چرب زبان ( چرب زبان . زَ) (ص مر.) 1 - شیرین زبان . 2 - چاپلوس


چرب زبانی ( چرب زبانی . زَ)(حامص .) 1 - شیرین زبانی . 2 - چاپلوسی


چربدست ( چربدست . دَ)(ص مر.)1 - چابک . 2 - ماهر، زبردست


چربدستی ( چربدستی . دَ) (حامص .) 1 - چابکی . 2 - مهارت


چربش (چَ ب) [ په . ] (اِ.) = چربیش : پیه سوختنی، چربی


چربه (چَ بَ یا ب) (اِ.) = چربک . چربی . چربو: 1 - کاغذ چرب و تنک که نقاشان بر روی صفحة تصویر و طرح گذارند و با قلم مو صورت و نقش آن را بردارند. 2 - پرده ای که بر روی شیر بندد؛ قیماق


چربو (چَ) (اِمر.) چربی


چربک (چَ بَ) (اِ.) 1 - نوعی نان روغنی . 2 - سرشیر


چربک (چَ بَ یا چُ بَ) (اِ.) دروغ، بهتان


چربی (چَ) [ په . ] (اِمر.) 1 - (اِمص .) پیه . 2 - مادة روغنی که روی آبگوشت جمع می شود. 3 - سرشیر، قیماق . 4 - (مص ل .) به ملایمت رفتار کردن، مهربانی نمودن


چربیدن (چَ دَ) (مص ل .) 1 - سنگین تر شدن چیزی بر چیز دیگر از حیث وزن . 2 - چیره شدن کسی بر دیگری


چرت (چُ) (اِ.) خواب سَبُک، حالت بین خواب و بیداری


چرتکه (چُ کِ) [ روس . ] (اِ.) = چتکه : ابزاری است برای محاسبه و آن چهارچوبی است دارای تعدادی میله که هر میله خود دارای تعدادی مهره است که به وسیلة آن عمل جمع و تفریق را انجام می دهند. البته این نوع روش حساب در قدیم بیشتر مرسوم بود


چرخ ( چرخ .) (اِ.) 1 - هر وسیله مدور که حرکت دورانی داشته باشد و حول محور خود بچرخد مانند چرخ دوچرخه یا چرخ اتومبیل . 2 - هر دستگاهی که با گردش دور محوری کار کند مثل چرخ دولاب، چرخ عصاری . ؛ چرخ خیاطی دستگاه مخصوص دوخت پارچه و همانند آن . ؛ چرخ گوشت دستگاه مخصوص خُرد کردن گوشت . 3 - گرد کسی یا چیزی گردیدن


چرخ (چَ) [ په . ] (اِ.)1 - کنایه از: آسمان . 2 - نوعی کمان سخت . ؛ چرخ کسی لنگ زدن (کن .) با مشکل و دشواری مواجه شدن


چرخ انداز (چَ. اَ) (ص فا.) تیرانداز، کمانگیر


چرخ ریسک (چَ. سَ) (اِمر.) پرنده ای است کوچک مانند گنجشک که به رنگ های آبی، خاکستری، زرد و سیاه وجود دارد


چرخ زدن ( چرخ زدن . زَ دَ) 1 - چرخیدن، گشتن . 2 - آوارگی، سرگشتگی


چرخ فلک ( چرخ فلک چرخ فلک .) [ فا - ع . ] (اِمر.) نوعی اسباب تفریحی کودکان که عبارت از دستگاه گردنده ای است که بر آن صندلی هایی ساخته شده که در آن می نشینند و در هوا دور محوری می چرخند


چرخ فلک (چَ خِ فَ لَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) آسمان، سپهر، چرخ گردنده


چرخ کردن ( چرخ کردن . کَ دَ) (مص م .) 1 - به وسیلة دستگاه مخصوص عصارة چیزی را گرفتن . 2 - با دستگاه مخصوصی چاقو و مانند آن را تیز کردن . 3 - به وسیلة دستگاهی گوشت را ریزریز کردن . 4 - در پزشکی با دستگاه خاصی دندان را تراشیدن


چرخاب (چَ) (اِمر.) چرخی که به قوة آب حرکت کند


چرخاندن (چَ دَ) (مص م .) نک چرخانیدن


چرخانیدن (چَ دَ) (مص م .) حرکت دادن چرخ به دور محورش


چرخشت (چَ خُ) (اِ.) 1 - چرخی که با آن آب انگور گیرند. 2 - حوضی که در آن انگور بریزند و لگد کنند تا آبش گرفته شود


چرخه (چَ خِ) (اِ.) 1 - زنجیره ؛ مجموع فرایندهای مرتبط با هم . 2 - فاصله زمانی ای که در طی آن یک حادثه یا پدیدة منظم رخ می دهد، سیکل


چرخی (چَ) (اِمر.) جامة نازک ابریشمی


چرخیدن (چَ دَ) (مص ل .) دور خود یا چیزی گردیدن


چرد (چَ) (اِ.) = چرده . چرته : رنگ، لون (مخصوصاً در چارپایان )


چرد ( چرد .) (اِ.) جایی که چارچوب در خانه را بر آن کار گذارند؛ آستانه


چرده (چَ د) (اِ.) 1 - رنگ . 2 - رنگ پوست


چرز (چَ) (اِ.) چکاوک، قبره


چرس (چَ رَ) (اِ.) 1 - بند، زندان . 2 - شکنجه، آزار


چرس (چَ) (اِ.) مادة مخدری است که از مالش دادن سرشاخه های گیاه شاهدانه با دست یا روی پارچه بدست می آید و آن را با توتون یا تنباکو می کشند


چرس ( چرس .) (اِ.) چرخشت


چرس ( چرس .) (اِ.) چیزهایی که درویشان و گدایان از گدایی جمع کنند


چلم (چَ لَ) 1 - همیشک . 2 - توت فرنگی


چرس ( چرس .) [ قس . چر، چریدن ] (اِ.) چراگاه چهارپایان


چرسدان ( چرسدان .) (اِمر.) رومال و روپاکی باشد که قلندران چهار گوشة آن را به هم بندند و بر دوش یا ساق اندازند و آن چه از گدایی به هم رسد در آن نهند


چرسی (چَ) (ص .) آدم معتاد به چَرس


چرغ (چَ) (اِ.) پرنده ای است شکاری از نوع باز و به اندازة کلاغ با رنگ خاکستری و لکه های سیاه و سفید


چرغول (چَ) (اِ.) نک بارهنگ


چرم (چَ) (اِ.) پوست گاو یا شتر دباغی شده


چرمه (چَ مَ) (اِ.) 1 - اسب . 2 - اسب سفید


چرمین (چَ) (ص نسب .) هر چیز که از چرم ساخته شده باشد


چرمینه (چَ نِ) (ص نسب .) نک چرمین


چرند (چَ رَ) (ص .) بیهوده، یاوه


چرنده (چَ رَ د) (ص فا.) حیوان علفخوار که چرا کند. ج . چرندگان


چرندو (چَ رَ) (اِ.) غضروف


چره (چَ رِ) (اِ.) چراخور، مرتع


چروک (چُ) (اِ.) چین و شکن روی پارچه یا پوست بدن


چروکیدن (چُ دَ) (مص ل .) چروک شدن


چرچری کردن (چِ چِ یا چَ چَ. کَ دَ) (مص ل .) عیش کردن، خوش گذرانی کردن


چرک (چِ) (اِ.) 1 - مادة سفیدرنگی که از زخم و دمل بیرون آید. 2 - مادة تیره رنگ و چربی که به سبب دیر شستن بدن یا لباس در روی پوست یا لباس ظاهر شود. ؛ چرک دلِ کسی را پاک کردن کنایه از: رفع کدورت از کسی کردن


چرک (چُ رَ) (اِ.) [ تر. ] = چروک . چورک : نان


چرکتاب (چِ) (ص فا.) پارچه یا جامه ای تیره رنگ که چرک و کثیفی را دیر نشان می دهد


چرکین (چِ) (ص نسب .) آنچه که چرک آلود و ناپاک باشد


چریدن (چَ دَ) (مص ل .) چرا کردن، علف خوردن در چراگاه


چریک (چَ یا چِ) (اِ.) سپاهی غیرنظامی، پارتیزان


چزاندن (چِ دَ)(مص م .) (عا.) آزردن، رنجیده - خاطر کردن


چزد (چَ) (اِ.) حشره ای کوچکتر از ملخ که در گندم زارها به هنگام گرما، صدای تیز و کشیده ای دارد


چزک (چِ) (اِ.) خارپشت


چس (چُ) (اِ.) بادی که از مقعد خارج می شود


چس خور (چُ. خُ) (ص .) بخیل، خسیس


چس فیل (چُ س ) (اِمر.) دانة ذرت بو داده شده


چس نفس (چُ. نَ فَ) (ص مر.) بی حال، بی نیرو


چس و فیس (چُ سُ) (حامص .) (عا.) لاف و گزاف بیهوده


چسان (چِ) از ادات استفهام به معنای چگونه، چه جور


چسب (چَ) (اِ.) ماده ای چسبنده که با آن دو قطعه از هر چیزی را به هم بچسبانند. به ویژه انواع صنعتی آن که ترکیب های گوناگون دارد: چسب چوب، چسب آهن، چسب صحافی و غیره . ؛ چسب زخم نوار چسب دار و استرلیزه شده برای زخم بندی . ؛ چسب قطره ای هر نوع چسب مایع فوری . ؛ چسب دوقلو نوعی چسب خمیری که از مخلوط کردن دو مادة چسباننده و سخت کننده درست می شود و قدرت چسبندگی زیادی دارد


چسبان ( چسبان .) (ص .) بسیار تنگ، کیپ


چسبانیدن (چَ دَ) (مص م .) = چسباند: متصل کردن دو چیز به هم، پیوستن دو چیز به یکدیگر


چسبناک ( چسبناک .) (ص مر.) آغشته به مادة چسبنده، نووچ


چسبندگی (چَ بَ د) (حامص .) چسبنده بودن، چسبناک بودن


چسبیدن (چَ دَ) (مص ل .) 1 - متصل شدن چیزی به چیز دیگر چنان که جدا کردن آن ها دشوار باشد. 2 - چیزی را محکم به دست گرفتن . 3 - محکم پیوستن به کسی یا چیزی . 4 - میل کردن، متمایل شدن


چسبیده (چَ د) (ص مف .) 1 - متصل شده . 2 - میل کرده، منحرف شده


چست (چُ) (ص .) 1 - چالاک، چابک . 2 - تند، سریع


چستی ( چُ) (حامص .) چابکی، چالاکی


چسنگ (چَ سَ) 1 - (ص .) کل، کچل . 2 - (اِ.) داغ پیشانی که بر اثر کثرت سجده یا به علتی دیگر حاصل گردد


چسک (چُ سَ) (اِ.) کفش چرمی سبک با کف یک لا


چسکی (چُ سَ) (ص نسب .) بسیار کوچک و حقیر و ناقابل


چسی (چُ) (حامص .) (عا.) لاف و گزاف بیهوده


چسی آمدن (چُ. مَ دَ) (مص ل .) به طور احمقانه ای به خود بالیدن


چشاننده (چِ یا چَ نَ د یا دَ) (ص فا.) کسی که مزة چیزی را به دیگری بچشاند


چشانیدن (چِ یا چَ دَ) (مص م .) کمی از خوردنی در دهان دیگری گذاشتن تا طعم و مزة آن را دریابد


چشایی (چِ) (اِ.) یکی از حواس پنجگانه که با آن مزة چیزها را دریابند و آلت آن زبان است


چشته (چَ یاچِ تِ) (اِمر.) 1 - چاشت . 2 - طعمه


چشته خور ( چشته خور . خُ) (ص فا.) 1 - کسی که مزه چیزی را چشیده باشد و همیشه آرزومند آن باشد. 2 - رشوه خوار


چشم (چَ یا چِ) [ په . ] (اِ.) 1 - عضو بینایی در انسان و حیوان، دیده . 2 - نگاه، نظر. 3 - (عا.) معمولاً هنگام قبول کاری یا خواهش شخصی بر زبان می آورند


چشم آغیل ( چشم آغیل .) (اِمر.) نگاه غضب آلود از گوشة چشم


چشم آلوس ( چشم آلوس .) (اِ.) نک چشم آغیل


چشم آویز ( چشم آویز .) (اِ.) تعویذی که برای دفع چشم زخم درست کنند


چشم انداز ( چشم انداز . اَ) (اِمر.) دورنما، منظره


چشم بلبلی ( چشم بلبلی . بُ بُ) (ص نسب . اِمر.) قسمی لوبیا که در خورش ریزند


چشم بند ( چشم بند . بَ) (اِمر.) آن چه که روی چشم بندند تا جایی را نبیند


چشم بندک ( چشم بندک . بَ دَ) (اِمر.) بازی ای است کودکان را که در آن چشم یکی را بندند و دیگران پنهان شوند سپس چشم او را گشایند تا دیگران را پیدا کند، هر کدام را که پیدا کند بر او سوار شود تا محل معین و بعد از آن چشم کودک پیدا شده را بندند


چشم بندی ( چشم بندی . بَ) (حامص .) افسونگری، ساحری


چشم به راه ( چشم به راه . ب) (ص مر.) منتظر


چشم تنگ ( چشم تنگ . تَ) (ص مر.) 1 - بخیل . 2 - حسود


چشم خواباندن ( چشم خواباندن . دَ) (مص ل .) نک چشم - پوشی


چشم خوردن ( چشم خوردن . خُ دَ) (مص ل .) چشم زخم خوردن، هدف چشم بد شدن


چشم داشتن ( چشم داشتن . تَ) (مص ل .) توقع و امید داشتن


چشم دریده ( چشم دریده . دَ د)(ص مر.)بی شرم، بی حیا


چشم رسیدن ( چشم رسیدن . رِ دَ) (مص ل .) نظر خوردن، چشم زخم خوردن


چشم رسیده ( چشم رسیده . رَ د) (ص مف .) کسی که چشم زخم به او رسیده


چشم روشنی ( چشم روشنی . رُ شَ) (اِمر.) پیشکشی که برای عروس وداماد یا تازه رسیده از سفر ببرند


چشم زاغ ( چشم زاغ .) (ص مر.) 1 - کبود چشم . 2 - کنایه از: بی شرم و حیا


چشم زخم ( چشم زخم . زَ) (اِمر.) آسیبی که از چشم بد به کسی رسد


چشم زد ( چشم زد . زَ) (اِ.) 1 - مهرة سیاه و سفید که برای دفع چشم زخم به گردن کودک آویزند. 2 - کنایه از: زمان بسیار کم


چشم زدن ( چشم زدن . زَ دَ) (مص م .) 1 - چشم زخم خوردن . 2 - کنایه از: بیدار بودن


چشم زده ( چشم زده . زَ د) (ص مف .) کسی که آسیبی از چشم بد به او رسیده باشد


چشم زهره گرفتن ( چشم زهره گرفتن . زَ رِ. گِ رِ تَ) (مص ل .) نگاه خیره و غضب آلود کردن به کسی


چشم سپید ( چشم سپید . س)(ص مر.) = چشم سفید: بی شرم، گستاخ


چشم شور ( چشم شور .) (ص مر.) چشمی که از آن چشم زخم به کسی یا چیزی برسد


چشم غره ( چشم غره . غُ رِ) (عا.) (اِمر.) نگاه خشم - آلود. تهدید، تخویف


چشم فسا ( چشم فسا . فَ) (ص فا.) = چشم فساینده : کسی که افسون چشم زخم کند


چشم نشین ( چشم نشین . نِ) (ص فا.) کنایه از: محبوب، معشوق


چشم نهادن ( چشم نهادن . نَ دَ) (مص م .) مواظب بودن، مراقب بودن


چشم و چراغ (چَ مُ چَ یا چِ) (اِمر.) کنایه از: محبوب، عزیز


چشم وهمچشمی ( چشم وهمچشمی ُ هَ چَ) (حامص .) رقابت، حسادت


چشم پنام ( چشم پنام . پَ) (اِمر.) تعویذی که جهت دفع چشم زخم نویسند


چشم پوشی ( چشم پوشی .) (حامص .) نادیده گرفتن، بخشیدن


چشم پیش ( چشم پیش .) (ص مر.) (کن .) شرمنده، خجل


چشم چران ( چشم چران . چَ) (ص فا.) کسی که از روی هوس به زنان نگاه کند


چشم چرانی ( چشم چرانی . چَ) (حامص .) نظربازی


چشم گرم کردن (چَ. گَ. کَ دَ) (مص ل .) کنایه از: چُرت زدن، کمی آرمیدن


چشم گشته ( چشم گشته . گَ تِ)(ص مف .)احول، کج نظر


چشمارو ( چشمارو .) (اِمر.) نک چشم آویز


چشمة آفتاب ( چشمة آفتاب .) (اِمر.) کنایه از: خورشید


چشمة خضر ( چشمة خضر خِ)(اِمر.) آب حیات، آب زندگانی


چشمخانه ( چشمخانه . نِ) (اِمر.) خانة چشم، حفره ای که چشم در آن جا دارد، کاسة چشم


چشمداشت ( چشمداشت .) (اِ.) 1 - امید. 2 - طمع


چشملان ( چشملان .) (اِمر.) مردمک چشم . حدقه


چشمه (چَ مِ یا چَ مَ) [ په . ] (اِ.) 1 - جایی از زمین یا کوه که به طور طبیعی آب از آن بیرون آید. 2 - سوراخ ریز. 3 - منبع، اصل . 4 - آب اندک . 5 - چیز اندک . 6 - قسم، نوع . 7 - ممر معاش


چشمه سار ( چشمه سار .) (اِمر.) 1 - زمینی که در آن چشمه بسیار باشد. 2 - سرچشمه


چشمه چشمه ( چشمه چشمه . چشمه چشمه .) (ص مر.) سوراخ سوراخ، خانه خانه، مشبک


چشمک ( چشمک . مَ) (اِمصغ .) 1 - چشم کوچک . 2 - اشاره با گوشة چشم . 3 - عینک


چشمیزک (چَ زَ) (اِمصغ .) = چشمیزج . تشمیزج : دانه ای است سیاه به اندازة بهدانه و آن را از گیاهی که در حجاز و سودان روید بدست آرند و در طب قدیم مستعمل بود؛ چشمک، چشام، چشوم، چشم


چشک (چِ شْ یا شَ) 1 - (ص .) افزون، بیش . 2 - (اِ.) افزونی، غلبه


چشیدن (چَ یا چِ دَ) (مص م .) 1 - مزه کردن . 2 - احساس کردن


چشیدنی (چِ یا چَ دَ) (ص لیا.) لایق چشیدن، طعام یا شرابی که برای مزه کردن و آزمودن بر زبان زنند


چشیده (چَ یا چِ د) (ص مف .) 1 - مزه کرده، چاشنی شده . 2 - تجربه شده، آزموده


چغ (چَ) (اِ.) = چق : 1 - چوبی که بدان ماست راهم زنند تا مسکه و کره از آن جدا گردد. 2 - چرخی که زنان رشته بدان ریسند


چغاز (چَ) (ص .) زنِ بی حیا و دشنام ده


چغاله (چَ لِ) (اِمر.) میوة نارس مانند بادام، زردآلو و امثال آن ها


چغامه (چَ مِ) (اِ.) نک چکامه


چغانه (چَ نِ) (اِ.) از سازهای ضربی و آن کدوی خشکی بود که درون آن را سنگریزه می ریختند و هنگام رقص و پایکوبی متناسب با وزن رقص آن را تکان می دادند


چغبلغ (چَ بَ لُ) (اِ.) نعره و فریادی که از روی اضطراب و بی آرامی کشند


چغبوت (چَ) (اِ.) 1 - پنبه یا پشم و مانند آن که داخلِ تشک، لحاف، بالش کنند. 2 - بالش، تشک یا هر چیز آکنده از پشم و پنبه


چغته (چُ تَ یا تِ) (اِ.) آلتی است که بعضی مردم گیلان و طالش، هنگامی که برف زیاد بر زمین نشسته به پای خود بندند تا در برف فرو نروند، قسمی راکت برف


چغر (چَ غَ یا چِ غِ) (اِ.) 1 - پینه ای که در کف دست و پا در اثر کار و راه رفتن زیاد پدید آید. 2 - هر چیز سخت و محکم . 3 - گیاهی است بوته ای و سفیدرنگ


چغز (چَ) (اِ.) 1 - وزغ، قورباغه . 2 - صدای وزغ


چغز ( چغز .) (اِ.) زخم سربسته و چرکین، جراحت سرباز نکرده


چغزواره (چَ غْ رِ) (اِمر.) جُلبک، خزه


چغل (چُ غُ) (ص .) سخن چین


چغل (چَ غَ) (ص .) هر چیز سخت و سفت، چیزی که زیر دندان جویده نگردد


چغل (چِ غِ) (اِ.) = چل : گل و لای


چغل (چُ غَ) (اِ.) جامه ای مرکب از حلقه های آهنین که در روز جنگ پوشند؛ جوش


چغلی ( چغلی .) (حامص .) 1 - سخن چینی کردن . 2 - غیبت


چغندر (چُ غُ دَ) (اِ.) چگندر، چندر، گیاهی است از تیرة اسفنجیان دارای برگ های درشت و پهن که مواد غذایی آن در ریشة ستبرش اندوخته است و بر سه قسم است : چغندر رسمی، چغندر فرنگی و چغندر قند


چغک (چُ غُ) (اِ.) = چغوک . چغو: گنجشک


چغیدن (چَ دَ) (مص ل .) نک چخیدن


چفت (چَ) (اِ.) 1 - چوب بستی که تاک انگور و بیارة کدو و مانند آن را بر بالای آن بخوابانند. 2 - سقف، طاق


چفت ( چفت .) (اِ.) زنجیر در اتاق، قلاب پشت در


چفت (چُ) 1 - (ص .) تنگ و چسبان ؛ مق . فراخ گشاد. 2 - (اِ.) جامة تنگ و چسبان


چفت کردن ( چفت کردن . کَ دَ) (مص م .) 1 - بستن در. 2 - محکم کردن، سفت کردن


چفتن (چَ تَ) (مص ل .) خمیدن، خم شدن


چفته (چَ تِ یا تَ) (ص مف .) خمیده، خم شده


چفته ( چفته .) (اِ.) دروغ، بهتان


چفده (چَ دَ) (ص ) نک چفته


چق (چُ) (اِ.) چوبی که بر گردن گاو گردونه کش نهند . چقو، چغ، جوغ و یوغ نیز گویند


چقر (چَ قَ) [ تر. ] (اِ.) شرابخانه، میخانه، میکده


چقرمه (چَ قِ مِ یا مَ) (اِ.) 1 - غذایی از گوشت و تخم مرغ و پیاز. 2 - هر چیز سخت چون چرم و مانند آن


چل (چِ) (ص .) 1 - کم عقل، نادان . 2 - دیوانه، مجنون


چل (چُ) (اِ.) = چول . چر: آلت تناسل مرد، نره


چل (چَ) (اِ.) سدی از چوب و علف و گل و خاک و سنگ که در پیش رودخانه بندند


چل بند (چِ بَ) (اِمر.) = چهل بند: جامة مخصوص رقاصان که از پارچه های مختلف به الوان گوناگون می ساختند


چل تاج (چِ) [ فا. معر. ] (ص مر.) مرغ یا خروسی که تاج بزرگ زیبا و شعبه شعبه دارد


چل تکه (چِ تِ کِّ) (ص مر.) پارچه ای که از کناره های ماهوت بریده دوزند


چل مرد (چِ. مَ) (اِمر.) چوب گنده ای که پس در بسته گذارند


چل و چو (چِ لُ چَ یا چُ) (اِمر.) (عا.) خبر دروغ، شایعة بی اساس


چل کلید (چِ. کِ) (ص مر.) = چهل کلید؛ صفت جامی که درویشان با خود دارند


چلا (چِ) (اِمر.) = چهله : نک چله


چلاق (چُ) [ تر. ] (ص .) علیل، معلول


چلاندن (چَ دَ) (مص م .) نک چلانیدن


چلانیدن (چَ دَ) (مص م .) فشار دادن، عصاره گرفتن


چلب (چَ لَ) (اِ.) 1 - سنج . 2 - شور و غوغا


چلبله (چُ بُ لَ یا لِ) 1 - (اِ.) شتاب، اضطراب . 2 - (ص .) باشتاب، مضطرب . 3 - انعام شاعر


چلبی (چَ لَ) [ تر. ] (اِ.) خواجه، آقا، سرور


چلتوک (چَ) (اِ.) نک شلتوک


چلزه (چِ لِ ز) (اِ.) سوخته شدة گوشت و نظایر آن


چلسه (چَ سَ یا س ) (ص .) خرد، کوچک ؛ مق . بزرگ


چلغوز (چَ) = چلقوز: 1 - (اِ.) فضلة مرغ خانگی، کبوتر و مانند آن ها. 2 - (عا.) برای توهین و تحقیر به افراد گفته می شود


چلغوزه (چَ ز) (اِ.) بار درخت صنوبر


چلفتی (چُ لُ) (ص .) (عا.) دست و پا چلفتی : بی عرضه، نالایق، بی دست و پا


چلم (چَ لَ یا چِ لِ) (اِ.) = چلیم : 1 - سر قلیان گلی که تنباکو در آن گذاشته آتش بر آن نهند؛ حقة قلیان . 2 - (در افغانستان ) قلیان . 3 - نوعی از مخدرات از قبیل بنگ و چرس


چلمله (چَ مَ لِ) (اِ. ص .) مفت، رایگان


چلمن (چُ مَ) (عا.) (ص مر.) گول، پخمه، بی دست و پا


چلنچو (چَ لَ) (ص .) 1 - کسی که لباس های خود را چرکین و ملوث سازد. 2 - کسی که عقلش ناقص باشد. 3 - بی نزاکت


چلنگر (چِ لِ گَ) (اِص .) قفل ساز


چله (چِ لِّ) (اِ.) نخ تابیده


چله ( چله .) (اِ.) 1 - چهل روز بعد از زایمان . 2 - چهل روزی که درویشان در گوشه ای نشینند و به عبادت و ریاضت پردازند. 3 - چهلمین روز درگذشت کسی . 4 - اربعین (اعم از چهل روز یا چهل سال ). 5 - مدتی معین از فصل زمستان و فصل تابستان . ؛ چله بزرگ الف - چهل روز از زمستان که آغاز آن مطابق هفتم دی ماه جلالی و پایانش شانزدهم بهمن ماه جلالی است . ب - چهل روز از تابستان که اول آن مطابق است با پنجم تیرماه جلالی و آخر آن یازدهم مرداد ماه جلالی می باشد. ؛ چله کوچک الف - بیست روز از فصل زمستان که آغاز آن از هفدهم بهمن ماه جلالی شروع می شود و در پنجم اسفند ماه پایان می یابد. ب - بیست روز تابستان که آغاز آن دوازدهم مردادماه و آخر آن روز اول شهریور ماه می باشد


چله ( چله .) [ تر. ] (اِ.) زه کمان، وتر


چله نشستن ( چله نشستن . نِ شَ تَ) (مص ل .) مدت چهل روز به عبادت و ریاضت پرداختن


چلو (چُ یا چِ لُ) [ هند. ] (اِ.) برنج پخته و آبکش شده که با خورش خورند


چلوار (چِ) (اِ.) پارچة پنبه ای سفید آهاردار که از آن برای پیراهن و زیرجامه و ملافه استفاده می شود


چلوخورش (چِ لُ. خُ رِ) (اِمر.) غذایی مرکب از هر نوع خورش همراه با برنج


چلوزیده (چُ لُ د) (ص مف .) یخ زده، خشکیده


چلوک (چَ) (اِ.) ریسمانی است که بر گردن اسبان بندند؛ عنان، افسار


چلوکباب (چِ لُ. کَ) (اِمر.) غذای معروف ایرانی مرکب از برنج ساده و کباب


چلپ چلپ (چِ لِ یا چَ لَ. چِ لِ یا چَ لَ) (اِصت .) 1 - آواز از راه رفتن در آب . 2 - صدایی که از شلوار و جامة خیس هنگام راه رفتن برخیزد


چلپاسه (چَ س ) (اِ.) مارمولک ؛ کرپاس، کرپاشه، کرپاسو، و کرباسک نیز گویند 1


چلپک (چَ پَ) (اِ.) نک چَربَک


چلچراغ (چِ چِ) (اِمر.) نوعی قندیل بزرگ که شمع ها یا چراغ های بسیار در آن جا شود


چلچله (چِ چِ لِ) (اِ.) پرستو


چلچلی (چِ چِ) (حامص .) (عا.) بی عاری، عیاشی، خوشگذرانی


چلک (چِ یا چُ) (اِ.) 1 - کفچة دیگ، کفگیر. 2 - انگشت وسطی، بنصر


چلک (چُ لَ) (اِ.) 1 - طناب ابریشمی . 2 - کلافه (ریسمان ابریشم )


چلک (چَ لَ) [ تر. ] (اِ.) 1 - کاسة چوبین . 2 - دلو برای کشیدن آب


چلک (چِ لُ یا چِ لِ) (اِ.) دو پارچه چوب که اطفال بدان بازی کنند


چلی (چِ) (حامص .) 1 - احمقی، بی عقلی . 2 - دیوانگی، سفاهت


چلیدن (چَ دَ) (مص ل .) 1 - روان شدن . 2 - رمیدن


چلیم (چَ) [ هند. ] (اِ.) سر قلیان


چلیپا (چِ) (اِ.) 1 - صلیب . 2 - کنایه از: زلف معشوق . 3 - نوعی ترکیب در خوشنویسی


چلیک (چِ) [ روس . ] (اِ.) ظرف حلبی بزرگ


چلیکه (چِ کِ یا کَ) (عا.) 1 - تکه های خرد و باریک که از هیزم شکسته بر جای ماند. 2 - (کن .) دست ها و پاهای سخت لاغر


چم ( چم .) (اِ.) جرم، گناه


چم (چَ) 1 - (اِ.) رفتار به ناز، خرام . 2 - (عا.) رگ خواب یا نقطة ضعف هر کس . 3 - رمز به کار بردن چیزی یا تسلط یافتن بر کسی


چم ( چم .) (اِ.) معنی، شرح


چم ( چم .) (اِ.) سینه، صدر


چم ( چم .) (اِ.) لاف، تفاخر


چم (چُ) (اِ.) جانور، حیوان بارکش


چم (چَ)(ص .) 1 - ساخته، آراسته . 2 - اندوخته، فراهم آمده


چماق (چُ) [ تر. ] 1 - گرز آهنی شش پر. 2 - چوبدستی که نوک آن گره داشته باشد


چماق لو ( چماق لو .)(ص مر.) (عا.) زورگو و مزاحم، قلدر


چماله (چُ لِ) (ص .) (عا.) پارچه یا لباس ِ چین و چروک دار


چمان (چَ) (ص فا.) خرامان، خرامنده


چمان (چَ) (اِ.) پیالة شراب، پیمانة باده


چماندن (چَ دَ) (مص م .) نک چمانیدن


چمانه (چَ نِ) (اِ.) حیوان، جانور


چمانه ( چمانه .) (اِ.) = چمان : 1 - کدویی که در آن شراب کنند؛ صراحی . 2 - پیالة شراب


چمانی (چَ) (ص نسب .) ساقی، باده پیما


چمانیدن (چَ دَ) 1 - (مص ل .) به ناز و خرام راه رفتن . 2 - (مص م .) خرامانیدن


چمباتمه (چُ مِ) [ تر. ] (اِ.) نوعی از نشستن که کف پا را بر زمین بگذارند و زانوها را در بغل بگیرند. چندک و چمبک نیز گویند


چه (چِ یا چَ) (پس .) پسوندی است دال بر تصغیر: باغچه، کوچه، آلوچه، کتابچه


چمخال (چَ) (اِ.) = شمخال : نوعی تفنگ گلوله ای یا ساچمه ای سرپر که در قدیم متداول بود


چمدان (چَ مِ) [ روس . ] (اِمر.) کیف بزرگ چرمی یا برزنتی یا غیره که هنگام سفر لباس ها یا لوازم دیگر را در آن نهند


چمن (چَ مَ) (اِ.) زمین سبز و خرم، مرغزار


چمن زار (چَ مَ) (اِمر.) 1 - زمینی که در آن چمن بسیار باشد. 2 - زمینی که چمن در آن کاشته شود


چمن پیرا ( چمن پیرا .) (ص فا.) باغبان


چمنده (چَ مَ د) (ص فا.) خرامنده


چموش (چَ) (ص .) 1 - لگدزن . 2 - سرکش . 3 - اسب، قاطر یا الاغ بدرفتار


چمچاخ (چَ) (ص .) کج، منحنی


چمچم (چُ چُ) (اِمر.) 1 - گیوه . 2 - سُم اسب و استر و خر و گاو و مانند آن ها


چمچم (چُ چُ یا چَ چَ) (اِمر.) رفتار به ناز، خرام


چمچه (چَ یا چُ یا چِ) (اِ.) کفگیر، قاشق بزرگ


چمیدن (چَ دَ) (مص ل .) 1 - خرامیدن، راه رفتن به ناز. 2 - پیچ و خم خوردن


چمیده (چَ د) (ص مف .) خم شده


چمین (چَ) (اِ.) نک چامین


چنار (چَ) (اِ.) از درختان بی میوه، دارای برگ های پهن و پنجه ای . یکی از درختان زیبا و پر دوام با تنه ای بسیار قطور. چنال، صنار، ارس


چنان (چُ یا چِ)(ق .) = چونان : 1 - آن سان، آن گونه . 2 - مثل آن، مانند آن


چنان چه (چِ یا چُ چِ) 1 - (ق تشب .) آن طور، آن سان . 2 - (حر رب .) از ادات شرط و تعلیق


چنان که (چِ یا چُ کِ) (ق تشب .) به طوری که، بدانسان که . آن طوری که


چنبر (چَ بَ) [ په . ] (اِ.)1 - محیط دایره . 2 - حلقه، هر چیز دایره مانند. 3 - دو استخوان که بطور افقی بین استخوان جناغ و استخوان کتف قرار دارد


چنبر زدن ( چنبر زدن . زَ دَ) (مص ل .) حلقه زدن


چنبره (چَ بَ رِ) (ص نسب .) به شکل چنبر، چنبر مانند


چنبه (چُ ب) (اِ.) چماق، هر چوب درشت و ستبر


چنبک (چُ بَ)(اِ.)1 - خیز، جست . 2 - چمباتمه


چنته (چِ تِ) (اِ.) کیسه ای که درویشان و شکارچیان با خود دارند و در آن توشه و لوازم خود را می گذارند


چند (چَ) [ په . ] (اِ.) 1 - عدد مبهم . 2 - (ادات استف .) در مقدار چه قدر؟ تا کی ؟ 1


چند ( چند .) (حراض .) معادل، مساوی، به اندازة


چندال (چَ)(اِ.) نام طبقه ای پست در هند که به کارهای پست و تمیز کردن شهرها می پردازند


چندان (چَ) (ق .) 1 - آن قدر، آن اندازه . 2 - تا آن زمان


چنداول (چَ وُ) (اِ.) = چندول . چندل : جمعی ا ز مردم که در عقب لشکرهای منظم حرکت می کردند؛ حشر، چریک


چندبر (چَ بَ) (اِمر.) سطحی که چند خط مستقیم بر آن محیط باشد، کثیرالاضلاع، چند ضلعی


چندش (چِ د) [ په . ] (اِمص .) (عا.) حالت بیزاری که از دیدن چیز ناپسند به انسان دست می دهد


چندن (چَ دَ) (اِ.) نک صندل


چندی (چَ) (ق .) یک چند


چندین (چَ) (ق مقدار.) این همه، این اندازه


چنه (چِ نِ) (اِ.) چینه


چنو (چُ) (حر رب . + ضم ) = چون او: مانند او، مثل او


چنگ ( چنگ .) [ په . ] (اِ.) یکی از سازهای سیمی که به وسیلة انگشتان دست نواخته می شود


چنگ (چَ) (اِ.) پنجه و مجموعة انگشتان انسان و دیگر جانوران


چنگ ( چنگ .) (ص .) منحنی، خمیده


چنگ (چُ) (اِ.) = چنگیدن : سخن، گفتار


چنگ رومی (چَ گِ) (اِمر.) شلیاق، یکی از صورت های فلکی شمالی ؛ که به صورت چنگی فرض شده است . پرنورترین ستارة آن نسر واقع می باشد و اثافی و دیگ پایه هم گویند


چنگار (چَ) (اِ.) نک خرچنگ


چنگال (چَ) (اِ.) 1 - پنجه دست انسان یا پرندگان . 2 - آلتی فلزی دارای چهار شاخه که هنگام غذا خوردن همراه قاشق به کار می رود


چنگل (چَ گُ یا گَ) (اِ.) چنگال


چنگلاهی (چَ) (اِ.) نک غلیواج


چنگلوک (چَ) (ص .) انسان یا حیوانی که انگشتان دست و پایش معیوب و ضعیف باشد


چنگوک (چَ) (ص .) نک چنگلوک


چنگک (چَ گَ) (اِمر.) 1 - قلاب (عموماً). 2 - میلة کوتاه فلزی سرکج که چیزی به آن اضافه کنند. 3 - آلتی که بر سر نخ یا ریسمان بندند و بدان ماهی گیرند. 4 - قلابی که فیل را بدان رانند، کجک


چنگی (چَ)(ص نسب .)1 - چنگ زدن .2 - مطرب، خنیاگر


چنیدن (چِ دَ) (مص م .) نک چیدن


چنین (چُ یا چِ) (ق تشب .) = چون این : مانند این، مثل این، این گونه، این طور


چه (چِ) 1 - (حررب .) در صورتی حرف ربط به شمار آید که دو جمله را به هم پیوند دهد. 2 - (موصول .) در صورتی موصول باشد که قسمتی از جمله را به قسمت دیگر پیوند دهد. 3 - (ق .) چقدر، بسیار. 4 - (ادات استف .) پرسش را رساند


چکاچک (چَ چِ) (اِ.) صدای به هم خوردن گرز و سپر و شمشیر


چهار (چِ یا چَ) [ په . ] (اِ.) عدد اصلی میان سه و پنج، دوبرابر دو


چهار ارکان ( چهار ارکان . اَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) 1 - چهار حد جهان : مشرق، مغرب، شمال و جنوب . 2 - نوعی خیمة چهارگانه


چهار مضراب ( چهار مضراب . مِ) [ فا - ع . ] (اِمر.) = چارمضراب : اصطلاحی است در نواختن آهنگ موسیقی، نوعی از آهنگ موسیقی که نوازندة ساز در دستگاه های مختلف آواز می نوازد تا آوازخوان برای خواندن مهیا شود، گونه ای از زدن که زننده خواننده را برای خواندن مهیا سازد


چهارآیین (چَ) (اِمر.) چهار مذهب معروف اهل سنت : حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی


چهارآیینه ( چهارآیینه . نِ) (اِمر.) نوعی جامة جنگ که در قدیم به هنگام جنگ می پوشیدند و آن دارای چهار قطعه آهن صیقل داده بود که روی سینه، پشت سر و سر زانوها نصب می شد


چهاربالش ( چهاربالش . لِ) (اِمر.) 1 - بالش های چهار - گانه، که هنگام بر تخت نشستن پادشاه، پشت سر و زیر پا و دو طرف او می گذاشتند. 2 - تخت، مسند. 3 - چهار عنصر (آب، خاک، آتش و باد)


چهارتخم ( چهارتخم . تُ) (اِمر.) = چهارتخمه . چارتخم : مخلوط دانه های قدومه و بارهنگ و بهدانه و سپستان است که جوشاندة آن ها به دلیل داشتن لعاب فراوان به عنوان ملین و نرم کنندة سینه و خلط آور در امراض ریه مصرف می شود


چهارتکبیر ( چهارتکبیر . تَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) اشاره است به نماز میت که در آن چهار تکبیر باید بگویند


چهارتکبیر زدن ( چهارتکبیر زدن . تَ. زَ دَ) (مص ل .) ترک دنیا گفتن


چهارجوهر ( چهارجوهر . جَ هَ) (اِمر.) چهار ستاره از بنات النعش که آن ها را نعش گویند


چهارده (چَ یا چِ دَ) (اِ.) عدد اصلی بین سیزده و پانزده، ده به علاوة چهار


چهاردیواری (چَ یا چَ) (اِمر.) 1 - هر جا که از چهارطرف محصور و دیوار باشد، محوطه . 2 - (کن .) خانه و کاشانه


چهارزانو ( چهارزانو .) (اِمر.)حالتی مؤدبانه از نشستن که ساق پای چپ زیر زانوی راست و ساق پای راست زیر زانوی چپ قرار می گیرد


چهارسو ( چهارسو .) [ په . ] (اِمر.) 1 - چهارجانب : شمال، جنوب، مشرق، مغرب . 2 - چهارراه . 3 - چهارراه میان بازار، چارسوق، چارسوک . 4 - (کن .) دنیا، جهان


چهارشاخ ( چهارشاخ .) (اِمر.) آلتی چوبی چهار شاخه و دسته دار که با آن خرمن کوفته را بر باد می دهند تا کاه از دانه جدا شود


چهارشانه ( چهارشانه . نِ) (ص مر.) مرد تنومند که دارای شانه های پهن باشد


چهارشنبه ( چهارشنبه . شَ ب) [ فا - عبر. ] (اِمر.) روز پنجم از ایام هفتة مسلمانان


چهارشنبه سوری ( چهارشنبه سوری . شَ ب) (اِمر.) غروب آخرین سه شنبه سال که در آن شب معمولاً هفت بوته آتش درست می کنند و به ترتیب از روی آن می پرند و می گویند: سرخی تو از من زردی من از تو


چهارضلعی ( چهارضلعی . ض ) [ فا - ع . ] (ص نسب .) صفحه ای است محدود به یک خط شکستة چهاربر و انواع آن عبارت است از: مربع، مربع مستطیل، لوزی، متوازی الاضلاع، ذوزنقه، چهارضلعی محاطی، چهارضلعی محیط، چهاربر


چهارطاق ( چهارطاق .) (اِمر.) 1 - سقف یا گنبدی که بر روی چهارپایه بنا شده و چهار طرف آن باز باشد. 2 - خمیدة چهارگوش


چهارعنصر ( چهارعنصر . عُ صُ)(اِمر.)عناصر اربعه : آب، خاک، باد و آتش باشد


چهارقل ( چهارقل . قُ) [ فا - ع . ] (اِمر.) چهار سوره از قرآن مجید که هر کدام با کلمة قل شروع می شود و عبارت است از: قل هواللهاحد، قل اعوذ برب الفلق، قل اعوذ برب الناس، قل یا ایهاالکافرون


چهارمیخ ( چهارمیخ .) (اِمر.) = چارمیخ : 1 - چهار عدد میخ که روی زمین یا دیوار به شکل مربع یا مستطیل بکوبند. 2 - نوعی شکنجه که چهاردست و پای کسی را به چهار میخ ببندند و شکنجه اش کنند


چهارپا ( چهارپا .) (اِمر.) = چهارپای . چارپا: هر حیوانی که چهار پا (دو دست و دو پا) دارد و غالباً به اسب و الاغ و قاطر و شتر اطلاق می شود


چهارپاره ( چهارپاره . رِ) (اِمر.) = چاپاره . چارپاره : 1 - زنگ های کوچکی که رقاصان به هنگام رقص در انگشتان کنند و به تناسب ضرب موسیقی آن را به صدا در آورند. 2 - نوعی رقص که در قدیم معمول بوده . 3 - نوعی از گلوله ای است که در شکار با تفنگ به کار می رود و معمولاً شکارهای سنگین را با آن می زنند


چهارچشمی ( چهارچشمی . چَ) (ص نسب .) دقت کامل، با همة حواس


چهارگامه ( چهارگامه . مِ) (اِمر.) اسب تندرو، اسب رهوار


چهارگاه ( چهارگاه .) (اِمر.) یکی از هفت دستگاه موسیقی ایرانی که جنبة حماسی و پهلوانی دارد


چهر (چِ) (اِ.) روی، صورت


چهره (چِ رِ) (اِ.) روی، صورت


چهره پرداز ( چهره پرداز . پَ)(ص فا.) صورتگر، نقاش


چهل ستون (چِ هِ. سُ) (ص مر.) 1 - عمارتی که چهل ستون داشته باشد. 2 - بنایی که دارای ستون ها بسیار باشد


چهلم (چِ هِ لُ) 1 - (ص .) عدد ترتیبی چهل . 2 - (اِ.) مراسم بزرگداشت چهلمین روز شخص فوت شده


چهچهه (چَ چَ هِ) (اِصت .) = چهچه : 1 - آواز خواندن بلبل و پرندگان خوش آواز. 2 - تحریر دادن صدا


چوب [ په . ] (اِ.) 1 - ماده ای سخت که ریشه و ساقه و شاخة درخت را تشکیل می دهد و آن را برای ساختن اشیاء به کار می برند . 2 - تنة بریده شدة درخت . 3 - (عا.) واحد پول در معاملات بازار و بسته به بزرگ بودن و یا کوچک بودن معامله : 1000چوب یعنی 1000 تومان . ؛ چوب لای چرخ کاری گذاشتن کنایه از: برای پیشرفت آن کار مانع تراشیدن . ؛ چوب در آستین کسی کردن کنایه از: او را سخت آزار و آسیب رساندن . ؛ چوب کسی یا چیزی را خوردن کنایه از: به خاطر آن دچار مجازات یا آسیب یا زحمت شدن


چوب الف (اَ لِ) (اِمر.) (عا.) 1 - کاغذ باریکی که لای کتاب می گذارند به نشانة اینکه تا اینجا خوانده شده . 2 - چوب باریک


چوب بست (بَ) (اِمر.) مجموعة قطعات چوبی یا آهنی که عمودی و افقی به هم متصل سازند و در کنار دیوار نصب کنند و عمله و بنا روی آن کار کنند، داربست


چوب زدن (زَ دَ) (مص م .) 1 - کتک زدن . 2 - (عا.) قیمت گذاشتن و تقویم اجناس از طریق حراج . ؛ چوب زدن حراج چیزی را زدن آن راحراج کردن یا بسیار ارزان فروختن


چوب لباسی (لِ) [ فا - ع . ] (ص . اِ.) 1 - چوب - رختی . 2 - وسیله ای به شکل میله ای منحنی متصل به قلاب برای آویزان کردن لباس


چوب پا (اِمر.) عصا


چوب پنبه (پَ ب) (اِمر.) نوعی چوب سبک که از پوست درختان مخصوص به اندازه های مختلف سازند، و برای بستن سر بطری و مانند آن به کار برند


چوبدار (ص فا.) 1 - کسی که کارش خرید و فروش گوسفند است ؛ گله دار. 2 - اصطلاحاً قپاندار


چوبدست (دَ) (اِمر.) عصا


چوبدستی (دَ) (ص نسب .) چوبدست


چوبه (ب) (اِمر.) 1 - چوبی که بدان خمیر نان را تنک سازند؛ صوبج (معر.) 2 - خدنگ . 3 - تازیانه . 4 - زخمه . 5 - چوبدستی . 6 - چوبک


چوبک (بَ) (اِ.) 1 - گیاهی دارای گل های مجتمع با برگ های خاردار و ریشة ضخیم . ریشة این گیاه را پس از خشک کردن می کوبند و نرم می کنند و در شستن لباس به کار می برند. 2 - چوب کوتاه و باریکی که بعضی از سازهای کوبه ای مانند طبل را با آن می نوازند. 3 - نام تخته و چوبی که مهتر پاسبانان شب ها در دست می گرفت و آن چوب را ب ر تخته می کوفت تا از صدای آن پاسبانان بیدار شوند


چوبک زن (بَ. زَ)(ص مر.)1 - دُهُل زن، طبل زن . 2 - مهتر پاسبانان


چوبکاری کردن (کَ دَ) (مص م .) (عا.) شرمنده ساختن، خجالت دادن


چوبکی ( چوبکی .) (ص نسب .) 1 - مهتر پاسبانان، چوبک زن . 2 - نوکر عسس و داروغه


چوبکین ( چوبکین .) (اِمر.) افزاری چوبین یا آهنین که بدان پنبه دانه را از پنبه جدا کنند


چوبین (ص نسب .) ساخته شده از چوب


چوخا (اِ.) نوعی جامة پشمی خشن که چوپانان و کشاورزان پوشند


چوخیدن (دَ) (مص ل .) لغزیدن، به سر درآمدن و افتادن


چور [ په . ] (اِ.) تذرو


چوزه (ز) (اِ.) جوجه


چوشک (شَ) (اِ.) کوزة لوله دار


چوشیدن (دَ) (مص م .) مکیدن


چوق الف (اَ لِ) (اِمر.) (عا.) نک چوب الف


چوقی (ص نسب .) (عا.) مجازاً لاغر و باریک، مانند چوق الف


چول (اِ.) = چل . چر: آلت تناسل نر، نره


چول [ تر. ] (اِ.) بیابان، صحرای خالی از بشر


چول (ص .) خمیده، منحنی


چوله (چَ لَ) (ص ) کج، منحنی


چون [ په . ] 1 - (ق .) مانند، مثل . 2 - (حر رب .) وقتی، هنگامی که . 3 - زیرا، بدین سبب


چونه (نِ) (اِ.) 1 - واحدی برای خمیر آرد گندم یا جو بدان مقدار که یک قرص نان سازد. 2 - گلوله از هر نوع خمیر


چونی (حامص .) چگونگی، کیفیت


چونین (چو یا چُ) چنین


چوپان (اِمر.) نگهبان گلة گوسفند و گاو؛ شبان


چوچوله (لِ) (اِ.) زایده ای که در مهبل پستانداران ماده وجوددارد و ازنظر تحریک - پذیری و چگونگی جریان خون درآن مشابه آلت تناسلی نر است


چوچونچه (چِ) (اِ.) نوعی پارچة لطیف سفید - رنگ که از آن نوعی لباس تابستان ی می دوزند


چوک (اِ.) آلت تناسل مرد، نره


چوک (اِ.) شب آویز، مرغ حق


چوگان (چُ) [ په . ] (اِمر.) چوبی که دستة آن راست و باریک و سرش اندکی پهن و خمیده است و ب ا آن در بازی چوگان، گوی را زنند


چوگان بازی ( چوگان بازی .) (حامص .) نوعی ورزش و بازی که وسیلة آن چوگان و گوی است، و آن را سواره یا پیاده بازی کنند


چوگانی ( چوگانی .) (ص نسب .) اسبی ورزیده که مناسب چوگان بازی باشد


چکاننده (چَ نَ د) (ص فا.) 1 - کسی که مایعی را قطره قطره فرو چکاند. 2 - آلتی که آب یا مایع دیگر را چکه چکه بچکاند


چکاوک (چَ وَ) (اِ.) پرنده ای است خوش آواز، کمی بزرگتر از گنجشک که بالای سرش تاج کوچکی از پر دارد


چپ (چَ) 1 - (ص . ق .) کج، ناراست . 2 - (ص .) واژگون . 3 - لوچ، دو بین . 4 - کسی که با دست چپ کار می کند. 5 - (اِ.) طرف چپ . 6 - اصطلاحی سیاسی و آن عنوانی است برای تمام کسانی که در مرام های سیاسی خود خواستار دگرگونی ها و تحولات انقلابی و تند می باشند. این اصطلاح از انقلاب فرانسه گرفته شده است چون در مجمع ملی آن نمایندگان انقلابی تندرو در طرف چپ و محافظه کارها در طرف راست می نشستند. ؛ چپ افتادن با کسی کنایه از: با کسی بد شدن


چپ اندر قیچی (چَ. اَ دَ. قِ) (اِمر.) (عا.) کج و معوج


چپ دادن (چَ. دَ) (مص م .) 1 - فریفتن . 2 - واگذاشتن


چپ زدن (چَ. زَ دَ) (مص ل .) 1 - از راه دیگر رفتن، راه را کج کردن . 2 - تندروی در عقاید سیاسی


چپ شدن (چَ. شُ دَ) (مص ل .) 1 - منحرف شدن، واژگون گردیدن . 2 - طرف دار سیاست دست چپی شدن


چپان (چَ) (اِ.) لباس کهنه


چپاندن (چَ دَ) (مص م .) چپانیدن


چپانی (چَ) (اِ. ص .) 1 - کهنه پوش، ژنده پوش . 2 - رند بی سر و پا


چپانیدن (چَ دَ) (مص م .) چیزی را با زور و فشار میان چیز دیگر جا دادن


چپاول (چَ وُ) [ تر. ] (اِ.) غارت، تاراج


چپر (چَ پَ) (اِ.) 1 - دیواری ساخته شده از چوب و علف و شاخه های درخت، پرچین . 2 - گروهی از مردم یا جانوران که دایره وار گرد هم آمده و حلقه زده باشند


چپری (چَ پَ) (ق .) زود، بی درنگ


چپش (چَ پِ) (اِ.) بزغالة یکساله


چپق (چُ پُ) [ تر. ] (اِ.) نوعی آلت تدخین دارای دسته ای چوبی و سری سفالی که توتون را در سر آن ریخته و دود کنند. ؛ چپق کسی را کشیدن نهایت خشونت را نسبت به کسی اعمال کردن


چپل (چَ پَ) (ص .) کسی که همیشه لباسش کثیف باشد


چپه (چَ پِّ) (ص .) 1 - چپ دست، کسی که با دست چپ کار می کند. 2 - واژگون


چپه شدن ( چپه شدن . شُ دَ) (مص ل .) واژگون شدن اتومبیل یا هر چیز دیگر


چپو (چَ پَ یا پُ) [ تر. ] (اِ.) یغما، تاراج


چپوچی ( چپوچی . ) [ تر. ] (ص نسب .) تاراج کننده، غارتگر، یغماگر


چپچاپ (چَ) (اِصت .) = چپچپ : صدای بوسه، آواز بوسیدن


چپیدن (چَ دَ) (مص ل .) جا شدن چیزی در چیز دیگر با زور و فشار


چپیره (چَ رِ) (اِ.) آمادگی و گرد آمدن مردم برای انجام کاری


چپین (چُ) (اِ.) = با چبین : طبقی که از چوب بید بافته باشند، طبق چوبین، سله


چپیه (چَ یِ) (اِ.) دستار بزرگی که عربان بر سر گذارند و بر روی آن عگال (عقال ) بندند


چچ (چَ) (اِ.) 1 - چنگگِ چوبی که با آن غلة کوفته باد دهند تا دانه از کاه جدا شود. 2 - غربالی که با آن غله پاک کنند


چچو (چُ) (اِ.) پستان (زن یا جانور ماده )


چچول (چُ) (اِ.) 1 - قطعة کوچک گوشت میان فرج زن، چچوله، خروسه . 2 - آلت تناسلی پسر خردسال


چک ( چک .) (ص . اِ.) معدوم، نابود


چک (چُ) (اِ.) = چوک : آلت تناسلی مرد؛ نره


چک ( چک .) (اِ.) گردویی که مغز آن به آسانی برنیاید


چک ( چک .) (اِ.) = جیک : یک جانب از چهار جانب بجول، دزد؛ مق . پک


چک ( چک .) (اِ.) 1 - (اِ.) قطره . 2 - صدای افتادن قطرة آب


چک (چَ) (اِ.) نک چهارشاخ


چک ( چک .) (اِصت .) = چکاچاک . چکاچک . چقاچاق : آواز ضربت تیغ، صدایی که از چیزی برآید مانند شکستن چوب و نی و خوردن چیزی بر چیزی


چک ( چک .) (اِ.) سخن، کلام


چک ( چک .) (اِ.) فک اسفل، چانه، چک و چانه


چک ( چک .) (اِ.) سیلی، تپانچه


چک ( چک .) [ تر. ] به زانو نشستن، چنباتمه زدن، بر سر دو پای نشستن، جندک زدن


چک (چِ) [ فر. مأخوذ از فارسی ] (اِ.) برگه ای که به موجب آن شخص می تواند از حساب خویش در بانک پول بردارد یا به دیگری بدهد. ؛ چک بی محل چکی که به علتی برگشت داده شود خواه صاحب چک در بانک موجودی داشته باشد یا نه : ؛ چک مسافرتی چک تضمین شده ای با رقم مشخص که بیشتر در مسافرت ها از آن استفاده می شود، تراولر چک


چک زدن (چُ. زَ دَ) (مص ل .) چنباتمه زدن، چندک زدن


چک زدن (چَ. زَ دَ) (مص م .) سیلی زدن


چک و چانه (چَ کُ نِ) (اِمر.) (عا.) 1 - فک پایین . 2 - ریخت، شکل، سر و وضع


چک و چانه زدن ( چک و چانه زدن . زَ دَ) (مص ل .) (عا.) 1 - پرحرفی کردن . 2 - گفت و گوی زیاد برای پایین آوردن نرخ چیزی یا جوش دادن معامله ای


چک کشیدن (چِ. کَیا کِ دَ) (مص ل .) صادر کردن چک توسط صاحب چک


چکاد (چَ) [ په . ] (اِ.) 1 - تارک سر. 2 - بالای پیشانی . 3 - سر کوه، قله


چکامه (چَ مِ) [ په . ] (اِ.) 1 - قصیده . 2 - شعر


چکامه سرا ( چکامه سرا . سَ) (ص فا.) 1 - قصیده سرا. 2 - شاعر


چکاندن (چَ دَ) (مص م .) 1 - قطره قطره ریختن مایعی . 2 - کشیدن ماشة تفنگ و تیر انداختن


چکرنه (چَ کَ نَ) (اِ.) = چگرنه . جگرنه . جکرنه : کاروانک، جفتک


چکره (چَ کَ رِ) (اِ.) = چکله : 1 - قطرة آب، رشحه . 2 - حباب، کف آب


چکری (چُ) (اِ.) ریواس


چکسه (چَ س ) (اِ.) = چکس : آشیانه باز و مرغان شکاری


چکسه ( چکسه .) (اِ.) پارچة کاغذی که در آن دوا و چیزهای دیگر پیچند


چکش (چَ کُّ) (اِ.) وسیله ای آهنین با دسته ای چوبی که با آن آهن یا میخ و امثال آن را می کوبند


چکمه (چَ یا چِ مِ) [ تر . ] (اِ.) کفش ساق بلند که تا زیر زانو می رسد


چکمیزک (چَ زَ) (اِ.) = چک . چکره . چکه : مرضی که انسان نتواند ادرار خود را نگاه دارد و ادرار چکه چکه خارج می شود، سلس البول، تقطیر البول


چکن (چِ کَ یا کِ) (اِ.) نوعی زرکش دوزی و بخیه دوزی


چکنامه (چَ مِ یا مَ) (اِمر.) 1 - قبالة اراضی و املاک . 2 - فهرستی که حدود اراضی و املاک در آن ثبت شده . 3 - فرمان ملکیت املاک خالصة دیوان که به کسی داده شود


چکنویس (چَ یا چِ نِ) (ص فا.) 1 - برات - نویس . 2 - قباله نویس . 3 - مستوفی


چکه (چِ کِّ) (اِ.) قطره، قطرة آب


چکه (چِ کِ یا کَ) [ تر. ] 1 - (اِ.) کوچک، حقیر. 2 - (ص .) شوخ، مسخره


چکوک (چَ) (اِ.) = چعک . جغوک :گنجشک


چکچک (چَ چَ) (اِ.) سخن و خبری که در افواه افتد


چکک (چُ کُ) (اِ.) نک گنجشک


چکی (چَ) (ص نسب . ق .) (عا.) دادوستد اجناس و اشیاء وزن ناکرده و ناپیموده، یک جا و یکباره و به صورت کلی


چکیدن (چِ دَ) (مص ل .) 1 - چکه چکه آمدن آب از جایی یا چیزی . 2 - چکاندن . 3 - پاره شدن، ترکیدن


چکیده (چَ د) (ص مف .) افشره، عصاره


چگال ( چَ) (اِ. ص .) 1 - سختی و به هم پیوستگی جسمی . 2 - هر جسمی که ذرات آن در هم فشرده باشد


چگر (چُ گُ) [ تر. ] (اِ.) نک چگور


چگل (چِ گِ) (اِ.) گل و لای، لجن


چگلی (چِ گِ) (ص نسب .) زیباروی، منسوب به شهر چگل که زیبارویانش معروف بودند


چگور (چُ) [ تر. ] (اِ.) نوعی ساز سیمی ساده که بین روستاییان و ترکان و ترکمانان رواج دارد و نوازندة آن را «عاشق » می نامند


چگونه (چِ نِ یا نَ) [ په . ] = چه گونه : 1 - (ادات استفهام ) از چه نوع، در چه وضع . 2 - (ادات تعجب ) چه جور، چه طور؟ 1


چگونگی (چِ نِ) [ په . ] (حامص .) 1 - کیفیت . 2 - وضع و حالت


چی [ تر. ] (پس . نسبت و اتصاف .) پسوندی است دال بر ورزندة کاری و شغلی و آن به کلمات ترکی : باشماق چی (کفش گر) یالان چی (دروغگوی، مقلد) و غیرترکی : ارابه چی، تماشاچی، درشکه چی پیوندد


چیالک (لَ) (اِ.) = چیلک : گیاهی است از تیرة گل سرخیان که جزو گیاهان پایا است و دارای ساقة خزنده ای می باشد که جابجا از آن ریشه بیرون می زند و ضمناً از همان نقطه ساقة هوایی نیز خارج می گردد؛ توت فرنگی، چلم


چیت [ هند. ] (اِ.) پارچة نخی نازک و گلدار دارای رنگ های گوناگون


چیدن (دَ) [ په . ] (مص م .) 1 - کندن میوه و گل . 2 - برگزیدن . 3 - دانه برداشتن مرغ از زمین . 4 - بر نظم و ترتیب قرار دادن اشیاء


چیده (د) (ص مف .) 1 - گل یا میوة از درخت کنده شده . 2 - برگزیده، منتخب . 3 - گسترده و پهن شده به نظم


چیر [ په . ] (ص .) = چیره : 1 - پیروز. 2 - مسلط، غالب


چیره (رِ) (ص .) نک چیر


چیره دست ( چیره دست . دَ) (ص مر.) ماهر، زبر - دست


چیره دستی ( چیره دستی . دَ تِ) (حامص .) مهارت، زبردستی


چیرگی (رِ) [ په . ] (حامص .) 1 - پیروزی . 2 - تسلط


چیز [ په . ] (اِ.) 1 - شی ء. 2 - خواسته، دارایی . ؛ چیز خور کردن کسی مخفیانه دارو یا خوارکی راکه خاصیت جادویی داشته باشد به کسی خوراندن


چیز فهم (فَ) (ص مر.) دارای فهم و شعور، باسواد و تحصیل کرده، صاحب اطلاع


چیستان (اِمر.) لغز، معما


چیلان (اِ.) نک ناب


چیلان [ قس . چلنگر ] (اِ.) آلات و ادواتی که از آهن سازند مانند زرفین در و زنجیر و حلقه های کوچک و یراق زین و لگام اسب و رکاب


چیلر (لِ) [ انگ . ] (اِ.) بخشی از دستگاه تهویة مطبوع که کار آن سرد کردن آب در حال گردش در دستگاه است، سردکن . (فره )


چین (اِ.) 1 - شکن، شکنج . 2 - (کن .) روی در هم کشیدن، در غضب شدن . 3 - (کن .) پیر شدن


چین (ص فا.) در بعض ترکیبات به معنی «چیننده » آید: خوشه چین، گلچین


چینه (نِ) [ په . ] (اِ.) 1 - دانه ای که مرغ از زمین برچیند و بخورد. 2 - دیوار گلی، هر طبقه از دیوار گلی


چینه دان ( چینه دان .)(اِ.) کیسه مانندی که در امتداد مری اکثر پرندگان قرار دارد و چینه وارد آن می شود


چینی (اِ.) نوعی از گل نسرین


ژیوه (وِ) (اِ.) جیوه


چینی (ص نسب .) 1 - اهل چین . 2 - هر چیز ساخته شده در چین . 3 - ظروف آبگینه که در قدیم از چین می آوردند


چیپس [ انگ . ] (اِ.) ورقة نازک سیب زمینی سرخ شده


ژ (حر.) چهاردهمین حرف از حروف فارسی


ژئو (ژِ) [ فر. ] (پیش .) از عناصر زبان علمی به معنی «زمین » است . «ژئوپلیتیک »، «ژئولوژی »


ژئوفیزیک (ژِ ئُ) [ فر. ] (اِمر.) دانشی که به مطالعة نیروهای فیزیکی و جریانات داخلی زمین می پردازد


ژئولوژی (ژِ وُ لُ) [ فر. ] (اِ.) زمین شناسی، علمی که دربارة زمین و چگونگی مواد و ترکیبات و تغییرات آن بحث می کند


ژئوپولیتیک (ژِ ئُ پُ) [ فر. ] (اِ.) جغرافیای سیاسی


ژاغر (غَ) (اِ.) چینه دان مرغان


ژالاپ [ فر. ] (اِ.) گیاهی است پایا از تیرة پیچکیان که به کمک پیچک های خود به دور درختان و تکیه گاه های اطراف می پیچد. ریشة آن به دو صورت است : نازک و استوانه ای شکل و متورم و غده ای شکل . ساقه اش به ارتفاع 3 متر می رسد و برگ هایش کامل و به صورت قلب و شفاف و نوک تیز و پایة گلش منتهی به یک و گا ه ب ه دو گل همراه با دو گوشوارک متقابل و فلس مانند است . ریشة متورم آن به صورت پودر به عنوان ملین و مسهل قوی استعمال می شود


ژاله (لِ) [ سنس . ] (اِ.) 1 - شبنم . 2 - تگرگ . 3 - باران


ژاله ( ژاله .) (اِ.) چند قطعه چوب و تخته که به خیک های باد کرده بندند و در آب اندازند و روی آن نشینند و از آب گذر کنند؛ جاله


ژامبون (مْ بُ) [ فر. ] (اِ.) گوشت (ران یا شانه ) دود داده یا نمک سود خوک


ژاندارم [ فر. ] (اِمر.) سربازی که مأمور حفظ نظم و راه ها و جاده های خارج از شهر می باشد. امنیه، ضبطیه


ژاندارمری (مِ) [ فر. ] (اِمر.) اداره ای که مأمور حفظ و تأمین راه ها و امنیت خارج از شهرها است


ژانر (نْ) [ فر. ] (اِ.) مقولة تألیف ادبی و هنری که دارای ویژگی در سبک، شکل یا محتوا است


ژانویه (یِ) [ فر. ] (اِ.) اولین ماه از سال میلادی برابر با اواخر دی و اوایل بهمن


ژانگوله (لِ) [ فر. ] (اِ.) نوعی عملیات تردستی مانند انداختن گوی های متعدد به هوا و گرفتن آن ها که معمولاً در عملیات تردستی انجام می شود


ژاژ (اِ.) 1 - گیاهی است بی مزه، خاردار و خودرو که در صحراها می روید، شتر آن را می جود ولی نمی تواند فرو ببرد. 2 - کنایه از: سخن بیهوده


ژاژخا (ی ) (ص فا.) بیهوده گوی


ژاژخایی (حامص .) بیهوده گویی


ژاژه (ژِ) (اِ.) نک ژاژ


ژاژک (ژُ) (اِ.) لوبیا


ژاکت (کِ) [ فر. ] (اِ.) جامة بافته شدة نسبتاً ضخیم


ژاکوبنیسم (بْ) [ فر . ] (اِ.) برگرفته از نام جنبشی افراطی در دوران انقلاب فرانسه به رهبری روپسپیر و اعضای «کلوپ ژاکوبن » که هدف های انقلابی را به هر قیمتی و به دور از هر گونه سازش گری دنبال می کردند. بعدها رفته رفته این کلمه اصطلاحی شد برای جنبش های انقلابی و سازش ناپذیر


ژتون (ژِ تُ) [ فر. ] (اِ.) مهرة فلزی یا پلاستیکی و غیره که در بعضی از مؤسسات به جای پول به کار می رود


ژخ (ژَ) (اِ.) ناله، آواز حزین


ژد (ژِ) (اِ.) صمغ، چیزی چسبنده که از ساق درخت برآید


ژرسه (ژِ س ) [ فر. ] (اِ.) 1 - نوعی پارچة نایلونی نازک . 2 - نیم تنة بافته از نخ


ژرف (ژَ) (ص .) 1 - گود، عمیق . 2 - دور، دراز


ژرف اندیش ( ژرف اندیش . اَ) (ص فا.) 1 - آن که به صورت جدی و دقیق می اندیشد. 2 - آن که عادت به فعالیت فکری پی گیر و جدی دارد


ژرف بین ( ژرف بین .) (ص فا.) آن که به مسایل به دقت می نگرد


ژرفا ( ژرفا .) (اِ.) عمق


ژرمن (ژِ مَ) [ فر. ] (اِ.) نژاد مردم آلمان یا هر یک از مردم آن


ژرژت (ژُ ژِ) [ فر. ] (اِ.) نوعی پارچة کرپ نازک و ریزبافت با سطح زبر


ژست (ژِ) [ فر. ] (اِ.) وضع، رفتار و حرکات شخص


ژغار (ژَ) (اِ.) = ژخار. زغار: سختی . مق سستی


ژغار ( ژغار .) (اِ.) آواز بلند، فریاد سهمناک


ژغاره ( ژغاره .) (اِ.) ناف حیوانات


ژغاره ( ژغاره .) (اِ.) سُرخاب، غازه


ژغاره (ژَ رَ یا رِ) (اِ.) = ژغاله : نان ارزن


ژغاره ( ژغاره .) (اِ.) فریاد، فغان


ژغند (ژَ غَ) (اِ.) غرش جانوران درنده هنگام شکار


ژغند ( ژغند .) (اِ.) سختی، محکمی


ژفک (ژَ فْ) (اِ.) آب و چرک گوشه های چشم خواه تر باشد خواه خشک


ژفکاب (ژَ) (اِمر.) نک ژفک


ژفیدن (ژَ دَ) (مص ل .) تر شدن


ژفیده (رَ د) (ص مف .) تر شده


ژل (ژِ) [ فر. ] (اِ.) مادة ظاهراً جامد از محلول کولوئیدی که به حالت ژله منعقد شده است


کتکار (کَ) (ص .) 1 - کسی که کت سازد. 2 - درودگر، نجار


ژلاتین (ژِ) [ فر. ] (اِ.) ماده ای لزج و چسبنده که از جوشاندن استخوان در آب به دست می آید و در صنعت و تهیة مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرد


ژله (ژِ لِ) [ فر. ] (اِ.) لرزانک، آب میوة پخته شده در شکر که در هوای سرد منعقد می شود


ژن (ژِ) [ فر. ] (اِ.) عامل انتقال دهندة صفات ارثی


ژن درمانی (ژِ دَ) [ فر - فا. ] (حامص . اِ.) درمان اختلال های وراثتی با استفاده از روش های مهندسی ژنتیک


ژنتیک (ژِ نِ) [ فر. ] (اِ.) ارثی، موروثی، علم وراثت


ژند (ژَ) (اِ.) کهنه


ژند ( ژند .) (اِ.) آتش زنه


ژنده (ژَ د یا دَ) (ص . اِ.) 1 - پاره . 2 - کهنه


ژنده ( ژنده .) (ص .) بزرگ، عظیم


ژنده پوش ( ژنده پوش .) (ص فا.) کهنه پوش


ژنده پوشی ( ژنده پوشی .) (حامص .) پوشیدن لباس کهنه و فرسوده


ژنراتور (ژِ نِ تُ) [ فر. ] (اِ.) وسیله ای که بر اثر القای الکترومغناطیسی انرژی مکانیکی را به انرژی الکتریکی تبدیل کند، مولد برق، مولد. (فره )


ژنرال (ژِ نِ) [ فر. ] (اِ.) عنوانی است مربوط به افسر عالی رتبه در ارتش های خارجی


ژنرال آجودان ( ژنرال آجودان .) [ فر. ] (اِمر.) مقام نظامی تشریفاتی که از سوی فرمانده کل تعیین می شود


ژنریک (ژِ نِ) [ فر. ] (ص .) 1 - کُلّی، همگانی . 2 - فاقد نام تجارتی


ژنه (ژَ نِ) (اِ.) نیش سوزن، نیش حشرات گزنده


ژنژیویت (ژَ) [ فر. ] (اِ.) التهاب و عفونت لثه بر اثر میکرب ها و عوامل خارجی که در صورت مزمن شدن تبدیل به پیوره می شود


ژنگ (ژَ) (اِ.) مخفف آژنگ، چین و چروک روی پوست بدن


ژنگدان (ژَ) (اِ.) نک زنگوله


ژنگله (ژَ گُ لَ یا لِ) (اِ.) سمی که شکافدار باشد مانند سم آهو، گاو و گوسفند


ژنی (ژِ) [ فر. ] 1 - (اِ.) نبوغ . 2 - (ص .) نابغه


ژو (ژُ) (اِ.) دریا


ژوئن (ئَ) [ فر. ] (اِ.) ماه ششم . از سال میلادی


ژور (ژُ) (اِ.) هر یک از شبکه ها یا سوراخ - هایی که برای تزیین در پارچه یا بافتنی ایجاد می کنند


ژوراسیک [ فر. ] (اِ.) دومین دوره از مزوزوئیک از دوران زمین شناسی که دریا کم عمق بوده و ماسه سنگ و سنگ های رستی رسوب کرده و لایه های ذغال سنگ پدید آمده است . در دریاها و خشکی ها و هوا خزندگان بسیار وجود داشته است . موجودات گیاهی مشتمل بر سیکاس ها، مخروطیان و سرخس های درختی نیز موجود بوده است


ژورنال (ژُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - روزنامه . 2 - مجلة مخصوصِ مُ د لباس


ژورنالیست ( ژورنالیست .) [ فر. ] (ص مر.) روزنامه - نگار


ژورنالیسم ( ژورنالیسم .) [ فر. ] (اِمر.) روزنامه نگاری


ژوری [ فر. ] (اِ.) هیئت منصفه


ژول (اِ.) 1 - چین و شکن . 2 - (ص .) ژولیده، پریشان


ژولانیدن (دَ) (مص م .) آشفته کردن


ژوله (لِ یا لَ) (اِ.) چکاوک


ژولک (لَ) (اِ.) پرنده ای خوش آواز شبیه چکاوک


ژولیدن (دَ) (مص ل .) پریشان شدن


ژولیده (د) (ص مف .) پریشان


ژون (ژُ) (اِ.) بت، صنم


ژوپن (پُ) [ فر. ] (اِ.) دامن کوتاه، پاچین (زنان )


ژوپیتر (تِ) [ فر. ] (اِ.) مشتری


ژوپین (اِ.) نک زوبین


ژوژه (ژَ یا ژِ) (اِ.) خارپشت


ژوکر (ژُ کِ) [ فر از انگ . ] (اِ.) 1 - از ورق های بازی که در هر دسته دو عدد وجود دارد و می توان آن را به جای هر ورق دیگر به کار برد. 2 - آن که در بین عده ای بهترین باشد. 3 - دلقک، آن که با رفتار و حرکاتش باعث خندة دیگران شود


ژوکر (کِ) [ فر. ] (اِ.) برگی از دستة ورق بازی که معمولاً روی آن تصویر دلقک دارد


ژویه (یِ) [ فر. ] (اِ.) ماه هفتم از سال میلادی


ژوییه (یِ) (اِ.) نک ژویه


ژک (ژَ) (اِ.) سخنی که از روی خشم و غضب زیر لب گویند


ژکاره (ژَ رِ) (ص .) ستیزه کار، لجوج


ژکال (ژُ) (اِ.) نک زغال


ژکان (ژَ) (ص فا.) کسی که از روی خشم زیر لب با خود حرف بزند


ژکور (ژَ) (ص .) 1 - بخیل . 2 - دزد


ژکیدن (ژَ دَ) (مص ل .) 1 - غرولند کردن، زیر لب حرف زدن . 2 - از جا در رفتن


ژی (اِ.) آبگیر، آبدان


ژیان (ص .) 1 - خشمگین . 2 - درنده


ژیانی (ص نسب .) تند و خشمناک


ژیر (اِ.) آبگیر


ژیلت (لِ) [ فر. ] (اِ.) نام تجارتی خودتراش


ژیله (لِ) [ فر. ] (اِ.) نوعی لباس بدون آستین جلو بسته شبیه بلوز


ژیمناستیک (مْ سْ کْ) [ فر. ] (اِ.) ورزشی است به منظور پرورش و آماده سازی بدن برای نمایش حرکت های تعادلی و به کارگیری ابزاری چون پارالل، بارفیکس، خرک و..


ژیگلور (لُ) [ فر. ] (اِ.) لوله ای است فلزی که دهانة آن به وسیلة پیچی بسته می شود. این پیچ دارای سوراخی است که به طور دقیق محاسبه شده و مقدار معینی بنزین را وارد کاربوراتور می کند


ژیگو (گُ) [ فر. ] (اِ.) خوراکی شامل گوشت بی استخوان (معمولاً) گوساله که با چاشنی و ادویه پخته می شوند


ژیگولت (گُ لِ) (اِ.) مؤنث ژیگولو؛ دختری که همواره در مجالس لهو و لعب و رقص حضور یابد و وقت خود را به بطالت گذراند


ژیگولو [ فر. ] (ص .) جوانی که به ظاهر خود زیاد می رسد و اهل خوشگذرانی می باشد


ک (حر.) بیست وپنجمین حرف از الفبای فارسی برابر با عدد 20 در حساب ابجد


کأس (کَ) [ ع . ] (اِ.) کاسه، پیاله . ج . کرؤس


کئیب (کَ ئِ) [ ع . ] (ص .) غمگین


کئیر (کَ) (اِ.) نک کهیر


کا (اِ.) در مصر قدیم به معنای همزاد و جفت بوده است . مانند فروهر در دین زرتشتی


کائوچو (ئُ ) [ فر. ] (اِ.) شیره ای است که از تنة درخت هوآبرازیلینسیس که از گیاهان تیرة فرفیون است به دست می آید. شیرة این درخت را هنگامی که گرم کنند، کائوچوی خام فراهم می شود و آن جسم نرمی است که در صنعت برای ساختن اشیاء مختلف به کار می رود


کاباره (رِ) [ فر. ] (اِ.) میکده ای که در آن رقص و آواز و موسیقی هم هست


کابل (بْ لْ) [ فر. ] (اِ.) 1 - رشته های ضخیمی از سیم های تابیده شده با روکش عایق دار برای انتقال جریان برق، تلفن و... . 2 - رشته سیم فولادی ضخیم برای بستن و بلند کردن قطعاتِ سنگین، بافه (فره )


کابنه (ب نَ) (اِ.) چشم، دیده، کاینه و کایینه هم گفته اند


کابوس [ لا. ] (اِ.) بختک، حالت سنگینی و اختناقی که در خواب به انسان دست می دهد


کابوسک (سَ) (اِ.) = کابوشک : خرمایی که هسته اش سخت نشود و آن از جنس خرمای پست است ؛ شیص


کابوک (اِ.) لانة مرغ، زنبیلی که در میان خانه بیآویزند تا کبوتر در آن آشیانه کند. کابک و کاوک و کاواک و کاووک هم گفته شده است


کابوی (بُ) [ انگ . ] (اِ.) گاوچران امریکایی


کابیدن (دَ) (مص م .) 1 - نک کاویدن . 2 - خراشیدن . 3 - شکافتن


کابیله (لِ) (اِ.) هاون، هاون چوبین


کابین [ فر. ] (اِ.) 1 - اتاقکی که از مصالح سبک ساخته شده باشد. 2 - هر یک از اتاق های داخلی کشتی، جایگاه مخصوص خلبان در هواپیما و مانند آن . (فره )


کابین (اِ.) مهر، صداق، مهریة عروس


کابین بستن (بَ تَ) (مص ل .) ازدواج کردن


کابین کردن (کَ دَ) (مص م .) عقد کردن، به نکاح درآوردن


کابینت (نِ) [ انگ . ] (اِ.) قفسه دردار، گنجه ای که دارای طبقه و در است به ویژه قفسة آشپز - خانه


کابینه (نِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - دفتر، اتاق کار. 2 - مجموع وزیران یک دولت


کات (اِ.) زاج، زاگ . ؛ کات کبود زاج کبود، رنگ مس


کات [ انگ . ] (شب جم .) 1 - دستور قطع کار توسط کارگردان هنگام ضبط فیلم یا تمرین : قطع کنید (سینما). 2 - در فوتبال، تنیس، پینگ پنگ و مانند آن ها نوعی ضربه که به توپ حالت چرخشی می دهد (ورزش )


کاتابولیسم (بُ) [ فر. ] (اِ.) فرایندهای شیمیایی تخریبی در موجودات زنده، فروگشت . (فره )


کاتالوگ (لُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - دفترچه ای که طرز کار دستگاهی را نشان دهد، کارنما. (فره ). 2 - فهرست، فهرست راهنمای اشیاء، بروشور، کالانما (فره )


کاتالپسی (لِ) [ فر. ] (اِ.) فقدان ناگهانی حرکات ارادی بدون وجود یک ضایعة عضلانی . در این حالت اندام ها و تنه وضع خود را به یک حالت حفظ می کنند و حواس و اعضای حس نیز وظایف خود را انجام می دهند ولی پاسخ به تحریکات حرکات ارادی سلب می شود


کاتالیزور (زُ) [ فر . ] ماده ای که باعث تغییر سرعت یک فعل و انفعال شیمیایی می شود بدون آن که مستقیماً در آن فعل و انفعال وارد شود، کاتالیزگر، آسان گر


کاتب (تِ) [ ع . ] (اِفا.) نویسنده


کاتد (تُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - قطب منفی لامپ الکترونی که بر اثر گرما الکترون گسیل می کند. 2 - پایانه یا الکترود منفی


کاتر (تِ) [ انگ . ] (اِ.) تیغ دسته دار بسیار تیز


کاتم (تِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - پنهان کننده، پوشنده . 2 - سرپوش، رازدار. 3 - نهفته، مستور


کاتوره (رِ) (ص .) سرگشته، سرگردان، شیفته - سار


کاتوزی (تُ) (ص . اِ.)زاهد، عابد. ج . کاتوزیان


کاتولیک (تُ) [ فر. ] (اِ.) دارای مذهب کاتولیک، کسانی از پیروان مسیح که به پاپ عقیده دارند و از او اطاعت می کنند


کاتیوشا [ روس . ] (اِ.) نوعی موشک زمین به هوا


کاتیون (یُ) [ فر. ] (اِ.) یونی که بار مثبت دارد. مق . آنیون


کاثر (ثِ) [ ع . ] (ص .) بسیار، کثیر


کاربشول (بَ) (ص فا.) = کاربشولنده : آن که کاری را انجام دهد، گزارندة کارها، کار ساز


کاج (اِ.) درختی است با برگ های سوزنی که چون یک دفعه نمی ریزند، همیشه سبز به نظر می آیند. از ساقة آن شیرابه ای تراوش می کند که در مجاورت هوا سخت می شود. کاژ، ناژ، نوژ، ناج هم گفته شده


کاج (ص .) دوبین، لوچ . کاچ، کاژ، کوچ هم گفته شده است


کاج (اِ.) پشت گردنی، سیلی


کاج (ق .) کاچ، کاش، کاشکی


کاجی (ق .) کاش، کاشکی


کاجیره (رَ یا رِ) (اِ.) = کاژیره . کاچیره . کاچره . کاچوره : گیاهی است یک ساله یا دو ساله از تیرة مرکبات . برگ های این گیاه نرم و دندانه دار و پوشیده از تیغ های ظریف و نازک است . گل هایش منفرد، میوه اش فندقه و دارای دسته ای تار نازک در قسمت انتهایی است . از گلبرگ های این گیاه ماده ای به رنگ زرد زیبا و محلول در آب و مادة دیگری به رنگ قرمز به نام کارتامین که آن نیز در آب محلول است به دست آورده اند


کاخ (اِ.) قصر، عمارت بلند


کاخ نشین (نِ) (ص مر.) 1 - ساکن کاخ . 2 - ثروتمند، مرفه


کاخر (خَ) (اِ.)1 - پژمرده و پریشان . 2 - ناخوشی یرقان


کاخه (خَ) (اِ.) 1 - باران . 2 - زردی، یرقان


کادر [ فر. ] (اِ.) 1 - شکلی هندسی یا زینتی که نوشته یا تصویری را برای مشخص یا متمایز شدن در داخل آن قرار می دهند. 2 - اشخاص آموزش دیده یا دارای تخصص لازم برای کار در یک سازمان معین، پایوران (فره ). 3 - چهارچوب، قالب، محدوده


کادو (دُ) [ فر. ] (اِ.) پیشکش، هدیه


کاذب (ذ) [ ع . ] (اِفا.) دروغگو، ناراست . ج . کذبه


کار (اِ.) 1 - آن چه از شخصی یا شیئی صادر شود، آن چه که کرده شود، فعل، عمل . 2 - پیشه، شغل . 3 - سعی و جهد. 4 - رزم، جنگ . 5 - کشت، زراعت . 6 - مسئولیت، وظیفه . 7 - گرفتاری، دشواری . 8 - وضعیت، حال . 9 - حادثه، پیشامد0 - صنعت، هنر1 - ممارست، اشتغال، تمرین 2 - بنا، ساختمان 3 - مرگ، موت 4 - وسیلة معیشت، معاش 5 - (پس .) الف - چون به آخر اسم معنی پیوندد صیغة مبالغه سازد: ستمکار، گناهکار. ب - چون به اسم ذات و معنی پیوندد صیغة شغل سازد: خدمتکار، آتشکار. ؛ کار بیخ پیدا کردن کنایه از: بدتر یا وخیم تر شدن . ؛ کار به جای باریک کشیدن کنایه از: سخت یا خطرناک شدن اوضاع . ؛ کار تراشیدن کنایه از: تولید زحمت کردن . ؛ کار حضرت فیل کنایه از: بسیار دشوار


کار (ص فا.) در ترکیب به معنی کارنده و کشت کننده آید: برنج کار، گلکار


کار و بار (رُ) (اِمر.)مشغولیت، معامله، شغل، کسب


کار بستن (بَ تَ)(مص م .)1 - استعمال کردن . 2 - عمل کردن، به جا آوردن، اجرا کردن


کار در سر پیچیدن (دَ. سَ. دَ) (مص ل .) سرگردانی، آشفته شدن کار کسی


کار راه انداختن (اَ تَ) (مص م .) انجام دادن کار


کار زدن (زَ دَ) (مص م .) استعمال کردن، به کار بردن، استفاده کردن


کار ساختن (تَ) (مص م .) چاره نمودن، تهیه دیدن


کار و کیا (رُ) (اِمر.) 1 - کار، عمل . 2 - امیری، پادشاهی، تسلط . 3 - جاه و جلال، شأن و مقام


کار چاق کنی (کُ) [ فا - تر. ] (حامص .) دلالی


کار کردن (کَ دَ) (مص ل .) 1 - عمل کردن، به جا آوردن . 2 - به کاری پرداختن . 3 - تأثیر کردن، کارگر شدن


کارآزمایی (ز) (حامص .) تجربه، آزمایش


کارآزموده (ز د) (ص مف .) باتجربه، کاردیده


کارآمد (مَ) (ص مف .) شایسته، کاردان


کارآمدن (مَ دَ) (مص ل .) شایسته بودن، سر و کار داشتن


کارآموز (ص فا.) = کارآموزنده : 1 - کسی که مشغول آموختن کاری است . 2 - دانشمند، مطلع . 3 - حاذق، مجرب


کارآموزی 1 - (حامص .) عمل کارآموز (فره ). 2 - (اِ.) دوره ای که اشخاص وارد خدمت می شوند و بدون گرفتن حقوق برای آشنا شدن به کار خدمت می کنند


کارآگاه (ص مر.) 1 - مخبر، جاسوس . 2 - پلیسی که لباس شخصی به تن می کند


کارا بودن (دَ) (مص ل .) آمادة انجام کار بودن


کاراته (تِ) [ فر. ] (اِ.) فن ضربه زدن ؛ نوعی از ورزش های رزمی - دفاعی


کاراسته (تَ یا تِ) (اِ.) چوب، تخته و دیگر مصالح بنایی


کارافتادن (اُ دَ) (مص ل .) 1 - با کسی سر و کار پیدا کردن . 2 - حادثه پیش آمدن


کارافتاده (اُ د) (ص .) 1 - با تجربه، آزموده . 2 - در مشکل افتاده، گرفتار


کارامل (مِ) [ فر. ] (اِ.) قند سوخته ؛ ماده ای که از حرارت دادن زیاد به قند معمولی به دست آید


کارانه (نِ) (اِمر.) پولی که در برابر انجام کاری معین (مانند معاینه بیمار) یا ساعت کار (مانند یک ساعت تدریس ) پرداخت می شود، کارمزد


کاراکتر (تِ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - شخصیت، منش . 2 - هریک از اشخاص معرفی شده در یک داستان، نمایشنامه یا فیلم نامه


کارایی (اِمص .) سودمندی، اثربخش


کاربان (اِمر.) نک کاروان


کاربرد (بُ) (اِمص .) به کار بردن، بهره گرفتن


کاربن (بُ) [ فر. ] (اِ.) کربن . کاغذ، کاغذی است که یک طرف آن رنگی است و آن را برای کپی برداشتن در هنگام نوشتن مورد استفاده قرار می دهند


کاربند (بَ) (ص .) = کاربندنده : 1 - به کار گیرنده، استعمال کننده . 2 - عمل کننده، اجرا کننده . 3 - عامل، کارگزار، مأمور. 4 - فرمانبردار، مطیع . ؛ کاربند شدن (کن .) اطاعت کردن، فرمانبرداری کردن


کاربوراتور (بُ تُ) [ فر. ] (اِ.) دستگاهی است که هوا و بنزین را به نسبت معینی مخلوط و برای انفجار در محفظه سیلندرها آماده می سازد


کاربیت [ انگ . ] (اِ.) = کاربید: 1 - ترکیب دوتایی کربن و یک فلز، کربوز. 2 - جسم جامدی به رنگ سیاه مایل به خاکستری که برای تولید گاز استیلن در جوشکاری به کار می رود


کاربین (ص فا.) کاردان، کارشناس


کارت [ فر. ] (اِ.) 1 - مقوای نازک که روی آن مشخصات چیزی یاکسی نوشته می شود. ؛ کارت ِ کارت ویزیت کارتی که روی آن نام، نام خانوادگی، شغل، آدرس و تلفن شخص نوشته شده باشد. ؛ کارت شناسایی مدرک رسمی برای اثبات هویت شخص . ؛ کارت ملی ورقه ای دارای شمارة مشخص که حاوی مشخصات فرد بوده و هر شهروند با آن شناخته می شود. ؛ کارت اعتباری کارتی که در معاملات با آن می توان به جای پول استفاده کرد. ؛ کارت تلفن کارتی که به جای سکه در تلفن های عمومی از آن استفاده می شود. ؛ کارت دعوت کارتی که برای دعوت اشخاص به مهمانی، گردهمایی، سخنرانی و مانند آن فرستاده می شود. ؛ کارت زرد کارتی که در مسابقات ورزشی مانند فوتبال و غیره جهت اخطار به بازیکن خاطی نشان می دهند. ؛ کارت قرمز کارتی که در مسابقات ورزشی مانند فوتبال و غیره برای اخراج بازیکن خاطی از زمین مسابقه به او نشان می دهند. 2 - ورقِ بازی


کارت پستال (پُ) [ فر. ] (اِمر.)کارتی که روی آن تصویری چاپ شده و در پشت آن نامه نگاری کوتاه می کنند و تمبر می چسبانند و به مقصدی می فرستند


کارتابل [ فر. ] (اِ.) پوشة مخصوصی که نامه ها و پرونده های جاری را برای صدور دستور در آن قرار می دهند، کارپوشه . (فره )


کارتریچ [ انگ . ] (اِ.) ظرف یا محفظه ای حاوی ماده، وسیله یا جسمی که جا به جا کردن و استفاده از آن با دست دشوار و پردردسر یا ناراحت کننده است


کارتل (تِ) [ فر. ] (اِ.) اتحادیه ای مرکب از چند شرکت یا مؤسسة اقتصادی برای در دست گرفتن بازار و نرخ ها


کارتن (تَ) (اِ.) 1 - عنکبوت . 2 - جولاهه، نساج


کارتن (تُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - جلد مقوایی برای نگه داری برگه ها، پوشه . 2 - جعبة مقوایی


کارتنک (تَ نَ) (اِمصغ .) 1 - عنکبوت . 2 - تار عنکبوت . کارتند و کارتن و کارتینه نیز گویند


کارتون (تُ) [ انگ . ] (اِ.) نقاشی متحرک


کارتکس (تِ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - قفسة کشوداری که در کشوهای آن کارت های مربوط به مشخصات کتاب ها، مجلات و مانند آن ها نگه داری می شود. 2 - کارتی که روی آن زمان ورود یا خروج کالای موجود نوشته می شود. 3 - کارت زن . 4 - کارد پهن و دسته داری که نقاشان در و پنجره و ساختمان و اتومبیل را با آن بتونه می کنند


کارخانه (نِ) (اِمر.) جایی که عدة بسیاری کارگر به صنعت یا پیشه ای مشغول هستند


کارخانه دار ( کارخانه دار .) (ص فا.) = کارخانه دارنده : رییس کارخانه، صاحب کارخانه، کارخانه چی


کارد [ په . ] (اِ.) ابزاری مرکب از یک لبة تیز و یک دسته که برای بریدن به کار رود، چاقو. ؛ کارد به استخوان کسی رسیدن کنایه از: وضع بسیار سختی داشتن . ؛ مثل کارد ُ پنیر بودن کنایه از: سخت مخالف و دشمن یکدیگر بودن


کاردار (ص فا.) 1 - وزیر، حاکم . 2 - مأمور سیاسی یک دولت در کشوری دیگر که در غیاب سفیر به انجام کارهای سفارت خانه می پردازد


کاردان (ص فا.) خردمند، کارآزموده


کاردانی 1 - (حامص .) دانندگی کار، شناسندگی کار. 2 - اطلاع، بصیرت . 3 - (اِ.) وزارت . 4 - دورة تحصیلات دانشگاهی دو ساله یا اندکی بیش تر، فوق دیپلم


کاردرمانی (دَ) (حامص .) روشی که بیمار را با کار کردن معالجه می کنند. (به ویژه در مورد معلولیت ها و بیماری های روانی )


کاردستی (دَ) (اِمر.) کالایی که با دست یا ابزارهای سادة دستی ساخته شده است


کاردو (اِ.) 1 - مقراض بزرگی که پشم را بدان می برند. 2 - برش پشم گوسفند. 3 - یک قطعه ابریشم . 4 - آنچه از خرمابن برآید مانند دو نعل بر هم نهادة تیز اطراف و در میان آن بار آن نهاده ؛ شکوفة نخستین خرما، طلع


کاردک (دَ) (اِمصغ .) ابزاری با تیغة فلزی دارای لبة پهن برای گستردن رنگ یا بتونه ساخته شده است


کاردکس (د) کارتی که در آن تعداد و تاریخ ورود و خروج کالای معینی به انبار ثبت شود


کاردیده (د) (ص مف .) کارآزموده، باتجربه


کاردیدگی (د) (حامص .) تجربه، کار - آزمودگی


کاردینال [ فر. ] (اِ.) روحانی کاتولیک که پس از پاپ بالاترین مقام را دارد


کاردیوگرافی (یُ گِ) [ فر. ] (اِ.) ثبت ضربان قلب در حالات مختلف روی نوار


کارران (ص فا.) 1 - دانای کار، مطلع . 2 - کارگزار، پیشکار. 3 - دلال


کاررس (رَ یا رِ) (ص فا.) کسی که به کارها برسد، آن که کارزار راه اندازد


کارروا (رَ) (ص مر.) 1 - شایسته، سزاوار. 2 - نافع، سودمند


کارزار [ په . ] (اِ.) جنگ، جدال، نبرد


کارساز (ص فا.) چاره جو، مشکل گشا


کارسازی (حامص .) 1 - چاره جویی، مشکل - گشایی . 2 - آمادگی . 3 - حیله گری


کارستان (رِ) 1 - (اِمر.) مدل کار. 2 - حکایت، سرگذشت . 3 - (ص .) کار بزرگ، کار شگفت


کارشناس (ش ) (ص فا.) دانای کار، متخصص، دارای تحصیلات در حد لیسانس


کارشناسی ( کارشناسی .) 1 - (حامص .) شناسایی کار، خبرگی . 2 - (اِ.) دورة تحصیلات چهارسالة دانشگاهی


کارشکن (ش کَ) (ص فا.) 1 - کسی که مانع پیشرفت کار باشد. 2 - سخن چین، نمام


کارشکنی ( کارشکنی .) (حامص .)ممانعت از پیشرفت کار


کارفرما (فَ) (ص فا.) 1 - آن که دستور کار بدهد. 2 - صاحب کار


کارمزد (مُ) (اِمر.) اجرت، حق العمل


کارمند (مَ) (ص مر. اِمر.) 1 - آن که کاری دارد. 2 - کسی که در اداره یا مؤسسه ای به کار مشغول است، عضو. 3 - کارآمد، لایق


کارنامه (مِ) [ په . ] (اِمر.) 1 - ورقه ای که در آن نتایج آزمون های تحصیلی نوشته شده است . 2 - شرح حال، سرگذشت


کارناوال [ فر. ] (اِ.) کاروان شادی، کاروانی که در ایام معینی از سال با لباس های مضحک برای تفریح و سرگرمی به راه می افتند


کارنده (رَ د یا دَ) (ص فا.) 1 - کار کننده، عمل - کننده . 2 - کشت کننده، زارع


کارنگ (رَ) (ص فا.) 1 - زبان آور، چرب زبان . 2 - صاحب طرب


کاره ( کاره .) [ ع . ] (اِفا.) ناخوش، ناپسند


کاره ( کاره .) 1 - (ص نسب .) مستعد، لایق کار. 2 - (عا.) صاحب شغل و مقام


کاره (رِ) (اِ.) پشتواره، بستة کوچک از هیزم و علف


کارواش [ انگ . ] (اِ.) کارگاهی که در آن اتومبیل ها را می شویند، خودروشویی (فره )


کاروان [ په . ] (اِمر.) قافله، عده ای مسافر که با هم حرکت کنند


کاروانسالار (ص مر.) رییس کاروان، قافله - سالار


کاروانسرا (سَ) (اِمر.) جایی در داخل شهر یا میان راه ها که کاروان ها در آنجا اقامت می کردند


کاروانک (نَ) [ معر. ] (اِ.) مرغی است شبیه به مرغابی دارای منقاری دراز و بیشتر در کنار آب می نشیند، کروان


کاروانکش (کُ) (اِ.)1 - ستارة شعری، شباهنگ . 2 - زهره


کارورز (وَ) (ص فا.) 1 - آن که به کاری اشتغال دارد، کارکن . 2 - دانشجوی پزشکی که در بیمارستان به دستور سرپزشک کار می کند، انترن


کاروژول (وَ) (ص فا.) کاروژولنده، سرکارگر، سرعمله


کارپرداز (پَ) (ص .) مباشر، مأمور کار - پردازی


کارپردازی ( کارپردازی .) (حامص .) 1 - مباشرت . 2 - بخشی از اداره که وظیفة آن فراهم کردن کار یا نوشت افزار آن اداره است


کارپیچ (اِمر.) 1 - پارچه ای که گلابتون دوزان لفافة کار خود سازند به جهت محافظت از آن . 2 - دسته و بسته، تنگ


کارکرد (کَ) (مص مر.) 1 - عمل و کار. 2 - اندازه و مقیاس کار انجام شده


کارکرده (کَ د) (ص مف .) 1 - کارآزموده، باتجربه . 2 - کهنه، فرسوده


کارکشته (کُ تِ یا تَ) (ص مف ) (عا.) مجرب ورزیده


کارکشتگی (کُ تِ)(حامص .) (عا.) ورزیدگی، آزمودگی


کارکن (کُ) (اِ.) مُسهل


کارکن ( کارکن .) (ص .) دارای عادت یا گرایش به کار کردن، کاری، کوشا، فعال


کارکیا (ص مر.) پادشاه، وزیر، کاردان


کارگاه (اِمر.) محل ساختن چیزها، جای کار کردن کارگران


کارگر (گَ) (ص .) 1 - شاغل، کارکننده . 2 - مؤثر


کارگر شدن (گَ. شُ دَ) (مص ل .) اثر کردن، تأثیر گذاشتن


کارگردان (گَ) (اِ.) 1 - کسی که انجام کارها را اداره می کند. 2 - کسی که بازیگران را راهنمایی می کند و نمایشنامه ها را به روی صحنه می آورد


کارگزار (گُ) (ص فا.) عامل، مأمور


کارگزینی (گُ) (حامص . اِمر.)1 - به کار گماشتن (کسی را). 2 - اداره ای که به کار استخدام، ماموریت، ترفیع، انتقال، بازنشستگی و سایر امور مربوط به کارمندان و کارکنان یک سازمان می پردازد، ادارة استخدام


کارگشا (گُ) (ص فا.) مشکل گشا، چاره جو


کارگشایی ( کارگشایی .) (حامص .) چاره جویی، مشکل گشایی


کاری [ په . ] (ص نسب .) 1 - فعال، مفید. 2 - پهلوان و دلاور جنگی . 3 - بسیار مؤثر، کارگر


کاریر (یِ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - سازمانی که کارش برقراری ارتباط تلفنی از راه دور است . 2 - سابقة شغلی


کاریز (اِ.) قنات


کاکو (اِ.) برادر مادر، دایی


کاریزماتیک [ انگ . ] (ص .) شخصیت و جذابیت یک فرد که می تواند در مردم نفوذ کند و آنان را به شور و فداکاری وادار سازد. این مشخصه ابتدا در برخی فرقه های مسیحیت مشاهده شد و بعدها در ادیان دیگر هم به چشم خورد


کاریکاتور [ فر. ] (اِ.) نوعی نقاشی طنزآمیز که در آن طراحی برخی جزییات مبالغه می شود


کاریکاتوریست [ فر . ] (ص .) نقاشی که کارش کشیدن کاریکاتور است


کاریکلماتور (لَ تُ) (اِ.) نوعی کاربرد طنزآمیز و اژه ها


کاز (اِ.) 1 - جایی که در کوه و بیابان یا در زیرزمین کنده باشند برای جا دادن گوسفندان . 2 - صومعه


کازه (ز) (اِ.) 1 - آلاچیق، کلبه . 2 - صومعه . 3 - خانه و منزل


کازینو (نُ) [ فر. ] (اِ.) قمارخانه


کازیه (ز یِ) [ فر. ] (اِ.) جعبة روباز که برای قرار دادن پرونده یا نامه ها جهت اقدام روی میز قرا ر می دهند


کاس (اِ.) کوس، طبل بزرگ


کاس [ سغ . ] (اِ.) خوک نر


کاس کردن (کَ دَ) (مص م .) (عا.) از شدت اصرار و الحاح کسی را خسته کردن، امان وی را بریدن


کاسب (س ) [ ع . ] (اِفا.) بازاری، سوداگر. ج . کسبه


کاسبرگ (بَ) (اِ.) هر یک از قطعه ها یا بخش های کاسة گل که معمولاً سبز و گاه به رنگ های دیگر است


کاسبی (س ) [ ع - فا. ] (حامص .) تجارت، داد و ستد


کاست (سْ تْ) (مص م .) کاهش، نقصان


کاست (س ) [ فر. ] (اِ.) محفظة کوچک که در آن نوار فیلم یا نوار ضبط صوت قرار دارد، پوش نوار (فره )


کاستن (سْ تَ) (مص ل .) کم کردن


کاستی (حامص .)1 - نقصان، کم شدگی . 2 - کم - خردی، نادانی


کاسد (س ) [ ع . ] (ص .) ناروا، بی رونق


کاسر (س ) [ ع . ] (اِفا.) شکننده


کاسر (سَ) (اِ.) یکی از انواع پست ماهوت چون شالکی


کاسل (س ) [ ع . ] (اِفا.) سست و کاهل


کاسمو (اِ.) موی خوک، موی زبر و خشن


کاسنی (اِ.) گیاهی است علفی و پایا از تیرة مرکبان که در حقیقت سردستة این تیره است . دارای ساقة خشن و برگ های تلخ مزه و پوشیده از کرک . گل های آبی و گاه سفید و قرمز دارد. برگ های این گیاه در تداوی بیماران مبتلا به تب نوبه مورد استفاده قرار می گیرد، تلخک


کاسه (س ) [ ازع . ] (اِ.) 1 - پیاله، ظرف . 2 - کوس . 3 - بیرونی ترین پوشش گل . ؛ کاسه ی داغ تر از آش کنایه از: واسطه ای که از صاحب حق بیشتر جوش می زند. ؛ کاسه ای زیر نیم کاسه بودن کنایه از: نیرنگی در کار بودن . ؛ کاسه کوزة کسی را به هم زدن کنایه از: شر و فساد و خرابی بار آوردن


کاسه بازی ( کاسه بازی .) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - بازی با کاسه و آن چنین است که دو سه کاسة چینی را پر آب کنند و کاسه بازان واژگون شده کاسه ها بر پشت گذارند و به تحریک سرین آن را جنبانند و به دوش خود رسانند در حالی که قطره ای آب از آن نریزد. 2 - بیرون آوردن ظرف ها از زیر خرقه برای تفریح تماشاگران . 3 - مجازاً: مکاری، حیله - گری


کاسه بند ( کاسه بند . بَ) 1 - (ص فا.) آن که ظروف شیشه ای و چینی و چوبی شکسته را بند می زند. 2 - (اِمر.) آلتی که پهلوانان کشتی با اجازة استادان و مشایخ به کاسة زانوی خود می بسته و در وسط آن آیینة کوچکی نیز قرار می دادند. این عمل کفایتی بود از این که زانوی صاحب کاسه بند به خاک نمی رسد


کاسه بند کردن ( کاسه بند کردن کاسه بند کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) تملق گفتن، چاپلوسی کردن . 2 - طمع داشتن


کاسه سیاه ( کاسه سیاه .) (ص مر.) بخیل، خسیس


کاسه شدن ( کاسه شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - کوژ شدن، خمیده گشتن . 2 - کنایه از: کوشیدن، تلاش کردن


کاسه لیس ( کاسه لیس .) (ص فا.) چاپلوس، متملق


کاسه نبات ( کاسه نبات . نَ) (اِ.) نباتی که آن را به شکل کاسه درست کرده اند و معمولاً جزئی از وسایل سفرة عقد است


کاسه نمد ( کاسه نمد . نَ مَ) (اِ.) هر یک از واشرهای لاستیکی گرد در اندازه های مختلف که در موتور برای پیشگیری از نفوذ روغن به بیرون به کار می رود


کاسه پشت ( کاسه پشت . پُ) (اِ.) 1 - لاک پشت، سنگ پشت . 2 - کنایه از: آسمان، فلک


کاسه کوزه ( کاسه کوزه . ز) (اِ.) 1 - مجموعة ظرف های خانه . 2 - مجموعة اثاث و اسباب کار کسی


کاسه کوزه دار ( کاسه کوزه دار . کاسه کوزه دار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) (عا.) آن که خانه ای آماده برای قماربازی دارد؛ صاحب قمارخانه ؛ جیزگر


کاسه گر ( کاسه گر . گَ) (ص .) 1 - کسی که ظروف سفالی درست می کند.2 - نام یکی از آهنگ های موسیقی


کاسه گردان ( کاسه گردان . گَ) (ص فا.) گدای دوره - گرد


کاسه گرفتن ( کاسه گرفتن . گِ رِ تَ) (مص ل .) کنایه از: 1 - شراب ریختن . 2 - ادای احترام و تهنیت کردن


کاسه یکی ( کاسه یکی . یِ) [ ع - فا. ] (ص مر.) هم - خوراک، هم غذا


کبوک (کَ) (اِ.) چکاوک


کاسکت (کِ) [ فر. ] (اِ.) = کاسک : 1 - کلاه لبه دار. 2 - کلاهی از جنس فلز و غیره که سر را از خطر حفظ می کند، کلاه ایمنی


کاسیک (اِ.) [ فر. ] پرنده ای است سیاه رنگ به اندازة سار از راستة سبکبالان، بومی آمریکای جنوبی، پرهای پشت آن زرد طلایی است


کاش (شب جم .) واژه ای برای بیان آرزوها


کاشانه (نِ) (اِ.) خانة خرد و کوچک، خانة زمستانی


کاشت (مص مر.) زراعت کردن، کاشتن


کاشتن (تَ) (مص م .) زراعت کردن


کاشته (تِ) (ص مف .) زراعت شده، نشانده


کاشف (ش ) [ ع . ] (اِفا.) آشکار کننده، کشف کننده، ج . کشفه


کاشه (شَ یا ش ) (اِ.) یخ نازکی که روی آب می بندد


کاشکی (ق .) از ادات تمنی است و دال بر تأسف و افسوس و آرزو و حسرت دارد


کاشی 1 - (اِ.) کاچی، آجر لعاب دار ساده یا نقاشی شده . 2 - (ص نسب .) اهل شهر کاشان


کاشی کار 1 - (ص شغل .) آن که کاشی را در بنا کار گذارد. 2 - بنایی که در آن کاشی کار گذاشته شده است


کاظم (ظِ) [ ع . ] (اِفا.) فروخورندة خشم، خاموش . ج . کظمه


کاعب (عِ) [ ع . ] (اِمص .) نار پستان و پستان برآمده


کاغ (اِ.) 1 - فریاد و ناله . 2 - آواز کلاغ . 3 - نشخوار


کاغذ (غَ) [ از چی . ] (اِ.) ورقة نازک، خم پذیر و مسطحی که معمولاً از خمیر الیاف گیاهی ساخته می شود و غالباً بر آن چیز نویسند یا چاپ کنند. ؛ کاغذ سیاه کردن کنایه از: نویسندگی کردن، نوشتن (حالت تحقیر). ؛ کاغذ پاره کاغذی که محتوی آن فاقد ارزش است


کاغذ خرید ( کاغذ خرید . خَ) (اِمر.) ورقه ای معمولاً چاپی که در آن فروش کالایی با مشخصات معین به خریدار گواهی شده است


کاغذ دیواری ( کاغذ دیواری .) (اِمر.) کاغذ کمابیش ضخیم، بادوام و معمولاً دارای نقش، برای پوشش دیوارها


کاغذ لغ ( کاغذ لغ . لُ) (اِمر.) = کاغذ لق : در و پنجرة چوبی که به جای شیشه، بر آن کاغذ چرب شده چسبانند


کاغذ کادو ( کاغذ کادو . دُ) (اِمر.) کاغذ تزیینی که برای بسته بندی هدایا به کار می رود


کاغذ کالک ( کاغذ کالک .) (اِمر.) نوعی کاغذ نیمه شفاف که در نقشه کشی و طراحی و کپی - برداری به کار می رود


کاغذ گلاسه ( کاغذ گلاسه . گِ س ) (اِمر.) کاغذ براق سفید که برای چاپ کتاب های نفیس و تصویرهای رنگی به کار می رود


کاغذبازی ( کاغذبازی .) (اِ.) مجازاً: زیاده روی در تشریفات اداری که باعث پیچیدگی و کندی جریان کارها می شود


کاغذین جامه ( کاغذین جامه . مِ) نک جامة کاغذین


کاغنه (نَ یا نِ) (اِ.) = کاغنو: 1 - کرمی است سیاه و سرخ و زهردار، ذروح . 2 - کرم شب تاب


کاغه (غِ) (ص .) تن زده، اباکرده


کاف (اِ.) نام بیست و پنجمین حرف الفبای فارسی


کاف (اِ.) شکاف، رخنه، چاک


کافئین (فِ) [ فر. ] (اِ.) آلکالوئیدی به فرمول 2 O 4 N 1 H 8 C که در برگ و دانة قهوه و چای و گیاه ماته و گیاه کلااکومیناتا موجود است . کافئین مقوی قلب و مدر است و در ضعف قلب و بیماری های عفونی (تیفوئید ذات الریه ) مصرف می شود


کافتن (فْ تَ) [ په . ] (مص م .) دریدن، چاک کردن، ترکانیدن


کافته (تِ) (ص مف .) 1 - دریده، شکافته . 2 - تفحص شده


کافر (فَ) [ ع . ] (اِفا.) بی دین، ملحد. ج . کفره، کفار


کافرمژه ( کافرمژه . مُ ژِ) (ص مر.) مجازاً: سیاه - چشم


کافل (فِ) [ ع . ] (اِفا.) ضامن


کافنده (فَ د) (ص فا.) شکافنده


کافه (فِّ) [ ع . کافة ] (اِفا.) 1 - همة مردم . 2 - بازدارنده


کافه (فِ) [ فر. ] (اِ.) جایی که در آن قهوه، چای، شیرینی و امثال آن صرف کنند


کافه تریا ( کافه تریا . تِ) [ فر. ] (اِ.) مکانی عمومی که معمولاً در آن جا چای، قهوه، شیرینی و مانند آن ها می خورند، چایخانه (فره )


کافه رستوران ( کافه رستوران . رِ) [ فر. ] (اِمر.) محلی که در آن غذا، مشروب، چای و قهوه صرف کنند


کافه گلاسه ( کافه گلاسه . گِ س ) [ فر. ] (اِ.) شیرقهوه ای که در آن بستنی ریخته و معمولاً هنگام خوردن آن را مخلوط می کنند


کافور [ سنس . ] (اِ.) ماده ای است خوشبو و سفیدرنگ


کافور خوردن (خُ دَ) [ سنس - فا. ] (مص ل .) کنایه از: زایل شدن نیروی جنسی


کافورپوش [ سنس - فا. ] (ص فا.) سفیدپوش


کافی [ ع . ] (اِفا.) 1 - بس کننده، بی نیازکننده . 2 - دارای کمیت، کیفیت یا دامنه ای مناسب برای تأمین نیاز یا تقاضا


کافی شاپ [ انگ . ] (اِ.) = کافه تریا: مکانی عمومی که در آن جا قهوه، چای و شیرینی و مشروبات غیرالکلی صرف می کنند، قهوه سرا (فره )


کافی نت (نِ) [ انگ . ] (اِ.) مکانی عمومی برای استفاده از خدمات اینترنت، ایمیل و مکالمة تلفنی با راه دور همراه با پذیرایی مختصر، نت سرا (فره )


کال 1 - (ص .) میوة نارسیده، خام . 2 - (اِ.) گودال بزرگ، زمین شکافته . 3 - (ص .) کج، خمیده . 4 - (اِ.) جا، مقام، جایگاه . 5 - (ص .) ژولیده، درهم


کالا (اِ.) اسباب، متاع


کالابرگ (بَ) (اِ.) کوپن


کالار (اِ.) 1 - آبکند عمیق که اسب و سوار از آن گذر نتواند کرد. 2 - تخته سنگ پهن و نازک


کالب (لِ) (اِ.) نک کالار


کالب ( کالب .) (اِ.) قالب


کالباس [ فر. ] (اِ.) مخلوطی از گوشت و چربی و حبوبات چرخ کرده و پخته شده که بیشتر به صورت سرد مصرف می شود


کالبد (بُ یا بَ) [ په . ] (اِ.) 1 - قالب هر چیز. 2 - تن و بدن آدمی . 3 - نمونه، سرمشق


کالبدشناسی ( کالبدشناسی . ش ) (حامص .) علم مطالعة ساختمان اندام های جانوران و گیاهان، آناتومی


کالبدشکافی ( کالبدشکافی . ش ) (حامص .) باز کردن و شکافتن کالبد مرده در آزمایشگاه، تشریح علمی


کالبو (ص .) سرگشته، حیران، نادان


کالج (لِ) [ فر. ] (اِ.) آموزشگاه، مدرسة عالی، مدرسة شبانه روزی


کالجار (اِمر.) 1 - کارزار، حرب . 2 - مزرعة برنج، برنجزار


کالجوش (اِ.) = کله جوش : اشکنه، نوعی غذای حاضری


کالری (لُ) [ فر. ] (اِمر.) واحد اندازه گیری حرارت


کالسکه (لِ کِ) [ روس . ] (اِ.)1 - اتاقکی که کالسکه دارای چهار چرخ می باشد و به وسیلة کالسکه یک اسب یا بیشتر حرکت می کند. 2 - چهارچرخه ای که برای حمل و نقل کودک شیرخواره به کار می رود


کالفته (لُ تِ) (ص مف .) آشفته، پریشان حال


کالم (لُ) (ص . اِ.) بیوه، زن بیوه


کالنجه (لِ جِ) (اِ.) فاخته


کالنده (لَ د) (ص فا.) به شتاب رونده، جیم شونده


کالنگ (لَ) (اِ.) نوعی کارد نعلبندان و بیطاران اسب


کاله (لَ یا لِ) (اِ.) 1 - متاع و اسباب خانه . 2 - کدوی شراب . 3 - زمینی که برای کشت آماده شده باشد


کالو (اِ.) 1 - تنه، بدن . 2 - صورت، شکل


کالوج (اِ.) = کالوچ : کبوتر


کالوج (اِ.) انگشت کوچک


کالوخ (اِ.) نوعی گیاه بدبو، گندنا


کالوس (ص .) نادان، ابله


کالوشه (ش )(اِ.) 1 - دیگ، دیگ غذا. 2 - نوعی آش


کالک (لَ) (اِمصغ .) نوعی خربزة کوچک


کالی [ ع . کالی ء ] 1 - (اِفا.) محافظت کننده، نگاهبان . 2 - متأخر. 3 - (اِ.) بیعانه . 4 - وامی که به تأخیر افتد و در پرداخت آن درنگ شود


کالیبر (بْ) [ فر. ] (اِمر.) قطر دهانة لولة توپ یا تفنگ


کالیدن (دَ) (مص ل .) 1 - آشفته شدن، ژولیده شدن . 2 - گریختن


کالیده (د) (ص مف .) درهم شده، آشفته


کالیو (لِ) (ص .) = کالیوه : 1 - سرگشته، حیران . 2 - ابله، احمق


کالیکول [ فر. ] (اِ.) کاسة گل اضافی بر کاسة اصلی گل برخی گیاهان مانند پنیرک، میخک، توت فرنگی


کام (اِ.) = کامه : 1 - مراد و مقصود. 2 - قصد، نیت . 3 - شهوت . ؛ کام ِ کسی را خاریدن باعث شادکامی آن کس شدن


کام (اِ.) سقف دهان


کام بخش (بَ) (ص فا.) دهندة آرزو


کام وریژ (مُ) (اِمر.) = ریژوکام . ریژکام : 1 - مراد و مقصود. 2 - هوی و هوس . 3 - کام


کام گرفتن (گِ رِ تَ) (مص ل .) کامیاب شدن


کامبرین (ب یَ) [ فر. ] (اِ.) اولین دوره از ادوار پنجگانه دوران اول زمین شناسی


کامجو (ص فا.) خوش گذران


کامخ (مَ) [ معر. ] 1 - (اِ.) آبکامه که از آن نانخورش سازند؛ کامه . 2 - کنایه از پلیدی مردم . ج . کوامخ


کامران (ص فا.) خوشگذران، عیاش


کامروا (رَ) (ص مر.) برخوردار، متمتع


کامستن (مِ تَ) (مص م .) بر هم زدن معامله، دبه درآوردن


کامل (مِ) [ ع . ] (ص .) 1 - درست، بی نقص . 2 - فاضل، دانا


کاملاً (مِ لَ نْ) [ ع . ] (ق .) به طور کامل، تماماً


کاملیا (مِ) [ فر. ] (اِ.) درختچه ای است زینتی از خانوادة چای که جزو تیرة پنیرک می باشد. برگ هایش بیضی و شبیه برگ چای است و گل هایش خوش رنگ و زیبا است . در حدود 14 گونه از این گیاه شناخته شده که در جنوب و مشرق آسیا به فراوانی کشت می شوند. این گیاه همیشه سبز است و گل هایش درشت و زیبا و به رنگ های سفید یا صورتی و یا قرمز است


کامن (مِ) [ ع . ] (اِفا.) پنهان شونده، پوشیده شونده


کامنولث (مُ وِ) [ انگ ] (اِمر.) مشترک المنافع ؛ مجموعة کشورهای مرکب از بریتانیا و مستملکات سابق و کنونی آن که تشکیل یک واحد داده اند


کامه (مِ) [ په . ] (اِ.) 1 - مراد، آرزو. 2 - مرجان


کاموا [ انگ . ] (اِ.) = کانوا: نوعی نخ که از کرک یا ابریشم می ریسند و با آن لباس زمستانی می بافند، کاموا


کبچه (کَ چِ) (اِ.) نک کفچه


کامپیوتر (تِ) [ انگ . ] (اِ.)دستگاه الکترونیکی که دارای حافظه ای با ظرفیت زیاد و امکانات پردازش بسیار سریع اطلاعات است، رایانه (فره )


کامکار [ په . ] (ص فا.) کامروا، کامران


کامیاب (ص مر.) برخوردار، خوشبخت


کامیون [ فر. ] (اِ.) اتومبیل بزرگ که برای حمل و نقل بار به کار می رود


کامیونت (نِ) [ فر. ] (اِ.) اتومبیل باری کوچک و کم ظرفیت


کان [ په . ] (اِ.) جایی که از آن فلزات و شبه فلزات استخراج کنند، معدن . ؛ کان به گوهر کردن کنایه از: به نوایی رسیدن


کان شناسی (ش ) (حامص .)علم به شناسایی معادن مختلف ؛ معدن شناسی


کان لم یکن (کَ. لَ. یَ کُ) [ ع . ] (ق مر.) لغو شده، بی اثر، مانند آن که اصلاً وجود نداشت


کان یسار (یَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) توانگر، مالدار


کانا (ص .) نادان، ابله، بی خرد


کاناز (اِ.) = کناز: بن خوشة خرما، آن جا که به نخل چسبیده


کانال [ فر. ] (اِ)1 - ترعه، مجرای وسیع بین دو دریا که برای عبور کشتی ساخته می شود. 2 - راه آب


کاناپه (پِ) [ فر. ] (اِ.) نیمکت بزرگ پشت دار. ؛ کاناپه ی تختخواب شو نوعی کاناپه که باز می شود و به صورت تختخواب درمی آید


کانتینر (نِ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - جعبة فلزی بزرگی با ابعاد استاندارد که کالا در آن قرار داده می شود و آن را وسیلة قطار یا کشتی یا هواپیما یا کامیون حمل می کنند، بار گُنج . (فره ). 2 - مجازاً: تریلی، کامیون


کاندیدا [ فر. ] (اِ.) نامزد، داوطلب برای نمایندگی مردم


کانون [ ع . ] (اِ.) 1 - آتشدان، منقل . 2 - نام دو ماه از ماه های رومی . 3 - انجمن، باشگاه . 4 - در فارسی مرکز


کانگورو (گُ رُ) [ فر. ] (اِ.) پستانداری است از دستة بی جفتان و از راستة کیسه داران علفخوار. کانگورو از پستانداران مخصوص استرالیا است . این حیوان دارای دست های کوتاه است که هیچ وقت برای حرکت وی به کار نمی رود و فقط جهت گرفتن علف ها و شاخ و برگ های درختان مورد استفاده قرار می گیرد. کانگورو بر روی دو پای خود می نشیند و از دم خویش جهت حفظ تعادل در نشستن و جستن نیز استفاده می کند. این حیوان در سطح شکمی دارای کیسه ای است و در ته کیسة آن غده های شیری موجود است . نوزاد کانگورو که در ابتدای تولد به اندازة لوبیایی است به وسیلة مادر در ته کیسه قرار داده می شود و در همان جا به وسیلة غده های مترشحة شیر تغذیه می گردد و رشد می کند و پس از آن که قدری بزرگتر شد از کیسه خارج می شود و با مادر چرا می کند و در موقع خطر داخل کیسة مادر می گردد


کانی (ص نسب .) منسوب به «کان »، 1 - معدنی . 2 - موادی را گویند که در طبیعت از معدن استخراج می شوند و به صورت ترکیبات مختلف هستند و معمولاً عنصر و مادة مفید آنها را پس از تصفیه از ترکیب معدنی خارج می کنند؛ ترکیبی که در طبیعت وجود دارد و به همان صورت از معدن استخراج شود. 3 - سنگ های فلزی معدنی که در معدن با ناخالصی های دیگر مخلوط هستند و باید جهت استخراج فلز تصفیه شوند؛ کلوخه، سنگ معدنی


کاه [ په . ] (اِ.) علف خشک . ؛ از کاه کوه ساختن کنایه از: چیزی را بیش از حد بزرگ یا مهم جلوه دادن


کاه دزد (دُ) (ص مر.) کسی که چیزهای بی ارزش و کم بها بدزدد


کاه گل (گِ) (اِمر.) مخلوط کاه و گل که برای اندودن بام و دیوار به کار برند


کاهانیدن (دَ) (مص م .) کاستن، کم کردن


کاهدان (اِمر.) انبار کاه، محل ریختن کاه


کاهربا (رُ) (اِمر.) نک کَهربا


کاهش (هِ) (اِمص .) کاستی، نقصان، کاستن


کاهل ( کاهل .) [ ع . ] (اِ.) شانه، کتف


کاهل (هِ) [ ع . ] (اِفا.) تنبل


کاهلی ( کاهلی .) [ ع - فا. ] (حامص .) سستی، تنبلی


کاهن (هِ) [ ع . ] (ص .) 1 - روحانی مصریان باستان، بابلیان و یهودیان . 2 - فال گیر، غیب گو. ج . کَهَنَه


کاهو (اِ.) گیاهی از تیرة مرکبان با برگهای سبز و درشت قابل خوردن


کاهی 1 - (ص نسب .) منسوب به کاه . 2 - ساخته شده از کاه . 3 - به رنگ کاه (از مایه های رنگ زرد)


کاهیدن (دَ) (مص ل .) کاستن، کم شدن


کاو [ فر. ] (اِ.) (بازی پوکر) مقدار معینی پول که در هر دورة بازی توسط بازیکنان اعلام می شود. در پوکر برد و باخت طرفین در حدود کاو است


کاوالیه (یِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - سربازی که در صنف سوار است ؛ سواره . 2 - مردی که زنی را در رقص و ضیافت همراهی کند


کاوان (ص فا.) 1 - کاونده . 2 - به سر و کول هم ور رونده


کاواک (ص .) پوچ، بی مغز، میان تهی


کاواک (اِ.) نک کابوک


کاور (وِ) [ انگ . ] (اِ.) پوشش چیزی مثل کتاب یا لباس که معمولاً مانع دیده شدن شکل اصلی آن نمی شود، پوشن (فره )


کاوش (وُ) (اِمص .) جستجو، تفحص


کتک زدن ( کتک زدن . زَ دَ) (مص م .) تنبیه بدنی کردن


کاولی ساز (وُ) (ص مر.) = کاولی سازنده : 1 - صنعتگری که اسباب و آلات زشت و ناهموار سازد. 2 - کنایه از کسی که چشم را کج کند یا بینی را در هم کشد


کاونده (وَ د) (ص فا.) جستجوکننده، مفتش


کاونه (وُ نَ یا نِ) (اِ.) 1 - جانورکی است سرخ و زهردار و بر او خال های سیاه باشد و بیشتر در فالیزها به هم رسد و خربزه را ضایع کند. 2 - کرم شب تاب


کاووک (اِ.) آشیانة مرغان


کاوک (وَ) (ص .) پوچ، میان خالی


کاوکاو (وْ) (اِ.) کاوش، جستجو


کاوی [ ع . ] (اِ.) دارویی که سبب سوختن و ضمناً تصلب دهانة عروق و محل بریدگی و زخم در انساج بشود و بالنتیجه مجاری عروق را به هم آرد و مسام را بند کند مانند زاج و اسیدتری کلراستیک


کاویان (ص .) پادشاهی، سلطنتی


کاویانی درفش (دَ رَ) (اِ.) درفش منسوب به کاوة آهنگر


کاویدن (دَ) (مص م .) 1 - جستجو کردن، کندن . 2 - بحث کردن


کاویزنه (زَ نَ) (اِ.) آهنگی است از موسیقی قدیم


کاویش (اِ.) ظرف دوغ و ماست


کاوین (اِ.) کابین، صداق


کاپ [ انگ . ] (اِ.) 1 - فنجان . 2 - جامی که در مسابقات به عنوان جایزه تعیین می شود. 3 - یک دوره مسابقه که در پایان به فرد یا تیم قهرمان جام اهدا شود. ؛ سوپر کاپ جام برتر (فره )


کاپا (اِ.) نام حرف دهم از الفبای یونانی است و چنین نوشته شود: X - و در نجوم آن نمایندة ستاره های قدر دهم است


کاپشن (شَ) (اِ.) نیم تنه ای که سر آستین و لبة پایین آن تنگ تر است و جلو آن با تکمه یا زیپ بسته می شود


کاپوت [ فر. ] (اِ.) 1 - روپوش فلزی موتور اتومبیل . 2 - پوشش لاستیکی بسیار نازک برای آلت تناسلی مرد در هنگام آمیزش جنسی، کاندوم


کاپوچینو (پُ نُ) [ ایتا. ] (اِ.) نوعی قهوه که به همراه شیر داغ صرف شود


کاپیتال [ فر. ] (اِ.) سرمایه، ثروت، دارایی


کاپیتالیسم [ فر. ] (اِ.) 1 - سرمایه داری . 2 - تفوق سرمایه داران در امور صنعتی


کاپیتان [ فر. ] (اِ.) 1 - سروان، فرمانده . 2 - خلبان . 3 - ناخدا. 4 - رهبر یک تیم ورزشی، سر ی ا ر (فره )


کاپیتولاسیون (تُ) [ فر. ] (اِ.) حقی که به اتباع بیگانه در مملکتی دهند مبنی بر این که اگر در آن کشور جرمی مرتکب شدند در محاکم خود آن کشور محاکمه نشوند بلکه در محکمه های مربوط به دولت خود محاکمه شوند


کاپیچ (ص فا. اِ.) 1 - لفافه ای که زردوزان برای قماش سازند. 2 - دسته و بسته


کاچ (اِ.) 1 - آبگینه . 2 - شیشة ساییده شده که کاسه گران روی طبق و کاسة ناپخته مالند


کاچ (اِ.) تارک سر، فرق سر. کاج و کاچک نیز گویند


کاچار (اِ.) آلات و ادوات، اسباب خانه


کاچال (اِ.) ضروریات، وسایل خانه از هر چیز


کاچه (چِ) (اِ.) 1 - چانه و زنخ . 2 - خوشی، طرب . کچول هم گفته شده


کاچول (اِ.) حرکت و جنبش سرین هنگام رقص


کاچی (اِ.) غذایی شبیه حلوا که از شکر و آرد و روغن درست کنند


کاچیک (اِ.) شیرة انگور، شیرة مویز


کاژ (ص .) لوچ و احول


کاک (اِ.) 1 - مرد. 2 - مردمک چشم . 3 - هر چیز خشکیده و باریک . 4 - میان تهی


کاک (اِ.) سر زبان، نوک زبان


کاک (اِ.) نانی که از آرد خشکه با روغن و شیر پزند


کاکا (اِ.) 1 - برادر بزرگتر. 2 - غلام


کاکا (اِ.) 1 - مربی خان زادگان، للة بزرگ - زادگان، اتابیک . 2 - غلامی قدیمی که در خانه پیر شده باشد


کاکائو [ فر. ] (اِ.) درخت کوچک از تیرة پنیرکیان، دارای برگ های بزرگ و منفرد با دمبرگ کوتاه و بی کرک و شفاف، گل هایش کوچک و قرمز رنگ است . میوه اش بسته و زرد رنگ است که پس از چیدن انبار می کنند تا بپوسد و پس از آن دانه ها را جمع می کنند و به مصرف می رسانند (از آن پودر کاکائو تهیه می شود). کاکائو علاوه بر مصارف معمولی به مصرف تهیة شراب های طبی می رسد و به علاوه منشأ تهیة کرة کاکائو است که به عنوان مادة حل کننده به مصرف تهیة شیاف و پماد و غیره می رسد


کاکاسیاه (اِمر.) غلام سیاه


کاکایی (اِ.) تیره ای از پرندگان دریایی راسته آبچلیکان با بال های بلند، مرغ نوروزی


کاکتوس (اِ.) گیاهی بومی آمریکا دارای ساقه های کلفت پرآب و برگ های به خار تبدیل شده (در بیشتر انواع ) دارای گل های درشت و زیبا و میوه های رنگین شبیه انجیر


کاکل (کُ) (اِ.) موی سر، موی پیشانی


کاکل زری ( کاکل زری . زَ) (ص نسب .) پسربچه یا پسر جوان خوش قیافه و مو طلایی


کاکلی (کُ) [ تر - مغ - فا. ] (ص نسب . اِمر.) پرنده ای است از گونه های جل که در روی سر دارای چند پر به شکل کاکل است و در صحاری و مزارع خشک آسیا و اروپا و آفریقا زندگی می کند. یکی از اقسام آن به نام کاکلی کوهی مشهور است


کاکوتی (اِ.) گیاهی است از تیرة نعناعیان که برخی گونه هایش به صورت درختچه می باشند و برخی هم علفی است . چون بوی بسیار مطبوعی دارد از آن برای خوشبو کردن ماست و دوغ استفاده می کنند. کاکوتی مقوی معده است


کاکویه (یَ) (اِ.) برادر مادر، دایی


کاکویی (اِ.) نوعی پارچة نفیس


کاکی (اِ.) گردة نان، قرص نان


کاگل (گِ) (اِ.) 1 - کلک، قلم . 2 - نوعی نی که میان آب می روید


کایت (یْ) [ انگ . ] (اِ.) وسیله ای برای پرواز انفرادی به وسیلة بادبان یا بال هایی بسیار بزرگ


کاید (یِ) [ ع . کائد ] (اِفا.) مکار، حیله گر


کاین (یِ) [ ع . کائن ] (اِفا.) موجود، موجود شونده


کاینات (یِ) [ ع . کائنات ] (اِ.) جِ کاینه و کاین ؛ کُل هستی


کب (کُ) (اِ.) دهان، درون دهان


کباب (کَ) (اِ.) پاره گوشتی که به سیخ بکشند و روی آتش بریان کنند و گونه های مختلف دارد: برگ، کوبیده و غیره


کبابی ( کبابی .) (اِ.)1 - کسی که کارش پختن کباب است . 2 - جایی که در آن کباب می فروشند. 3 - گوشتی که مناسب کباب است


کباده (کَ بّ د) (اِ.) یکی از وسایل ورزش باستانی شبیه کمان ساخته شده از آهن که آن را با دو دست بالای سر گرفته به چپ و راست تکان می دهند


کباده کش ( کباده کش . کِ) (ص فا.) آن که با کباده (زورخانه ) ورزش کند


کباده کشیدن ( کباده کشیدن . کِ دَ) (مص ل .) 1 - کشیدن کمان (کباده ). 2 - ورزشکار تنة کباده را به دست چپ و زنجیر آن را به دست راست گرفته بالای سر خود می برد و طوری حرکت می دهد که دست ها از آرنج تا مچ به طور افقی روی سر قرار گیرد


کبار (کِ) [ ع . ] (ص .) جِ کبیر؛ بزرگان، اعیان، اشراف


کبار (کَ) (اِ.) = کباره . کواره : سبدی که چوب و علف و هیزم و مانند آن از صحرا آورند


کباره (کِ رِ یا رَ) (اِ.) نک کواره


کبال (کَ) (اِ.) ریسمانی که از لیف خرما تابیده شده باشد


کبالت (کُ) [ فر. ] (اِ.) فلزی سفید و مایل به قرمز، سخت و شکننده


کبایر (کَ یِ) [ ع . کبائر ] (ص .) جِ کبیره ؛ گناهان بزرگ


کبت (کَ) (اِ.) زنبور عسل


کبتر (کَ تَ) (اِ.) کبوتر، کفتر


کبد (کَ بَ) (اِ.) = کبید: ماده ای که با آن لحیم کنند، لحام


کبد (کَ ب) [ ع . ] (اِ.) جگر، جگر سیاه


کبر (کِ بَ) [ ع . ] (اِمص .) پیری، سالخوردگی


کبر (کِ) [ ع . ] (اِمص .) تکبر، خودبینی، نخوت


کبر (کَ) [ معر. ] (اِ.) خفتان، لباس جنگ


کبر (کَ ب) [ معر. ] (اِ.) گیاهی است از ردة دو لپه ای های جدا گلبرگ که سردستة تیره ای به نام کبرها می باشد. بوته های گیاه مزبور اکثر به شکل درختچه می باشد و گاهی هم به صورت درخت درمی آید


کبرا (کُ) [ ع . ] (اِ.) نوعی مار سمّی از تیرة کفچه ماران بومی افریقا و آسیا، مار عینکی


کبراء (کُ بَ) [ ع . ] (ص .) جِ کبیر. بزرگان


کبره (کَ بَ رِ) (اِ.) سفت شدن پوستِ بعضی از قسمت های بدن


کبری (کُ را) [ ع . ] 1 - بزرگتر. 2 - در اصطلاح منطق مقدمة دوم در یک قضیة منطقی


کبریاء (کِ) [ ع . ] (اِ.) بزرگ منشی، عظمت


کبریت (کِ) (اِ.) قطعه کوتاه و باریکی از چوب که انتهای آن به مواد آتش زا مثل گوگرد آغشته شده و بر اثر مالش یا اصطکاک با سطح زبر آتش می گیرد


کبس (کَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - چاه را انباشتن و پر کردن . 2 - پر کردن شکم از غذا


کبست (کَ بَ) [ په . ] (اِ.) گیاهی است تلخ، حنظل، هندوانة ابوجهل


کبش (کَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - قوچ، گوسفند شاخ دار. 2 - مهتر و بزرگ قوم . ج . اکباش . کبوش


کبل (کَ بَ) (اِ.) کول، پوستینی که از پوست گوسفند درست کنند


کبلا (کَ) (ص نسب .) (عا.) کربلایی


کبه (کُ یا کَ بّ) (اِ.) = کُپّه : 1 - برآمدگی، قبه . 2 - شاخ حجامت


کبوتر (کَ تَ) (اِ.) پرنده ای است حلال گوشت که دارای قدرت پرواز زیاد است و انواع گوناگون دارد، کفتر. ؛ کبوتر با کبوتر باز با باز دستور مجالست با هم خوی و هم زبان


کبوترباز ( کبوترباز .) (ص فا.) 1 - کسی که به نگاه داری و پرورش کبوتران می پردازد. 2 - کنایه از: حیله گر، مکار


کبوترخانه ( کبوترخانه . نِ یا نَ) (اِمر.) = کبوترخان : اتاقک یا برجی که کبوتر در آن آشیانه سازد


کبود (کَ) (ص .) نیلی، لاجوردی


کبودان (کَ) (اِمر.) سیاه دانه


کبوده (کَ د) (اِ.) درخت بیدمشک


کبودی (کَ) 1 - (حامص .)کبود بودن . 2 - (اِمر.) خال سیاه


کبور (کِ بّ) [ عبر. ] (اِ.) روز دهم از ماه تشری و آن را «عاشور» نیز خوانند. در این روز روزه داشتن بر یهودیان فریضه است


کبوس (کَ) (ص .) ناراست، کج


کبک (کَ) (اِ.) پرنده ای است وحشی با دم کوتاه و پرهایی به رنگ خاکی که زیبایی راه رفتنش مَثَل است . ؛ کبک کسی خروس خواندن کنایه از: شاد و شنگول بودن آن کس


کبکاب (کَ) (اِ.) نوعی خرمای درشت و سیاه و پرشهد


کبکبه (کَ کَ بَ) [ ع . کبکبة ] (اِ.) 1 - جماعت مردم، گروه سواران و شتران . 2 - عظمت و شوکت و جلال


کبکنجیر (کَ کَ) (اِ.) 1 - درُاج . 2 - چکاوک


کبی (کَ ب یّ) (اِ.) میمون، بوزینه، کپی هم گفته شده


کبیتک (کُ بَ تَ) (اِ.) آلتی که آسیا را بدان تیز کنند؛ آسیازنه


کبیده (کُ دَ یا د) (اِ.) آردی که گندم، برنج، نخود یا جو آن را بریان کرده باشند


کبیر (کَ) [ ع . ] (ص .) بزرگ . ج . کبراء


کبیره (کَ رِ) [ ع . کبیرة ] (ص .) گناه بزرگ


کبیسه (کَ س ) [ ع . کبیسة ] (اِ.) سالی که به جای 365 روز 366 روز باشد این اتفاق هر چهار سال یک بار می افتد


کبین (کَ) (اِ.) مهر، صداق، کابین


کت (کَ) (اِ.) 1 - تخت پادشاهی . 2 - (عا.) شانه و کتف . ؛ توی کت کسی نرفتن مورد قبول کسی قرار نگرفتن


کت (کُ) [ فر. ] (اِ.) نیم تنة آستین دار مردانه و زنانه


کت و کلفت (کَ تُ کُ لُ) (ص مر.) (عا.) درشت و محکم


کت و کول ( کت و کول .) (اِمر.) (عا.) بازوها و شانه ها. ؛ از کت و کول افتادن احساس خستگی شدید و طاقت فرسا کردن


کت کن (کَ. کَ) (ص فا.) کاریزکن، مقنی


کتاب (کِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نوشته، مکتوب . 2 - مجموعه چاپی یا خطی از موضوعات مختلف


کتاب (کُ تّ) [ ع . ] (اِ.) جِ کاتب ؛ نویسندگان


کتاب فروشی ( کتاب فروشی . فُ) [ ع - فا. ] 1 - (حامص .) شغل و عمل فروش کتاب . 2 - (اِ مر.) دکان و مغازة فروش کتاب


کتاب نامه ( کتاب نامه . مِ) (اِمر.) فهرستی از کتاب های متعلق به یک نویسنده یا کتابخانه یا مربوط به یک موضوع همراه با اطلاعاتی دربارة تاریخ تألیف و چاپ کتاب و ناشر، کتاب شناسی


کتابت (کِ بَ) [ ع . کتابة ] (مص م .) نوشتن، نویسندگی


کتابخانه (کِ. نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) محل نگهداری کتاب


کتابدار (کِ) [ ع - فا. ] (اِ.) کسی که کارش طبقه بندی، نگه داری و فهرست کردن کتاب - های کتابخانه است، متصدی کتابخانه


کتابداری ( کتابداری .) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - مأموریت حفظ و نظم و ترتیب کتاب های کتابخانه . 2 - تصدی کتابخانه


کتابچه (کِ چِ) (اِ.) 1 - دفترچه . 2 - جزوه . 3 - کتاب کوچک


کتابی (کِ) [ ع - فا. ] 1 - (ص نسب .) منسوب به کتاب : کافر کتابی . 2 - (اِ.) نوعی شیشة مخصوص مشروب ؛ بغلی


کتاره (کِ رَ) (اِ.) کتاله، غداره، سلاح سردی مانند شمشیر با تیغة راست و پهن


کتام (کَ) (اِ.) خانه ای ساخته شده از چوب و تخته . تالار


کتان (کَ یا کِ تّ) [ ع . ] (اِ.) گیاهیست با ساقه های باریک و بلند و برگ های باریک و نوک تیز و گل هایی به رنگ آبی یا سفید. از دانه های این گیاه روغن گرفته می شود و از الیاف آن برای بافت پارچه استفاده می شود


کتانژانت (کُ) [ فر. ] (اِ.) نسبت ضلع مجاور زاویة حاده در مثلث قایم الزاویه به ضلع روبروی آن


کتب (کُ تُ) [ ع . ] (اِ.) جِ کتاب


کتبی (کَ) [ ع . ] (اِ.) نوشتاری، نوشته شده ؛ مقابل شفاهی


کتخ (کَ تَ) (اِ.) کشک، قرقروت


کتر (کَ تَ) (اِ.)افزاری است که برای توده کردن خاک و تقسیم آن به تپه های کوچک یا پشته ها به کار رود. بدین ترتیب که دو مرد روبروی هم می ایستند و کتر را به پس و پیش می کشند


کتران (کَ) (اِ.) قطران، روغنی است سیاه که از درخت عرعر یا درخت صنوبر می گیرند


کتره (کَ رِ یا رَ) (ص .) پاره پاره، دریده


کتره ( کتره .)(ص .) (عا.) بی معنی، بی تربیت


کتره ای (کُ رِ) (ص .) بی خودی، الکی، بی - اساس


کتروم (کُ رُ) (ص .) ناخوش، بستری


کتف (کِ) [ ع . ] (اِ.) شانه، دوش، استخوان شانه . ج . اکتاف


کتل (کُ تَ) (اِ.) = کوتل : 1 - اسب یدک، اسب جنیبت . 2 - تل و پشتة بلند خاک


کتلت (کُ لِ) [ فر. ] (اِ.) خوراکی که با گوشت چرخ کرده و سیب زمینی و تخم مرغ درست می کنند


کتم (کَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) پنهان کردن، پوشاندن . 2 - (اِمص .) پوشیدگی، اختفا. 3 - (اِ.) وسمه . 4 - شمشاد


کتمان (کِ) [ ع . ] (مص م .) پنهان داشتن، پنهان کردن


کتنبر (کَ تَ بَ) (ص .) پرخور، تنبل


کتنبل (کَ تَ بَ) (ص .) نک کتنبر


کته (کَ تِ) (اِ.) 1 - دمپخت، برنج دمی . 2 - صندوقخانه، پستو


کتو (کَ تَ) (اِ.) مرغ سنگ خواره


کتو (کُ) (اِ.) غوزه پنبه


کتک (کُ تَ) (اِ.) 1 - عصا و چوبدستی . 2 - (مص م .) زدن، ضربه زدن . ؛ کتک خور سفتی بودن از کتک خوردن پروا نداشتن


کتیبه (کَ ب) [ ع . کتیبة ] (اِ.) 1 - دسته ای از لشگر. 2 - سنگ نبشته . ج . کتایب


کتیر (کَ تِ) (اِ.) شوره زار


کتیرا (کَ) [ سر. ] (اِ.) صمغی است در مغز ساقة گون که چون در آخر بهار آن را ببرند با فشار از ساقه بیرون می آید. این ماده بیشتر در نساجی و پارچه بافی و کاغذسازی و ساختن چسب به کار می رود


کتیم (کَ) (اِ.) مشک یا خیکی که آب از آن تراوش کند


کثافت (کَ یا کِ فَ) [ ع . کثافة ] (مص ل .) پلیدی، آلودگی


کثرت (کِ رَ) [ ع . کثرة ] (مص ل .) بسیاری، فراوانی


کثیر (کَ) [ ع . ] (ص .) فراوان، بسیار


کثیرالانتشار ( کثیرالانتشار ُ لْ اِ تِ) [ ع . ] (ص .) دارای انتشار زیاد از لحاظ وسعت، دامنه یا تعداد


کثیف (کَ) [ ع . ] (ص .) ناپاک، آلوده


کج (کَ) (ص .)1 - خمیده، ناراست . 2 - نافرمان


کج ( کج .) (اِ.) نوعی از ابریشم خام


کج افتادن (کَ . اُ دَ) (مص ل .) (عا.) کج کردن، دشمن شدن


کج بیل (کَ) (اِمر.) بیل سر کج که با آن چیزی را از گودالی که حفر شود برآورند و نیز مواد سوخت را در تنور و کوره ریزند


کج بین ( کج بین .) (ص فا.) 1 - آن که خطا بیند. 2 - احول، لوچ، دوبین


کج تابی ( کج تابی .) (حامص .) بدرفتاری کردن


کج خرام ( کج خرام . خُ یا خَ) (ص فا.) 1 - آن که بد - خرامد. 2 - بدمعامله


کج خلق ( کج خلق . خُ)(ص مر.)بدخوی، بداخلاق


کج دار مریز ( کج دار مریز . مَ) (ص .) (عا.) رفتار همراه با احتیاط و مدارا


کج رفتار ( کج رفتار . رَ) (ص .) بدرفتار


کج نهاد ( کج نهاد . نَ) (ص مر.) بدذات، بداصل


کج و کوله ( کج و کوله ُ کُ لِ) (ص .) دارای شکل یا امتداد نادرست و نازیبا، کج و معوج


کج پلاس ( کج پلاس . پَ) (ص مر.) بدمعامله، مفسد


کج کلاه (کَ . کُ) (ص مر.) کنایه از: مغرور، خودپسند


کجا (کُ) (ق استفهام، ادات پرسش ) کلمه ای است دال بر استفهام ؛ چه جا، کدام جا


کجاوه (کَ وِ) (اِ.) نشیمنی روپوش دار که از چوب سازند و یک جفت آن را به یکدیگر بسته بر شتر و یا استر بار کنند و در هر یک از آن دو کسی نشیند


کجواج (کَ) (ص مر.) کج و معوج، ناراست


کجک (کَ جَ) (اِمصغ .) 1 - میلة آهنی است سرکج و دسته دار که فیلبانان با آن فیل را به هر طرف که خواهند برند. 2 - هر آلت فلزی یا چوبی سرکج


کجیم (کَ جِ) (اِ.) کجین، جامة جنگی که در آن کج یا ابریشم به کار رفته باشد


کحال (کَ حّ) [ ع . ] (ص . اِ.) 1 - سرمه کننده . 2 - چشم پزشک


کحل (کُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سنگ سرمه . 2 - سرمة چشم . 3 - هرچه در چشم کشند برای شفای چشم


کحل الجواهر (کُ لُ لْ جَ هِ) [ ع . ] (اِمر.) سرمة آمیخته با مروارید ساییده شده


کحل دان (کُ حْ لْ) [ ع - فا. ] (اِمر.) سرمه دان


کخ (کُ) (اِ.) 1 - نام عام اکثر بندپایان (خصوصاً ردة حشرات و عنکبوتیان و هزارپایان و کرم ها). 2 - کرم


کخ (کَ یا کُ یا کِ) (اِ.) لولو، بچه ترسان


کد (کُ) [ انگ . ] (اِ.) علایم اختیاری به منظور اختصار، شناسه، رمز (فره )


کد (کَ) (اِ.) خانه


کد (کَ دّ) [ ع . ] (مص ل .) کوشش کردن، رنج بردن در کار


کدئین (کُ د) [ فر. ] (اِ.) یکی از آلکائیدهایی است که از تریاک به دست آورند و دارای خواصی شبیه مرفین است


کدام (کُ) [ په . ] (حر.) از ادات پرسش


کدامین (کُ) از صفت های پرسشی به معنای کدام، کدامیک


کدبانو (کَ) (ص مر.) بانوی منزل، زن خانه دار


کدخدا (کَ خُ) (ص مر.) 1 - بزرگ ده، رییس . 2 - مرد زن گرفته و عروسی کرده


کدخدامنشی ( کدخدامنشی . مَ نِ) (حامص .) (عا.) حل اختلاف و درگیری با حکمیت بزرگترها


کدر (کَ د) [ ع . ] (ص ل .) تیره، تیرگی


کدرة (کَ رَ) [ ع . ] (اِمص .) تیرگی رنگ، تیرگی


کدری (کُ دَ) (اِ.) نوعی پارچة نخی


کدنگ (کُ دَ) (اِ.) نک کدین


کده (کَ د) (اِ.) پسوندی است که در آخر بعضی واژه ها معنای جا و مکان می دهد


کده (کُ د) (اِ.) 1 - زبان کوچک که در ته حلق قرار دارد. 2 - زبانه قفل، دندانة کلید


کدو (کَ) (اِ.) 1 - گیاهی است یکساله با ساقه های بلند خزنده و برگ های پهن و گل - های زرد، پختة آن خورده می شود. 2 - کوزة شراب و پیاله


کدواده (کَ دَ) (اِمر.) دیوار، پی دیوار و عمارت


کدوخ (کَ) (اِ.) 1 - حمام، گرمابه . 2 - جام و پیاله


کدورت (کُ رَ) [ ع . کدورة ] (اِمص .)1 - تیرگی، سیاهی . 2 - دلتنگی


کدونیمه (کَ مِ) (اِمر.) کوزه، کدویِ میان تهی خشک کرده که در آن شراب ریزند


کدیر (کَ د) [ ع . ] (ص .) هر چیزی که تیرگی داشته باشد


کدیمین (کَ دُ یَ) [ ع . ] (اِمر.) دسترنج، زور بازو


کدین (کَ د) (اِ.) چوبی که رخت شویان با آن جامه را هنگام شستن می کوبیدند. کدنگ و کدینه نیز گفته می شود


کدیه (کُ یِ) [ ع . کدیة ] (اِمص .) 1 - سختی روزگار. 2 - گدایی


کدیور (کَ وَ) (ص مر.) 1 - کدخدای خانه . 2 - کشاورز، بزرگر. 3 - ریش سفید قوم


کذا (کَ) [ ع . ] (ق .) این چنین، چنین


کذاب (کَ ذّ) [ ع . ] (ص .) دروغگو، مکار، حیله گر


کذب (کِ ذْ) [ ع . ] (اِ.) دروغ، دروغ گفتن


کذر (کَ ذَ) (ص .) احمق، ابله، نادان


کذلک (کَ ذا لِ) [ ع . ] (ق .) همچنین، چنین هم


کذوب (کَ) [ ع . ] (ص .) دروغگو


کر (کَ) [ په . ] (ص .) ناشنوا


کر ( کر .) (اِ.) زور، توان، قوت


کر (کَ رّ) [ ع . ] (مص ل .) حمله کردن به دشمن در جنگ


کر ( کُ رُ) [ ع . ] (اِ.) پیمانه ای برای آب که در اصطلاح شرع هر یک از طول و عرض و عمق آن سه وجب و نیم باشد


کر (کُ رْ) [ فر. ] (اِ.) گروهی آوازه خوان که آواز دسته جمعی اجرا می کنند


کر زمان (کَ) (اِمر.) آسمان، عرش، سپهر


کرا (کِ) [ ع . کراء ] (اِ.) مزد، کرایه


کرا کردن (کِ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - کرایه کردن . 2 - ارزیدن، اهمیت داشتن


کراب (کِ) [ ع . ] (مص ل .) بار بستن بر ستور


کرات (کَ رّ) [ ع . ] جِ کرت  - حمله ها. 2 - دفعات


کرات (کُ) [ ع . ] (اِ.) جِ کره


کراخ (کَ) (اِصت .) بانگ و فریاد ماکیان به هنگام تخم نهادن


کراد (کُ) (اِ.) جامة کهنه و پاره . کُراده و کُراره نیز گویند


کرار (کَ رّ) [ ع . ] (ص .) بسیار حمله کننده


کراراً (کِ رَ نْ) [ ازع . ] (ق .) مکرراً، به تکرار، به کرامت


کراز (کُ) [ ع . ] (اِ.) تنگ، کوزة آب


کراسه (کُ سَ یا کُ رّ سَ) [ ع . کراسة ] (اِ.) کتاب، دفتر. ج . کراریس . کراس


کراسی (کَ یّ) [ ع . ] (اِ.) جِ کرسی


کراش (کَ) (اِ.) پریشانی، آشفتگی . گراش و خراش و غراش نیز گویند


کراشیدن (کَ دَ) (مص ل .) تباه شدن کار، پریشان شدن


کراشیده (کَ دَ یا د) (ص مف .) آشفته و پریشان گردیده


کرال (کِ) [ انگ . ] (اِ.) نوعی شنا که به پشت یا سینه روی آب می خوابند و دست ها را از بالای سر در آب فرو می برند


کرام (کِ) [ ع . ] (اِ.) جِ کریم ؛ بزرگوار، بلند - همتان


کرام الکاتبین (کِ مُ لْ تِ) [ ع . ] (اِمر.) فرشتگانی که کارهای خوب و بد انسان را ثبت کنند


کرامات (کَ) [ ع . ] (اِ.) جِ کرامة . کارهای عجیب و خارق العاده که از بعضی اولیاء و صالحان دیده می شود


کرامت (کَ مَ) [ ع . کرامة ] (مص ل .) سخاوت، جوانمردی، بخشندگی


کرامت فرمودن ( کرامت فرمودن . فَ دَ) (مص ل .) بخشیدن، عفو کردن


کرامند (کِ مَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) 1 - باقدر و قیمت . 2 - بااهمیت، مهم


کران (کُ) (اِ.) اسبی را می گویند که رنگش زرد، حنایی یا قهوه ای روشن باشد. کُرَند، کُرَن، کُرَنگ و کورنگ هم گفته می شود


کران (کَ) (اِ.) طرف، کنار، حاشیه


کرانجی (کَ) (ص .) کناره گیر. نقیض میانجی


کرانه (کَ نِ) [ په . ] (اِ.) 1 - کنار، لب ساحل . 2 - پایان


کرانه گرفتن ( کرانه گرفتن . گِ رِ تَ) (مص ل .) کناره - گیری کردن


کراه (کَ) (اِ.) نهایت، کرانه


کراهت (کَ هَ) [ ع . کراهة ] (اِمص .) بی میلی، نفرت


کراهت داشتن ( کراهت داشتن . تَ) [ ع - فا. ] (مص م .) نفرت داشتن، ناپسند بودن


کراهیت (کَ یَ) [ ع . کراهیة ] (اِمص .) نفرت، بی میلی


کراوات (کِ) [ فر. ] (اِ.) پارچه ای باریک و بلند که مردان به یقة پیراهن گره زنند و از جلو سینه آویزان کنند، فکل


کراویا (کَ) (اِ.) گونه ای زیره که به نام زیرة سیاه یا زیرة سیاه کرمانی موسوم و دارای ریشه های متورم است . از دانه هایش به منظور معطر کردن اغذیه استفاده می کنند و به علاوه دارای خاصیت بادشکن و از بین بردن نفخ های روده و مقوی و قاعده آور و مدر است


کراک (کَ) (اِ.) دُم جنبانک، بلدرچین


کراکر (کَ کَ یا کُ کَ) (اِ.) زاغ، کلاغ


کرایم (کَ یِ) (اِ.) جِ کریمه  - زنان با مروت . 2 - بزرگ قدر، ارجمند


کرایه (کِ یِ) (اِ.) گرفته شده از «کراء» عربی . مزد، اجرت


کرایه نشین ( کرایه نشین . نِ) (اِ.) مستأجر


کرب (کَ) [ ع . ] (اِ.) اضطراب، وحشت، اندوه . ج . کروب


کرباس (کَ) [ هند. ] (اِ.) پارچة پنبه ای سفید. ج . کرابیس


کرباسه (کَ سَ یا س) (اِ.) چلپاسه، سوسمار کوچک . کرپاسو، کرپاسه، کرپاشه، کربس و کربش هم گویند


کربت (کُ بَ) [ ع . کربة ] (اِ.) اندوه . ج . کرب


کربق (کُ بَ) [ معر. ] (اِ.) 1 - کلبه . 2 - حجره، دکان


کربلایی (کَ بَ) (ص نسب .) 1 - منسوب به کربلا. 2 - کسی که به زیارت کربلا رفته باشد. 3 - عنوانی که روستاییان و عامه را دهند


کربن (کَ بُ) [ فر. ] (اِ.) عنصری است با علامت شیمیایی C، جامد و سیاه رنگ و متبلور و بی شکل که به صورت الماس و گرافیت و زغال در طبیعت یافت می شود. الماس خالص ترین انواع کربن است


کربنات ( کربنات .) [ فر. ] (اِ.) املاح اسیدکربنیک که به آسانی به وسیلة اسیدها تجزیه می شود. مانند: کربنات سدیم، کربنات سرب و غیره


کربونیفر (کَ فِ) [ فر. ] (اِ.) دورة چهارم از دوران اوّل زمین شناسی


کرت (کَ یا کِ) = کرد. کرته . کردو: 1 - قطعه ای از زمین زراعت کرده و سبزی کاشته . 2 - هر یک از بخش های تقریباً متساوی یک مزرعه یا باغچه


کرت (کَ رَّ) [ ع . کرة ] (اِ.) دفعه، مرتبه، بار. ج . کرات


کرت بندی (کَ. بَ) (حامص .) تقسیم مزارع و باغچه ها به قسمت های تقریباً مساوی


کرتاسه (کِ س ) [ فر. ] (اِ.) دورة سوّم از دوران دوّم زمین شناسی


کرته (کَ تِ) (اِ.) قطعه زمینی که در آن چیزی کاشته باشند


کرته (کِ تَ یا تِ) (اِ.) خارشتر


کرته (کُ تِ) (اِ.) پیراهن، قبای نیم تنه


کرج (کَ) (اِ.) گودی گریبان، چاک پیراهن


کرجی (کَ رَ) (اِ.) زورق، قایق کوچک


کرخ (کِ رِ) (ص .) کِرِخت، بی حس، سُست


کرد (کَ) 1 - (مص مر.) کردن، عمل آوردن . 2 - (اِمص .) کردار، عمل


کرد (کَ یا کِ) (اِ.) = کردو: 1 - شاخه ای که در وقت پیراستن از درخت بریده می شود. 2 - قطعه زمینی که کناره های آن را بلند کنند تا آب در آن نشیند و در میان آن سبزی کارند یا زراعت کنند


کرد و مرد (کُ یا کِ یا کَ دُ مُ) (ص مر.) پست و فرومایه، خرد و ناچیز


کردار (کِ) [ په . ] (اِ مص .) کار، عمل


کردر (کَ دَ) (اِ.) 1 - دره . 2 - بیابان، زمین سخت و هموار


کردن (کَ دَ) (مص م .) 1 - انجام دادن، به جا آوردن . 2 - ساختن، بنا کردن . 3 - آماده کردن


کردنگ (کَ دَ) (ص .) 1 - ابله، احمق . 2 - بد - هیکل، بداندام


کرده (کَ د) (ص مف .) 1 - انجام داده، پرداخته . 2 - ساخته شده


کرده کار (کَ د) (ص مر.) کارآزموده و باتجربه


کردو (کَ) (اِ.) 1 - شاخه ای که از درخت بریده باشند. 2 - بخشی از مزرعه که کنارهای آن را بلند کنند تا آب در آن نشیند و در میان آن سبزی کارند یا زراعت کنند


کردوس (کُ دُ) [ ع . کردوسة ] (اِ.) گلة بزرگ اسبان


کردگار (کِ) (ص .) 1 - بسیار کننده، فعال . 2 - دانسته و عمداً. 3 - یکی از نام های خداوند متعال


کردگر (کَ گَ) (ص .) کننده، فاعل


کردیت (کِ رِ د) [ فر. ] (اِ.) اعتماد، اعتبار


کرز (کَ رَ) [ ع . ] (اِ.) آلبالو


کرز (کُ) (اِ.) = کرزه : زمینی که به جهت سبزی کاشتن یا زراعت دیگر هموار کنند و کناره های آن را بلند سازند


کرزه (کُ ز) (اِ.) نک کرته


کرس ( کرس .) (اِ.) موی پیچیده و پُرشکن . کُرسه و گروس هم گفته شده


کرس (کُ) (اِ.) چرک، چرک لباس یا بدن


کرسان (کَ) (اِمر.) ظرفی مدور و صندوق مانند که از گل یا چوب سازند و نان و حلوا و میوه و مانند آن در آن نهند


کرسب (کَ رَ) (اِ.) کرفس


کرست (کُ س ) [ فر. ] (اِ.) سینه بند، شکم بند، تن پوشی طبی برای جلوگیری از افتادگی یا جا به جایی اندام ها


کرستوان (کَ رَ) (اِ.) قپان، ترازوی بزرگ


کرستون (کَ رَ) (اِ.) نک کرستوان


کرسف (کَ س ) (اِ.) کرفس


کرسی (کُ رْ یّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سریر، تخت . ج . کراسی . 2 - فلک هشتم . 3 - درس تخصصی یک استاد دانشگاه . 4 - دندان هایی که پس از دندان های نیش قرار دارند. ؛ حرف خود را به کرسی نشاندن سخن خود را تحمیل کردن


کرسی ( کرسی .) (اِ.) چهار پایه ای پهن، کوتاه و چهارگوش که در زمستان در زیر آن منقل می گذارند و بر رویش لحاف اندازند و در زیر آن خود را گرم کنند


کرسیدن (کَ دَ) (مص م .) 1 - فریب دادن . 2 - فروتنی کردن


کرش (کَ رَ) (اِ.) 1 - فریب، خدعه . 2 - تملق، چاپلوسی


کرش (کَ) [ ع . ] (اِ.) علف حصیر


کرش (کِ) (اِ صت .) آوازی که در وقت خواب از بینی برآید، خرناسه، خروپف


کرش (کُ رُ) (اِ.) ریسمانی را گویند که از موی بافته باشند


کرشته (کِ رِ تَ) (اِ.) خس و خاشاک


کرشمه (کِ رِ مِ) (اِ.) = کرشم . گرشم . گرشمه : غمزه، ناز، اشاره با چشم و ابرو


کرشه (کَ شَ) (اِ.) 1 - فریب، خدعه . 2 - چاپلوسی، فروتنی، افتادگی


کرشیدن (کِ دَ) (مص م .) 1 - فروتنی کردن . 2 - فریفتن . 3 - چاپلوسی کردن


کرف (کَ) (اِ.) قیر، نقره و مِس سوخته که با آن ظروف نقره را نقش و نگار می زنند


کرفت (کِ رِ) (ص .) پلیدی، نجاست، چرک


کرفس (کَ رَ) [ ع . ] (اِ.) معرب کرسب ؛ گیاه علفی دو ساله از تیرة چتریان معطر، نرم و خوراکی . ریشه و برگ این گیاه در تداوی مورد استعمال دارد. برگ گیاه مذکور ضد اسکوربوت و شیرة آن به عنوان مقوی و ضد تب به کار می رود


کرفه (کَ فِ) [ په . ] (اِ.) کار نیک، ثواب


کرم (کَ رَ) [ ع . ] (اِمص .) جوانمردی، سخاوت


کرم (کَ) [ ع . ] (اِ.) تاک، رز. ج . کروم


کرم (کِ رِ) 1 - (اِ.) رنگ سفید مایل به زردی، نخودی رنگ . 2 - [ فر. ] (اِ.) ماده ای خمیری شکل جهت مراقبت از پوست . 3 - نوعی خمیر نرم جهت تهیه انواع شیرینی و غذا


کرم (کِ) (اِ.) گروهی از بی مهره گان هستند که در لای و لجن و آب راکد و میوه پدید می آیند. اکثراً بدن نرم و برهنه و دراز دارند. مهم ترین انواع آن ها عبارتند از: کرم های پهن، کرم های حلقوی، کرم های لوله ای . کرم ؛ کرم داشتن الف - دارای کرم بودن . ب - موذی بودن، دنبال دردسر بودن . ؛ کرم ریختن تحریک کردن


کرم خوردگی (کِ. خُ د) (حامص .) نوعی پوسیدگی و فساد دندان که با تغییر رنگ ظاهری آن همراه است


کرمایر (کِ رِ یِّ) [ فر. ] (اِ.) ریل (راه آهن ) که در روی آن چرخ دندانه دار لوکوموتیو حرکت می کند. این نوع ریل در راه های بسیار سراشیب به کار می رود


کرمند (کَ مَ) (ص مر.) شتابکار، تند، تیز


کرمو (کِ) (ص مر.) (عا.) کرم دار، کرم خورده


کرمک (کِ مَ) (اِمصغ .) 1 - نوعی سوپاپ لاستیک دوچرخه که در موقع باد زدن به طور خودکار باز و بسته می شود و از خروج باد لاستیک جلوگیری می کند. 2 - نوعی کرم کوچک سفید رنگ که در چین های مخرج (خصوصاً انسان ) تخم ریزی می کند


کرمکی (کِ مَ) (ص نسب .) (عا.) مردم آزار، موذی


کرن (کُ رَ) (اِ.) رنگ میان زرد و بور، رنگ بین سرخ و زرد


کرنا (کَ) (اِمر.) کرنای، شیپور بزرگ، نای جنگی


کرنب (کَ یا کُ نَ) (اِ.) چغندر


کرنج (کَ یا کِ نَ) (اِ.) سیاه دانه، شونیز


کرنج (کُ رَ) (اِ.) برنج


کرنجو (کَ رَ) (اِ.) کابوس، بختک


کرند (کُ رَ) (اِ.) 1 - میدان اسب دوانی . 2 - اسبی که رنگش قهوه ای روشن باشد. 3 - حلقه زدن مردم


کرند ( کرند .) (اِ.) دیگی که رنگرزان رنگ ها را در آن می جوشانند. کرنگ نیز گویند


کرند (کُ رُ) (اِ.) لیف جولاهگان و شوی مالان که عبارت است از جاروب مانندی که بدان آش و آهار بر تارة جامه مالند


کرنر (کُ نِ) [ انگ . ] 1 - گوشه، کنار. 2 - (اِ.) حالتی در بازی فوتبال که بر اثر پرتاب توپ به وسیلة تیم مدافع به پشت خط دروازة خودشان به وجود می آید و منجر به ضربة کرنر از سوی تیم حریف از گوشه های زمین رقیب می شود


کرنش (کُ نِ) [ تر. ] (اِ.) تعظیم کردن، سر فرود آوردن در برابر بزرگان


کرنگ (کُ رَ) (اِ.) نک کرند


کره (کَ رَ) (اِ.) 1 - چرک . 2 - پینه


کره (کُ رِ) [ ع . کرة ] (اِ.) هر جسم گرد


کره (کَ رِ) (اِ.) چربی ای که از ماست و دوغ و خامه گرفته می شود