای که برای استفاده از روشنایی آفتاب در دیوار تعبیه کنند


تابزن (زَ) (ص فا. اِمر.) = تاب زننده : سیخ کباب


تابستان (ب) (اِمر.) دومین فصل سال، فصل گرما، صیف


تابش (ب) (اِمص .) روشنی، فروغ، درخشش


تابع (ب) [ ع . ] (اِفا.) 1 - پس رو، پیرو. 2 - فرمان بردار، مطیع . 3 - در ریاضی هرگاه میان دو تغییرپذیر چنان بستگی وجود داشته باشد ک ه تغییر یکی در دیگری تغییری پدید آورد؛ نخستین را متغیر اصلی و دومی را متغیر تابع یا «تابع » گویند. ؛ تابع مهمل لفظ مهملی است که بعد از یک لفظ موضوع می آید و اغلب حروف آن با حروف متبوعش یکی است . مثل : چراغ مراغ، کتاب متاب، دهاتی مهاتی


تاریک دل (د) (ص مر.) سیاه دل، بدذات


تابع شدن ( تابع شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - پیرو شدن . 2 - بنده و فرمانبردار گشتن


تابعه (ب عِ) [ ع . ] (اِفا.) به باور قدما جن یا پری که همزاد انسان باشد


تابعی (ب یّ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به تابع، آن که اصحاب رسول (ص ) را دیده


تابعیت (ب یَّ) [ ع . ] (مص جع .) 1 - پیروی کردن، اطاعت کردن . 2 - از افراد یک کشور و دولت بودن


تابعین (ب) [ ع . ] (اِ.) جِ تابع  - تابعان . 2 - آنان که اصحاب رسول را دیده باشند


تابل (ب) [ ع . ] (اِ.)چیزهایی که برای خوشبو کردن غذا به کار برند. ج . توابل


تابلو (لُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - صفحة نقاشی . 2 - تخته ای سیاه یا سبز در کلاس درس . 3 - صفحه ای از جنس فلز، پلاستیک ... که نام یا مشخصات محلی روی آن قید شده باشد. 4 - (عا.) بسیار متمایز و مشخص


تابن (ب) [ ع . ] (اِفا.) کاه دهنده


تابناک (ص مر.) روشن، درخشان، تابدار


تابنده (بَ د) (ص فا.) 1 - تابان، درخشان . 2 - گرما دهنده . 3 - پیچان، در تب و تاب . 4 - ریسنده، ریسمان باف


تابندگی (بَ د) (حامص .) تشعشع، پرتو - افشانی


تابه (ب یا بَ) [ په . ] (اِ.) = تاوه : 1 - ظرف فلزی پهن که برای پختن گوشت، ماهی، کوکو و غیره به کار می رود. 2 - آلتی است که در آن دانة گندم و حبوب دیگر را بریان کنند. 3 - خشت پخته، آجر بزرگ . 4 - شیشة تابدان . تابه تا (ب یا بَ) (ص مر.) 1 - لنگه به لنگه، آن چه که یک شکل نباشد. 2 - لوچ، چپ، تابدار


تابو [ فر . ] (اِ.) 1 - تحریم اجتماعی یک عمل یا یک کلمه به طور رسمی . 2 - شخص، چیزی یا جایی که برای افراد یک قبیله تحریم شود. 3 - هر چیز نذری یا مقدسی که نزدیک شدن و دست زدن به آن ممنوع باشد


تابوت [ ع . ] (اِ.) صندوق فلزی یا چوبی که مرده را در آن گذارند


تابوغ [ تر. مغ . ] (اِ.) سلام خاص که مغولان سلاطین و خوانین را می دادند، بدین طریق که با سر برهنه یک گوش را به دست گرفته کرنش می کردند


تابوک (بُ) (اِ.) بالاخانة کوچک، غرفه


تابی (تَ اَ بّ) [ ع . ] (مص م .) کسی را به پدری گرفتن


تابیدن (دَ) (مص م .) 1 - پیچیدن، پیچ دادن . 2 - دوری جستن . 3 - تاب آوردن، ایستادگی


تابیدن ( تابیدن .) (مص ل .) 1 - درخشیدن . 2 - گرم شدن


تابین (ب) (اِ.) زیردست، سربازی که درجه ندارد


تاتا (اِ.) گرفتگی زبان، لُکنت


تاتار (اِ.) نامی که در گذشته به مغول اطلاق می شد


تاتلی (تِ لِ) (اِ.) سفره، خوان


تاتو (اِ.) اسب کوتولة پُر یال و دُم بریده


تاتو (اِ.) نوعی پستاندار که بدنش مانند حلقه های زره از فلس پوشیده شده است و در آمریکای جنوبی دیده می شود


تاتوره (رِ) (اِ.) زنجیر یا ریسمانی که بر پای اسب و استر بندند


تاتوره ( تاتوره .) (اِ.) گیاهی از تیرة بادنجان با برگ های درشت و بدبو و گل های شیپوری قرمز یا سفید


تاتول (ص .) 1 - کسی که دهانش کج شده باشد. 2 - گیج، بیهوش . خل، ابله


تاتی (اِ.) راه رفتن به شیوة کودکان


تاج [ معر. ] (اِ.) 1 - کلاه جواهرنشان که پادشاهان بر سر گذارند، افسر. 2 - هر چیز مانند تاج . 3 - کلاه ترک ترک درویشان، کلاه قاب دوزی شدة صوفیان . 4 - قسمت آشکار و مریی دندان که از لثه خارج و از مینا پوشیده است


تاج الملوک (جُ لْ مُ) [ ع . ] (اِمر.) گیاهی است پایا از تیرة آلاله ها و به ارتفاع یک متر که به طور خودرو در نقاط مرطوب و کوهستانی می روید. گل هایش نسبتاً درشت و زیبا و به رنگ های آبی و ارغوانی و سفید دیده می شود. از برگ های تازه و ریشة این گیاه در تداوی استفاده می کنند و انواع مختلف دارد


تاج خروس (خُ) (اِمر.) گیاهی یک ساله با گل های سرخ که بلندی آن به یک متر می رسد و ا نواع مختلف دارد


تاج و تخت (جُ تَ) [ معر - فا. ] (اِمر.) 1 - افسر و سریر. 2 - (مج .) پادشاهی، سلطنت


تاج گذاری (گُ) [ معر - فا. ] (حامص .) آیین بر سر نهادن تاج و بر تخت نشستن پادشاهی نو


تاجدار (ص فا.) 1 - دارندة تاج، نگاه دارندة افسر. 2 - پادشاه، سلطان . 3 - بزرگ، سرور


تاجر (جِ) [ ع . ] (اِفا.) بازرگان . سوداگر. ج . تجار


تاجور (وَ) (ص مر.) 1 - دارای تاج . 2 - پادشاه، سلطان


تاجیک (اِ.) 1 - غیرترک و عرب، آن که به زبان فارسی تکلم کند. 2 - سکنة کنونی کشور تاجیکستان


تاخ (اِ.) نک تاغ


تاخت (اِ.) 1 - دویدن اسب . 2 - دو، دویدن . 3 - حمله کردن، هجوم آوردن . ؛ تاخت و تالان تاخت و تاز و غارت


تاخت زدن (زَ دَ) (مص م .) مبادله کردن چیزی با چیز دیگر


تاخت کردن (کَ دَ) (مص ل .) 1 - دویدن، تازیدن . 2 - دواندن اسب


تاختن (تَ) (مص ل .) 1 - تند رفتن، دویدن . 2 - هجوم کردن . 3 - غارت کردن


تاخته (تِ) (ص مف .) 1 - دویده . 2 - غارت شده


تاختگاه (اِمر.) 1 - جایی برای تمرین اسب - سواری . 2 - خطی که اسب های دونده در اسب دوانی در آن می دوند


تاخیره (رِ) (اِ.) بخت، طالع، سرنوشت


تار (اِ.) 1 - رشته، نخ . 2 - یکی از سازهای ایرانی با یک کاسه، پنج تار و دسته ای بلند


تار [ هن د . ] (اِ.) =تال : نام درختی است بلند و تناور در هندوستان با ساقه های بلند و برگ های درازی شبیه پنجة آدمی


تار [ په . ] (ص .) تیره، تاریک


تار شدن (شُ دَ) (مص ل .) تیره شدن، تاریک گشتن


تار و تنبک (رُ تُ بَ) (اِمر.) 1 - تار همراه تنبک . 2 - آلات ضرب و نوازندگی


تار و تور ( تار و تور .) (ص مر.) 1 - بسیار تیره . 2 - ذره ذره، ریزه ریزه


تار و مار ( تار و مار .) (اِمر.) = تال و مال : پراکنده، از هم پاشیده


تار و مار شدن ( تار و مار شدن . شُ دَ) (مص ل .) از هم پاشیده شدن


تار و پود (رُ) (اِمر.) 1 - تارهای طول و عرض پارچه . 2 - اساس و پایة هر چیز


تارا (اِ.) ستاره


تارات [ ع . ] (اِ.) جِ تارة ؛ دفعات، بارها


تاراج (اِ.) 1 - غارت، چپاول . 2 - یغما کردن


تاراجگر (گَ) (ص فا.) غارتگر، یغماگر


تاراجیدن (دَ) (مص م .) نک تاراج


تاران (ص .) تار، تاریک


تاراندن (دَ) (مص م .) 1 - دور کردن . 2 - ترسانیدن


تارانده (د یا دَ) ( ص مف .) 1 - پراکنده، متفرق . 2 - دور کرده . 3 - ترسانیده


تاراننده (نَ د) (ص فا.) 1 - دور کننده . 2 - ترساننده


تارانیدن (دَ) (مص م .) نک تاراندن


تاربام (اِمر.) صبح زود که هنوز هوا تاریک باشد


تارتار (اِ. ص .) پاره پاره، ریزه ریزه


تارتن (تَ)1 - (ص فا.)بافنده . 2 - (اِ.) عنکبوت . 3 - کرم ابریشم


تارس (رِ) [ ع . ] (اِفا. ص .) مرد با سپر، سپردار


تارم (رَ یا رُ)(اِ.)1 - خانة چوبین . 2 - چوب بست که برای انگور و دیگر گیاهان رونده درست کنند


تارمی (رَ) (اِمر.) نرده ای از چوب یا آهن که جلو باغ یا ایوان سازند


تارمیغ (اِمر.) بخاری که در زمستان بر روی هوا پدید آید و مانند دودی شود و اطراف را تیره و تاریک سازد. تمن، ماغ، میغ و نژم نیز گویند


تاره (رِ یا رَ) (اِ.) نک تارم


تاره (رِ یا رَ) (ص .) تار، تاریک، تاری


تاره ( تاره .) [ ع . تارة ] (اِ.) دفعه، مرتبه، مره . ج . تارات


تارو (اِ.) کنه که بر گاو و دیگر جانوران چسبد


تارون (ص فا.) = تاران : تیره و تاریک، تاری


تارک (رَ) (اِمصغ .) 1 - فرق سر، میان سر آدمی . 2 - کلاهخود


تارک (رِ) [ ع . ] (اِفا.)رهاکننده، ترک کننده . ؛ تارک دنیا آن که از دنیا روی برگرداند، زاهد، پارسا. ؛ تارک صلاة آن که نماز نگزارد


تارک نشین ( رَ. نِ) (ص فا.) بالانشین، بلندپایه، والامقام


تاری (ص نسب .) 1 - تیره، تار.2 - پلید، ناپاک


تاری ( تاری .) (ص نسب .) 1 - آبی که از درخت تار حاصل کنند و آن شربتی باشد که نشأة باده در سر آورد. 2 - درخت تار


تاری ( تاری .) (حامص .) 1 - کژی، نادرستی . 2 - گمراهی


تاری ( تاری .) [ تر. قس . تنگری ] (اِ.) خدا


تاریخ [ ع . ] 1 - (مص م .) زمان چیزی را معین کردن . 2 - (اِ.) عددی که زمان را نشان بدهد. 3 - سرگذشت ها و حوادث پیشینیان . ج . تواریخ . ؛ تاریخ باستان (قدیم ) دربارة ادواری از ازمنة بسیار قدیم بحث می کند و تا انقراض امپراتوری روم غربی به سال 476 م . خاتمه می یابد. ؛ تاریخ قرون وسطی دربارة ادواری بحث می کند که مابین تاریخ قدیم و تاریخ جدید قرار دارد. ؛ تاریخ جدید از زمان کشف قارة امریکا آغاز می شود. ؛ تاریخ معاصر از حوادث زمان ما یا منسوب به ازمنه ای که هنوز شواهد و آثار آن موجود است بحث می کند


تاریخ جلالی (خِ جَ) (ص نسب .) منسوب به ملکشاه سلجوقی است که در زمان وی وضع شده و سرآغاز آن سالِ 471 ه .ق ./ 1079 م . می باشد. از این تاریخ به بعد، نوروز که زمان معینی نداشته ثابت گردیده، روز اول سال قرار گرفت . که به نوروز سلطانی معروف شد


تاریخ رومی (خِ) (ص نسب .) تاریخ اسکندر؛ تاریخی که مبدأ آن سال 312 پیش از میلاد است


تاریخ میلادی ( تاریخ میلادی .) (ص نسب .) تاریخی که زمان شروع آن تولد حضرت عیسی می باشد


تاریخ هجری ( تاریخ هجری . هِ) (ص نسب .) تاریخی که مبدأ آن سال هجرت حضرت محمد (ص ) از مکه به مدینه می باشد که برابر با سال 622 میلادی است


تاریخچه (چِ) [ ع - فا. ] (اِمصغ .) تاریخ کوتاه و مختصر


تاریخی [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - قدیمی، بسیار قدیمی . 2 - سزاوار ثبت شدن در تاریخ


تاریک [ په . ] (ص .) 1 - تیره، تار. 2 - سیاه


تاریک خانه (نِ)(اِمر.) اتاق ویژه ای در عکاسی برای ظاهر کردن فیلم


تاریک و روشن (کُ رُ شَ) (ص .) دارای روشنایی اندک


تاریکا (حامص .) (عا.) تاریکی، ظلمت


تاریکان (ق مر.) به هنگام تاریکی


تاریکی (حامص .) 1 - تیرگی، سیاهی . 2 - گرفتگی چهره در اثر خشم یا اندوه . 3 - جهل، نادانی، بی خبری . 4 - آشفتگی


تاز (اِ.) 1 - امرد، مخنث . 2 - فرومایه، سفله . 3 - محبوب، معشوق


تاز (ص فا.) در ترکیب معنای «تازنده » می دهد: پیشتاز، اسب تاز


تازان 1 - (ص فا.) در حال تاختن . 2 - (ق .) به تاخت، باسرعت


تازاندن (دَ) (مص م .) دواندن، تاختن


تازانده (د) (ص مف .) دوانیده، دوانده


تازانه (نِ) (اِ.) شلاق، تازیانه


تازانیدن (دَ) (مص م .) دواندن، دوانیدن


تازبازی (حامص .) بچه بازی، غلامبارگی


تازنده (زَ د) (ص فا.) 1 - دونده، تندرو. 2 - دواننده


تازنگ (زَ) (اِ.) ستونی از گچ و سنگ که زیر سقف خانه می زنند


تازه (ز) 1 - (ص .) نو، جدید. 2 - مجازاً خرم، شاداب . 3 - بدیع . 4 - (ق .) اخیر، اخیراً. ؛ تازه به دوران رسیده کنایه از: کسی که تازه به مقامی رسیده و خود را گم کرده، ندید بدید، نوکیسه


تازه بهار ( تازه بهار . بَ) (اِمر.) 1 - گل نوشکفته . 2 - نوبهار. 3 - زمین آرایش یافته از بهار مجدد


تازه خط ( تازه خط . خَ) (ص مر.) پسری که تازه پشت لبش مو روییده


تازه عروس ( تازه عروس . عَ) [ ع - فا. ] (ص .) زنی که به تازگی ازدواج کرده است، نوعروس


تازه نفس ( تازه نفس . نَ فَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) کسی که تازه به کاری پرداخته و هنوز خسته نشده است


تازه وارد ( تازه وارد . رِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) غریب، ناشناس


تازه کردن ( تازه کردن . کَ دَ) (مص م .) 1 - زنده کردن . 2 - بارونق کردن . تعمیر کردن


تازگی (ز) 1 - (حامص .) تازه بودن، نو. 2 - خرمی، طراوت . 3 - (ق .) جدیداً، اخیراً


تازگی کردن (ز. کَ دَ)(مص ل .) 1 - گشاده رویی کردن . 2 - گرم پرسیدن، خوش آمد گفتن


تازی (اِ.) سگ شکاری


تازی (ص .) 1 - عرب، عربی . 2 - زبان عربی


تازیانه (نِ) (اِ.) شلاق، تسمة چرمی که با آن چهارپایان را هنگام تاختن بزنند


تازیدن (دَ) 1 - (مص ل .) تاختن، دویدن . 2 - حمله کردن . 3 - (مص م .) دوانیدن


تازیک (اِ. ص .) تازی، عرب


تاس (اِ.) 1 - اضطراب، بی تابی . 2 - اندوه


تاس (ص .) بی مو، سر تاس


تاس (اِ.) 1 - مکعبی کوچک دارای شش سطح که روی هر سطح تعدادی نقطه وجود دارد. به تعداد عددی که تاس نشان می دهد، مهره را در بازی نرد، حرکت می دهند. 2 - کاسة مسی، بادیه


تاس بین (ص فا.) دعانویس


تاسانیدن (دَ) (مص م .) خفه کردن، بی تابی کردن


تاسع (س ِ) [ ع . ] (اِ.) نهم


تاسه (س ِ) (اِ.) 1 - اندوه، ملالت . 2 - اضطراب، بی تابی . 3 - ویار، میل شدید به خوردن بعضی از میوه ها یا خوراکی ها که بیشتر به خانم های آبستن دست می دهد


تاسه ( تاسه .) (اِمص .) نفس زدن پیاپی انسان و حیوان از کثرت گرما یا تلاش


تاسوعا [ ع . ] (اِ.) روز نهم ماه محرم


تاسیدن (دَ) (مص ل .) 1 - اندوهناک شدن . 2 - بی قرار شدن . 3 - ویار کردن


تاش (اِ.) 1 - کک و مک . 2 - ماه گرفتگی


تاش [ تر. ] (اِ.) 1 - یار، دوست . 2 - در فارسی پسوندی است که در آخر برخی واژه ها معنای «هم » می دهد. مانند: خیلتاش = همقطار


تاشک (شَ) (ص .) 1 - چابک، چالاک . 2 - ماست چکیده


تاشکل (کِ) (اِ.) نک زگیل


تاغ (اِ.) درختی با برگ های مثلثی شکل و گل های خوشه ای


تاغ (اِ.) تخم مرغ


تافتان (اِ.) = تافتون : نوعی نان نسبتاً نازک و پهن که بر دیوارة تنور پخته می شود


تافتن (تَ) (مص م .) 1 - پیچیدن، تاب دادن . 2 - سرپیچی کردن . 3 - درخشیدن . 4 - تاب آوردن . 5 - گراییدن، روی آوردن


تافتن ( تافتن .) [ په . ] (مص ل .) 1 - برافروختن، روشن شدن . 2 - گرم گردیدن


تافته (تِ) (ص مف .) 1 - برافروخته، روشن شده . 2 - گداخته، گرم شده . 3 - آسیب دیده، کوفته . 4 - رنجیده، آزرده . 5 - پیچیده شده، تاب داده


تافته ( تافته .) (اِ.) نوعی پارچة ابریشمی


تافشک (فَ) (اِ.) موریانه


تاق (اِ.) نک تاغ


تاقدیس (اِمر.) = طاقدیس : 1 - مانند تاق، به شکل تاق . 2 - در دانش زمین شناسی به چین - خوردگی های تاق مانند زمین گفته می شود. 3 - تخت تاقدیس، نام تخت خسروپرویز که از عجایب زمان وی شمرده می شد


تال (اِ.) نک تار


تال (اِ.) طبق فلزی


تالاب (اِ.) آبگیر، استخر، برکه


تالار (اِ.) اتاق بزرگ، سالن


تالاسمی (س ِ) [ فر. ] (اِ.) بیماری خونی ارثی خطرناکی که باعث ناهنجاری هایی در هموگولوبین گلبول قرمز می شود و در نتیجه عامل کم خونی می گردد


تالاموس [ فر. ] (اِ.) هر یک از دو تودة خاکستری که در طرفین بطن سوم مغز قرار دارد و بخشی از دیوارة جانبی حفرة بطن سوم را تشکیل می دهد، نَهَنج . (فره )


تالان [ مغ . ] (اِ.) تاراج


تالان [ فر. ] (اِ.) واحد وزنی در یونان قدیم


تالانک (نَ) (اِ.) شَلیل


تالی [ ع . ] (اِفا. ص .) 1 - از پی رونده . 2 - دنبال، دوّم


تالیه (یِ) [ ع . تالیة ] (ص .) مؤنث تالی . ج . توالی


تام (مّ) [ ع . ] (ص .) تمام، کامل


تام الاختیار (مُّ لْاِ) [ ع . ] (ص مر.) آن که اختیار کامل در امری دارد


تامر (مِ) [ ع . ] (ص .) خرمافروش


تان (اِ.) دهان، فم


تان (اِ.) تار؛ مق . بود. رشته ای چند که جولاهگان از پهنای کار زیاد آورند و آن را نبافند


تانستن (نِ تَ) (مص ل .) توانستن


تانسوخ [ مغ . ] (اِ.) = تنسوخ . تنسخ . تانکسوق . تنکسوق . تنسق : چیز نفیس، تحفة نایاب که به عنوان هدیه برای بزرگان برند


تانژانت [ فر . ] (اِ.) خطی است که فقط در یک نقطه به منحنی برخورد می کند


تانک [ انگ . ] (اِ.) 1 - منبع بزرگ معمولاً استوانه ای جهت ذخیره مایعاتی مانند: آب، نفت و ... 2 - از وسایط نقلیة جنگی زنجیردار که بدنة آن زره پوش و مجهز به توپ و مسلسل است


تانکر (کِ) [ انگ . ] (اِ.) نوعی خودرو باری که بر روی شاسی آن مخزنی فولادی برای حمل مایعات نصب شده باشد، باری مخزنی . (فره )


تانگو ( تانگو .) [ اسپا. ] (اِ.) نامی از رقص های آرام دونفره


تانگو (گُ) (ص .) سرتراش، حجام . توانگو و تونگو نیز گویند


تاه (اِ.) زنگی که بر روی شمشیر و امثال آن نشیند


تاه (اِ.) 1 - لای . 2 - فرد


تاهو (هُ) (اِ.) شراب، عرق


تاو (اِ.) 1 - تاب، روشنایی . 2 - حرارت، گرمی . 3 - تاب، توان


تاواتاو (اِمر.) قدرت، توانایی


تاوان [ په . ] (اِ.) 1 - غرامت، جریمه . 2 - عوض، بدل


تاوان دادن (دَ) (مص م .) 1 - جریمه دادن . 2 - عوض دادن


تاوستن (وِ تَ) (مص ل ) توانستن


تاول (وَ یا وِ) (اِ.) برآمدگی و تورم پوست بر اثر سوختگی یا ساییدگی


تاول (وِ) (اِ.) خر و گاو جوان


تاویدن (دَ) (مص ل .) تاب آوردن، تحمل کردن


تاپ [ انگ . ] (ص .) عالی، برتر


تاپ تاپ (اِصت . اِمر.) صدای زدن کف دست به متکا یا بالشت یا بر پشت کسی و مانند آن


تاپ تاپ عباسی (عَ) (اِمر.) نوعی بازی است که کودکان می کنند


تاپال (اِ.)1 - سرگین گاو، تپاله . 2 - تنة درخت


تاپو (اِ.) خمرة سفالی بزرگ که در آن آرد و گندم ذخیره کنند


تاچه (چِ) (اِمصغ .) یک لنگه از خورجین، جوال، کیسه ای بزرگ که بر پشت چهارپایان برای حمل بار قرار دهند


تاژ (اِ.) 1 - خیمه، سراپرده . 2 - لطیف، نازک


تاژک (ژَ) (اِ.) رشتة دراز و باریک که در برخی جانوران تک سلولی و نیز بعضی باکتری ها وجود دارد و جانور با تکان دادن آن حرکت می کند


تاک [ په . ] (اِ.) درخت انگور


تاکتیک [ فر. ] (اِ.) 1 - به کار انداختن قوای مختلف نظامی در جنگ .2 - شیوه های عملی اجرای یک برنامة سیاسی که ممکن است در ظاهر با اصل طرح هماهنگ نباشد


تاکس (کْ) [ فر. ] (اِ.) نرخ، قیمت ثابت هر چیز


تاکسی [ فر. ] (اِ.) اتومبیل کرایه ای که مسافران را در داخل شهر از نقطه ای به نقطة دیگر برد. ؛ تاکسی متر دستگاهی که در تاکسی نصب می شود برای نشان دادن مقدار مسافت پیموده شده تا براساس آن نرخ کرایة مسافر تعیین شود. ؛ تاکسی تلفنی نوعی تاکسی که به وسیلة تلفن آن را فرامی خوانند، آژانس . ؛ تاکسی سرویس نوعی تاکسی که در مسیر ویژه ای رفت و آمد می کند


تای (اِ.) 1 - لای . 2 - فرد. 3 - نصف خروار


تای (اِ.) طاقه


تایب (یِ) [ ع . تائب ] (اِفا.) توبه کار، نادم


تایر (یِ) [ انگ . ] (اِ.) = طایر: لاستیک رویی چرخ وسایل نقلیه


تایق (یِ) [ ع . تائق ] (اِفا.) آرزومند، شایق


تایم اوت (یْ اُ تْ) [ انگ . ] (اِ.) توقف بازی یا مسابقه برای مدتی کوتاه با اعلام داور و درخواست مربی به منظور تذکر نکات فنی به بازیکنان، درنگ . (فره )


تایمر (مِ) [ انگ . ] (اِ.) سوییچ ساعتی، نوعی ابزار که به وسیلة آن می توان دستگاهی را در فاصلة زمانی معینی روشن یا خاموش کرد


تایه (یِ) [ ع . تائه ] (اِفا.) 1 - متکبر، لاف زن . 2 - سرگشته، حیران . 3 - هلاک شونده


تایپ [ انگ . ] (اِ.) 1 - ماشین تحریر. 2 - نوشتن به وسیلة ماشین تحریر یا کامپیوتر


تایچ (یِ) [ ع . تائج ] (اِفا.) تاجدار، تاجور


تایچه (چِ) نک تاچه


تاییدن (دَ) (مص ل .) تأمل کردن


تب (تَ) (اِ.) 1 - بالا بودن دمای بدن در اثر بیماری . 2 - مجازاً هیجان، شور و حال


تب بر (تَ. بُ) (ص فا.) چیزی که تب را قطع کند


تب خال (تَ) (اِ.) تاولی که بر اثر تب در کنار لب و دهان بوجود می آید


تب لرزه (تَ لَ ز) (اِمر.) نک مالاریا


تب و تاب (تَ بُ) (اِمر.) سوز و گداز، هیجان


تب یازه (تَ زَ) (اِمر.) تب لرزه، تب و لرز


تباب (تَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) زیانکار شدن، خسران یافتن . 2 - هلاک شدن . 3 - (اِمص .) زیانکاری . 4 - هلاکت


تبادر (تَ دُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - پیشی گرفتن . 2 - شتافتن . 3 - بدون اندیشیدن، معنی را از لفظ فهمیدن


تبادل (تَ دُ) [ ع . ] (مص م .) معاوضه، عوض و بدل کردن


تبار (تَ) (اِ.) اصل، نژاد


تبار ( تبار .) [ ع . ] (اِ.) هلاک، هلاکت


تبارک (تَ رَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - فال نیک گرفتن به چیزی . 2 - بابرکت شدن . 3 - خجسته گردیدن . ؛ تبارک الله پاک و منزه است خداوند (برای بیان تحسین یا تعجب شدید نسبت به کسی یا چیزی گفته می شود). ؛ تبارک و تعالی بزرگ و بلندمرتبه است خداوند


تباسیدن (تَ دَ) (مص ل .) بی خود گشتن، از شدت گرما بی هوش شدن


تباشیر (تَ) (اِ.) 1 - ماده ای سفید رنگ که از درون نی هندی گیرند. در گذشته در طب به کار می رفت . 2 - اول صبح، اول هر چیزی . 3 - خبر خوش، مژده


تباعت (تَ عَ) [ ع . ] (مص ل .) پیروی کردن


تباعد (تَ عُ) [ ع . ] (مص ل .) از یکدیگر دوری کردن


تبانی (تَ) [ ع . ] (مص ل .) با یکدیگر هم دست شدن برای انجام کاری


تباه (تَ) [ په . ] (ص .) فاسد، ضایع


تباه ساختن (تَ. تَ) (مص م .) تباه کردن


تباهانیدن (تَ دَ) (مص م .) 1 - پوسیده کردن . 2 - ویران کردن . 3 - فاسد ساختن


تباهچه (تَ چِ) (اِ.) گوشت پختة نرم و نازک


تباهکار ( تباهکار .) (ص فا.) فاسد، گناهکار


تباهی ( تباهی .) (حامص .) 1 - فساد. 2 - نابودی


تباکی (تَ) [ ع . ] (مص ل .) گریة دروغی


تبایع (تَ یُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - با هم داد و ستد کردن . 2 - بیعت کردن


تباین (تَ یُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - جدا شدن از یکدیگر. 2 - اختلاف داشتن، تفاوت


تبتل (تَ بَ تُّ) [ ع . ] (مص ل .) از دنیا بریدن و به خدا پیوستن


تبتیل (تَ) [ ع . ] (مص ل .) بریدن از دنیا


تبجیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) بزرگ داشتن، احترام کردن


تبحج (تَ بَ حُ ج ُ ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - فخر کردن، مباهات . 2 - شادی کردن


تبحر (تَ بَ حُّ) [ ع . ] (مص ل .) بسیار دانا بودن، در علمی مهارت بسیار داشتن


تبختر (تَ بَ تُ) [ ع . ] (مص ل .) خرامیدن، نازیدن


تبخیر (تَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - بخار کردن . 2 - بخور دادن


تبدد (تَ بَ دُّ) (مص ل .) متفرق شدن، پریشان گشتن


تبدل (تَ بَ دُّ) [ ع . ] (مص ل .) دگرگون شدن، بدل شدن


تبدیل (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) دیگرگون کردن، بدل کردن . 2 - (اِمص .) دگرگون سازی . ج . تبدیلات


تبذل (تَ بَ ذُّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بخشیدن، اعطا کردن . 2 - (مص ل .) خوشرویی کردن . 3 - (اِمص .) خوش رویی، گشاده رویی


تبذیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) پراکندن، زیاد خرج کردن


تبر (تَ بَ) [ په . ] (اِ.) ابزاری فولادی که با آن هیزم، چوب و مانند آن را خرد می کنند


تبرء (تَ بَ رُّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بیزار شدن . 2 - (اِمص .) بیزاری


تبرئه (تَ رِ ئِ) [ ع . تبرئة ] (مص م .) 1 - پاک کردن . 2 - رفع اتهام کردن


تبرا (تَ بَ رّ) [ ع . تبراء ] (مص ل .) دوری کردن، بیزاری جستن


تبرج (تَ بَ رُّ) [ ع . ] (مص م .) نشان دادن زن زینت خود به دیگران


تبرخون (تَ بَ) (اِ.) 1 - نک عناب . 2 - چوبی سخت و سرخ رنگ که شاطران در دست گیرند


تبرز (تَ بَ رُّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) برتری یافتن، پیشی جستن . 2 - برآمدن به صحرا برای قضای حاجت . 3 - (اِمص .) فزونی، برتری ؛ ج . تبرزات


تبرزد (تَ بَ زَ) (اِ.) = طبرزد: 1 - قند یا نبات سفت و سخت . 2 - نمک بلوری


تبرزین (تَ بَ) (اِمر.) نوعی سلاح به شکل تبر که در گذشه در پهلوی زین می بستند یا درویشان در دست می گرفتند


تبرع (تَ بَ رُّ) [ ع . ] (مص ل .) برای رضای خدا کار کردن


تبرم (تَ بَ رُّ) [ ع . ] (مص ل .) به ستوه آمدن، ملول شدن


تبرک (تَ بَ رُّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) مبارک شمردن . 2 - برکت یافتن . 3 - (ص .) هر چیز مبارک و خوش یمن


تبرک (تَ رَ) (اِ.) قلعه، دژ


تبری (تَ بَ رّ) [ ع . ] (مص ل .) نک تبرُا


تبرید (تَ) [ ع . ] (مص م .) خنک کردن، سرد کردن


تبریز (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بیرون آوردن، آشکار کردن، پیشی گرفتن . 2 - (اِ.) نام مرکز استان آذربایجان شرقی


تبریزی ( تبریزی .) (ص نسب .) 1 - اهل تبریز. 2 - (اِ.) درختی شبه صنوبر با تنة راست و بلند که رنگ پوست و چوبش سفید می باشد و بلندی اش تا 20 متر می رسد


تبریک (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) شادباش گفتن . 2 - (اِمص .) شادباش، تهنیت


تبست (تَ بَ)(ص .) تباه و ضایع، از کار افتاده


تبسط (تَ بَ سُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - پهناور شدن . 2 - گستردگی . 3 - گردش، تفرج . 4 - گستاخی، بی پروایی


تبسم (تَ بَ سُّ) [ ع . ] (مص ل .) لبخند زدن


تبسیدن (تَ دَ) (مص ل .) گرم شدن


تبش (تَ ب) (اِمص .) 1 - گرمی، حرارت . 2 - تابش، فروغ


تبشی (تَ) (اِ.) سینی، طَبَق فلزی


تبشیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) بشارت دادن، مژده آوردن


تبصبص (تَ بَ صْ بُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دم جنبانیدن . 2 - (اِمص .) چاپلوسی


تبصر (تَ بَ صُّ) [ ع . ] (مص ل .) بینا شدن، شناسا گردیدن


تبصره (تَ ص ِ رِ) [ ع . تبصرة ] 1 - (مص م .) بینا گردانیدن . 2 - پند گرفتن . 3 - (اِمص .) توضیحی که برای روشن شدن بعضی از مواد قانون، به آن افزوده می شود


تبصیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) بینا کردن، شناسا گردانیدن


تبطر (تَ بَ طُّ) [ ع . ] (مص ل .) سرکشی کردن، سرمستی کردن


تبطل (تَ بَ طُّ) [ ع . ] (اِمص .)کاهلی، بیکارگی


تبطل ( تبطل .) [ ع . ] (مص ل .) شجاع و دلیر شدن


تبطیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) باطل کردن، باطل ساختن


تبطین (تَ) [ ع . ] (مص م .) آستر کردن جامه را


تبع (تُ بَّ) [ ع . ] (اِ.) عنوان پادشاهان یمن ؛ ج . تبابعه


تبع (تَ بَ) [ ع . ] (ص .) جِ تابع ؛ پیروان، چاکران


تبع ( تبع .) [ ع . ] (اِمص . اِ.) پیروی، پس روی


تبعت (تَ ب عَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نتیجه ناگوار، نتیجه بد. 2 - رنج، سختی


تبعض (تَ بَ عُّ) [ ع . ] (مص ل .) پاره پاره شدن


تبعه (تَ بَ عِ) [ ع . تبعة ] (ص . اِ.) جِ تابع  - پیروان . 2 - اهالی یک مملکت


تبعیت (تَ بَ یَّ) [ ع . تبعیة ] (اِمص .) پیروی، دنباله روی


تبعید (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - دور کردن، راندن . 2 - کسی را از شهر بیرون کردن، به جاهای دوردست فرستادن


تبعیض (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) تقسیم و جدا کردن بعضی را از بعضی . 2 - (اِمص .) بعضی را بر بعضی برتری دادن . ؛ تبعیض نژادی برتر شمردن نژادی نسبت به نژاد دیگر


تبغیض (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) دشمن گردانیدن کسی را با دیگری . 2 - (اِمص .) ایجاد دشمنی ؛ ج . تبغیضات


تبقیه (تَ یَ یا یِ) [ ع . تبقیة ] (مص م .) گذاشتن، بجا ماندن، ماندن، باقی گذاشتن


تبلج (تَ بَ لُّ) [ ع . ] (مص ل .) دمیدن، روشن شدن


تبلد (تَ بَ لُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - کاهلی کردن . 2 - دریغ خوردن . 3 - کُندذهنی نشان دادن


تبلور (تَ بَ وُ) [ ع . ] (مص ل .) بلوری شدن جسم


تبلیغ (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - رسانیدن پیام یا خبر. 2 - موضوعی را به اطلاع عموم رسانیدن . ج . تبلیغات


تبلیغات ( تبلیغات .) [ ع . ] (مص . اِ.) ج . تبلیغ  - هر گونه فعالیتی که در جهت هواداری یا مخالفت کسی یا چیزی باشد. 2 - اداره ای که وظیفة آن پخش اخبار و پیام ها و مطالب دیگر به وسیلة مطبوعات، رادیو، تلویزیون و غیره میان مردم است


تبنجه (تَ بَ جِ) (اِ.) = تپانچه : سیلی که به صورت زنند؛ تپانچه، طپانچه


تبنک ( تبنک .) (اِ.) 1 - آوازی را گویند که بلند و تند باشد. 2 - دف، دهل


تبنک (تَ بَ) (اِ.) قالبی که در آن فلز گداخته ریزند


تبنگو (تَ بَ) (اِ.) 1 - زنبیل، سبد. 2 - ظرفی که در آن نان یا غله ریزند


تبنی (تَ بَ نّ) [ ع . ] (مص ل .) به فرزندی پذیرفتن، پسرخواندگی


تبه (تَ بَ) (ص . اِ.) تباه


تبوراک (تَ) (اِ.) 1 - طبل کوچک . 2 - دف، دایره


تبویب (تَ) [ ع . ] (مص م .) باب باب کردن کتاب و نوشته، تقسیم کردن کتاب به فصول


تبکیت (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - خاموش کردن، زبان بند کردن . 2 - زدن کسی را به شمشیر و چوب دستی . 3 - پیش آمدن کسی را به مکروه . 4 - غلبه کردن به حجت


تبکیر (تَ) [ ع . ] (مص ل .) زود برخاستن، پگاه برخاستن


تبیان (تِ) [ ع . ] (مص ل .) روشن کردن، آشکار ساختن معنی


تبیره (تَ رِ) (اِ.) دهل، کوس، طبل دو سر


تبیره زن ( تبیره زن . زَ) (ص فا.) نوازندة تبیره


تبین (تَ بَ یُّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بجای آوردن، شناختن . 2 - هویدا شدن، پیدا گشتن . 3 - (مص م .) پیدا کردن، آشکار کردن


تبییض (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - سفید کردن . 2 - پاکنویس کردن


تبیین (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - بیان کردن . 2 - روشن کردن، توضیح


تتابع (تَ بُ) [ ع . ] (مص ل .) پیاپی شدن


تتارچه (تُ چَ) (اِ.) نوعی تیر که پیکان ویژه ای دارد


تتبع (تَ تَ بُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - در پی رفتن، جستجو کردن . 2 - تحقیق کردن


تتربو (تَ رَ) (اِ.) = تتره : شوخی، مسخرگی


تتری (تُ یا تَ) (اِ.) سماق


تتق (تُ تُ) (اِ.) چادر، پردة بزرگ


تتماج (تُ) [ تر. ] (اِ.) نوعی آش که با آرد گندم می پزند


تتمه (تَ تِ مِّ) [ ع . تتمة ] (اِ.) باقی مانده از چیزی


تتمیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - خشک کردن گوشت پاره پاره . 2 - خشک کردن خرما


تتمیم (تَ) [ ع . ] (مص م .) به پایان رساندن، تمام کردن


تثاقل (تَ قُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) سنگین شدن . 2 - (اِمص .) سنگینی


تثاوب (تَ وُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دهن دره کردن، خمیازه کشیدن . 2 - (اِ.) دهن دره، خمیازه


تثبت (تَ ثَ بُّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پابرجا بودن . 2 - آهستگی کردن، درنگ کردن . 3 - (اِمص .) پایداری


تثبط (تَ ثَ بُّ) [ ع . ] (مص م .) 1 - وقوف داشتن بر کاری . 2 - باز ایستادن از کاری، توقف و فروماندن


تثبیت (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - پابرجا کردن . 2 - آهستگی کردن


تثبیط (تَ) [ ع . ] (مص ل .) توقف کردن، درنگ کردن


تثریب (تَ) [ ع . ] (مص م .) نکوهیدن، سرزنش کردن


تثقل (تَ ثَ قُّ) [ ع . ] (مص ل .) گران شدن


تثقیب (تَ قِ) [ ع . ] (مص م .) سوراخ کردن


تثقیف (تَ) (مص م .) راست کردن، بار آوردن


تثقیل (تَ) [ ع . ] (مص .) سنگین کردن، گرانبار کردن


تثلیث (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - سه بخش کردن . 2 - در مسیحیت به اقنوم سه گانه «پدر، پسر، روح القدوس » قائل بودن


تثمیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) به ثمر رسانیدن، سود دادن


تثمین (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - بها کردن، قیمت کردن . 2 - هشت سو کردن، هشت گوش ساختن


تثنی (تَ ثَ نِّ) [ ع . ] (مص ل .) خمیدن، دوتا شدن


تثنیه (تَ یِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - دو تا کردن . 2 - علامت تثنیه «ان » یا «ین » را به کلمة عربی الحاق کردن


تجا (تَ) (ص .) تند و تیز


تجادل (تَ دُ) [ ع . ] (مص ل .) با هم ستیزیدن، جدال کردن


تجاذب (تَ ذُ) [ ع . ] (مص ل .) کشیده شدن از دو سر


تجار (تُ جّ) [ ع . ] (ص .) جِ تاجر؛ بازرگانان


تجارب (تَ رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ تجربه ؛ آزمایش ها، آزمون ها


تجارت (تِ رَ) [ ع . ] (مص ل .) بازرگانی کردن، دادوستد، سوداگری


تجارتخانه ( تجارتخانه . نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) جایی که در آن به کارهای بازرگانی بپردازند و درآمد حاصل کنند


تجارتی ( تجارتی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به تجارت، مربوط به امور بازرگانی


تجاره (تَ رَ) (اِ. ص .) کره اسبی که هنوز بر آن زین نگذاشته باشند


تجاسر (تَ سُ) [ ع . ] (مص ل .) دلیری کردن، گستاخی کردن، سرکشی کردن


تجافی (تَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - بر جای قرار نگرفتن . 2 - دوری کردن


تجالد (تَ لُ) [ ع . ] (مص ل .) جنگ کردن


تجانب (تَ نُ) [ ع . ] (مص ل .) دوری جستن، دور شدن


تجانس (تَ نُ) [ ع . ] (مص ل .) از یک جنس بودن، هم جنس بودن


تجاهر (تَ هُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - آشکار کردن . 2 - ظاهر شدن


تجاهل (تَ هُ) [ ع . ] (مص ل .) خود را به نادانی زدن


تجاوب (تَ وُ) [ ع . ] (مص ل .) جواب گفتن


تجاور (تَ وَ) [ ع . ] (مص ل .) همسایه و مجاور بودن


تجاوز (تَ وُ) [ ع . ] (مص ل .) درگذاشتن، فراگذاشتن


تجبر (تَ جَ بُّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خود را بزرگ نشان دادن . 2 - (اِمص .) سرکشی، گردنکشی . 3 - زورگویی


تجبیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - هر چیز شکسته را بستن . 2 - شکسته بندی


تجدد (تَ جَ دُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - نو شدن، تازه شدن . 2 - گرایش به نو شدن و نوخواهی


تجدید (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) نو کردن، از سر گرفتن . 2 - (اِمص .) نوسازی، از سرگیری . ؛ تجدید خاطره به یاد آوردن آن . ؛ تجدید فراش دوباره زن گرفتن . ؛ تجدید نظر بررسی مجدد. ؛ تجدید ِ قوا سر و سامان دادن تجهیزات و افراد


تجدیدی ( تجدیدی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - منسوب به تجدید. 2 - شاگردی که از عهدة امتحان چنان که باید برنیامده و باید دوباره امتحان دهد


تجذیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - از ریشه کندن، بریدن . 2 - عددی را در خود ضرب کردن


تجر (تَ جَ) (اِ.) کاخ زمستانی


تجربت (تَ رِ بَ) [ ع . تجربة ] (مص م .) نک تجربه


تجربه (تَ رِ ب) [ ع . تجربة ] 1 - (مص م .) آزمودن، آزمایش کردن . 2 - (اِمص .) آزمایش . ج . تجارب


تجرد (تَ جَ رُّ) [ ع . ] (مص ل .) ج . تجردات  - زن نداشتن . 2 - پیراستن . 3 - برهنه گردیدن


تجرع (تَ جَ رُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - جرعه جرعه نوشیدن آب یا... 2 - فرو خوردن خشم


تجرم (تَ جَ رُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - گذشتن، به سر آمدن . 2 - گناه کردن


تجری (تَ جَ رِّ) [ ع . تجرء ] (مص ل .) 1 - دلیری کردن، شجاعت . 2 - نافرمانی، سرپیچی


تجریب (تَ) [ ع . ] (مص م .) آزمودن، آزمایش کردن


تجرید (تَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) تنهایی گزیدن . 2 - (مص م .) پیراستن، تجرید معانی . 3 - پوست کندن . 4 - برهنه کردن . 5 - گوشه گرفتن، تنهایی . 6 - درآوردن شمشیر از غلاف . 7 - (اِمص .) پیرایش


تجریع (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - کم کم نوشانیدن . 2 - فرو خوردن خشم


تجزی (تَ جَ زّ) [ ع . ] (مص ل .) قسمت شدن، بهره شدن


تجزیه (تَ یِ) [ ع . تجزیة ] (مص م .) 1 - جزء جزء کردن چیزی، پاره های یک جسم مرکب را از هم جدا کردن . 2 - تحلیل مفردات عبارت ها و جمله ها طبق قواعد صرف، بدون در نظر گرفتن رابطه و ترکیب آن ها (دستور). 3 - تبدیل یک جسم به چند جسم ساده تر مانند ت بدیل آب به آکسیژن و هیدروژن


تجسد (تَ جَ سُّ) [ ع . ] (مص ل .) جسمیت یافتن، به صورت جسم درآمدن


تجسس (تَ جَ سُّ) [ ع . ] (مص م .) جستجو کردن، دنبال چیزی گشتن


تجسم (تَ جَ سُّ) [ ع . ] (مص ل .) تناور شدن، دارای جسم شدن، تصویر ذهنی


تجشم (تَ جَ شُّ) [ ع . ] (مص ل .) رنج کشیدن، به رنج افتادن


تجصیص (تَ) [ ع . ] (مص م .) گچ اندود کردن


تجعد (تَ جَ عُّ) [ ع . ] (اِ.) پیچ و تاب پیدا کردن مو


تجعید (تَ) [ ع . ] (مص م .) پیچ دار کردن، جعد دادن


تجفاف (تِ) [ ع . ] (اِ.) خفتان، برگستوان


تجفف (تَ جَ فُّ) [ ع . ] (مص ل .) خشک شدن


تجلد (تَ جَ لُّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) چابکی نمودن . 2 - (اِمص .) چابکی، نیرومندی


تجلی (تَ جَ لّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پدید آمدن، نمایان شدن . 2 - (اِمص .) هویدایی


تجلید (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - جلد کردن (کتاب و م انند آن ). 2 - پوست کندن یا پوست پوشانیدن بر چیزی


تجلیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) بزرگ داشتن، احترام گذاشتن


تجلیه (تَ یَ یا یِ) [ ع . تجلیة ] (مص م .) 1 - روشن کردن، پیدا کردن، زدودن . 2 - تهذیب ظاهر است به سبب استعمال نوامیس و احکام الهی و امتثال اوامر و نواهی خداوند


تجمش (تَ جَ مُّ) (مص ل .) 1 - بازی کردن . 2 - مغازله کردن


تجمع (تَ جَ مُّ) [ ع . ] (مص ل .) گرد آمدن، جمع شدن


تجمل (تَ جَ مُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - زینت یافتن . 2 - اسباب و اثاثة گرانبها داشتن


تجمیع (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) گرد کردن، بسیار گرد کردن . 2 - (مص ل .) به نماز جمعه حاضر شدن . 3 - (اِمص .) گردآوری


تجمیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) زینت دادن، آراستن


تجن (تَ جَ) (اِ.) 1 - نهری که از رود جدا کنند. 2 - نام رودی در مازندران


تجنب (تَ جَ نُّ) [ ع . ] (مص ل .) دوری جستن، دوری کردن


تجنن (تَ جَ نُّ) [ ع . ] (مص ل .) دیوانگی ورزیدن


تجنی (تَ جَ نّ) (مص م .) گناه بستن، جنایت نهادن


تجنیب (تَ) [ ع . ] (مص م .) دور کردن، پرهیز دادن


تجنیح (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - بال قرار دادن . 2 - بر دو کف دست تکیه کردن و گشاده داشتن بازو (هنگام سجده )


تجنید (تَ) [ ع . ] (مص م .) لشکر آراستن، لشکر گرد کردن


تجنیس (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - از جنس هم قرار دادن 2 - با چیزی مانند شدن . 3 - در ریاضی عدد صحیح را هم جنس عدد کسری کردن . 4 - در علم بدیع از صنایع لفظی است و در آن کوشش می شود الفاظی در کلام آورده شود که دارای صورت یکسان و معنای متفاوت باشند


تجهز (تَ جَ هُّ) [ ع . ] (مص ل .) آماده شدن، مهیا گشتن


تجهیز (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - آراستن، آماده کردن . 2 - آماده کردن لشکر


تجهیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) نادان شمردن


تجوز (تَ جَ وُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - آسان گرفتن، آسان فراگرفتن . 3 - عفو کردن (گناه را). 4 - سخنی به مجاز گفتن . 5 - سبک گزاردن (نماز را)؛ ج . تجوزات


تجوع (تَ جَ وُّ) [ ع . ] (مص ل .) گرسنگی کشیدن، به خود گرسنگی دادن


تجوهر (تَ جَ یا جُ هَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) جوهر داشتن . 2 - (اِمص .) جوهریت، حقیقت جوهری اشیاء. 3 - ؛ تجوهر اشیاء : ذاتیات و حقایق جوهری اشیا، آن چه جوهریت جوهر به آن بستگی دارد


تجوید (تَ) [ ع . ] (مص م .)1 - نیکو کردن . 2 - نیک گفتن . 3 - (اِ.) علم درست ادا کردن حروف و کلمات قرآن


تجویز (تَ) [ ع . ] (مص م .) روا شمردن، روا کردن


تجویف (تَ) [ ع . ] (مص م .) خالی کردن


تجیر (تَ) (اِ.) حصیر نیی که دور محوطه نصب کنند


تحادث (تَ دُ) [ ع . ] (مص ل .) هم سخن شدن، با هم سخن گفتن . ج . تحادثات


تحارب (تَ رُ) [ ع . ] (مص ل .) با هم جنگیدن


تحاسد (تَ سُ) [ ع . ] (مص م .) بر یکدیگر حسد ورزیدن


تحاشی (تَ) [ ع . ] (مص ل .) پرهیز کردن، خودداری کردن


تحالف (تَ لُ) [ ع . ] (مص م .) با هم سوگند خوردن


تحامق (تَ مُ) [ ع . ] (مص ل .) خود را به نادانی زدن


تحامل (تَ مُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - رنج کار سختی را پذیرفتن . 2 - بیش از توان کسی از او کار کشیدن . 3 - مشقت، رنج


تحامی (تَ) [ ع . ] (مص ل .) پرهیز کردن، خود را نگاه داشتن


تحاور (تَ وُ) [ ع . ] (مص ل .) با یکدیگر سخن گفتن


تحاویل (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) دگرگون کردن . 2 - (مص ل .) یک سال در میان زراعت کردن


تحاکم (تَ کُ) [ ع . ] (مص ل .) با هم به پیش قاضی رفتن


تحبب (تَ حَ بُّ) [ ع . ] (مص ل .) دوستی جستن، دوستی ورزیدن


تحبیب (تَ) [ ع . ] (مص م .) دوستی کردن، دوست گردانیدن


تحبیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - نیکو کردن، بیاراستن . 2 - نیکو نوشتن


تحبیس (تَ) [ ع . ] (مص م .)بند کردن، بازداشتن


تحت (تَ) [ ع . ] (ق .) زیر، پایین


تحت الامر (تَ تَ لْ اَ) [ ع . ] (ق مر.) زیر فرمان، تحت امر


تحت الحفظ ( تحت الحفظ . حِ) [ ع . ] (ق مر.) در حالی که مورد حفاظت نگهبانان است


تحت الحمایه ( تحت الحمایه . حِ یَ) [ ع . تحت الحمایة ] (ص .) در پناه (فره .)، در حمایت


تحت الحنک ( تحت الحنک . حَ نَ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - زیر چانه . 2 - بخشی از دستار یا عمامه که پس از گذراندن از زیر چانه، به دور سر می بندند


تحت الشعاع (تَ تَ شُّ) [ ع . ] 1 - (ق مر.) زیر پرتو. 2 - اجتماع آفتاب و ماه در یک برج (نجوم .) 3 - آن چه که بر اثر پیدایش چیزی دیگر از رونق افتاده


تحت الفظی (تَ تُ لْ لَ) [ ع - فا. ] (ص .) ویژگی ترجمه یا معنایی که کلمه به کلمه و بدون توجه به معنای کلی اثری ترجمه یا تفسیر شده است


تحت نظر (تَ تِ نَ ظَ) [ ع . ] (اِمر.) تحت مراقبت، زیرنظر


تحتانی (تَ) (ص نسب .) فرودین، زیری


تحتم (تَ حَ تُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - لازم گشتن . 2 - چیزی را بر خود واجب کردن . 3 - شادمانی کردن


تحجب (تَ حَ جُّ) [ ع . ] (مص ل .) در پرده شدن، محجوب گشتن


تحجر (تَ حَ جُّ) [ ع . ] (مص ل .) سنگ شدن، مانند سنگ سخت شدن


تحجم (تَ حَ جُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - بیرون برآمدن هرچیز. 2 - حجامت کردن . 3 - برآمدن پستان


تحجیب (تَ) [ ع . ] (مص م .) در پرده کردن، بازداشتن


تحدب (تَ حَ دُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - گوژ شدن . 2 - برجسته بودن . 3 - (اِمص .) برجستگی، برآمدگی


تحدث (تَ حَ دُّ) [ ع . ] (مص ل .) سخن گفتن، حدیث کردن


تحدر (تَ حَ دُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - فرو ریختن، فرو دویدن . 2 - سرازیر شدن، به نشیب آمدن . 3 - (اِمص .) فروریزی ؛ ج . تحدرات


تحدی (تَ حَ دّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) برابری کردن در کاری . 2 - نبرد جستن، به نبرد خواندن . 3 - فزونی جستن . 4 - (مص م .) قصد کردن چیزی را. 5 - پیش خواندن


تحدیث (تَ) [ ع . ] (مص ل .) سخن گفتن، حدیث کردن


تحدید (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - برای چیزی حد و مرز تعیین کردن . 2 - تیز کردن کارد و مانند آن


تحدیق (تَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - تیز نگریستن، تند نگاه کردن، چشم هشتن . 2 - گرد کسی بر آمدن


تحذق (تَ حَ ذُّ) [ ع . ] (مص ل .) خود را حاذق و زیرک وانمودن بدون آنکه باشند


تحذیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - ترسانیدن . 2 - پرهیز دادن


تحرج (تَ حَ رُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - گناهکار شدن . 2 - پرهیز کردن از گناه . 3 - توبه کردن . 4 - برآمدن از تنگی


تحرر (تَ حَ رُّ) [ ع . ] (مص ل .) آزاد گردیدن


تحرز (تَ حَ رُّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خود را نگه داشتن . 2 - خودداری کردن


تحرس (تَ حَ رُّ) [ ع . ] (مص ل .) در پناه شدن . 2 - پاس داشتن . 3 - (اِمص .) پاسداری


تحرص (تَ حَ رُّ) [ ع . ] (مص ل .) منتظر فرصت بودن


تحرض (تَ حَ رُّ) [ ع . ] (مص ل .) برانگیخته شدن


تحرق (تَ حَ رُّ) [ ع . ] (مص ل .) سوخته شدن، سوختن


تحرم (تَ حَّ رُ) [ ع . ] (مص ل .) حرمت داشتن


تحرمز (تَ حَ مُ) [ معر. از حرامزاده ] (مص جع .) 1 - حرام زادگی کردن . 2 - ذکی گردیدن، باهوش کردن


تحرک (تَ حَ رُّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) جنبیدن . 2 - (اِمص .) جنبش


تحری (تَ حَ رِّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - جستن . 2 - حقیقت را جستجو کردن . 3 - درنگ کردن . 4 - تأمل کردن . 5 - پیدا کردن قبله


تحریر (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) نوشتن . 2 - آزاد کردن بنده . 3 - خالص کردن . 4 - (اِمص .) کشش صدا هنگام آواز


تحریریه (تَ یِّ) [ ع . ] (ص نسب .) مؤنث تحریری (منسوب به تحریر). ؛ تحریریه هیئت تحریریه : هیئت نویسندگان یک روزنامه، یک مجله و مانند آن


تحریز (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - در نگهداری چیزی مبالغه کردن . 2 - پناه دادن . 3 - محکم کردن


تحریش (تَ) [ ع . ] (مص م .) فتنه انگیختن، چند نفر را به هم انداختن


تحریص (تَ) [ ع . ] (مص م .) آزمند ساختن، برانگیختن


تحریض (تَ) [ ع . ] (مص م .) برانگیختن، به شوق آوردن


تحریف (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - گردانیدن . 2 - تغییر دادن اصل کلام


تحریق (تَ) [ ع . ] (مص م .) سوزانیدن


تحریم (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) حرام کردن، ناروا شمردن . 2 - (اِمص .) قطع یا محدود کردن مناسبات تجارتی و سیاسی به عنوان اقدام تنبیهی توسط یک یا چند دولت علیه کشوری که قوانین بین المللی را نقض کرده است : تحریم اقتصادی، تحریم سیاسی، تحریم تسلیحاتی و مانند آن


تحریمه (تَ مِ) [ ع . ] (مص ل .) تکبیری که بعد از نیت نماز گویند که با گفتن آن هر کلامی را که غیر از نماز باشد، بر خود حرام کرده باشند


تحریک (تَ) [ ع . ] (مص م .) جنبانیدن، به حرکت درآوردن


تحزب (تَ حَ زُّ) [ ع . ] (مص ل .) گروه گروه شدن، دسته دسته شدن


تحزن (تَ حَ زُّ) [ ع . ] (مص ل .) اندوه خوردن، اندوه بردن


تحزین (تَ) [ ع . ] (مص م .) اندوهگین کردن کسی را


تحسر (تَ حَ سُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - حسرت خوردن . 2 - اندوه بردن . 3 - (اِ.) رنج، اندوه . 4 - افسوس، پشیمانی


تحسیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - مانده کردن . 2 - دریغ خورانیدن دیگری را. 3 - حقیر داشتن . 4 - آزردن


تحسین (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - آفرین گفتن . 2 - نیکو کردن، به نیکی نسبت دادن


تحشیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - بسیار جمع کردن، گرد آوردن . 2 - تنگ داشتن نفقه بر اهل و فرزندان و غیره


تحشیه (تَ یِ) [ ع . تحشیة ] (مص م .) نوشتن حاشیه بر کتاب


تحصل (تَ حَ صُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - حاصل بودن، به حصول پیوستن . 2 - گرد آمدن . 3 - ثابت گردیدن


تحصن (تَ حَ صُّ) [ ع . ] (مص ل .) به جایی پناه بردن، بست نشستن


تحصیل (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) به دست آوردن . 2 - دانش آموختن . 3 - (اِمص .) کسب


تحصیل دار ( تحصیل دار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - مالیات بگیر، جمع کنندة مالیات . 2 - مأمور گردآوری اموال یا طلب های یک مؤسسه یا اداره


تحصیل کرده ( تحصیل کرده . کَ د) [ ع - فا. ] (ص فا.) دارای سواد و آموزش عالی


تحصیلات ( تحصیلات .) [ ع . ] (اِ.) جِ تحصیل  - آن چه در یک موسسة آموزشی تحصیل شده است . 2 - آموزش


تحصین (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - استوار کردن، محکم گردانیدن . 2 - گرداگرد شهر یا قلعه را حصار کردن


تحضر (تَ حَ ضُّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) حاضر کردن . 2 - (مص ل .) حاضر شدن


تحضیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) آماده کردن


تحضیض (تَ) [ ع . ] (مص م .) برانگیختن، ترغیب کردن


تحف (تُ حَ) [ ع . ] (اِ.) جِ تحفه ؛ ارمغان ها


تحفظ (تَ حَ فُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - هوشیار بودن و پرهیز کردن . 2 - خویشتن داری


تحفل (تَ حَ فُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - محفل ساختن، دور هم جمع شدن . 2 - پُر شدن مجلس از مردم


تحفه (تُ فِ) [ ع .تحفة ] (اِ.) 1 - هدیه، ارمغان . 2 - کمیاب، گران ب ها. ج . تحف


تحفیظ (تَ) [ ع . ] (مص م .) یاد دادن کتاب و جز آن به کسی


تحفیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) زینت دادن، آراستن


تحقد (تَ حَ قُّ) [ ع . ] (مص ل .) کینه گرفتن


تحقق (تَ حَ قُّ) [ ع . ] (مص ل .) درست شدن، حقیقت پیدا کردن


تحقیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) خوار کردن، کوچک شمردن


تحقیق (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - درست کردن . 2 - درستی امری را بررسی کردن


تحلق (تَ حَ لُّ) [ ع . ] (مص ل .) حلقه حلقه نشستن مردم، گرد درگرفتن


تحلل (تَ حَ لُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - حلال طلبیدن، بحلی خواستن . 2 - با دادن کفاره از قید سوگند رها شدن


تحلم (تَ حَ لُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - بردباری نمودن، حلم ورزیدن . 2 - به تکلف بردباری نمودن


تحلی (تَ حَ لّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - زیور بستن . 2 - زینت یافتن، آراسته شدن


تحلیف (تَ) [ ع . ] (مص م .) سوگند دادن


تحلیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - حل کردن، تجزیه کردن . 2 - روا شمردن، حلال کردن


تحلیه (تَ یِ) [ ع . تحلیة ] (مص م .) زیور بر نهادن، زینت دادن


تحمل (تَ حَ مُّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) برتافتن، تاب داشتن . 2 - شکیب داشتن . 3 - (اِمص .) توانایی، طاقت . 4 - شکیبایی . 5 - قبول رنج


تحمید (تَ) [ ع . ] (مص م .) ستودن، ستایش کردن


تحمیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) سرخ کردن


تحمیق (تَ) [ ع . ] (مص م .) نسبت حماقت به کسی دادن، احمق شمردن


تحمیل (تَ) [ ع . ] (مص م .)1 - بار کردن . 2 - کاری را به زور به عهدة کسی گذاشتن


تستر (تَ سَ تُّ) [ ع . ] (مص ل .) پوشیده گشتن


تحنف (تَ حَ نُّ) [ ع . ] (مص ل .) به دین حق گرویدن، به راه راست رفتن


تحنن (تَ حَ نُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - مهربانی کردن . 2 - آرزومند شدن


تحنی (تَ حَ نّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - مهر ورزیدن . 2 - خمیده شدن، کج گردیدن


تحول (تَ حَ وُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - گشتن، گردیدن . 2 - دیگرگون شدن


تحویل (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - جابه جا کردن . 2 - تغییر دادن . 3 - سپردن کاری یا چیزی به کسی


تحویلدار ( تحویلدار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) کسی که پول یا چیز دیگری به وی سپرده شود تا در موقع لزوم از او بگیرند


تحکر (تَ حَ کُّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) احتکار کردن . 2 - (مص ل .) افسوس خوردن


تحکم (تَ حَ کُّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) زور گفتن، به میل خود رفتار کردن . 2 - حکم عادلانه کردن . 3 - (اِمص .) زورگویی و تعدی . 4 - حکومت، فرمانروایی


تحکیم (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - کسی را حاکم یا داور کردن .2 - در فارسی به معنای استوار کردن


تحیات (تَ یّ) [ ع . ] (اِ.) جِ تحیت


تحیت (تَ یَّ) [ ع . تحیة ] (مص م .) درود گفتن، سلام گفتن . جِ تحیُات


تحیر (تَ حَ یُّ) [ ع . ] (مص ل .) سرگشته شدن، حیران گشتن


تحیز (تَ حَ یُّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) جای گرفتن، جاگزین شدن . 2 - به کرانه شدن، به گوشه رفتن . 3 - فراهم آمدن . 4 - (اِمص .) جایگزینی ؛ ج . تحیزات


تخادع (تَ دُ) [ ع . ] 1 - (مص م .) یکدیگر را فریفتن . 2 - (مص ل .) خود را فریب خورده وا نمودن در صورتی که نباشند؛ ج . تخادعات


تخاذل (تَ ذُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - سست شدن پا. 2 - یکدیگر را فروگذاشتن و یاری نکردن


تخاره (تَ رِ یا رَ) (اِ.) = تخاری : اسبی که در آسیای مرکزی و تخارستان (طخارستان ) پرورش یافته : اسب تخاری


تخاریب (تَ) [ ع . ] (اِ.) جِ تخروب .1 - سوراخ - ها. 2 - خانه های زنبور، لانه های زنبور


تخاصم (تَ صُ) [ ع . ] (مص ل .) با هم جنگیدن، پیکار کردن


تخاطب (تَ طُ) [ ع . ] (مص ل .) با یکدیگر رو در رو سخن گفتن


تخاقوی ئیل (تَ قُ ئ) [ تر. ] (اِ.) سال مرغ، دهمین سال از سال های دوازده گانه ترکی


تخالط (تَ لُ) [ ع . ] (مص ل .) با یکدیگر معاشرت و آمیزش کردن


تخالف (تَ لُ) [ ع . ] (مص ل .) با همدیگر خلاف کردن


تخبط (تَ خَ بُّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) تباه کردن . 2 - خرد را تباه کردن . 3 - (مص ل .) بر گزاف و بیراه رفتن


تخبیر (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) خبر دادن، آگاه کردن، آگاهانیدن . 2 - (اِمص .) آگاهی ؛ ج . تخبیرات


تخت (تَ) [ په . ] (اِ.) 1 - کرسی، نشیمنگاه . 2 - جایگاه ویژة پادشاه به هنگام بارعام . 3 - نشیمنگاهی با چهارپایه از جنس چوب یا فلز به شکل های مستطیل یا مربع . 4 - هر جای مسطح و برابر و هموار. 5 - کف کفش


تخت اردشیر ( تخت اردشیر اَ دَ) (اِ.) نوایی است در موسیقی


تخت به تخت ( تخت به تخت . ب. تخت به تخت ) (اِمر.) طاقه طاقه، واحدی برای شمارش جامه و پارچه


تخت خام ( تخت خام ِ) (اِمر.) 1 - چرم دباغی شده . 2 - جاهل، نادان


تخت خواب ( تخت خواب ِ خا) (اِمر.) تخت چوبی یا فلزی که روی آن می خوابند. ؛ تخت خواب تاشو تخت خوابی که بتوان سطح و پایة آن را روی یکدیگر جمع کرد و از آن به عنوان مبل استفاده کرد


تخت روان ( تخت روان رَ) (اِمر.) کجاوه، تختی که در گذشته پادشاهان روی آن می نشستنند و غلامان آن را بر دوش گرفته راه می رفتند


تخت شدن ( تخت شدن . شُ دَ) (مص ل .) (عا.) 1 - هموار شدن . 2 - به غایت نشئه شدن


تخت طاقدیس ( تخت طاقدیس ) (اِمر.) 1 - گوشه ای در دستگاه سه گاه . 2 - نام یک لَحْن از سی لَحن باربد


تخت گاه ( تخت گاه .) (اِمر.) 1 - محل تخت . 2 - محل جلوس شاه . 3 - پایتخت


تخت گیر ( تخت گیر .) (ص فا.) پادشاه


تخته (تَ تِ) (اِ.) 1 - چوب پهن و مسطح . 2 - صفحه . 3 - تابوت . 4 - واحد شمارش برای قالی و پارچه . 5 - هر چیز مسطح و صاف


تخته بند ( تخته بند . بَ) (اِمر.) 1 - پارچة نازکی که به وسیلة آن تخته ای را به دست یا هر عضو شکسته می بندند. 2 - زندانی، اسیر


تخته زر ( تخته زر . زَ) (اِمر.) شمش زر


تخته سنگ ( تخته سنگ . سَ) (اِمر.) سنگ بزرگ با سطح هموار


تخته سیاه ( تخته سیاه .) (اِمر.) صفحة مسطح چوبی تیره رنگ که در کلاس درس با گچ جهت درس دادن بر آن می نویسند


تخته شدن ( تخته شدن . شُ دَ) (مص ل .) بسته شدن، تعطیل شدن


تخته شنا ( تخته شنا . ش ِ) (اِمر.) تخته ای باریک و دراز با پایه ای کوتاه که ورزشکار دست ها را به آن تکیه می دهد و به ورزش شنا می پردازد


تخته قاپو ( تخته قاپو .) (ص .) ساکن در نقطة معین


تخلیف ( تخلیف .) [ ع . ] 1 - (مص م .) سپس انداختن کسی را، واپس هشتن، باز پس گذاشتن . 2 - (اِمص .) بازپس گذاری، ج . تخلیفات


تخته نرد ( تخته نرد . نَ) (اِمر.) آلت مخصوص بازی نرد و آن شامل دو قطعة مستطیل شکل است که به وسیلة لولا به هم متصل شده اند. دو سر هر قطعه به شش خانه تقسیم گردیده و مهره های بازی به ترتیبی خاص در این خانه ها قرار می گیرند


تخته پاک کن ( تخته پاک کن . کُ ) (اِمر.) قطعه ای اسفنج یا نمد که از آن برای پاک کردن تخته سیاه یا وایت برد استفاده می کنند


تخته پوست ( تخته پوست .) (اِمر.) پوست تخت، پوست خشک شدة گوسفند که بر روی آن نشینند


تخته پوست انداز ( تخته پوست انداز . اَ) (ص فا.) 1 - کنایه از: کسی که ناخوانده به جایی رود. 2 - کنایه از: مزاحم، سربار


تخته کردن ( تخته کردن . کَ دَ) (مص م .) بستن، تعطیل کردن


تخته کلاه ( تخته کلاه . کُ) (اِمر.) نوعی تنبیه مجرم و آن کلاه بزرگ چوبی بوده که بر سر مجرم می گذاشتند و در شهر می دوانیدند، مردم نیز همراه وی دویده هیاهوکنان مسخره اش می کردند


تخته گاز ( تخته گاز .) [ فا - فر. ] (ق .) 1 - با فشار آخرین حد پدال گاز به طوری که وسیلة نقلیه بسیار تند حرکت کند. 2 - (عا.) بسیار تند و سریع


تخجم (تَ خَ جُّ) [ ع . ] ( ص .)نامبارک، نافرخنده


تخجیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) شرمنده کردن


تخدیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - سست کردن . 2 - بی حس کردن


تخدیش (تَ) [ ع . ] (مص م .) خدشه دار ساختن


تخریب (تَ) [ ع . ] (مص م .) ویران کردن، خراب کردن


تخریج (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - یاد دادن، آموختن . 2 - بیرون آوردن . 3 - بیرون کردن، نفی بلد


تخریق (تَ) [ ع . ] (مص م .) پاره کردن، درانیدن


تخس (تُ) (ص .) (عا.) 1 - بچة شیطان و بازیگوش . 2 - حرف نشنو، سرکش


تخس (تَ) (اِ.) 1 - گرما، حرارت . 2 - تپش قلب از رنج و اندوه


تخس کردن (تَ. کَ دَ) (مص م .) تقسیم کردن، قسمت کردن


تخسیر (تَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) هلاک کردن، نابود گردانیدن . 2 - به زیان انداختن . 3 - (اِمص .) کمی


تخش (تَ) (اِ.) 1 - تیر. 2 - کمان . 3 - فشفشه . 4 - صدر مجلس


تخشایی (تُ) 1 - (حامص .) کوشایی و چالاکی . 2 - (اِ.) کارخانة اسلحه سازی


تخشع (تَ خَ شُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - فروتنی کردن . 2 - تضرع کردن


تخشیدن (تُ دَ) (مص ل .) کوشیدن، کوشش کردن


تخصص (تَ خَ صُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - به چیزی مخصوص شدن . 2 - در کاری مهارت داشتن


تخصیص (تَ) [ ع . ] (مص م .) ویژه گردانیدن، خاص کردن


تخضع (تَ خَ ضُّ) [ ع . ] (مص ل .) فروتنی کردن


تخضیب (تَ) [ ع . ] (مص م .) رنگ کردن، خضاب کردن


تخطئه (تَ طِ ئِ ) [ ع . ] (مص م .) خطاکار خواندن . کسی را به خطا نسبت دادن


تخطی (تَ خَ طِّ) [ ع . ] (مص ل .) از حدّ خود گذشتن


تخطیط (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - راه راه بافتن . 2 - خط دار کردن چیزی را؛ ج . تخطیطات


تخفی (تَ خَ فّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نهان گردیدن، پوشیده گردیدن . 2 - (اِمص .) پوشیدگی


تخفیف (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - سبک کردن . 2 - کم کردن قیمت چیزی . 3 - مختصر کردن کلمه با ساکن کردن، حذف تشدید یا کم کردن یکی از حروف، برای سهولت تلفظ یا ضرورت شعری


تخفیفه (تَ فِ) (اِ.) دستار کوچکی که هنگام خواب به سر پیچند


تخلج (تَ خَ لُّ) [ ع . ] (مص ل .) جنبیدن، لرزیدن


تخلخل (تَ خَ خُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - جدا شدن اجزاء و ذرات جسمی از هم . 2 - خلخال به پای کردن . 3 - بزرگ شدن حجم جنس بدون آن که جسم دیگری به آن اضافه شود


تخلس (تَ خَ لُّ) [ ع . ] (مص م .) ربودن


تخلص (تَ خَ لُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - رهایی جستن . 2 - گریز زدن به مدح ممدوح (در شعر). 3 - بیتی که شاعر نام شعری خود را در آن آورد. 4 - نام یا لقبی که شاعر برای خود انتخاب می کند


تخلف (تَ خَ لُّ) [ ع . ] (مص م .) خلاف کردن، خلاف وعده کردن


تخلف ( تخلف .) [ ع . ] (مص ل .) سپس ماندن، واپس کشیدن، بازماندن، دنبال افتادن


تخلق (تَ خَ لُّ) [ ع . ] (مص ل .)1 - خوی گرفتن . 2 - خوش خو شدن


تخلل (تَ خَ لُّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) به میان مردم رفتن . 2 - در چیزی رخنه کردن . 3 - (مص م .) خلال کردن دندان


تخله (تَ لَ) (اِ.) 1 - نعلین، عصا. 2 - تراشه و ریزة هر چیزی


تخلی (تَ خَ لِّ) [ ع . ] (مص ل .) خالی شدن


تخلید (تَ) [ ع . ] (مص م .) جاودانه کردن


تخلیص (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - رها کردن . 2 - خلاصه و مختصر کردن . 3 - خالص کردن


تخلیط (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - درهم کردن، مخلوط کردن


تخلیع (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - از هم باز کردن، جدا نمودن . 2 - شعری را در بحر ثقیل و وزن ناخوش سرودن


تخلیف (تَ) [ ع . ] (مص م .) کسی را جانشین خود قرار دادن


تخلیق (تَ لِ) [ ع . ] (مص م .) خوشبوی ساختن


تخلیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - خلال کردن دندان . 2 - داخل هم کردن انگشتان دست هنگام وضو گرفتن برای رسیدن آب لای انگشتان


تخلیه (تَ یِ) [ ع . تخلیة ] (مص م .) 1 - تهی کردن، خالی کردن . 2 - خارج کردن چیزی یا کسی از جایی


تخم (تُ) [ په . ] (اِ.) 1 - نطفه . 2 - بیضة ماکیان و غیر آن . 3 - اصل، نسب، نژاد. 4 - بذر گیاه . ؛ تخم ِ چیزی را ملخ خوردن کنایه از: نایاب بودن


تخم جن (تُ مِ جِ)(اِمر.) (کن .) 1 - کودک ناآرام . 2 - بچة زبر و زرنگ . 3 - لفظ محبت آمیز میان دوستان نزدیک


تخم لق شکستن (تُ مِ لَ. ش ِ کَ تَ) (مص ل .) فرصت دادن، رو دادن، خشت کج نهادن


تخم مرغ ( تخم مرغ ِ مُ) (اِمر.) بیضة مرغ، تخم ماکیان


تخمار (تُ) (اِ.) تیری که به جای پیکان گرهی داشته باشد


تخماق (تُ) [ تر. ] (اِ.) 1 - قطعه چوب سنگین دسته دار که با آن کلوخ یا چیز دیگر را می کوبند. 2 - افزار چوبی که بر سر میخ زنند تا میخ در زمین خوب فرو رود و استوار باشد


تخمدان (تُ) (اِمر.) 1 - عضوی در پستانداران که نطفه در آن منعقد می شود. 2 - قسمت اصلی گل که در آن یک یا چند تخمک وجود دارد


تخمه (تُ مِ) [ په . ] (اِ.) 1 - اصل، نسب . 2 - دانه های داخل خربزه، هندوانه و کدو که آن ها را تف داده و آجیل سازند


تخمه (تُ خَ مِ) [ ع . ] (اِ.) سوءهاضمه


تخمک (تُ مَ) (اِمر.) یاختة جنسی و تولید مثل در زن


تخمی (تُ) (ص .) 1 - ویژگی حیوانی که از نژاد بهتر است و برای تولید مثل از آن استفاده می شود. 2 - ویژگی گیاهی مناسب برای گرفتن تخم به منظور استفاده در کاشت بعدی (کشاورزی ). 3 - (عا.) به درد نخور، ساختگی، بی فایده


تخمیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - سرشتن، مایه زدن . 2 - رسیدن شراب . 3 - ترشیده شدن


تخمیس (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - پنج قسمت کردن، پنج تایی کردن . 2 - شعر مخمس سرودن


تخمین (تَ) [ ع . ] (مص م .) با حدس و گمان اندازة چیزی را معین کردن


تخنیق (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - خفه کردن . 2 - در علم عروض، حذف کردن «م » از اول «مفاعیلن »


تخوم (تُ خُ) [ ع . ] (اِ.) حد فاصل میان دو زمین


تخویف (تَ) [ ع . ] (مص م .) ترسانیدن


تخیر (تَ خَ یُّ) [ ع . ] (مص م .) برگزیدن، انتخاب کردن


تخیل (تَ خَ یُّ) [ ع . ] (مص ل .) خیال کردن، پنداشتن


تخییر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - برتری دادن . 2 - حق انتخاب دادن


تخییل (تَ) [ ع . ] (مص م .) به خیال افکندن


تدابیر (تَ) [ ع . ] (مص . اِ.) جِ تدبر - اندیشه ها. 2 - پایان بینی ها


تداخل (تَ خُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - درهم شدن . 2 - درهم خوردن


تدارک (تَ رُ) [ ع . ] (مص م .) 1 - فراهم کردن . 2 - تلافی کردن


تداعی (تَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - یکدیگر را خواندن . 2 - با هم دعوا کردن


تداعی معانی ( تداعی معانی ِ مَ) [ ع . ] (مص ل .) از یک معنی پی به معنی دیگر بردن


تدافع (تَ فُ) [ ع . ] (مص م .) 1 - دفاع کردن . 2 - یکدیگر را پس زدن


تداول (تَ وُ) [ ع . ] (مص ل .) دست به دست شدن، رایج شدن


تداوی (تَ) [ ع . ] (مص م .) درمان کردن، معالجه کردن


تدبر (تَ دَ بُّ) [ ع . ] (مص ل .) اندیشه کردن


تدبیر (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) به پایان کاری اندیشیدن . 2 - اندیشیدن . 3 - مشورت کردن . 4 - (اِمص .) پایان بینی . 5 - شور، مشورت


تدثر (تَ دَ ثُّ) [ ع . ] (مص م .) خود را در جامه پیچیدن


تدخین (تَ) [ ع . ] (مص م .) دود کردن، کشیدن سیگار و مانند آن


تدرب (تَ دَ رُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - بار آمدن، خو گرفتن . 2 - آمیختن


تدرج (تَ دَ رُّ) [ ع . ] (مص ل .) اندک اندک و آهسته آهسته پیش رفتن


تدریب (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - بار آوردن، خو گرفتن . 2 - آموزانیدن، آموختن


تدریج (تَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - درجه به درجه پیش رفتن . 2 - آهسته آهسته کاری را انجام دادن


تدریس (تَ) [ ع . ] (مص م .) درس دادن


تدفق (تَ دَ فُّ) [ ع . ] (مص ل .) جهیدن آب، روان گشتن آب با سرعت و فشار


تدفین (تَ) [ ع . ] (مص م .) به خاک سپردن، دفن کردن


تدقیق (تَ) [ ع . ] (مص ل .) دقت کردن، دقیق شدن در کاری


تدلی (تَ دَ لِّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - بسیار نزدیک شدن . 2 - فروتنی کردن


تدلیس (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - فریب دادن . 2 - پنهان کردن عیب کسی


تدمیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) هلاک کردن


تدنی (تَ دَ نّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - نزدیک آمدن . 2 - پایین آمدن، پست شدن


تدنیس (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) شوخگین کردن، به چرک آلودن، ریمناک کردن . 2 - (اِمص .) شوخگینی، چرکینی ؛ ج . تدنیسات


تدهین (تَ) [ ع . ] (مص م .) چرب کردن، روغن مالی کردن


تدویر (تَ) [ ع . ] (مص م .) گرد کردن، درست کردن


تدوین (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) فراهم آوردن . 2 - تألیف کردن . 3 - (اِمص .) گردآوری . 4 - تألیف


تدین (تَ دَ یُّ) [ ع . ] (مص ل .) دین داشتن


تذبذب (تَ ذَ ذُ) [ ع . ] (مص ل .) دو دل شدن، مردد بودن


تذرو (تَ) (اِ.) قرقاول


تذلل (تَ ذَ لُّ) [ ع . ] (مص ل .) خواری نمودن، فروتنی کردن


تذلیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) خوار کردن


تذنیب (تَ) [ ع . ] (مص م .) دنباله دار کردن


تذهیب (تَ) [ ع . ] (مص م .) زر گرفتن، زراندود کردن


تذکار (تَ) [ ع . ] (مص م .) ذکر کردن، به یاد آوردن


تذکر (تَ ذَ کُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - به یاد آمدن . 2 - پند گرفتن . 3 - یادآور شدن


تذکره (تَ کِ رِ) [ ع . تذکرة ] (اِ.) 1 - آنچه موجب یادآوری شود. 2 - گذرنامه . 3 - کتابی که در آن زندگی نامة شعرا، دانشمندان و... نوشته شده باشد


تذکیر ( تذکیر .) [ ع . ] (مص م .) کلمه ای را مذکر ساختن ؛ ج . تذکیرات


تذکیر (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) یاد کردن، به یاد آوردن، پند دادن . 2 - (اِمص .) یادآوری پند - دهی . ج . تذکیرات


تذییل (تَ) [ ع . ] (مص م .) ا - دامن دار کردن . 2 - مطلبی را در پایین صفحة کتاب نوشتن


تر (تَ) [ په . ] 1 - (ص .) تازه، جدید. 2 - آبدار، خیس


تر ( تر .) (ص .) 1 - نیکو، زیبا. 2 - آلوده، ناپاک مانند: تر دامن


تر [ په . ] (پس .) علامت صفت تفضیلی : بهتر، سپیدتر، درازتر


تر زدن (تِ. زَ دَ) (مص ل .) (عا.) 1 - اسهالی بودن مزاج . 2 - مجازاً کاری را بد و ناشیانه انجام دادن


تر و چسبان (تَ رُ چَ) (ق مر.) سریع، بی درنگ


ترا (تَ) (اِ.) دیوار بلند و محکم


تراب (تُ) [ ع . ] (اِ.) خاک زمین . جِ اتربه


تراب (تَ) (اِ.) چکه، ترشح


ترابیدن (تَ دَ) (مص ل .) نک تراویدن


تراجع (تَ جُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - بازگشتن . 2 - در کاری به یکدیگر مراجعه کردن


تراجم (تَ جُ) [ ع . ] (مص م .) 1 - به هم دشنام دادن . 2 - به یکدیگر سنگ انداختن


تراجم (تَ جِ) [ ع . ] (اِ.)جِ ترجمه  - گزارش ها. 2 - شرح حال ها


تراخم (تَ خُ) [ فر. ] (اِ.) از بیماری های چشم و آن متورم شدن پردة چشم و بروز جوش هایی در داخل پلک است


تراخی (تَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) درنگ کردن . 2 - (اِ.) درنگ


ترادف (تَ دُ) [ ع . ] (مص ل .) پشت سر هم قرار گرفتن، پیاپی شدن


تراز (تَ) (اِ.) 1 - زینت . 2 - نقش و نگار پارچه . 3 - ابزاری در بنُایی که به وسیلة آن ناهمواری سطح چیزی را مشخص می کنند. 4 - مانده، تتمه . 5 - تفاوت بین کل اقلام بستانکار و بدهکار در هر حساب (حسابداری )


تراز ( تراز .) [ په . ] (اِ.) پارچة ابریشمی


تراز کردن ( تراز کردن . کَ دَ) (مص م .) تعیین کردن پستی و بلندی سطح چیزی و برطرف کردن آن


ترازنامه ( ترازنامه . مِ یا مَ) (اِمر.) بیلان ؛ نوشته ای که در آن میزان درآمد، دارایی، بدهی و بستانکاری یک مؤسسه در یک دورة معین در آن ثبت شده باشد


ترازو (تَ) [ په . ] (اِ.) 1 - ابزاری برای وزن کردن اجسام . 2 - نام هفتمین برج از دوازده برج منطقه البروج که خورشید در حرکت ظاهری خود مهر ماه در این برج دیده می شود


تراس (تُ) [ ع . ] (اِ.) ج . تُرُس . زمین سخت و محکم


تراس (تِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - بهارخواب . 2 - ایوان وسیع، مهتابی


تراست (تِ) [ انگ . ] (اِ.) اتحادیه ای مرکب از چند مؤسسة صنعتی یا مالی برای در دست گرفتن قیمت ها و کاستن از میزان رقابت ها


تراسخ (تَ سُ) [ ع . ] (مص ل .) انتقال یافتن نفس انسانی به جسم معدنی


تراشه (تَ ش ِ) (اِ.) 1 - تراشیده شده، براده . 2 - قاچ (هندوانه یا خربزه ). 3 - قطعة کوچکی از سیلیس با مدارهای الکتریکی مجتمع که در ساخت رایانه ها به کار رود. (فره )


تراشیدن (تَ دَ) (مص م .) 1 - ستردن موی به وسیلة تیغ از بدن . 2 - سابیدن چوب یا فلز به وسیلة سوهان یا رنده


تراشیده (تَ د) (ص مف .) هرچیزی که آن را تراش داده باشند مانند: چوب، تخته و غیره


تراضی (تَ) [ ع . ] (مص ل .) از هم خشنود شدن


ترافع (تَ فُ) [ ع . ] (مص ل .) با هم به پیش قاضی رفتن


ترافق (تَ فُ) (مص ل .) با هم دوست شدن


ترافیک (تِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - رفت و آمد وسایل نقلیه در خیابان، شدآمد (فره ). 2 - راه بندان


ترام (تِ) [ فر. ] (اِ.) خانه های ریز روی عکس، شیشه و غیره


تراموای (تِ) [ انگ . ] (اِ.) نوعی وسیلة نقلیة عمومی که روی خط های آهن در سطح شهر با نیروی برق حرکت می کند، قطار خیابانی (فره )


ترانزیت (تِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - عبور کالا از کشوری به کشور دیگر بدون پرداخت گمرگ . 2 - بخشی از جابه جایی مسافر و کالا بین مبدأ و مقصد که مستلزم عبور از کشور ثالث باشد، گذری . (فره )


ترانزیستور (تِ تُ) [ انگ . ] (اِ.) دستگاهی برای توسعه دادن نوسانات الکتریکی به وسیلة عمل شارژ الکترونیکی در جسم نیم هادی کریستالین


ترانسفر (تِ فِ) [ انگ . ] (اِمص .) انتقال دادن، بردن، جابه جا کردن (مثل انتقال شخص از یک حالت مکان به حالت مکان دیگر)


ترانسفورماتور (تِ فُ تُ) [ فر. ] (اِ.) دستگاهی ک ه برای افزودن یا کاستن الکتریسته به کار رود، مبدل (فره )


ترانه (تَ نِ) [ اوس . ] (اِ.) 1 - تصنیف ؛ قطعه ای کوتاه برای خوانده شدن همراه با سازهای موسیقی . 2 - دوبیتی . 3 - تر و تازه . 4 - زیباروی


ترانه زدن ( ترانه زدن . زَ دَ) (مص ل .) آواز خواندن


تراورس (تِ وِ) [ فر. ] (اِ.) تخته های چوبی ضخیم که در زیر ریل های راه آهن به طور عرضی قرار می دهند، ریل بند (فره )


تراوش (تَ وُ) (اِمص .) ترشح، چکه


تراویح (تَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ترویحه  - نشست ها، نشستن ها. 2 - چهار رکعت نماز شب


تراویدن (تَ دَ) (مص ل .) تراوش کردن و چکیدن آب و مانند آن


تراژدی (تِ ژِ) [ فر. ] (اِ.)1 - نمایش نامة غم انگیز. 2 - فاجعه، مصیبت


تراک (تَ) (اِ.) صدای شکستن یا شکافتن چیزی


تراکتور (تِ تُ) [ فر. ] (اِ.) نوعی ماشین جهت کارهای کشاورزی


تراکم (تَ کُ) [ ع . ] (مص ل .) انباشته شدن، انبوه شدن


ترایب (تَ) [ ع . ترائب ] (اِ.) جِ. تریبه


ترب (تُ رُ) (اِ.) گیاهی است یک ساله با برگ های درشت و ریشة چغندر مانند به رنگ های سفید و سیاه که دارای طعم تند و تیزی می باشد


ترب (تَ) (اِ.) 1 - مکر، حیله، زرق، تزویر. 2 - گزاف، گزافه . 3 - زبان آوری، چرب زبانی . 4 - حرکت از روی ناز یا قهر


ترب (تِ) [ ع . ] (ص .) همزاد، همال، همسال


تربانتین (تِ رِ) (اِ.) صمغ حاصل از اقسام درختان کاج که از آن اسانس تربانتین و کولوفان استخراج می کنند که در طب به کار روند؛ سقز، جوهر سقز، راطینا، راتینه، راتینج نیز گویند


تربت (تُ بَ) [ ع . تربة ] (اِ.) 1 - خاک . 2 - گور، قبر


تربسه (تَ بَ سَ) (اِ.) نک قوس قزح


تربص (تَ رَ بُّ) [ ع . ] (مص ل .) چشم داشتن، انتظار کشیدن


تربچه (تُ رُ چِ) (اِمصغ .) گونه ای ترب است، کوچکتر از ترب که ریشة آن قرمز است


تربی (تَ رَ بِّ) [ ع . ] (مص م .) پرورش دادن


تربیت (تَ یَ) [ ع . تربیة ] (مص م .) 1 - پروردن . 2 - ادب و اخلاق را به کسی آموختن . ؛ تربیت بدنی سازمانی که برنامه ریزی و اجرای امور ورزشی را بر عهده دارد. ؛ تربیت معلم مرکزی که دانشجویان را برای تدریس در مدارس یا دانشگاه ها آموزش می دهد، دانش سرا


تربیع (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - چهار بخش کردن . 2 - در علم نجوم، روشن بودن یک چهارم سطح ماه در شب های هفتم و بیست و یکم هر ماه قمری


ترت و مرت (تَ تُ مَ) 1 - (ص مر.) تارومار. 2 - پراکنده، پریشان . 3 - (اِمر.) تاخت وتاراج


ترتب (تَ رَ تُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - پشت سر هم قرار گرفتن . 2 - در جای خود واقع شدن


ترتوف (تَ) [ ع . ] (اِ.) سیب زمینی ترشی


ترتیب (تَ) [ ع . ] (مص م .) سامان دادن، نظم دادن


ترتیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - حُسن کلام . 2 - قرآن را با قرائت درست و آهنگ نیک تلاوت کردن


ترجح (تَ رَ جُّ) [ ع . ] (مص ل .) چربیدن، فزونی جستن


ترجمان (تَ جُ) [ ع . ] (ص .) 1 - مترجم، گزارنده . 2 - بازگو کننده، بیان کننده


ترجمه (تَ جَ یا جُ مِ) [ ع . ترجمة ] 1 - (مص م .) روایت کردن مطلبی از زبانی به زبان دیگر.2 - ذکر کردن سیرت و اخلاق و نسب کسی . 3 - (اِمص .) گزارش


ترجی (تَ رَ جِّ) [ ع . ] (مص ل .) امید داشتن


ترجیح (تَ) [ ع . ] (مص م .) برتری داشتن


ترجیع (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - برگردانیدن . 2 - آواز را در گلو گردانیدن


ترجیع بند ( ترجیع بند . بَ) (اِمر.) شعری دارای چند بند با یک وزن واحد که هر بند با قافیة تازه شروع شود، و یک بیت در میان بندها عیناً تکرار شود


ترح (تَ رَ) [ ع . ] (اِ.) اندوه، حزن


ترحال (تَ) [ ع . ] (مص ل .) کوچیدن، بار بستن


ترحل (تَ رَ حُّ) [ ع . ] (مص ل .) کوچ کردن


ترحم (تَ رَ حُّ) [ ع . ] (مص ل .) مهربانی کردن، رحم کردن


ترحم فرستادن ( ترحم فرستادن . فِ رِ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) طلب آمرزش کردن


ترحیب (تَ) [ ع . ] (مص م .) خوشامد گفتن


ترحیم (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - رحم کردن . 2 - طلب آمرزش کردن


ترخان (تَ) [ تر - مغ . ] (اِ.)لقبی برای شاهزادگان ترک و مغول که از پرداخت باج و مالیات معاف بودند و هرگاه که می خواستند بدون اجازه به حضور سلطان می رفتند


ترخص (تَ رَ خُّ) [ ع . ] (مص ل .) رخصت یافتن، اجازه گرفتن


ترفیه (تَ) [ ع . ] (مص م .) آسایش دادن


ترخوانه (تَ خا نِ) (اِ.) نوعی خوراک ساخته شده از گندم و شیر که آن را پخته به شکل گلوله درمی آورند و خشک کرده برای زمستان نگه می دارند


ترخون (تَ) (اِ.) گیاهی با برگ های دراز و باریک و ساقة نازک و راست که بوی خوش و مزة تند دارد و برای یبوست مفید است


ترخون ( ترخون .) (ص مر.) مردم خونی و بی باک و دزد و اوباش


ترخیص (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - ارزان کردن . 2 - مرخص کردن


ترخیم (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - دنبالة چیزی را بریدن . 2 - نرم کردن آواز. 3 - انداختن «ن » از آخر مصدر و ساختن مصدر مرخم


ترد (تُ) (ص .) (عا.) 1 - تر و تازه . 2 - هر چیزی که زود شکسته گردد


تردامن (تَ. مَ) (ص مر.) فاسق، فاجر


تردد (تَ رَ دُّ) [ ع . ] (مص ل .) آمد و شد کردن . 2 - دو دل شدن . 3 - اسهال


تردست (تَ. دَ) (ص مر.) 1 - چابک، زرنگ . 2 - ماهر. 3 - شعبده باز


تردستی ( تردستی . دَ) (حامص .) 1 - چالاکی . 2 - مهارت . 3 - شعبده بازی، حقه بازی


تردماغ ( تردماغ . د) (ص مر.) بانشاط، سرزنده


تردید (تَ) [ ع . ] (مص م .) دو دل کردن


ترذیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) پست شمردن، خوار داشتن ؛ ج . ترذیلات


ترزبان (تَ. زَ) (ص مر.) خوش سخن، فصیح


ترس (تَ) 1 - (اِ.) بیم، هراس . 2 - (ص فا.) در ترکیب به معنی «ترسنده » آید: خداترس


ترس (تُ) [ ع . ] (اِ.) سپر. ج . اتراس


ترس ( ترس .) [ ع . ] (اِ. ص .) زمین سخت، محکم ج . تُرُس، اتراس


ترسا (تَ) [ په . ] (ص فا.) 1 - ترسنده . 2 - مسیحی


ترساندن (تَ دَ) (مص م .) بیم دادن


ترساننده (تَ نَ د) (ص فا.) آن که دیگری را بترساند


ترسانیدن (تَ دَ) (مص م .) نک ترساندن


ترسایی (تَ) (اِمص .) مسیحیت، مسیحی بودن


ترسل (تَ رَ سُّ) [ ع . ] (مص ل .) نامه نوشتن، نامه نگاری


ترسم (تَ رَ سُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - ظاهر پرستیدن . 2 - سالوسی کردن


ترسناک (تَ) (ص مر.) خوف انگیز، ترس - آور


ترسو (تَ) (ص .) ترسنده، کم جرأت، کم دل


ترسکار (تَ) 1 - (ص فا.) پارسا، خداترس . 2 - (اِ.) نوعی جامة ویژه که ایرانیان قدیم هنگام نیایش به تن می کردند


ترسیدن (تَ دَ) (مص ل .) بیم داشتن، ترس داشتن


ترسیم (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - نشان گذاشتن . 2 - رسم کردن


ترش (تُ) [ په . ] (ص .) یکی از مزه ها، هرچه که طعم سرکه لیموترش و ... داشته باشد، ضد شیرین


ترش رو (تُ رْ یا رُ) (ص مر.) بدخو


ترشا (تُ) (ص فا.) سوزشی که بر اثر ترشح اسید معده در مری و ناحیة سینه احساس می شود


ترشح (تَ رَ شُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - تراویدن . 2 - پاشیده شدن


ترشک (تُ شَ) (اِ.) گیاهی مانند شبدر با گل های زرد یا سرخ


ترشی (تُ) (اِ.) کلیة مواد غذایی که مزة ترش دارند و مقداری از اسیدهای مختلف در ترکیبشان وجود دارد. ترشی ها را به عنوان چاشنی غذا به کار می برند. ؛ ترشی انداختن کنایه از: بلااستفاده و عاطل گذاشتن


ترشیح (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - پروردن . 2 - اندک اندک شیر دادن مادر به بچه تا نیروی مکیدن بگیرد. 3 - لیسیدن ماده آهو چرک نوزاد خود را


ترصد (تَ رَ صُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - چشم داشتن . 2 - مراقب بودن


ترصیع (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) جواهر نشاندن بر چیزی . 2 - آوردن کلماتی در دو مصراع یا دو جمله که از نظر وزن و سجع یکی باشند


ترصیف (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - منظم گردانیدن . 2 - استوار شدن، محکم شدن


ترضیه (تَ یِ) [ ع . ترضیة ] (مص م .) راضی کردن


ترعه (تُ عِ) [ ع .ترعة ] 1 - کانال، آبراه بزرگ و عمیقی که بین دو دریا برای عبور کشتی ها ساخته شود. 2 - در. 3 - دهانة حوض یا استخر


ترعیب (تَ) [ ع . ] (مص م .) ترساندن


ترغ (تُ رْیا تُ رُ) (اِ. ص .) اسب سرخ رنگ


ترغده (تَ رَ د) (اِ.) به هم کشیده، دردناک شدن عضوی از بدن


ترغو (تَ) (اِ.) نوعی از حریر سرخ رنگ


ترغیب (تَ) [ ع . ] (مص م .) به رغبت آوردن، خواهان کردن


ترف (تَ) (اِ.) کشک سیاه، قره قروت


ترف (تَ رَ) [ ع . ] (اِمص .) شادخواری، خوشگذرانی


ترف با ( ترف با .) (اِ.) آشی که در آن قره قروت بریزند


ترفع (تَ رَ فُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - برتری نمودن، بلندی جستن . 2 - سربلندی، غرور


ترفق (تَ رَ فُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - مهربانی کردن . 2 - همراهی کردن


ترفنج (تَ فَ) (اِ.) راه باریک و دشوار


ترفند (تَ فَ) 1 - (ص .) بیهوده . 2 - (اِ.) تزویر، حیله


ترفه (تَ رَ فُّ) [ ع . ] (مص ل .) آسایش داشتن


ترفیع (تَ) [ ع . ] (مص م .) بالا بردن، برکشیدن


ترقب (تَ رَ قُّ) [ ع . ] (مص ل .)1 - چشم داشتن، انتظار داشتن . 2 - مراقب بودن


ترقص (تَ رَ قُّ) [ ع . ] (مص ل .) رقصیدن، رقص کردن


ترقه (تَ رَ قِّ) (اِ.) نوعی وسیلة بازی که دارای مادة منفجرة ضعیفی است و بر اثر ضربه یا انفجار تولید صدا می کند


ترقوه (تَ قُ وِّ) [ ع . ترقوة ] (اِ.) هر یک از دو استخوان بالای سینه یکی در چپ یکی در راست که از یک طرف به شانه و از طرف دیگر به جناغ سینه وصل می شود


ترقی (تَ رَ قّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - بالا رفتن . 2 - به درجات عالی رسیدن


ترقیح (تَ) [ ع . ] (مص م .) اصلاح کردن، نیکو گردانیدن


ترقیع (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - پاره دوختن، پنبه کردن . 2 - قطعات چهارگوش رنگارنگ را کنار هم قرار دادن و دوختن


ترقیم (تَ) [ ع . ] (مص م .) نوشتن، خط نوشتن


ترلک (تِ لِ) (اِ.) ترلیک، قبای پیش باز آستین کوتاه


ترم (تِ) [ انگ . ] (اِ.) هر یک از تقسیمات یک دورة تحصیلی که زمان آن مشخص باشد


ترمز (تُ مُ) (روس .) (اِ.) وسیله ای در اتومبیل و ماشین های مشابه که با فشار دادن آن حرکت اتومبیل یا ماشین کند و یا متوقف می شود. ؛ ترمز دستی ترمزی است که علاوه بر ترمز پایی در اتومبیل تعبیه شده که به وسیلة دستگیره ای آن را می کشند


ترمزاج (تَ مَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - خوش مزاج . 2 - سالم، تندرست


ترمه (تِ مِ) (اِ.) نوعی پارچة گرانبها که از الیاف بسیار لطیف بافته شود


ترمودینامیک (تِ مُ) [ انگ . ] (اِ.) شاخه ای از (علم ) فیزیک که به بررسی رابطة گرما و صورت های دیگر انرژی می پردازد. (فره )


ترموستات (تِ مُ سْ) [ انگ . ] (اِ.) دریچه ای اتوماتیکی که نسبت به حرارت حساس است . این دریچه از مخزن سربسته ای تشکیل شده که در اطراف مخزن فنری قرار گرفته است که در گرما به علت انبساط مایع مخزن منبسط و در اثر سرما به دلیل منقبض شدن مایع، بسته می شود


ترمومتر (تِ مِ) [ فر. ] (اِمر.) دماسنج، گرماسنج


ترمیم (تَ) [ ع . ] (مص م .) مرمت کردن، باسازی


ترمینال (تِ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - مکانی که مبدأ حرکت و مقصد وسایط نقلیة عمومی است، پایانه . (فره .) 2 - دستگاهی که به وسیلة آن اطلاعات به یک سیستم مخابراتی یا الکترونیکی وارد و خارج می شود


ترن (تِ رَ) [ فر. ] (اِ.) قطار، راه آهن


ترنا (تُ) (اِ.) شال کمر یا هر پارچه ای که آن را مانند گیسو بافته، شلاق مانندی درست کنند و در بازی ترنابازی، بازنده را با آن بزنند


ترناس (تَ) (اِ.) نک ترنگ


ترنانه (تَ نِ) (اِمر.) هر چیز که آن را با نان بخورند، مانند: ماست، شیر


ترنج (تُ رُ یا رَ)(اِ.) 1 - چین و شکن . 2 - سخت در هم فشرده


ترنج ( ترنج .) (اِ.) نقشی است در میانة قالی یا قالیچه که آمیزه ای است از گل و برگ و شاخه های اسلیمی


ترنج (تُ رَ) (اِ.) 1 - بالنگ . 2 - میوة درخت بالنگ


ترنجبین (تَ رَ جَ) [ معر. ] (اِمر.) شیرابه های برگ و ساقه های گیاه خارشتر که ملین بوده و جوشاندة آن برای سرفه و درد سینه مفید است


ترنجیدن (تُ رُ یا تَ رَ دَ) (مص ل .) 1 - سخت درهم کشیده شدن . 2 - پُرچین و شکن شدن


ترنجیده (تَ رَ د) (ص مف .) سخت درهم کشیده شده


ترنم (تَ رَ نُّ) [ ع . ] (مص ل .) سراییدن، آواز خواندن


ترنگ (تُ رَ) (اِ.) = تورنگ : تذرو، قرقاول


ترنگ (تَ رَ) (اِ.) 1 - صدای زه کمان هنگام انداختن تیر، صدای برخورد گُرز و شمشیر و سپر. 2 - آواز تار و تنبور


ترنگاترنگ (تَ رَ تَ رَ) (اِمر.) 1 - صدای چلة کمان . 2 - آوای تارهای ساز


تره (تَ رِ) (اِ.) گیاهی است دوساله بدون ساقه با برگ های دراز که جزء سبزی های خوردنی است


تره بار (تَ رِ) (اِمر.) انواع سبزی های خوردنی و میوه


تره تیزک (تَ رِ. تِ زَ) (اِمر.) گیاهی است یک ساله با برگ های بیضی شکل، جزء سبزی های خوردنی است که مزه ای تند و تیز دارد


ترهات (تُ رَّ) [ ع . ] (اِ.) جِ ترهه ؛ بیهوده ها، سخنان بیهوده


ترهب (تَ رَ هُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - پارسا شدن، راهب شدن . 2 - پرستش


ترهه (تُ رَّ هِ) [ ع . ترهة ] (اِ.)=تره : 1 - بیهوده، یاوه . 2 - سخن بیهوده . ج . ترهات


ترهیب (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) ترسانیدن . 2 - (مص ل .) بدحال شدن


تروح (تَ رَ وُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - آسایش جستن . 2 - باد زدن


ترور (تِ رُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - هراس، هراس افکندن، ایجاد وحشت کردن . 2 - کشتن ناگهانی یک فرد بدون آن که فرد مورد نظر فرصتی برای دفاع یا مقابله داشته باشد. ؛ ترور شخصیت با دروغ و جوسازی شخصیت اجتماعی کسی را زیر سوال بردن و وجهة اجتماعی او را مخدوش کردن


تروریست ( تروریست .) [ فر. ] (اِ.) آن که اقدام به سوء قصد یا کشتن کسی می کند (سیاسی )


تروریسم ( تروریسم .) [ فر. ] (اِ.) به کارگیری ترور به عنوان شیوة عمل برای دست یافتن به هدف که معمولاً دلایل سیاسی و عقیدتی دارد


ترومبون (تِ رُ بُ) [ فر. ] (اِ.) یکی از سازهای بادی مسی که صدای آن شبیه ترمپت ولی قوی تر و بهتر از آن است و غالباً نواهای باشکوه و پرصدا را اجرا می کند


ترومپت (تِ رُ پِ) [ فر. ] (اِ.) یکی از سازهای بادی شبیه سرنا و شیپور


ترونده (تَ وَ د) (ص مر.) نوباوه، میوة نورس


تروی (تَ رَ وّ) [ ع . ] (مص ل .) اندیشه کردن، تأمل کردن در امری


ترویج (تَ) [ ع . ] (مص م .) رواج دادن


ترویح (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - به کسی راحتی دادن . 2 - باد زدن


ترویه (تَ یِ) [ ع . ترویة ] (مص م .) سیراب کردن، آب برای سفر برداشتن


ترپک (تَ پَ) (اِ.) قره قورت، کشک سیاه


ترک (تَ رَ) (اِ.) شکاف، رخنه


ترک ( ترک .) (اِ.) هر صدا و آوازی که از شکستن و ترکیدن چیزی آید


ترک ( ترک .) [ ع . ] (مص م .) واگذاشتن، رها کردن


ترک ( ترک .) (اِ.) کسی که پشت سر سوار (اسب، موتور و...) می نشیند


ترک (تُ) (اِ.) زیباروی، معشوق


ترک (تَ) (اِ.) ترگ، کلاهخود، مغفر


ترک جوش (تُ) (اِمر.) آبگوشتی که گوشت آن نیم پخته باشد، گوشت نیم پخته


ترک خوردن (تَ رَ. خُ دَ) (مص ل .) (عا.) شکاف برداشتن


ترک کردن (تَ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) واگذاشتن، رها کردن


ترکان (تَ) [ تر. ] (اِ. ص .) 1 - ملکه، شهربانو. 2 - لقب زنان ارجمند، بی بی، بیگم


ترکانیدن (تَ رَ دَ) (مص م .) = ترکاندن : 1 - ترک دادن، شکاف دادن . 2 - منفجر کردن