دیار [ ع . ] (اِ.) 1 - خانه، محل، مسکن . 2 - شهر، قبیله


دیافراگم [ فر. ] (اِ.) 1 - سوراخ جلو دوربین عکاسی که کوچک و بزرگ می شود، میان بند (فره ). 2 - حجاب حاجز، پردة دل، پردة بین دو سوراخ بینی


دیالوگ (لُ) [ فر . ] (اِ.) 1 - مکالمه، گفت و گوی دو جانبه . 2 - اثر ادبی که به صورت گفت و گو ارائه شود


دیالکتیک (لِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - روش بحث و مناظره . 2 - بحث، جدل


دیان (دَ یّ) [ ع . ] (ص .) 1 - قاضی . 2 - پاداش - دهنده، به حساب رسنده


دیانت (نَ) [ ع . دیانة ] 1 - (اِمص .) دینداری . 2 - (اِ.) آیین خداپرستی


دیبا [ په . ] (اِ.) پارچة ابریشمی رنگین


دیباج [ معر. ] (اِ.) دیبا


دیباجه (جِ) [ معر. دیباجه ] (اِ.) 1 - واحد دیباج . 2 - آغاز کتاب . 3 - مجموعة صحبت های بین شخصیت های یک نمایشنامه


دیبادین (دَ یا د) (اِمر.) نک دَی به دین


دیباچه (چِ) (اِ.) نک دیباجه


دیبه (د بَ هْ) (اِ.) دیبا


دیت (د یَ) [ ع . دیة ] (اِ.) دیه


دیجور (دَ) [ ع . ] (ص .) سیاه، تاریک


دیجیتال [ انگ . ] (ص .) ویژگی سیگنال یا دستگاهی که تغییرات ناپیوسته دارد و فقط می تواند دو مقدار داشته باشد، به صورت عدد یا رقم . مق آنالوگ


دید (مص مر.) دیدن، رؤیت کردن


دید (اِ.) 1 - بینایی، نظر. 2 - تخمین، حدس


دید زدن (زَ دَ) (مص م .) (عا.) 1 - تخمین زدن قیمت چیزی، برآورد کردن حاصل زراعت . 2 - چشم چرانی


دیدار [ په . ] (اِمص .)1 - دیدن، رؤیت . 2 - چهره، سیما. 3 - بصیرت، بینایی . 4 - (ص .) پدیدار، مریی . 5 - نظارت، مصلحت


دیدن (دَ) [ په . ] (مص م .) 1 - نگاه کردن . 2 - زیارت کردن . 3 - عیادت کردن . 4 - صلاح دانستن، مصلحت دیدن


دیدن (دَ دَ) [ ع . دیدان ] (اِ.) خوی، عادت، روش


دیده (د) 1 - (اِ.) چشم، عین . ج . دیدگان . 2 - (ص مف .) رؤیت شده، منظور. 3 - نگاه، نظر. 4 - مردمک چشم . ؛ دیده سپید کردن کنایه از: کور شدن از شدت چشم به راهی . (دیده بان ( دیده .) (ص مر.) = دیدبان) : 1 - مأموری که بالای دیدگاه ایستد و هرچه از دور بیند به مافوق خود خبر دهد. 2 - نگاهبان، قراول


دیده بر کردن ( دیده بر کردن . بَ. کَ دَ)(مص ل .) چشم باز کردن، بیدار شدن


دیدگاه (اِمر.) 1 - جای پاسبانی دیدبان . 2 - منظره، چشم انداز


دیر (دَ یا د) [ معر. ] (اِ.) صومعه، محل عبادت راهبان مسیحی . ؛ دیر خراب آباد کنایه از: دنیا، جهان مادی . ؛ دیر مغان معبد زردشتیان


دیرانی (دَ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به دیر. 2 - دیرنشین


دیرباز (ق مر.) زمان دور و دراز، زمان پیشین


دیرمدار (مَ) (ص .) کهنه، قدیمی


دیرند (رَ) (ق .) 1 - مدت دراز. 2 - بادوام


دیرپای (ص فا.) پایدار، بادوام


دیرک (رَ) (اِمصغ .) تیر بسیار بزرگ، تیرک


دیرکرد (کَ) (مص مر.) = دیر کردن : عقب افتادن، تأخیر


دیرگاه (ص مر.) 1 - زمان قدیم . 2 - دیروقت


دیریاز (ص فا.) آن چه که مدتی دراز بکشد، کهن، قدیمی


دیرین (ص نسب .) کهنه، قدیم


دیرین شناسی (ش ) (اِمر.) فسیل شناسی


دیرینه (نِ) (ص نسب .) دیرین


دیز (اِ.) 1 - رنگِ اسب یا استر. 2 - شبیه، مانند. 3 - دژ، قلعه


دیز (اِ.) = دیزی . دیزندان : نوعی دیگ و پاتیل


دیز (یِ) (اِ.) یکی از علامات تغییردهنده که قبل از نوت ها گذاشته شود. این علامت صدای نوت را نیم پرده بالا برده آن را زیر می کند؛ مق . بم


دیزاین [ انگ . ] (اِ.) 1 - طرح . 2 - طراحی


دیزج (دَ زَ) (اِ.) دیزه


دیزل (ز) [ آلما. ] (اِ.) دستگاه موتورهای روغنی که به وسیلة «دیزل » آلمانی اختراع گردیده و در آن ها انواع روغن و نفت را به جای بنزین به کار برند


دیزندان (زَ) (اِمر.) سه پایه ای آهنین که دیگ مسین را بر بالای آن گذارند و طعام پزند


دیزه (ز) (اِ.) 1 - رنگ، رنگ سیاه و کبود. 2 - اسبی که رنگش سیاه یا خاکستری باشد. دیزج و دیزک هم گفته شده


دیزی (اِمر.) ظرف سفالین یا سنگی که در آن معمولاً آبگوشت پزند


دیس (اِ.) رنگ، لون . 2 - شبیه، نظیر


دیس پسوند شباهت و لیاقت : طاقدیس، تندیس


دیسانتری (تِ) (اِ.) [ معر. ذوسنطاریا ] اسهال خونی


دیسک [ فر. ] (اِ.) 1 - هر نوع صفحة گرد و تخت آهنین . 2 - صفحه ای گرد و غضروفی در میان مهره ها که جابه جایی آن ایجاد درد می کند. 3 - نوعی صفحة گرد با وزنی حدود دو کیلوگرم که در ورزش پرتاب دیسک از آن استفاده می کنند. 4 - حافظة جانبی کامپیوتر برای نگه داری سیستم ها و برنامه ها یا داده ها


دیسکت (کِ) [ فر. ] (اِ.) صفحه ای از جنس پلاستیک با پوششی مغناطیسی برای ذخیرة اطلاعات در کامپیوتر


دیسیپلین [ فر. ] (اِ.) انضباط، نظم و ترتیب


دیشلمه (لَ مِ) [ تر. ] (ص مر.) چایی که شکر یا قند در آن حل نکرده باشند، قندپهلو


دیفتری (تِ) [ فر. ] (اِ.) بیماری ای که در گلو پدید آید و حلق و حنجره و قصبة الریه را مبتلا کند


دیفرانسیل (یِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - دستگاهی در اتومبیل که نیروی لازم را به چرخ ها منتقل می سازد. 2 - در ریاضی حاصل ضرب مشتق تابع در نمو متغیر مستقل . (فره )


دیفروجس (جِ) (اِ.) نک دیفروغس


دیفروغس (غِ) [ معر - یو. ] (اِ.) جسمی که پس از ذوب مس و طلا و نقره در ته کوره یا بوته باقی ماند


دیلاق (د) [ تر. ] (عا.) 1 - قد بلند. 2 - مجازاً بی قابلیت


دیلم (د لَ) (اِ.) 1 - دربان، زندانبان . 2 - غلام . 3 - نام ناحیه و قومی در گیلان


دیلم ( دیلم .) (اِ.) میله ای آهنی برای سوراخ کردن دیوار یا حرکت دادن اجسام سنگین


دیلماج (د) [ تر. ] (ص .) مترجم


دیم (د) [ ع . دیمة ] (ص .) زراعتی که آن را آبیاری نکنند بلکه با آب باران سیراب شود


دیمه ( دیمه .) (اِ.) کلیسا، معبد، بیعه


دیمه ( دیمه .) [ ع . دیمة ] (اِ.) بارانی است که همیشه می آید در آرامش، بی رعد و برق یا درنگ می کند پنج شش روز؛ ج . دیَم، دَیم


دیمومت (د یا دَ مَ) [ ع . دیمومة ] 1 - (مص ل .) همیشه بودن، خلود. 2 - (اِمص .) همیشگی، دوام


دیمی (د) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - غله ای که فقط با آب باران نمو کرده باشد. 2 - (عا.) بی مطالعه، الکی، خود بار آمده


دین (دَ یا د) [ ع . ] (اِ.) قرض، وام . ج . دیون


دین [ په . ] (اِ.) 1 - آیین، کیش . 2 - راه، روش . 3 - نام روز بیست وچهارم از هر ماه شمسی و نیز نام یکی از ایزدان زردشتی که نگهبان همین روز می باشد


دین دار (ص فا.) 1 - کسی که دارای دین و آیینی باشد، متدین . 2 - متدین به دین اسلام . 3 - متقی، با تقوی


دین پژوه (پَ) 1 - (ص فا.) پژوهندة دین، جویندة دین . 2 - (اِمر.) روز پانزدهم از هر ماه ملکی


دینار (اِ.) 1 - سکة طلا، مسکوک زر. 2 - واحد پول کنونی دولت عراق


دیناری (ص نسب .) 1 - پارچه ای است ابریشمین . 2 - نوعی شراب لعلی


دینام [ فر . ] (اِ.) دستگاهی که نیروی مکانیکی را به نیروی الکتریکی تبدیل کند و بالعکس


دینامیت [ فر . ] (اِ.) ماده ای قابل انفجار مرکب از نیتروگلیسرین و ماده ای متخلخل که موجب انفجار می گردد


دینامیک [ فر . ] (اِ.) 1 - پر از نیرو، متحرک، پویا. 2 - بخشی از علم مکانیک که حرکات را مورد مطالعه قرار می دهد، مبحث حرکت اجسام


دینه (نِ) (ص نسب .) دیروزی، دیروزین


دیه (د ه ْ ) (اِ.) ده، روستا


دیه (د یِ ) [ ع . دیة . ] (اِ.) خونبها


دیهول (اِ.) = داهول : تاج مرصع


دیهیم (د) [ یو. ] (اِ.) 1 - تاج، کلاهِ زرنشان . 2 - نوعی از گل آذین مانند آذین خوشه ای که گل های آن در یک سطح قرار دارد


دیو [ په . ] (اِ.) 1 - موجودی خیالی شبیه به انسان، اما بسیار تنومند و زشت دارای شاخ و دُم . 2 - ابلیس، شیطان


دیوار [ په . ] (اِ.) 1 - جداری از سنگ، چوب، آجر و غیره که اطراف خانه، زمین و باغ و غیره به جهت محصور کردن و حفاظت آن بنا می کنند. 2 - حایل میان دو چیز. ؛ دیوار کسی کوتاه بودن کنایه از: زبون و ناتوان بودن . ؛ دیوار حاشا بلند بودن کنایه از: همه چیز را آسان انکار کردن


دیوان (اِ.) 1 - مجموعة اشعار یک شاعر (به صورت کتاب ). 2 - وزارتخانه (در قدیم ). 3 - دفتر محاسبه . 4 - دولت . 5 - اداره (قدیم ). 6 - خزانه داری . ؛ دیوان سیاه کردن کنایه از: گناه کردن


دیوان خانه (نِ) (اِمر.) عدلیه، دادگستری (صفویان و قاجاریان )


دیوان نویس (نِ) (ص فا.) = دیوان - نویسنده : منشی دیوان


دیوانه (نِ یا نَ) 1 - (ص مر.) همچون دیو، مانند دیوان . 2 - بی عقل، بی خرد، مجنون . ؛ دیوانه ء کسی بودن کنایه از: عاشق و بی قرار بودن کسی


دیوانگی (نِ) (ص مر.) بی عقل، بی خرد


دیوباد (اِمر.) 1 - گردباد. 2 - جنون، دیوانگی


دیوث (دَ یّ) [ ع . ] (ص .) بی غیرت


دیوجامه (مِ) (اِمر.) نوعی جامة خشن جنگی


دیوجان (ص مر.) 1 - شیطان صفت . 2 - سخت جان . 3 - بی رحم


دیود (یُ) [ فر. ] (اِ.) وسیله ای الکترونیکی برای یک طرفه کردن جریان الکتریکی


دیودار (ص فا.) دیوانه، مصروع


دیودل (د) (ص مر.) 1 - سیاه دل . 2 - شجاع، دلیر


دیوسار (ص مر.) 1 - دیو مانند. 2 - (کنا .) بدخو، تندخو. 3 - زشت


دیولاخ (اِمر.) 1 - جای دیو. 2 - جای دور و پَرت


دیون (دُ) [ ع . ] (اِ.) جِ دین ؛ وام ها، قرض ها


دیوه (وَ یا وِ) (اِ.) 1 - دیوک، زالو. 2 - کرم ابریشم


دیوپا (اِمر.) عنکبوت بزرگ


دیوچه (چِ) 1 - زالو. 2 - بیت، بید، حشره ای که پارچه های ابریشمی را می خورد و خراب می کند


دیوک (وَ) (اِمصغ .) دیوچه، دیوِ کوچک


دیوکلوچ (کُ) (ص مر.) کودک جن زده


دیویزیون [ فر. ] (اِ.) واحدی نظامی، لشکر


دیپرس (رِ) [ انگ . ] (اِمص .) فشار دادن، پایین فشردن، افسرده کردن، غمگین کردن


دیپلم (لُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - گواهی نامه (تحصیلی ). 2 - پروانه


دیپلمات (لُ) [ فر. ] (اِمر.) سیاستمدار


دیپلماتیک (لُ) [ فر. ] (ص مر.) مربوط به دیپلمات


دیپلماسی (لُ) [ فر. ] (اِمر.) علم سیاست


دیپلمه (لُ مِ) [ فر. ] (ص مر.) آن که دارای دیپلم است، دارندة گواهینامه


دیپورت (پُ) [ انگ . ] (اِمص .) رفتار کردن، سلوک کردن، از کشور میزبان اخراج کردن


دیک [ ع . ] (اِ.) خروس، خروه


دیکتاتور (تُ) [ فر. ] (اِ.) خودرأی، مستبد


دیکته (تِ) [ فر . ] (اِ.) مطلبی که کسی بخواند و دیگری بنویسد


دیکسیونر (یُ نِ) [ فر. ] (اِ.) فرهنگ لغت


دیگ [ په . ] (اِ.) ظرفی که در آن غذا پزند. ؛ دیگ را بار گذاشتن کنایه از: کار را شروع کردن


دیگ افزار (اَ) (اِمر.) = دیگ اوزار. دیگ ابزار: داروهای خوشبویی که در دیگ خوراک پزی ریزند مانند فلفل، زردچوبه، زیره، قرنفل، دارچین، هل و غیره ؛ توابل


دیگ جوش (اِمر.) نوعی آش کم بها که فقیران و معمولاً درویشان خانقاه خورند. ؛ دیگ جوش هم زدن کنایه از: وقت تلف کردن


دیگ نهادن (نَ دَ) (مص ل .) 1 - نهادن دیگ بر روی آتش، دیگ بار کردن . 2 - (کن .) کر و فر و خودنمایی کردن، لاف زدن


دیگ پختن (پُ تَ) (مص ل .) کنایه از: دربارة کسی فکر یا تصمیمی داشتن


دیگدان (اِمر.)1 - جای گذاشتن دیگ، دیگپایه . 2 - سه پایه . 3 - اجاق، آتشدان


دیگر (گَ) 1 - (ق .) علاوه بر این، باز. 2 - (ص .) شخص یا چیزی علاوه بر شخص و چیزی که پیشتر بیان کرده اند، غیر


دیگرگون (گَ) (ص مر.) = دگرگون . دیگرگونه : 1 - رنگی دیگر. 2 - جور دیگر، طور دیگر، نوع دیگر. 3 - سرنگون، واژگون . 4 - مضطرب، شوریده


دیگنیه (گِ نِ) (ق .) دیروزی، کهنه


دیگپایه (یَ یا یِ) (اِمر.) 1 - سه پایة آهنین که دیگ را روی آن می گذارند. 2 - نامِ ستاره ای است در صورت فلکی چنگ رومی، نسرواقع


دیگچه (چِ یا چَ) (اِمصغ .) دیگ کوچک . نوعی غذا که از شیر و برنج و گلاب و شکر به عنوان غذای نذری پزند و بین مستمندان تقسیم کنند


ذ (حر.) یازدهمین حرف از الفبای فارسی، برابر با عدد 700 در حساب ابجد


ذؤابه (ذُ ب یا بَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پیشانی . 2 - محل روییدن موی بر پیشانی . 3 - شریف و اعلای هر چیز. 4 - ارجمندی


ذئب (ذ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گرگ . 2 - از صورت های فلکیِ جنوبی . ج . ذئاب، ذؤبان


ذا [ ع . ] (اِ.) صاحب، خداوند، مالک


ذابح (ب) [ ع . ] (اِفا.) سربرنده، ذبح کننده


ذابل (ب) [ ع . ] (اِفا. ص .) 1 - پژمرده، پلاسیده . 2 - لاغر، نزار. 3 - خشک شده از عطش


ذابه (ب) [ ع . ] (اِفا.) سربرنده، ذبح کننده


ذات [ ع . ] 1 - (پش .) پیشوندی است به معنای صاحب، دارنده . مؤنثِ «ذو». 2 - (اِ.) حقیقت هر چیز.3 - فطرت، جبلت . ذات 4 - جسم . 5 - جوهر، گوهر


ذات البروج (تُ لْ بُ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - دارندة برج ها، صاحب برج ها. 2 - در نجوم قدیم فلک هشتم محسوب می شده


ذات البین ( ذات البین . بَ) [ ع . ] (اِمر.) آنچه میان دو کسی باشد از خوبی و بدی، شادی و اندوه


ذات الجنب ( ذات الجنب . جَ) [ ع . ] (اِمر.) سینه پهلو، درد پهلو


ذات الریه (تُ رّ یِ) [ ع . ذات الرئة ] (اِمر.) عفونت و التهاب در نسج ریه خصوصاً به وسیلة میکربی به نام پنوموکوک


ذات الصدور (تُ صُّ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - افکار، اندیشه ها. 2 - حاجت ها


ذات الکرسی (تُ لْ کُ) [ ع . ] (اِ.) خداوند کرسی، دارندة کرسی، نامِ یکی از صورت های فلکیِ دور قطبی و آن تصویر زنی است که روی صندلی نشسته است، و دارای 55 ستاره می باشد


ذاتی [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به ذات، متعلق به ذات


ذاخر [ ع . ] (اِفا.) مال اندوز، گنج نهنده


ذال [ ع ] (اِ.) حرف نهم از الفبای عربی و حرف یازدهم از الفبای فارسی


ذاهب (هِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - رونده، گذرنده . 2 - کوشنده


ذاهل (هِ) [ ع . ] (اِفا.) فراموش کننده


ذاکر (کِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - ذکرکننده، یادکننده . 2 - آن که ذکر مصیبت سیدالشهداء و اهل بیت را کند، روضه خوان


ذایب (یِ) [ ع . ذائب ] (اِفا.) ذوب شونده، گدازان


ذایع (یِ) [ ع . ذائع ] (اِفا. ص .) آشکار، فاش


ذایق (یِ) [ ع . ذائق ] (اِفا.) چشنده، مزه گیرنده


ذایقه (یِ قِ) [ ع . ذائقة ] (اِ.) حسی که به وسیلة آن طعم و مزة اغذیه و مواد دیگر درک می شود


ذب (ذَ بّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) راندن، دفع کردن . 2 - (اِمص .) منع، دفع


ذباب (ذُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - مگس . 2 - زنبور


ذباله (ذُ لِ) [ ع . ذبالة ] (اِ.) ج . ذبیل، آشغال


ذباله (ذُ لَ) [ ع . ذبالة ] (اِ.) فتیلة شمع یا چراغ


ذباله دان ( ذباله دان .) [ ع - فا. ] (اِمر.) جایی که در آن آشغال ریزند


ذبایح (ذَ یِ) [ ع . زبائح ] (اِ.) جِ ذبیحه ؛ سر بریده ها، بسمل کرده ها


ذبح (ذ بْ) [ ع . ] (مص م .) 1 - بریدنِ سرِ گاو و گوسفند و مانند آن، بسمل کردن . 2 - خفه کردن، خبه کردن . 3 - پاره کردن . 4 - (ص .) ذبح شده، سر بریده


ذبح (ذُ بَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گزر دشتی، زردک صحرایی . 2 - نوعی قارچ، قسمی سماورغ . 3 - گیاهی است شیرین و آن را گلی سرخ است و شترمرغ خورد


ذبحه (ذُ حَ یا حِ) [ ع . ذُبحة ] (اِ.) ورمی باشد به هر دو جانب حلقوم، درد گلو


ذم (ذَ مّ) [ ع . ] (اِمص .) نکوهش، بدگویی


ذبذبه ( ذبذبه .) [ ع . ذبذبة ] 1 - (مص ل .) جنبیدن چیزی که در هوا آویخته باشد. 2 - (مص م .) جنبانیدن، حرکت دادن . 3 - (اِمص .) جنبش


ذبذبه (ذَ ذَ بَ یا ب) [ ع . ذبذبة ] 1 - (مص ل .) دو دلی کردن، تردد داشتن . 2 - (مص م .) دو دل کردن کسی را در کاری . 3 - (اِمص .) دودلی، تردد


ذبل (ذَ بْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گوش ماهی . 2 - سنگِ لاک پشت


ذبل ( ذبل .) [ ع . ] (مص ل .) 1 - پژمردن . 2 - باریک میان شدن


ذبول (ذَ) [ ع . ] (ص .) 1 - پژمرده . 2 - کاهیده، لاغر شده


ذبول (ذُ) [ ع . ] (مص ل .) پژمردن، خشکیده شدن، پژمرده گی


ذبیح (ذَ) [ ع . ] (ص .) گلو بریده، سر بریده


ذخایر (ذَ یِ) [ ع . ذخائر ] (اِ.) جِ ذخیره ؛ اندوخته ها


ذخر (ذُ خْ) [ ع . ] (اِ.) ذخیره، نگه داشته شده برای روز مبادا. ج . اذخار


ذخیره (ذَ رِ) [ ع . ذخیرة ] (اِ.) 1 - پس انداز، اندوخته . ج . ذخایر. 2 - آن که می تواند در صورت غیبت یا کناره گیری عضوی از یک گروه جانشین او شود. 3 - آن که به خاطر به وجود آمدن نیاز جنگی به خدمت در ارتش فراخوانده شود. 4 - (کن .) معلومات، افکار. 5 - (کن ) پول، مال، طلا


ذخیره سازی ( ذخیره سازی .) [ ع - فا. ] (اِمص .) عمل ذخیره کردن


ذخیره نهادن ( ذخیره نهادن . نَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) پس انداز کردن، ذخیره کردن


ذر (ذَ رّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - مورچه . 2 - غبار پراکنده در هوا


ذرء (ذَ) [ ع . ] (مص م .) آفریدن، خلق


ذرات (ذَ رّ) [ ع . ] (اِ.) جِ ذره


ذراری (ذَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ذریه  - فرزندان، اولاد. 2 - زنان


ذراریح (ذَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ذراح و ذروح ؛ نوعی حشرة بالدار به رنگ آبی یا سبز. این حشره دارای دو شاخک و شش دست و پا و مفاصل متعدد است و سم شدیدی دارد؛ آله کلو


ذراع (ذ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بازو. 2 - آرنج . 3 - واحدی برای طول، از نوک انگشتان تا آرنج


ذرت (ذُ رَّ) [ ع . ذرة ] (اِ.) گیاهی است از تیرة غلات که یک پایه است و برگ هایش پهن و دراز می باشد. دانه های آن گرد و سخت به رنگ های سفید، زرد یا قهوه ای مایل به قرمز است، دانه های ذرت را به صورت آرد درآورده به عنوان مغذی مصرف می کنند، بلال، گندم مکه


ذرخش (ذَ رَ) (اِ.) نک آذرخش


ذرع (ذَ رْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) اندازه گرفتن پارچه و مانند آن با ذراع . 2 - (اِ.) واحدی برای طول، برابر با 04/1 متر، گز. ؛ ذرع نکرده پاره کردن کنایه از: نیندیشیده و نسنجیده عمل کردن . ؛ ذرع ُ پیمان کردن اندازه گرفتن، گز کردن


ذرق (ذُ رَ) [ ع . ] (اِ.) شبدر وحشی


ذره (ذَ رِّ) [ ع . ذرة ] (اِ.) 1 - مورچه . 2 - هر چیز بسیار ریز، هر یک از اجسام بسیار ریز که درهوا هنگام تابش نور دیده می شود. 3 - مقیاسی است معادل یک صدم جو. ج . ذر. ذرات


ذره بین ( ذره بین .) [ ع - فا. ] (اِ.) عدسی شیشه ای یا بلوری، که دو سطح آن محدب است و چیزهای ریز را بزرگ نشان دهد


ذره بینی (ذَ رِّ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) آن چه که جز با ذره بین نتوان دید


ذرور (ذَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - داروی خشک، سوده یا کوفته شده، پراکندنی یا پاشیدنی در زخم و جراحات . ج . ذرورات . 2 - نوعی بوی خوش، عطر. ج . اذره


ذروه (ذ وِ) [ ع . ذروة ] (اِ.) 1 - نوک کوه، قله . 2 - تارک سر. 3 - بالای هر چیز


ذریات (ذُ رّ یّ) [ ع . ] (اِ.) جِ ذریه


ذریت (ذُ رّ یَّ) [ ع . ذریة ] (اِ.) نک . ذریه


ذریره (ذَ رَ یا رِ) [ ع . ذریرة ] (اِ.) 1 - داروی خشک، ذرور. 2 - نوعی بوی خوش، عطر. 3 - گل شیپوری ایتالیایی


ذریع (ذَ) [ ع . ] (ص .) 1 - تیزرو، سبک سیر. 2 - فراخ گام . 3 - فاش . 4 - فراوان، بسیار


ذریعه (ذَ عِ) [ ع . ذریعة ] (اِ.) وسیله، واسطه، دست آویز. ج . ذرایع


ذریه (ذُ رِّ یُِ) [ ع . ذریة ] (اِ.) نسل فرزندان . ج . ذراری و ذریات


ذق ذق کردن (ذُ. ذُ. کَ دَ) (مص ل .) (عا.) سوزش کردن جراحت


ذق زدن (ذ. زَ دَ) (مص ل .) (عا.) گریه کردن و بهانه گرفتن


ذقن (ذَ قَ) [ ع . ] (اِ.) زنخ، چانه . ج . اذقان


ذل (ذُ لّ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - خواری، ذلت، 2 - رامی، فروتنی


ذل (ذ لّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نرم و رام گردیدن . 2 - (اِمص .) نرمی، رفق . 3 - مهربانی . 4 - (اِ.) طور، روش . ج . اذلال


ذلاقت (ذَ قَ) [ ع . ذلاقة ] (اِمص .) فصاحت، شیوایی گفتار


ذلالت (ذَ یا ذُ لَ) [ ع . ذلالة ] (اِمص .) خواری، ذلت


ذلت (ذ لَ) [ ع . ذلة ] (اِمص .) خواری، زبونی


ذلق (ذ لِ) [ ع . ] (ص .) چیره زبان، تیززبان


ذلول (ذَ) [ ع . ] (ص .) رام، مطیع . ج . اذلة و ذُلُل


ذلک (ذا لِ) [ ع . ] (ص . اِ.) این


ذلیق (ذَ) [ ع . ] (ص .) زبان آور، فصیح


ذلیل (ذَ) [ ع . ] (ص .) خوار، زبون . ج . اَذلاّ ء یا اَذلّه . ؛ ذلیل مرده دشنامی است کسان را


ذلیلی (ذَ) [ ع - فا. ] (حامص .) ذلت، خواری


ذماء (ذ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) جنبیدن، حرکت کردن . 2 - قوی تر گردیدن . 3 - آشکار کردن قوت دل را. 4 - (اِ.) قوت دل، رمق


ذمام (ذ) [ ع . ] (اِ.) 1 - حق، واجب . 2 - حرمت، آبرو . 3 - زینهار، امان


ذمایم (ذَ یِ) [ ع . ذمائم ] (اِ.) جِ ذمیمه . نکوهیده ها


ذمه (ذ مِّ) [ ع . ذمة ] (اِ.) 1 - کفالت، ضمانت . 2 - عهد، پیمان . ؛ اهل ذمه اهل کتاب از زرتشتیان، یهودیان و ترسایان که در سرزمین مسلمان زندگی کنند (با شروط ذمه )


ذمی (ذ مّ) [ ع . ] (ص نسب .) غیرمسلمانی که به علت پرداخت جزیه، جان و مالش در پناه اسلام است


ذمیم (ذَ) [ ع . ] (ص .) زشت، نکوهیده


ذمیمه (ذَ مِ) [ ع . ذمیمة ] (ص .) مؤنثِ ذَمیم


ذن (ذ) (اِ.) از مذهب های بودایی که دستیابی به نور حقیقی را تنها از راه تفکر و مکاشفة شهودی مستقیم ممکن می داند


ذنابه (ذُ بَ یا ب) [ ع . ذنابة ] (اِ.) 1 - پایان هر چیزی . 2 - دنبال چیزی . 3 - خلاصه


ذنب (ذَ ن َ ) [ ع . ] (اِ.) د م، د نبال . ج . اذناب


ذنب (ذَ) [ ع . ] (اِ.) گناه، خطا


ذنوب (ذُ) [ ع . ] (اِ.) جِ ذنب ؛ گناها، جرم ها، خطاها


ذهاب (ذَ) [ ع . ] (مص ل .) رفتن، شدن، گذشتن


ذهاب ( ذهاب .) [ ع . ] (اِ.) جِ ذهبه ؛ باران های ریز و بسیار


ذهاب (ذ) [ ع . ] (اِ.) جِ ذهب  - زرده های تخم مرغ . 2 - پیمانه های اهل یمن


ذهب (ذَ هَ) [ ع . ] (اِ.) زر، طلا، عسجد


ذهبی ( ذهبی .) [ ع . ] (ص نسب .) طلایی، زرین


ذهن (ذ) [ ع . ] (اِ.) 1 - فهم، دریافت . 2 - حافظه، یاد. 3 - هوش، خرد. ج . اذهان . 4 - باطن، درون


ذهنی ( ذهنی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) درونی، باطنی


ذهنیت (ذ یَّ) [ ع . ذهنیة ] 1 - (اِ.) نوع تفکر، بینش . 2 - (اِمص .) ذهنی بودن . مق عینیت


ذهول (ذُ) [ ع . ] (مص ل .) فراموش کردن، غافل شدن


ذهینه (ذ یِّ) [ ع . ذهنیة ] (ص نسب .) مؤنث ذهنی . (در علم منطق قضیه ای است که مصادیق و محکوم علیه و موضوع آن در ذهن باشد مانند قضیة «دونقیض با هم جمع نگردند.» موضوع - که نقیضان است - در ذهن است )


ذو (اِ.) [ ع . ] صاحب، دارنده . در عربی در حالت رفع «ذو» و در حالت جر «ذی » و در حالت نصب «ذا» می گویند


ذوات (ذَ) [ ع . ] جِ ذات  - خداوندان، صاحبان . 2 - حقایق، ماهیات


ذوات الاذناب (ذَ تُ اَ) [ ع . ] 1 - (ص مر.) صاحبان دم . دمداران . 2 - (اِمر.) ستارگان دنباله دار


ذوات الاربع ( ذوات الاربع . اَ بَ) [ ع . ] (اِمر.) چارپایان


ذوات الارحام ( ذوات الارحام . اَ) [ ع . ] (ص مر.) اقربا، خویشاوندان


ذوات الصدور ( صُّ) [ ع . ] (اِ.) نک ذات - الصدور


ذوالاقتدار (ذُ لْ اِ تِ) [ ع . ] (ص مر.) دارای قدرت، مقتدر


ذوالاکرام ( ذوالاکرام . اِ) [ ع . ] (ص مر.) 1 - خداوند احسان . 2 - صفتی است از صفات خدای تعالی


ذوالبحرین ( ذوالبحرین . بَ رَ) [ ع . ] (اِمر.) شعری که دارای دو بَحر شعری باشد


ذوالبحور ( ذوالبحور . بُ حُ) [ ع . ] (ص مر.) شعری که دارای سه بحر شعری یا بیشتر باشد


ذوالجلال ( ذوالجلال . جَ) [ ع . ] (ص مر.) از صفات خداوند، دارندة جلال، صاحب بزرگواری


ذوالحجه ( ذوالحجه . حَ جَُ) [ ع . ذوالحجة ] (اِمر.) = ذی الحجه : آخرین ماه از سال قمری


ذوالعرش ( ذوالعرش . عَ) [ ع . ] (ص مر.) از صفات خداوند به معنای صاحب سریر، دارند ة تخت


ذوالفقار ( ذوالفقار . فَ) [ ع . ] (اِ.)نام شمشیر منبه بن حجاج (عاص بن منبه ) که به روز بدر کشته شد و آن شمشیر را رسول اکرم (ص ) برای خویش گزید و سپس آن را در غزوة احد به علی (ع ) عطا فرمود. گفته اند که چون بر پشت ذوالفقار خراش های پست و هموار بود، آن را بدین نام خواندند


ذوالقافیتین ( ذوالقافیتین . فْ یَ تَ) [ ع . ] (اِمر.) نک ذوقافیتین


ذوالقدر ( ذوالقدر . قَ) [ ع . ] (ص مر.) 1 - توانا. 2 - صاحب بزرگواری


ذوالقربی ( ذوالقربی . قُ با) [ ع . ] (اِمر.) خویش، خویشاوند؛ جِ ذوی القربی


ذوالقعده ( ذوالقعده . قَ دَ) [ ع . ذوالقعدة ] (اِمر.) = ذی القعده : ماه یازدهم از سال قمری


ذوالقوافی ( ذوالقوافی . قَ) [ ع . ] (ص مر.) شعری که بیش از دو قافیه داشته باشد


ذواللسانین ( ذواللسانین . لِ نَ) [ ع . ] (ص مر.) کسی که به دو زبان سخن گوید و نویسد


ذوالمجد ( ذوالمجد . مَ) [ ع . ] (ص مر.) دارندة مجد و بزرگی


ذوالمن ( ذوالمن . مَ ن ْ یا نُ) [ ع . ] (ص مر.) از صفات خداوند به معنی دارندة نعمت ها


ذوالمناقب ( ذوالمناقب . مَ قِ) [ ع . ] (ص مر.) صاحب منقبت ها، خداوند هنرها و کارهای نیکو


ذوالمنن ( ذوالمنن . مِ نَ) [ ع . ] (ص مر.) نک ذوالمن


ذوالمکارم ( ذوالمکارم . مَ رِ) [ ع . ] (ص مر.) صاحب مکرمت ها، خداوند کرم ها


ذوالنور (ذُ نّ) [ ع . ] (ص مر.) خداوند روشنایی


ذوالنون (ذُ نُّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - صاحب ماهی . 2 - لقب حضرت یونس (ص ) به خاطر رفتن در شکم ماهی


ذوالوجهین (ذُ لْ وَ هَ) [ ع . ] (ص مر.) شعری که محتمل دو معنای مدح و هجو باشد


ذوایب (ذَ یِ) [ ع . ذوائب ] (اِ.) جِ ذؤابه  - پیشانی ها. 2 - روییدنگاه های موی بر پیشانی . 3 - گیسوان


ذوب (ذُ) [ ع . ] (مص ل .) گداختن، آب شدن


ذوب کردن (ذُ. کَ دَ) [ فا - ع . ] (مص م .) 1 - گداخته کردن، آب کردن . 2 - درجة حرارت موادی مانند سنگ، یخ، فلز و غیره را بالا بردن تا گداخته شود و سیلان یابد


ذوبان (ذَ وَ) [ ع . ] (مص ل .) آب شدن، گداختن


ذوبحرین (بَ رَ) [ ع . ] (اِمر.) نک ذوالبحرین


ذوجسدین (جَ سَ دَ یا د) [ ع . ] (ص مر.) 1 - دارند ة جسد. 2 - هر جسمی که مرکب از دو عنصر از عناصر چهارگانه باشد. 3 - سیارة عطارد از آن روی که خانة او جوزا (جسدین یا دوپیکر می باشد)


ذوحسب (حَ سَ) [ ع . ] (ص مر.)دارایِ نژاد نیک


ذوحق (حَ قّ) [ ع . ] (ص مر.) نک ذی حق


ذوحیات (حَ) [ ع . ] (ص مر.) نک ذی حیات


ذوحیاتین (حَ تَ) [ ع . ] (اِ. ص .) صاحب دو زندگانی، دوزیستان . در اصطلاح جانور - ش ناسی جانورانی که ابتدا در آب زندگی می کنند و هنگامی که نموشان کامل شد از آب خارج می شوند و در خشکی ادامه حیات می دهند، مانند: غورباقه


ذوزنقه (زَ نَ قِ) [ ع . ذوزنقة ] (اِ.) شکلی است چهارضلعی که فقط دو ضلع آن با هم موازی هستند


ذوسنطاریا (س ) [ معر. ] (اِ.) اسهال خونی


ذوعقل (عَ) [ ع . ] (ص مر.) 1 - صاحب خرد. 2 - آن که خلق را ظاهر بیند و حق را باطن و حق نزد او آیینة خلق باشد. (ذوالعقل )


ذوفقار (فِ) [ ع . ] (ص مر.) ذی فقار


ذوفنون (فُ) [ ع . ] (ص مر.) = ذی فنون : دارندة فن ها، پُرهنر، هنرمند


ذوق (ذُ) [ ع . ] 1 - (مص م .) چشیدن . 2 - (اِمص .) چشایی . 3 - در فارسی نشاط، بشاشت، خوشی . 4 - علاقه و استعداد برای یادگیری . 5 - لذت . 6 - اولین مرحله از مراحل شهود. ؛ ذوق کسی را کور کردن او را دلسرد و بی علاقه کردن . ؛تو ذوق زدن الف - ناخوشایند بودن . ب - تولید نفرت کردن . ج - حال کسی را گرفتن . ؛ ذوق و شوق علاقه و اشتیاق فراوان


ذوق زده ( ذوق زده . زَ د) [ ع - فا. ] (ص مف .) 1 - کسی که بر اثر شنیدن خبری خوش دچار هیجان و نشاط شده باشد. 2 - ویژگی چهره ای که در آن شادی نمایان است


ذوق یافتن ( ذوق یافتن . تَ) [ ع - فا. ] (مص م .) درک کردن، حس کردن


ذوقافیتین (فْ یَ تَ یا تِ) [ ع . ] (ص مر.) شعری که دارای دو قافیه باشد


ذوقی ( ذوقی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) مبتنی بر ذوق، سلیقه ای


ذوقیات ( ذوقیات .) [ ع . ] کارهای ذوقی، فعالیت - هایی که باعث ارضای روحی یا سرگرمی می شود


ذومطلعین (مَ لَ عَ یا عِ) [ ع . ] (ص مر.) قصیده ای که دو مطلع دارد


ذونسب (نَ سَ) [ ع . ] (ص مر.) دارای اصلی شریف، صاحب نسب عالی


ذووجهین (وَ هَ یا هِ) [ ع . ] (ص مر.) دارای دو وجه یا معنی


ذوی الاوتار (ذَ وِ لْ اَ) [ ع . ] (ص مر.) آلات موسیقی زهی


ذوی العقول (ذَ وِ لْ عُ قُ) [ ع . ذوالعقول ] (ص مر.) خردمندان، بخردان


ذوی القربی ( ذوی القربی . قُ با) [ ع . ذووالقربی ] (ص مر.) نزدیکان، خویشان


ذکاء (ذَ) [ ع . ] (اِمص .) هوشمندی، تیزهوشی


ذکاء (ذُ) [ ع . ] (اِ.) آفتاب، خورشید


ذکاوت (ذَ وَ) [ ازع . ] (اِمص .) تیزهوشی


ذکر (ذَ کَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نر، نرینه . ج . ذکور. 2 - آلت تناسلی مرد


ذکر (ذ) [ ع . ] 1 - (مص م .)یاد کردن، بیان کردن . 2 - (اِمص .) یادآوری . 3 - نام، آوازه . 4 - شرح حال، ترجمة احوال . 5 - پند، موعظه . ؛ ذکر جمیل یاد نیکو. ؛ ذکر خیر یاد نیکو. ؛ ذکر جلی ذکری که صوفیان به آواز بلند ادا کنند. ؛ ذکر خفی ذکری که صوفیان در دل گویند. ؛ ذکر مصیبت بیان کردن مصائب ائمه به ویژه امام حسین (ع ). ؛ ذکر خیر کسی را گفتن از وی به نیکی یاد کردن


ذکر (ذُ) [ ع . ] 1 - (اِ.)یادگار.2 - حفظ . 3 - (اِمص .) تذکر، یادآوری


ذکر سایر (ذ رِ یِ) [ ع . ] (اِمر.) شهرت


ذکر کردن (ذ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - یاد کردن، نام بردن . 2 - بیان کردن . 3 - تسبیح گفتن، تهلیل


ذکران (ذُ) [ ع . ] (اِ.) جِ ذَکَر؛ نران، نرینگان، ذکور. مق اناث


ذکور (ذُ) [ ع . ] (اِ.) جِ ذکر؛ مردان، نران


ذکی (ذَ) [ ع . ] (ص .) 1 - زیرک، هوشیار. 2 - تند - بوی


ذکیه (ذَ یِّ) [ ع . ذکیة ] (ص .) مؤنث ذکی


ذی [ ع . ] (اِ.) دارنده، خداوند، صاحب . در فارسی بیشتر ذی گفته می شود و درست است زیرا در فارسی عوامل رفع، نصب و جر نیست مانند:ذی حیات، ذیحق، ذیجاه


ذی جود [ ع . ] (ص .) بخشنده، سخی


رامیار (ص مر.) رمه یار؛ چوپان، شبان


ذی حساب (حِ) [ ع . ] (اِمر.)1 - صاحب حساب . 2 - نمایندة وزارت دارایی در یک مؤسسة دولتی


ذی حق (حَ قّ) [ ع . ] (ص مر.) دارندة حق، برحق


ذی حیات (حَ) [ ع . ] (ص مر.) دارای حیات، زنده، جاندار


ذی ربط (رَ) [ ع . ] (ص مر.) دارای رابطه با موضوع مورد نظر


ذی روح [ ع . ] (ص مر.) دارای روح، جاندار


ذی شعور (شُ) [ ع . ] (ص مر.) دارندة شعور، صاحب ادراک


ذی صلاحیت (صَ حِ یَّ) [ ع . ] (ص مر.) دارای صلاحیت، دارای شایستگی برای مداخله در امری یا انجام کاری


ذی عقل (عَ) [ ع . ] (ص مر.) خردمند، دارندة عقل، بخرد؛ ج . ذوی العقول


ذی علاقه (عَ قَ یا قِ) [ ع . ذی علاقة ] (ص مر.) صاحب علاقه، دلبسته


ذی فقار (فِ) [ ع . ] (ص مر.) مهره دار


ذی فن (فَ نّ) [ ع . ] (ص مر.) نک ذوفنون


ذی قعده (قَ دَ) [ ع . ذی القعدة ] (اِ.) نک ذوالقعده


ذی قیمت (قَ یا قِ مَ) [ ع . ذی قیمة ] (ص مر.) قیمتی، باارزش، گرانبها


ذی نفع (نَ) [ ع . ] (ص مر.) نفع داشتن در کاری


ذی نفوذ (نُ) [ ع . ] (ص .) دارای قدرت، متنفذ


ذیل (ذَ یا ذ یْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دامن جامه ؛ پایین هر چیز. 2 - آخر هر چیز. ج . اذیال . 3 - دنباله، پایین . 4 - دامنه . 5 - بخشی در پایین کتاب که برای توضیح بعضی مطالب متن نویسند. 6 - رساله یا کتابی که در تکمیل مطالب کتاب دیگر نویسند


ذیلاً (ذَ یا ذ لَ نْ) [ ع . ] (ق .) 1 - در ذیل، در پایین . 2 - بعد از این، سپس


ر (رِ) [ فر. ] (اِ.) دومین نت از نت های هفتگانة موسیقی غربی


ر (حر.) دوازدهمین حرف از الفبای فارسی که در حساب ابجد برابر با عدد 200 می باشد


رآکتور (تُ) [ فر. ] (اِ.) دستگاهی که در آن واکنش شیمیایی انجام شود، واکنشگاه . (فره ). ؛ رآکتور هسته ای دستگاه یا محیطی که در آن واکنش شکافت هسته ای به صورت مهار شده انجام شود، رآکتور اتمی


رأس (رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سر. 2 - بزرگ و مهترِ قوم . 3 - واحدی برای شمارش چهارپایان . 4 - بلندی ج . روؤس (رئوس )


رأس الجدی ( رأس الجدی ُ لْ ج َ دَ) [ ع . ] (اِمر.) بخشی از منطقة البروج به محاذات اول برج جدی . ورود خورشید به این منطقه برابر با اول زمستان است


رأس السرطان ( رأس السرطان ُ لْ سَ رَ) [ ع . ] (اِمر.) بخشی از منطقة البروج به محاذات اول برج سرطان . ورود خورشید به این منطقه، اول تابستان است


رأس المال ( رأس المال ُ) [ ع . ] (اِمر.) اصل سرمایه، مایه


رأفت (رَ فَ) [ ع . رأفة ] (اِمص .) 1 - مهربانی . 2 - رحم، ترحم


رأی (رَ) [ ع . ] (اِ.) نک رأی . ج . آراء


رأی العین ( رأی العین ُ لْ عَ) [ ع . ] (مص ل .) به چشم دیدن


رؤساء (رُ ؤَ) (اِ.) جِ رییس، سران، بزرگان، مهتران


رؤیا (رُ) [ ع . ] (اِ.) آن چه انسان در خواب بیند


رؤیت (رُ یَ) [ ع . رؤیة ] 1 - (مص م .) دیدن . 2 - (اِمص .) دیدار، دید. 3 - (اِ.) چهره . رئالیسم (رِ) [ فر. ] (اِمر.) واقع بینی، حقیقت - جویی، نمایاندن مناظر زندگی بی کم و زیاد و دخل و تصرف


رئوس (رُ) [ ع . رُؤس ] (اِ.) جِ رأس  - سرها. 2 - اصول


رئوف (رَ) [ ع . ] (ص .) = روؤف : مهربان، مشفق


رئیس (رَ) [ ع . ] (ص .) آن که در رأس اداره یا کاری قرار گیرد؛ بزرگ، پیشوا


رئیس الرؤسا (رَ سُ رُ ؤَ) [ ع . ] (ص مر.) سرور سروران، مهتر مهتران


رئیس الوزراء (رَ سُ لْ وُ زَ) [ ع . ] (ص مر.) نخست وزیر (فره )، صدراعظم، وزیر اعظم


رئیس جمهور (رَ جُ) (اِ.) شخصی که از سوی انتخاب کنندگان مسئولیت اجرایی کشور را بر عهده دارد


را [ په . ] (حر.) 1 - نشانة مفعول صریح یا بی واسطه (مستقیم ): خانه را خریدم، کتاب را دادم . 2 - اختصاص را رساند به معنی برای : منت خدای را. 3 - دربارة، در حق : و آن آنچنان بود که ایشان موسی را گفتند پیس است . 4 - برای اعتراض و تمسخر یا تنبیه بعد از اسم و در جملة بی فعل می آید: آقا را! 1


رائی [ ع . ] (اِفا.) بیننده ؛ مق . مرئی، دیده شده


راب [ ع . ] (اِ.) پدراندر


راب (اِ.) جانور نرم تن از ردة شکم پایان، شبیه حلزون


رابح (ب) [ ع . ] (اِفا.) سودبخش، سودآور، نافع


رابض (ب) [ ع . ] (اِ.) شیر درنده


رابط (ب) [ ع . ] (اِفا.) 1 - پیوند دهنده .2 - واسطة میان دو تن


رابطه (ب طِ) [ ع . رابطة ] (اِ.) پیوند، بستگی


رابع (ب) [ ع . ] (ص .) چهارم، چهارمی


رابعاً (ب عَ نْ) [ ع . ] (ق .) چهارمین


رابه (بِّ) [ ع . رابة ] مادراندر، زن پدر


راتب (تِ) [ ع . ] (ص .) دایم، برقرار


راتب (تِ) [ ع . ] (اِ.) جیره، مستمری


راتع (تِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - چراکننده، چرنده . 2 - کسی که در نعمت و آسایش باشد


راتق (تِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - کسی که پارگی را درست کند. 2 - عالِم به انجام کار


راجح (جِ) [ ع . ] (اِفا.) غالب آمده، چربیده


راجز (جِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آنکه شعری از بحر رجز بخواند. 2 - کسی که رجز خواند، ارجوزه خوان


راجع (جِ) [ ع . ] (اِفا.) برگشت کننده، بازگردنده


راجل (جِ) [ ع . ] (اِفا.) کسی که پیاده راه رود، پیاده


راجه (جِ) (اِ.) عنوانی برای حاکم یا فرمانروا در هندوستان


راجی (جِ) [ ع . ] (ص .) امیدوار، امید دارنده


راح [ ع . ] (اِ.) 1 - شادمانی . 2 - باده، شراب


راحة الحلقوم (حَ تُ لْ حُ) [ ع . ] (اِمر.) نوعی شیرینی که از نشاسته و شکر تهیه کنند


راحت (حَ) [ ع . راحة ] (اِمص .)آسودگی، آسایش


راحت باش ( راحت باش .) (اِمر.) فرمانی که نشانة پایان یافتن یا تعطیل کوتاه مدت تمرین نظامی است


راحل (حِ) [ ع . ] (اِفا.) کوچ کننده، رحلت کننده . ج . راحلین


راحله (حِ لِ) [ ع . راحلة ] (اِ.) مَرْکب، چهارپای بارکش


راحم (حِ) [ ع . ] (اِفا.) رحم کننده، بخشاینده


راخ (اِ.) اندوه، غم


راد [ په . ] (ص .) 1 - جوانمرد، بخشنده . 2 - دانشمند، دانا


رادار [ فر. ] (اِ.) 1 - سیستمی که در آن از باریکه های امواج الکترومغناطیسی با بسامدهای رادیویی بازتابیده از سطح اشیا برای آشکارسازی آن ها استفاده شود (فره ). 2 - مجازاً به معنی جاسوس، خبرچین


رادبو (اِمر.) داربوی، عود


رادع (د) [ ع . ] (اِفا.) بازدارنده


رادمنش (مَ نِ) (ص مر.) دارای طبع و منش جوانمردان


رادی (حامص .) 1 - جوانمردی . 2 - بخشندگی . 3 - شجاعت


رادی [ ع . ] (اِفا.) ساقط، افتاده


رادیاتور (تُ) [ فر. ] (اِ.) دستگاهی است که برای خنک کردن موتورهای احتراقی مورد استفاده قرار می گیرد


رادیو (یُ) [ فر. ] (اِ.) دستگاه گیرنده که صوت را از فواصل دور ضبط و پخش کند


رادیواکتیو ( رادیواکتیو . اَ) [ فر. ] (اِمر.) جسمی که دارای تشعشعات اتمی (آلفا، بتا، گاما) باشد، پرتوزا (فره )


رادیوتراپی ( رادیوتراپی . تِ) [ فر. ] (اِمر.) درمان بیماری با استفاده از پرتوهای نافذ مانند پرتوهای ایکس و آلفا و بتا و گاما که یا از دستگاه تابیده می شوند یا از داروهای حاوی مواد نشان دار شده ساطع می شوند، پرتودرمانی (فره )


رادیوسکوپی ( رادیوسکوپی . کُ) (اِمر.) بررسی تصویر پرتو ایکس روی پرده یا صفحة حساس، پرتوبینی . (فره )


رادیوضبط ( رادیوضبط . ضَ) [ فر - ع . ] (اِمر.) دستگاه گیرندة امواج صوتی و ضبط و پخش ن وار


رادیولوژی ( رادیولوژی . لُ) [ فر. ] (اِمر.) شاخه ای از پزشکی که با استفاده از پرتو ایکس و انواع پرتوها به تشخیص و درمان بیماری کمک می کند، پرتوشناسی (فره )


رادیولوژیست ( رادیولوژیست .لُ) [ فر. ] (اِمر.) = رادیولگ : پرتوشناس (فره )


رادیولگ ( رادیولگ . لُ) [ فر. ] (اِمر.) پرتوشناس، رادیولوژیست


رادیوم (یُ) [ فر. ] (اِ.) عنصری است طبیعی و کمیاب و پرقیمت . دارای تشعشع خاص که در 1898 به وسیلة مادام کوری و شوهرش در معادن اورانیوم کشف گردید. این عنصر جسمی است سفید و درخشنده و موجد حرارت


رادیوگرافی ( رادیوگرافی . گِ) [ فر. ] (اِمر.) شیوة بررسی بدن با تاباندن پرتوهای ایکس بر آن و تولید تصویرهایی بر روی کلیشه یا پرده های حساس، پرتونگاری (فره )


رادیکال [ فر. ] (ص .) 1 - ریشه ای، اساسی . 2 - طرف دار اصلاحات کامل در امور کشور. 3 - دراصطلاح ریاضی : علامت جذر و کعب . 4 - ریشة n ام یک عدد یا یک عبارت که با علامت ّنشان داده شود


رادیکالیسم [ فر. ] (ص مر.) 1 - بنیادگرایی . 2 - تندروی


راز [ په . ] (اِ.) مطلب پوشیده، امر پنهان


راز (اِ.) = رز: رنگ، لون


راز [ معر. ] (اِ.) 1 - یکی از آلات بنایان ج . رازه . 2 - گلکار، طیان


رازبان (ص مر.) 1 - رازدار. 2 - در گذشته به کسی که عرایض حاجتمندان را به عرض شاه و امیر می رسانید می گفتند


رازق (ز) [ ع . ] (اِفا.) روزی دهنده، روزی - رسان


رازقی ( رازقی .) (اِ. ص .) 1 - نام گلی است سفید و کوچک و پرپر و خوشبو که از آن عطر هم می گیرند. 2 - نوعی انگور که دانه های ریز دارد


رازقیه (ز یِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جامه کتانی سفید. 2 - باده، می، شراب


رازک (زَ) (اِ.) گیاهی است از تیرة گزنه ها از دستة شاهدانه ها. نباتی است دو پایه و بالارونده و پیچنده . بوی گل هایش معطر و مطبوع و شبیه بوی سنبل الطیب و طعم آن ها تلخ و بااحساس سوزش و گرما همراه است . حشیشة الدینار، جنجل و همل نیز نامیده می شود


رازی (ص نسب .) منسوب به ری، اهل ری


راژ (اِ.) تودة غلة پاک شده و از کاه برآمده


رازیانه (نِ) (اِ.) بادیان، والان ؛ گیاهی است خوشبو با دانه های ریز که برای نفخ مفید است


راسب (س ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) ته نشین شونده، ته نشین گردیده . 2 - (اِ.) درد که در ته ظرف ماند. 3 - مادة دارویی که در ته لولة آزمایش یا ته بالن و دیگر ظروف آزمایشگاهی ته نشین شود. 4 - گل و لای و دیگر مواد مخلوط با آب که در بستر رودخانه ها و کف دریاچه ها و دریاها رسوب کند


راست [ په . ] 1 - (ص .) بی انحراف، مستقیم . 2 - سالم، بی عیب . 3 - صواب، درست . 4 - (ق .) درست، دقیقاً. 5 - (اِ.)مقابل چپ . 6 - (اِ.) اصطلاحی است سیاسی که به افراد محافظه کار مخالف با هرگونه دگرگونی و تحولات انقلابی اطلاق می شود این اصطلاح ب رگرفته از انقلاب فرانسه است که در مجمع ملی آن محافظه کارها در سمت راست مجلس می نشستند. ؛ راست و ریس آماده و فراهم


راست پنجگاه (پَ)(اِمر.)یکی از هفت دستگاه موسیقی ایرانی است و آن از لحاظ مقام با ماهور اختلافی ندارد. معمولاً راست پنجگاه را در تار در مایة «وفا» و در ویولن در مایة «سل » یا «لا» می نوازند


راست آمدن (مَ دَ) (مص ل .) سازگار شدن، هماهنگی یافتن


راست بین (ص فا.) حقیقت بین


راست خانه (نِ یا نَ) (ص مر.) کنایه از: 1 - شخصی که با همه کس از قرار راستی و درستی و امانت و دیانت رفتار کند. 2 - هر چیز راست و درست


راست راستکی (تَ)(ص مر.)حقیقی، واقعی


راست روده (د) (اِمر.) قسمت انتهایی رودة بزرگ که به مخرج ختم می شود، رودة مستقیم، رکتوم


راست کردن (کَ دَ)(مص ل .) 1 - آماده شدن، آماده کردن . 2 - ترتیب دادن . 3 - مُسخّر کردن . 4 - (عا.) میل کردن، هوس کردن . 5 - مطابق کردن، برابر کردن


راستا (اِ.) 1 - راستی . 2 - راست، جانب راست . 3 - امتداد


راستاحسینی (حُ س ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - (عا.) راست و درست، ساده و بی ریا. 2 - (اِمر.) مقامی است در موسیقی


راسته (تِ) 1 - (ص .) راست، مقابل چپ . 2 - عادل . 3 - (اِ.) صِنف، رده . 4 - محله، ناحیه 5 - (عا.) گوشتی که به طور مستقیم و در دو جانب ستون فقرات حیوان قرار دارد. 6 - یکی از مدارج تقسیم بندی گیاهان یا جانوران


راستی (حامص .) 1 - صداقت . 2 - حقیقت، درستی


راستین (ص نسب .) حقیقی، واقعی


راسخ (س) [ ع . ] (ص .) استوار، پایدار، ج . راسخون، راسخین


راسو (اِ.) موش خرما؛ حیوانی است پستاندار و گوشت خوار با پوزة باریک و موهای سفید یا زرد


راش (اِ.) 1 - تودة غلة پاک شده . 2 - انبار غله . 3 - نام درختی جنگلی که چوب بسیار محکمی دارد و در کوهستان های شمال ایران می روید


راشد (ش ِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - به راه راست رونده . 2 - راه راست یافته


راشی [ ع . ] (اِفا.) رشوه دهنده و رشوه گیرنده . راشیتیسم [ فر. ] (اِ.) عارضة نرم شدن استخوان های بدن که بر اثر کمبود ویتامین D و کمبود املاح کلسیم در بدن حاصل می شود


راصد (ص ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - مراقب، چشم دارنده . 2 - چشم به راه . 3 - منجم، اخترشمار. ج . راصدین


راضع (ض ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - شیرخوار. 2 - بخیل، خسیس


راضی [ ع . ] (ص .) خشنود، قانع


راعی [ ع . ] (اِفا.) 1 - چرانندة گله . 2 - پشتیبان، نگهبان . 3 - حاکم، والی


راغ (اِ.) 1 - مرغزار. 2 - دامن کوه . 3 - صحرا


راغب (غِ) [ ع . ] (اِفا.) مایل، خواهان . ج . راغبین


رافض (فِ) [ ع . ] (اِفا.) ترک کننده، رهاکننده


رافضه (فِ ض ) [ ع . رافضة ] 1 - (اِفا.) مؤنث رافض . 2 - گروهی که به پیشوای خویش پشت کرد ه و او راترک کنند


رافضی ( فِ) [ ع . ] (ص .) 1 - ترک کننده . 2 - اصطلاح سنّییان دربارة شیعه به علت ترک رأی صحابه در بیعت با ابوبکر و عمر


رافع (فِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - بالابرنده، بلند کننده . 2 - بردارندة قصه به شاه یا امیر، عرض حال دهنده


راقد (قِ) [ ع . ] (ص فا.) خوابنده، خوابیده


راقم (قِ) [ ع . ] (اِفا.) نویسنده، محرر


راقی [ ع . ] (اِفا.) 1 - بالا رونده، جلو رونده . 2 - افسونگر. 3 - تحصیل کرده


رالی [ انگ . از فر. ] 1 - نوعی مسابقة اتومبیل - رانی با مساحت طولانی که در جاده ها و با قوانین مشخص از نظر سرعت و زمان و مسیر مسابقه برگزار می شود. 2 - در ورزش هایی مانند بدمینتون و تنیس رد و بدل کردن متوالی توپ بین حریفان تا کسب امتیاز


رام [ په . ] (ص .) 1 - مطیع، فرمانبردار. 2 - خو گرفته، آموخته . 3 - در آیین زردشتی، یکی از ایزدان و نام بیست ویکم از هر ماه شمسی


رامح (مِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نیزه زن . 2 - نیزه دار


رامش (مِ) [ په . ] 1 - (اِمص .) آرامش، آسودگی . 2 - (اِ.) طرب، شادی


رامشگر (مِ گَ) (ص .) خواننده و نوازنده


رامشی (مِ) (ص نسب .) نوازنده، خواننده


رامی [ انگ . ] (اِ.) نوعی بازی ورق


رامی [ ع . ] (اِفا.) 1 - پرتاب کننده . 2 - تیرانداز


ران (ص فا.) در ترکیب به معنی «راننده » آید: کالسکه ران، سخنران، قایقران


ران [ په . ] (اِ.) قسمتی از پا یا اندام خلفی جانوران که بین مفصل زانو و مفصل خاصره قرار دارد؛ فخذ، آلست


رانت [ فر. ] (اِ.) درآمدی که از فرصت ها و موقعیت های برتر به دست آمده باشد، ثروت حاصل از کار غیرتولیدی و بادآورده


راند [ فر. ] (اِ.) دور بازی، مرحله ای از یک مسابقه


راندمان (د) [ فر. ] (اِ.) کارکرد، نتیجة کار


راندن (دَ) [ په . ] (مص م .) 1 - بیرون کردن . 2 - راه انداختن چهارپا. 3 - طرد کردن


رانده (د) (ص مف .) طرد شده


رانش (نِ) (اِمص .) 1 - راندن . 2 - حرکت، جابجایی


راننده (نَ د) (ص فا.) آن که وسایل نقلیه را می راند، شوفر


رانندگی (نَ د) (حامص .) عمل و شغل راننده


رانکی (نَ) (اِ.) تسمة عقب پالان که بر ران چهارپا قرار گیرد، پاردم . ؛ رانکی کسی بودن کنایه از: منحرف شدن از جادة عفاف یا دیانت


رانگا [ روس . ] (اِ.) = رامکا: سینی فلزی مستطیل که حروف چیده شدة دستی را در آن گذارند


رانین (نَ یا نِ) (اِ.) 1 - شلوار. 2 - نوعی زره، که هنگام جنگ ران ها را با آن می پوشانیدند


راه (اِ.) = رای . راج . راجه : پادشاه هندوستان


راه [ په . ] (اِ.) 1 - جاده، گذرگاه . 2 - قانون، روش . 3 - پردة موسیقی، نغمه


راه انجام (اَ) (اِمر.)1 - اسباب سفر. 2 - مرکب - سواری . 3 - پیک، قاصد


راه بریدن (بُ دَ) (مص ل .) 1 - راه پیمودن . 2 - دزدی از مسافران، راهزنی


راه دادن (دَ) (مص ل .) رخصت دادن


راه داشتن (تَ) (مص ل .) قطع طریق کردن، راهزنی کردن


راه راه (ص .) دارای خطوط موازی


راه نرفته (نَ رَ تِ) (ص مر.) تجربة نادیده


راه نشین (نِ) (ص فا.) 1 - گدای سر راه . 2 - غریب، بی کس


راه و رسم (هُ رَ) (اِمر.) شیوه، روش، طریق


راه و چاه (هُ) (اِمر.) روش، طریقه


راه وبیراه (هُ) 1 - (اِ.) راه های اصلی و فرعی . 2 - (ق .) گاه و بیگاه، در هر فرصت


راه پیما (پَ یا پِ) (ص فا.) 1 - راه پیماینده، راه رونده . 2 - مسافر. 3 - تندرو، سریع السیر. ج . راه پیمایان


راه گرفتن (گِ رِ تَ) (مص م .) راه را سد کردن، سر راه را گرفتن


راه گستر (گُ تَ) (ص فا.) تندرو، راهوار


راه گیر (ص فا.) = راه گیرنده : 1 - راه رو، مسافر. 2 - راهزن، قاطع طریق


راهب (هِ) [ ع . ] (اِ.) عابد مسیحی، پارسا و گوشه نشین . جِ رهبان، راهبین


راهبر (بَ) (ص فا.) آن که کسی را در راهی هدایت کند، هادی، دلیل، راهنما


راهبه (هِ ب) [ ع . راهبة ] (ص .) زن ترسای پارسا ج . راهبات


راهدار (ص .)1 - نگهبان راه . 2 - راهزن . 3 - راه - راه، مخطط


راهداری 1 - (حامص .) نگهبانی راه . 2 - دزدی، راهزنی . 3 - (اِمر.) ادارة نگهبانی و محافظت راه


راهرو (رُ)(ص فا.) 1 - سالک . 2 - مسافر، عارف


راهزن (زَ)(ص فا.) 1 - دزدی که اموال مسافران را غارت می کند. 2 - نغمه خوان، سرودگوی


راهن (هِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - گرو گذارنده . 2 - رهن گذارنده . 3 - ثابت، دایم


راهنامه (مِ) (اِمر.) 1 - نقشة راه . 2 - سفرنامه


راهنما (نَ) (ص فا.) 1 - پیشوا، هادی . 2 - بلد، بلد راه، کسی که مسیر را می داند


راهنمایی ( راهنمایی .) (حامص .) عمل راهنما، هدایت، راهبری . ؛ ادارة راهنمایی و رانندگی اداره ای که موظف به انتظام رفت و آمد و عبور و مرور وسایل نقلیه است


راهنمون (نَ) (ص مر.) راهنما، راهبر


راهنورد (نَ وَ) (ص فا.) 1 - مسافر، پیک . 2 - تندرونده


راهوار (ص مر.) تندرو


راهواره (رِ) (اِمر.) سوغات سفر، ره آورد


راهوی (هُ) (اِ.) یکی از آهنگ های موسیقی قدیم


راهگان (ص مر.) رایگان


راهگذار (گُ) (ص فا.) 1 - عابر. 2 - مسافر


راهی (ص نسب .)1 - مسافر، رونده . 2 - راه نشین . 3 - فرستاده


راود (وَ) (اِ.) سبزه زار، چراگاه


راوق (وُ) [ معر. ] (اِ.) نک راوَک


راوچه (وْ چِ)(اِ.) نوعی انگور، انگور پیش رس


راوک (وَ) 1 - (اِ.) ظرفی که در آن شراب را صاف کنند. 2 - (ص .) صاف، لطیف . 3 - شراب صاف و بی دُرد


راوی [ ع . ] (اِفا.) روایت کننده . ج . روات


راویه (یَ یا یِ) [ ع . راویة ] (اِ.) 1 - مشک بزرگی که در آن آب را حمل و نقل کنند. 2 - چارپایی که مشک آب را بر آن بار کنند


راپرت (پُ) [ فر. ] (اِ.) گزارش، سخن چینی


راپرتچی ( راپرتچی .) [ فر - تر. ] (اِفا.) 1 - گزارش گر. 2 - خبرچین، جاسوس


راک (اِ.) رشتة سوزن، نخ


راک [ انگ . ] (اِ.) نوعی رقص پر جنب و جوش


راک (اِ.) کاسة چوبی، آبخوری


راک [ په . ] (اِ.) گوسفند جنگی، قوچ


راکاره (رِ) (ص .) زن بدکاره، روسپی


راکب (کِ) [ ع . ] (اِفا.) سوار، سواره


راکت (کِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - ابزاری به شکل یک صفحة توری گرد مسطح دارای دستة بلند که در بازی تنیس مورد استفاده قرار می گیرد. 2 - موشک


راکد (کِ) [ ع . ] (اِفا.) ایستاده، بی حرکت


راکع (کِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - رکوع کننده، 2 - فروتنی


راگو (گُ) [ فر . ] (اِ.) غذایی که از گوشت ران گوساله یا گوسفند، هویج، سیب زمینی، لوبیا سبز و مانند آن ها تهیه شود


رای (اِ.) راه، طریق


رای [ هند. ] (اِ.) نک راجه


رای [ ع . رأی ] (اِ.) 1 - اندیشه، فکر. 2 - تدبیر. 3 - عقیده، اعتقاد. 4 - شور، مشورت . 5 - قصد، عزم


رایات [ ع . ] (اِ.) جِ رایت ؛ درفش ها، بیرق ها، علم ها


رایانه (نِ) (اِ.) نک کامپیوتر


رایت (یَ) [ ع . رایة ] (اِ.) پرچم، درفش


رایج (یِ) [ ع . ] (اِفا.) جاری، روان


رایح (یِ) [ ع . رائح ] (اِفا.) 1 - بو دهنده . 2 - بو کننده


رایحه (یِ حِ) [ ع . رایحة ] (اِ.) بوی، بوی خوش


راید (یِ) [ ع . رائد ] (اِفا.) 1 - پیشرو. 2 - جوینده . 3 - جاسوس . 4 - کسی که او را برای یافتن جای مناسب از پیش می فرستادند


رایزن (زَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - مشاور. 2 - آن که در سفارت خانة دولتی در امور (فرهنگی، تجاری، نظامی ) مشغول باشد


رایزنی ( رایزنی .) [ ع - فا. ] (حامص .) مشاورت


رایش (یِ) [ ع . رائش ] (اِفا.) واسطة میان رشوه گیرنده و رشوه دهنده


رایش ( رایش .) [ ع . ] (اِ.) تیر با پر


رایض (یِ) [ ع . رائض ] (اِفا.) رام کنندة ستوران


رایع (یِ) [ ع . رائع ] (اِفا.) 1 - رساننده، بالنده . 2 - زیبا


رایق (یِ) [ ع . رائق ] (اِفا.) 1 - صاف، صافی . 2 - خوش آیند


رایکا (اِ.) پسر. پسر محبوب، معشوق


رایگان (یِ) (ص مر.) 1 - مفت، مجانی . 2 - باطل، بیهوده


رب (رَ بّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - خداوند. 2 - مالک، ارباب


رب ( رُ) [ ع . ] (اِ.) آب گوجه فرنگی، انار و غیره را گرفته می جوشانند و از آن مادة غلیظ و خوش رنگی به دست می آید که برای خوش رنگ و خوشمزه شدن انواع غذاها از آن استفاده می کنند


رب الارباب (رَ بُّ لْ اَ رْ) [ ع . ] (اِمر.) خداوند، خداوند جان، خدای بزرگ


رب النوع ( رب النوع . نُ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - خدای نوع، خدای هر یک از انواع موجودات به عقیدة برخی ملل باستانی، مانند خدای آب، آتش، زمین ... 2 - فرشتة موکل بر هر یک از انواع موجودات . نمونة روحانی و جاودانی موجودات در عالم معنا که محافظ نوع خود در جهان مادی می باشند


رب دشامبر (رُ دُ) [ فر. ] (اِمر.) لباس خانه


ربا (رِ) [ ع . ] (اِ.) پولی که بستانکار از بدهکار بابت منافعِ پول خود می گیرد


رباب (رَ) [ ع . ] (اِ.) ابر، ابرسفید


رباب (رَ یا رُ) [ ع . ] (اِ.) از آلات موسیقی زهی، مانند طنبور که با دست یا آرشه نواخته می شود


رباح ( رباح .) [ ع . ] (اِ.) جِ ربح ؛ سودها


رباح (رَ) [ ع . ] (اِ.) خمر، شراب


رباخوار (رِ. خا) [ ع - فا. ] (ص فا.) نزول خور، آن که ربا خورد


رباط (رِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - رشته، پیوند. 2 - نسج غضروفی و لیفی شکل که سبب ارتباط انساج مختلف و استحکام آن ها در جای خود می شوند. 3 - گروه اسبان . 4 - گروه سواران . 5 - جایی که در کنار جاده جهت استفاده کاروانیان سازند، کاروان سرا. ج . رباطات


رباط (رِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - رشته، بند. 2 - زردپی . 3 - کاروانسرا. 4 - جایی که برای فقرا یا صوفیان ساخته شود


رباع (رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نیکویی حال . 2 - شأن . 3 - طریقه، روش


رباع (رُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - چهارگان، چهارچهار. 2 - چهارخال تاس در بازی نرد. 3 - هر چیز که مشتمل بر چهار قسمت باشد


رباعی (رُ) [ ع . ] (ص نسب .) هر آن چه که از چهار جزء تشکیل شده ؛ چهارتایی


رباعی ( رباعی .) [ ع . ] (اِ.) شعری دارای چهار مصراع که مصراع های اول و دوم و چهارم هم قافیه و بر وزن «لاحول ولا قوة الابالله» باشند


رباعیات (رُ یّ) [ ع . ] (اِ.) جِ رباعیه (رباعی ) - اشعار چهار مصراعی . 2 - دندان های اربعة انسان بین ثنایا و انیاب


ربانی (رَ بّ) [ ع . ] (ص نسب .) عابد، عارف، خداشناس . ج . ربانیون، ربانیین


ربایش (رُ یِ) (اِمص .) ربودن


رباینده (رُ یَ د) (ص فا.) 1 - جذب کننده . 2 - دزد


ربایندگی (رُ یَ د) (حامص .) عمل رباینده


ربح (رِ) [ ع . ] (اِ.) سود. ج . ارباح


شمیم (شَ) [ ع . ] (اِ.) بوی خوش


ربض (رَ بَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دیوار گرداگرد شهر. 2 - جای گوسفندان


ربط (رَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بستن، پیوند دادن . 2 - (اِمص .) بستگی، پیوستگی


ربط (رُ بُ) (مص ل .) (اِ.) ج . رباط  - کاروانسراها. 2 - پیوندها. 3 - زردپی ها


ربع (رُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - یک چهارم . 2 - یک چهارم یک ساعت، پانزده دقیقه


ربع (رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سرا، خانه . 2 - جای فرود آمدن ج . ربوع . ارباع


ربقه (رِ قِ) [ ع . ربقة ] (اِ.) حلقه، حلقة طناب


ربن (رَ بَّ) [ ع . ] (اِ.) مجتهد یهوده، مفتی یهودان


ربه (رَ بَ یا ب) [ ع . ربة ] (اِ.) مؤنث رب، بتی به صورت زن ساخته شده


ربو (رَ) [ ع . ] (اِ.) پشته، بلندی


ربو ( ربو .) [ ع . ] (اِ.) تنگی نفس، آسم


ربوب (رُ) [ ع . ] (اِ.) جِ رب


ربوبت (رُ بَ) [ ع . ربوبة ] (اِمص .) خدایی


ربوبی (رُ) [ ع . ] (ص نسب .) خدایی، الهی


ربوبیت (رُ یَّ) [ ع . ربوبیة ] (مص جع .) خدایی، خداوندی، پروردگاری


ربوخه (رَ خَ یا خِ) (اِ.) 1 - خوشی عموماً، لذت . 2 - لذتی که به وقت جماع دست دهد


ربودن (رُ دَ) [ په . ] (مص م .) 1 - دزدیدن . 2 - جذب کردن


ربوده (رُ د یا دَ) (ص مف .) 1 - دربرده . 2 - تاراج شده . 3 - مجذوب


ربوشه (رُ ش ) (اِ.) سرپوش زنان، مقنعه


ربون (رَ) (اِ.) پولی که پیش از کار به مزدور دهند


ربوه (رَ وَ یا وِ) (اِ.) پشته، بلندی


ربیئه (رَ ئَ یا ئِ) [ ع . ربیئة ] (ص . اِ.) 1 - دیده بان . 2 - طلایه


ربیب (رَ) [ ع . ] (اِ.) پسر زن از شوهر پیشین


ربیبه (رَ بَ یا ب) [ ع . ربیبة ] (اِ.) دختر زن از شوهر سابق


ربیع (رَ) [ ع . ] (اِ.) فصل بهار


ربیع خوردن ( ربیع خوردن . خُ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) مجازاً سبزه خوردن، علف خوردن


رت (رُ یا رَ) (ص .) 1 - لخت، برهنه . 2 - تهی، خالی


رتاتیو (رُ) [ فر. ] (اِ.) ماشین چاپ سریع که علاوه بر چاپ، برش کاغذ و دسته کردن آن را نیز خود انجام می دهد و معمولاً با بوبین (قرقره ) کار می کند


رتبه (رُ بَ یا ب) [ ع . رتبة ] (اِ.) 1 - درجه، منزلت، مقام . 2 - درجه ای از درجات اداری، فرهنگی، قضایی یا نظامی که حقوق ماهیانه خاص به حساب آن تعلق می گیرد. اشل، پایه . ج . رتب


رتق (رَ) [ ع . ] (مص م .) بستن، دوختن


رتوش (رُ) [ فر. ] (اِ.) دستکاری عکس و فیلم برای زیباتر کردن آن، پرداخت (فره )


رتیل (رُ تِ یْ) [ ع . رتیلاء ] (اِ.) جانوری است از شاخة بندپایان شبیه به عنکبوت با شکمی بزرگ و پاهایی کوتاه که سم کشنده ای دارد


رث (رَ) [ ع . ] (ص .) کهنه، پوسیده، فرسوده . ج . رثاث


رثاء (رَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گریستن بر مرده . 2 - سوک سرود، شعر گفتن برای مرده با تأسف و اندوه . 3 - (اِمص .) مرده ستایی، مویه گری


رثاثه (رَ ثَ) [ ع . رثاثة ] (اِمص .) 1 - پوسیدگی . 2 - بدحالی


رج (رَ) (اِ.) 1 - صف، رده . 2 - ریسمان


رجاء (رَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) امیدوار شدن، امید داشتن . 2 - (اِمص .) امیدواری، توقع . 3 - (اِ.) امید، آرزو


رجاء ( رجاء .) [ ع . ] (اِ.) ناحیه ؛ ج . ارجاء


رجاحت (رَ حَ) [ ع . رجاحة ] 1 - (مص ل .) فزون آمدن، چربیدن . 2 - (اِمص .) فزونی، فضیلت، برتری


رجاف (رُ) [ ع . ] (اِ.) آواز و صدای کوس و نقاره


رجال (رِ) [ ع . ] (اِ.)جِ رجل  - مردان . 2 - بزرگان


رجال الغیب (رِ لُ لْ غَ) [ ع . ] (اِمر.) هفت تن از مردان خدا که زنده اند ولی به چشم جهانیان دیده نمی شوند


رجاله (رَ جّ لِ) [ ع . رجالة ] (اِ.) جِ راجل  - پیادگان . 2 - اوباش، فرومایگان


رجب (رَ جَ) [ ع . ] (اِ.) ماه هفتم از سال قمری


رجحان (رُ) [ ع . ] (اِمص .) برتری، فزونی


رجز (رِ یا رُ) [ ع . ] (اِمص .) پلیدی، بت - پرستی


رجز (رَ جَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شعری که به هنگام جنگ هر یک از طرفین در ستایش قوم و افتخارات خویش می خوانند. 2 - یکی از بحرهای شعر که از تکرار سه یا چهار بار «مستفعلن » به دست می آید


رجزخوانی ( رجزخوانی . خا) [ ع - فا. ] (حامص .) خود - ستایی


رجس (رِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پلیدی . 2 - گناه


رجع (رَ) [ ع . ] (مص ل .) برگشتن، بازگشتن


رجعت (رَ عَ) [ ع . رجعة ] (مص ل .) 1 - بازگشت . 2 - بازگشت مرد به سوی زن طلا ق دادة خود


رجغک (رَ غَ) (اِ.) نک رجک


رجل (رَ جُ) [ ع . ] (اِ.) مرد. ج . رجال


رجل (رِ) [ ع . ] (اِ.) پا، پای . ج . اَرجُل


رجم (رَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - سنگسار کردن . 2 - دشنام دادن . 3 - طرد کردن، راندن


رجه (رَ جِ) (اِ.) 1 - ریسمان، بند رخت . 2 - ریسمانی که در بنایی به کار می رود


رجوع (رُ) [ ع . ] (مص ل .) بازگشتن، برگشتن


رجولیت (رُ یَّ) [ ع . رجولة ] (مص جع .) 1 - مرد بودن . 2 - مردی، مردانگی


رجوم (رُ جُ) [ ع . ] (مص م .) 1 - سنگسار کردن . 2 - راندن . 3 - دشنام دادن


رجک (رَ جَ) (اِ.) آروغ


رجیم (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - سنگسار شده . 2 - رانده، مطرود. 3 - نفرین شده


رحا (رَ) (اِ.) نک رحی


رحال (رَ حّ) [ ع . ] (ص .) نیک دانا و ماهر در پالان نهادن ؛ ج . رحاله


رحال ( رحال .) [ ع . ] (ص .) بسیار سفر کننده ؛ ج . رحاله


رحال (رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ رحل  - پالان شتر. 2 - اسباب و اثاث سفر


رحب (رَ) [ ع . ] (ص .) فراخ، گشاده


رحبه (رَ حَ بَ یا ب) [ ع . رحبة ] (اِ.) 1 - زمین وسیع پرگیاه . 2 - ساحت خانه . 3 - وسط سرای . ج . رحاب


رحل (رَ) [ ع . ] (مص ل .) کوچ کردن، رحلت کردن


رحل ( رحل . ) [ ع . ] (اِ.)1 - اسباب و اثاث . 2 - منزل، مأوا. 3 - پالان شتر. 4 - وسیله ای که قران یا کتاب را هنگام خواندن روی آن می گذارند. ج . رحال


رحلت (رِ لَ) [ ع . رحلة ] (مص ل .) 1 - کوچیدن، کوچ کردن . 2 - مردن


رحلی (رَ) [ ع . ] (اِ.) نوعی قطع کتاب یا نشریه برابر با 22 * 25 سانتی متر. ؛ رحلی بزرگ قطع کتاب در اندازة 34 * 58 سانتی متر. ؛ رحلی کوچک قطع کتاب در اندازة 16 * 27


رحم (رَ حْ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - مهربانی . 2 - بخشودن، گذشتن


رحم (رَ حِ) [ ع . ] (اِ.) زهدان، بچه دان


رحمان (رَ) [ ع . رحمن ] (ص .) 1 - مهربان . 2 - بخشاینده، از صفات خداوند


رحمت (رَ مَ) [ ع . رحمة ] (اِمص .) 1 - مهربانی، دلسوزی . 2 - بخشایش، عفو


رحمت العالمین (رَ مَ تُ لْ لَ) [ ع . رحمة العالمین ] (ص مر.) موجب رحمت جهانیان (پیغامبر اسلام )


رحمت اللهعلیه ( رحمت اللهعلیه . لا عَ لَ ) [ ع . رحمة الله علیه ] بخشایش خدای بر او باد (جملة دعایی )


رحموت (رَ حَ) [ ع . ] (اِمص .) بخشودگی، مهربانی


رحی (رَ حا) [ ع . ] (اِ.) آسیا


رحیب (رَ) [ ع . ] (ص .) فراخ، گشاده . رحیق (رَ) [ ع . ] 1 - (ص .) خالص . 2 - (اِ.) شراب بی غش و ناب


رحیل (رَ) [ ع . ] (مص ل .) کوچ کردن، کوچیدن


رحیم (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - مهربان . 2 - بخشاینده، از صفات خداوند


رخ (رَ) (اِ.) 1 - رخنه، شکاف . 2 - خط هایی که از کشیدن سوهان بر روی فلزات ایجاد شود


رخ (رُ) (اِ.) 1 - گونه، چهره، هر یک از دو طرف گونه . 2 - سوی، طرف . 3 - عنان اسب، افسار


رخ ( رخ .) [ معر. ] (اِ.) یکی از مهره های شطرنج که به شکل برج است


رخ ( رخ .) [ ع . ] (اِ.) پرنده ای موهوم و بزرگ مانند سیمرغ و عنقا


رخ ( رخ .) (ص . اِ.) جنگجو، پهلوان


رخ فروز (رُ. فُ) 1 - (ص فا.) آن که چهرة خویش نماید. 2 - (اِمر.) روز هفتم از ماه های ملکی . 3 - (اِ.) دستینه ای که آن را چهارتو مانند ریسمانی تابیده باشند


رخاء (رُ) [ ع . ] (اِ.) باد نرم


رخاء (رَ) [ ع . ] (اِمص .) فراوانی نعمت، فراخ شدن زندگانی


رخام (رُ) [ ع . ] (اِ.) مرمر، سنگ مرمر


رخاوت (رَ وَ) [ ع . رخاوة ] (اِمص .) سستی، نرمی


رخبین (رُ) (اِ.) 1 - کشک، قره قروت . 2 - ماست چکیده


رخبینه (رُ نِ) (اِ.) نک رخبین


رخت (رَ) [ معر. ] (اِ.) 1 - لباس، جامه . 2 - کالا، متاع . 3 - بار و بنه


رخت انداختن ( رخت انداختن . اَ تَ) (مص ل .) اقامت کردن، فرود آمدن


رخت بربستن ( رخت بربستن . بَ. بَ تَ) (مص ل .) 1 - آمادة سفر شدن . 2 - مردن، درگذشتن


رخت برگرفتن ( رخت برگرفتن . بَ. گِ رِ تَ) (مص ل .) کوچ کردن


رخت ساختن ( رخت ساختن . تَ) (مص ل .) آماده شدن، آماده سفر شدن


رخت شو (ی ) (رَ) (ص فا.) آن که لباس ها را شوید


رخت کن ( رخت کن . کَ) (اِمر.) اتاقی که در آن لباس از تن درآورند و در جارختی گذارند، جایی از گرمابه که در آن لباس ها را از تن درآورند


رخت گرداندن ( رخت گرداندن . گَ دَ) (مص ل .) جابه جا شدن، نقلِ مکان کردن


رخسار (رُ) (اِمر.) روی، چهره


رخساره (رُ رِ) (اِمر.) رخسار


رخش ( رخش .) (اِ.) رنگ سرخ و سفید درهم آمیخته


رخش ( رخش .) (اِ.) 1 - اسب . 2 - نام اسب رستم دستان


رخش (رَ خْ) [ اَوس . ] (اِ.) 1 - روشنایی، پرتو. 2 - صاعقه، برق


رخشان (رَ) (ص فا.) رخشنده، تابان


رخشنده (رَ شَ د) (ص فا.) درخشنده، تابنده


رخشیدن (رَ دَ)(مص ل .) تابیدن، پرتو افکندن


رخص (رَ) [ ع . ] (ص .) نرم و نازک


رخص (رُ) [ ع . ] (اِمص .) ارزانی، کم بهایی


رزمجویی ( رزمجویی .) (حامص .) جنگجویی


رخصت (رُ صَ) [ ع . رخصة ] 1 - (اِمص .) اجازه، دستور، اذن . 2 - (اِ.) جواز، پروانه


رخمه (رَ مِ) [ ع . رخمة ] (اِ.) کرکس، لاشخوار


رخنه (رِ نِ) (اِ.) سوراخ، شکاف


رخنه (رُ نَ یا نِ) (اِ.) کاغذ


رخو (رِ) [ ع . ] (ص .) سست


رخوت (رِ وَ) [ ع . رخوة ] (اِمص .) سستی


رخچ (رُ) (اِ.) فرق سر، تارک


رخیدن (رَ دَ) (مص ل .) تند نفس کشیدن به سبب حمل باری سنگین


رخیص (رَ) [ ع . ] (ص .) ارزان، کم بها


رخیم (رَ) [ ع . ] (ص .) نرم آواز


رد (رَ) [ په . ] (ص .) 1 - جوانمرد، راد. 2 - دانا، بخرد. 3 - سرور، پیشوای دینی زردشتیان


رد (رَ د یا دّ) [ ع . ] 1 - (مص م .) پس دادن، بازگردانیدن . 2 - (اِ.) اثر پای، نشانة قدم


رد زدن (رَ. زَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) رد پای کسی را گرفتن


رد شدن ( رد شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - گذشتن، عبور کردن . 2 - پذیرفته نشدن


رداء (رَ) [ ع . ] (اِ.) بالاپوش، جبُه . ج . اردیه


رداء افشاندن ( رداء افشاندن . اَ دَ) [ ع - فا. ] (اِ.) (مص ل .) 1 - ستردن گرد و خاک از رداء. 2 - کنایه از: توجه به ظاهر


ردائت (رَ ئَ) [ ع . ردائة ] (اِمص .) 1 - فساد، تباهی . 2 - پستی، بدی


رداس (رَ دّ) [ ع . ] (ص فا.) مرد سنگ انداز


ردع (رَ دْ) [ ع . ] (مص م .) بازداشتن، منع کردن


ردف (رِ دْ) [ ع . ] (ص .) 1 - پیرو، تابع . 2 - ترک، کسی که پشت سرِ سوار می نشیند. 3 - هر الف و واو و یای ماقبل «روی » مانند شجاع، نفور، بغیر چنین قافیه ای را «مُردَف » خوانند


ردم (رَ) [ ع . ] (مص م .) رخنه بستن، پینه کردن، درپی کردن


ردن (رُ) [ ع . ] (اِ.) بن آستین و تریز. ج . ادان


ردنگت (رِ دَ گُ) [ فر. ] (اِ.) قسمی جامة مردانه مانند پالتو، طویل تر و عریض تر از بالاپوش معمولی


رده (رَ د) (اِ.) 1 - صف، قطار، دسته . 2 - هر چیز که در یک راسته باشد


رده (رِ یا رَ دِّ) [ ع . ] (مص ل .) از دین برگشته


رده بندی ( رَ د بَ) (حامص .) طبقه بندی


ردود (رُ) [ ع . ] (اِ.) جِ رد


ردی (رَ) [ ع . رداء ] (اِ.) بالاپوش


ردی (رَ دا) [ ع . ] (اِمص .) هلاک، تباهی


ردیف (رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - رده، رسته . 2 - کلمه یا کلماتی که عیناً در آخرِ مصراع ها تکرار شود. 3 - پایه و رکن اساسی موسیقی ملی ایران است که به «مقام »، «دایرة ملایم » و «آواز»، تقسیم می شود، دستگاه


رذالت (رَ لَ) [ ع . ] (اِمص .) فرومایگی


رذایل (رَ یِ) [ ع . ] (اِ.) جِ رذیله ؛ فرومایگی ها، پستی ها


رذل (رَ) [ ع . ] (ص .) فرومایه، پست


رذیل (رَ) [ ع . ] (ص .) فرومایه، دون


رذیلت (رَ لَ) [ ع . رذیلة ] (اِمص .) فرومایگی، پستی


رز (رَ) (اِ.) 1 - درخت انگور. 2 - انگور


رز ( رز .) (اِ.) زهر هلاهل


رز (رُ) [ فر. ] (اِ.) گل سرخ


رزء (رُ) [ ع . ] (اِ.) مصیبت بزرگ، پیش آمد بد. ج . ارزاء 1


رزاز (رَ زّ) [ ع . ] (ص .) 1 - برنج کوب . 2 - برنج - فروش


رزازی ( رزازی .) [ ع - فا. ] 1 - (حامص .)برنج کوبی . 2 - برنج فروشی . 3 - (اِمر.) دکان برنج فروش


رزاق (رَ زّ) [ ع . ] (ص .) روزی دهنده


رزانت (رَ نَ) [ ع . رزانة ] (مص ل .) باوقار بودن، سنگین بودن


رزایا (رَ) [ ع . ] (اِ.) ج . زریئه، رزیه ؛ پیش - آمدهای ناگوار


رزبان (رَ) (ص مر.) 1 - محافظ باغ انگور. 2 - باغبان


رزبن (رَ. بُ) (اِمر.) درخت رز، نهال رز


رزد (رَ) نک رژد


رزرو (رِ ز) [ فر. ] (اِ.) 1 - یدک . 2 - (در بازی های تی می ) بازیکنی که در مواقع لزوم با نظر مربی جانشین بازیکن اصلی تیم شود. ذخیره (فره ). 3 - آن چه که برای استفادة کسی کنار گذاشته می شود


رزق (رِ) [ ع . ] (اِ.) روزی


رزم (رَ) (اِ.) جنگ، نبرد


رزم آزما ( رزم آزما . زْیا ز) (ص فا.) جنگ آزموده


رزم آزما (ی ) ( رزم آزما .)(ص فا.)1 - پهلوانی که در رزم هنرمند باشد. 2 - فرماندهی که مقدمات جنگ را آماده سازد


رزم آزمودن ( رزم آزمودن . زْ یا ز دَ) (مص ل .) جنگ کردن


رزم آور (وَ) (ص فا.) جنگجو، جنگاور


رزم توز ( رزم توز .) (ص فا.) جنگجو


رزم توزی ( رزم توزی .) (حامص .) جنگجویی


رزم زن ( رزم زن . زَ) (ص فا.) جنگاور


رزم نامه ( رزم نامه . مِ) (اِمر.) داستان جنگی (معمولا منظوم )


رزم یوز (رَ) (ص فا.) جنگجوی


رزم یوش ( رزم یوش .) (ص فا.) جنگجوی


رزمجو ( رزمجو .) (ص فا.) جنگجو


رزمه (رَ مِ) [ ع . رزمة ] (اِ.) بقچة لباس


رزمکار ( رزمکار .) (ص فا.) جنگجو


رزمگاه ( رزمگاه .) (اِمر.) میدان جنگ


رزمگه ( رزمگه . گَ) (اِمر.) رزمگاه


رزمی (رَ) 1 - (ص نسب .) جنگجوی . 2 - (اِ.) نام عمومی نوعی ورزش شامل، کاراته، تکواندو، کونک فو


رزنانس (رِ زُ نّ) [ فر. ] (اِ.) طنین اندازی، انعکاس صوت و تموج آن


رزه (رَ ز) (اِ.) حلقه ای که برای قفل کردن در، قفل را از آن رد کنند


رزیئه (رَ ئِ یا ئَ) [ ع . رزیئة ] (اِ.) مصیبت عظیم، پیش آمد ناگوار. ج . رزایا


رزیدن (رَ دَ) (مص م .) رنگ کردن


رزیدنت (رِ د) [ انگ . ] (اِ.) پزشکی که مشغول گذراندن دورة تخصصی است، دستیار


رزیستانس (رِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - مقاومت، پایداری . 2 - مقاومت جسم هادی الکتریک در برابر جریان برق


رزین (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - محکم، استوار. 2 - باوقار، سنگین


رزین (رِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - صمغ، سقز. 2 - روکش چرخ بعضی وسایل نقلیة موتوری


رزیه (رَ یَّ) [ ع . رزیئة ] (اِ.) مصیبت عظیم، پیش آمد ناگوار؛ ج . رزایا


رس ( رس .) (ص .) حریص، حریص به خوردن


رس ( رس .) [ ع . ] (مص م .) 1 - بند کردن و بازداشتن کسی را. 2 - اصلاح کردن میان قومی را. 3 - افساد کردن (از اضداد است ) 4 - چاه کندن . 5 - در زیر خاک پنهان کردن چیزی را. 6 - در گور کردن مرده را. 7 - دانستن امور قوم و خبر آن ها


رس (رُ) (اِ.) 1 - خاک مخصوص کوزه گری . 2 - (ص .) محکم، سخت ؛ رس کسی را بالا آوردن کنایه از: او را اذیت و آزار کردن . ؛ رس کسی را کشیدن او را بی نهایت خسته کردن


رس (رَ) (اِ.) ریسمان


رسا (رَ) (ص فا.) 1 - بلند. 2 - رسنده . 3 - بالغ . 4 - تندهوش


رسالت (رِ لَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پیغام بردن . 2 - (اِمص .) پیامبری . 3 - پیام آوردن از جانب خداوند


رساله (رِ لِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - کتاب، جزوه . 2 - نامه، نوشته


رسام (رَ سّ) [ ع . ] (ص .) رسم کننده، نقاش


رسان (رَ یا رِ) (ص فا.) در ترکیب به معنی «رساننده » آید: نامه رسان، روزی رسان


رساندن (رَ یا رِ دَ) (مص ل .) 1 - چیزی یا خبری را به کسی دادن . 2 - پروراندن


رساننده (رَ یا رِ نَ یا نِ د) (ص فا.) کسی که چیزی یا کسی را به چیزی یا کسی دیگر برساند


رسانه (رِ نِ) (اِ.) هر وسیلة انتقال دهنده


رسانه (رَ نِ) (اِ.) اندوه، حسرت


رسانیدن (رَ یا رِ دَ) (مص م .) نک رساندن


رسایل (رَ یِ) [ ع . ] (اِ.) جِ رساله


رسایی (رَ یا رِ) (حامص .) کمال، بلوغ


رست (رَ) (اِ.) صف


رستاخیز (رَ) (اِمر.) رستخیز، قیامت، به پا خاستن مردگان


رستاد (رَ) (اِ.) جیره، مقرری


رستار (رَ) (ص مر.) رستگار


رستاق (رُ) [ معر. ] (اِ.) ده، روستا


رستخیز (رَ سْ) (اِمر.) نک رستاخیز


رستخیز برآوردن ( رستخیز برآوردن . بَ. وَ دَ) (مص ل .) هلاک کردن، دمار برآوردن


رستخیز نمودن ( رستخیز نمودن . نِ دَ)(مص م .) برانگیختن


رستم (رُ تَ) [ په . ] 1 - (اِ.) جهان پهلوان ایران از مردم زابلستان که دارای قدرتی فوق بشری بود. 2 - (ص .) شجاع، دلیر، پهلوان . ؛ رستم و یک دست اسلحه کنایه از: تنها وسیله یا امکان موجود


رستن (رَ تَ) (مص ل .) نجات یافتن، رها شدن


رستن (رُ تَ) [ په . ] (مص ل .) روییدن، نمو کردن


رستنی ( رستنی .) (ص .) گیاه، روییدنی


رسته (رَ تِ) [ معر. ] (اِ.) 1 - صف، قطار. 2 - دکان های واقع شده در یک ردیف در بازار. 3 - دسته و گروهی که هم شغل باشند


رستوران (رِ) [ فر. ] (اِ.) جایی که در آن غذا می خورند، غذاخوری (فره )


رستگار (رَ) (ص فا.) رها شونده


رستگاری ( رستگاری .) (حامص .) رهایی، نجات - یافتگی


رستی (رُ) (ص نسب .) منسوب به رست  - آن چه از خاک و گل رست تعبیه کنند. 2 - زمین هایی که جنس آن ها از رست باشد. 3 - سنگ هایی که مادة اصلی آن ها رست باشد


رستی (رُ) 1 - (حامص .) چیرگی . 2 - دلیری . 3 - آسایش، راحتی . 4 - (اِ.) روزی، رِزق


رستی خوار ( رستی خوار . خا) (ص فا.)= رستی - خوارنده : 1 - روزی خوار، روزی خور. 2 - بهره برنده، متمتع


رسخ (رَ) [ ع . ] (اِمص .) تعلق گرفتن روح انسانی پس از مفارقت بدن به جسمی جمادی


رسد (رَ سَ) [ معر. ] (اِ.) 1 - بهره، نصیب به حصه . 2 - سهم مالیاتی


رسد ( رسد .) (اِ.) دسته، واحدی نظامی شامل سه جوخه


رسداق (رُ) [ معر. ] (اِ.) نک رستاق


رشن ( رشن .) [ ع . ] (مص ل .) 1 - مهمان ناخوانده گردیدن . 2 - داخل کردن سگ و مانند آن سر خود را در ظرف


رسغ (رُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - (اِ.) پیوندگاه کف دست و پا به ساق، استخوان های خرد مچ دست و پا. ؛ رسغ پا مچ پا. ؛ رسغ دست مچ دست . 2 - (اِمص .) سستی و فروهشتگی دست و پای ستور


رسل (رُ سُ) [ ع . ] (اِ.) جِ رسول ؛ پیامبران


رسم (رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - روش، قاعده، آیین . 2 - عادت، عُرف . 3 - دستور، ترتیب . 4 - نشانی سرای و منزل


رسم ( رسم .) [ ع . ] (مص ل .) کشیدن شکل یا خطی روی کاغذ، نوشتن، خط کشیدن


رسم الخط ( رسم الخط ُ لْ خَ) [ ع . ] (مص مر.) طرز نوشتن کلمه یا کلمات


رسماً (رَ مَ نْ) [ ع . ] (ق مر.) به طور رسمی، برابر با اصول و مقررات پذیرفته شده، در عمل . مق اسماً


رسمی (رَ) 1 - (ص .) معمول، متداول . 2 - (ق .) خشک، به صورت جدی و برابر با مقررات . مق خودمانی، دوستانه


رسمیت (رَ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) رسمی بودن


رسن (رَ سَ) [ ع . ] (اِ.) ریسمان، طناب


رسوا (رُ) (اِ.) بدنام، بی حُرمت


رسوایی ( رسوایی .) (حامص .) بدنامی


رسوب (رُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ته نشین شدن، ته نشینی . 2 - (اِ.)دُرد، ته نشست


رسوخ (رُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ثابت و استوار شدن . 2 - (اِ.) نفوذ، رخنه


رسول (رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - قاصد، پیک . 2 - سفیر. 3 - پیغامبر، نبی


رسوم (رُ) [ ع . ] (اِ.) جِ رسم ؛ آیین ها، عادات


رسید (رِ یا رَ) 1 - (مص مر.) رسیدن . 2 - (اِ.) نوشته ای که به موجب آن دریافت کنندة پول یا شی ء، دریافت آن را تأیید می کند.، قبض


رسیدن (رَ دَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - آمدن، وارد شدن . 2 - پیوند، تلاقی . 3 - پخته شدنِ میوه . 4 - کامل شدن، بالغ شدن . 5 - مواظبت کردن . 6 - اثر کردن، تأثیر گذاشتن


رسیده (رَ د) (ص مف .) 1 - آمده، وارد. 2 - متصل، پیوسته .3 - پخته، پخته شده . 4 - کامل و بالغ شده


رسیدگی (رَ د) (حامص .) 1 - پختگی و پخته شدن میوه .2 - بلوغ . 3 - تحقیق و دقت در امری


رسیل (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - فرستاده شده . 2 - هم آواز. 3 - دمساز، موافق


رش (رَ) (اِ.) نک ریش


رش ( رش .) (اِ.) نوعی جامة ابریشمین گرانبها


رش (رَ) (اِ.) 1 - پشته، تپه . 2 - زمین پشته پشته


رش ( رش .) [ ع . ] 1 - (مص ل .) چکیدن آب و خون و اشک . 2 - باران اندک و ریزه باریدن . 3 - (اِ.) باران ریزه، باران اندک ؛ ج . رشاس


رش (رَ شّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - آب پاشیدن . 2 - آب زدن به متاع برای سنگین شدن آن


رش ( رش .) (اِ.) 1 - بازو. 2 - واحد طول، از نوک انگشت میانه تا آرنج


رش (رَ) [ په . ] (اِخ .) نام روز هجدهم از هر ماه شمسی


رش (رُ) (اِ.) چشم غره، نگاه خشمگین


رشاء (رِ) [ ع . ] (اِ.) ریسمان . ج . ارشیه


رشاد (رَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) از گمراهی درآمدن، به راه راست رفتن . 2 - (اِمص .) راستی، رستگاری


رشادت (رَ دَ) [ ازع . ] (اِمص .) دلیری، شجاعت


رشاش (رَ) [ ع . ] (اِ.) آن چه از خون و اشک و آب و غیره بچکد


رشاقت (رَ قَ) [ ع . رشاقة ] (مص ل .) نیک اندام بودن


رشت (رَ شْ) (اِ.) 1 - آن چه که از جایی فرو می ریزد، آوار. 2 - خاکروبه، گرد و غبار. 3 - مرکز استان گیلان


رشت (رُ شْ) (اِ.) روشنایی، فروغ


رشتن (رِ تَ) (مص م .) تافتن، تابیدن


رشتن (رُ تَ) (مص ل .) افروختن، تافتن


رشته (رِ تِ) (ص مف .) 1 - تافته تابیده شده . 2 - (اِ.) ریسمان . 3 - تار، نخ . 4 - فرقه، سلسله . ؛ رشته ها را پنبه کردن کنایه از: نتیجه و حاصل کاری را از میان بردن


رشته فرنگی ( رشته فرنگی . فَ رَ) (اِمر.) ماکارونی


رشته پلو ( رشته پلو . پُ) (اِمر.) نوعی پلو که در آن رشته، گوشت و گاه کشمش یا خرمای سرخ کرده می ریزند


رشتی (رَ) 1 - (ص نسب .) منسوب به رشت، از مردم رشت . 2 - آن چه که در رشت ساخته شود. 3 - (حامص .) فروتنی، خاکساری . 4 - (اِ.) آن که لجن پاک کند و خاک و خاکروبه برد


رشح (رَ شْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) تراویدن آب . 2 - (اِمص .) تراوش


رشحه (رَ حِ) [ ع . رشحة ] (اِ.) آب، چکه


رشد (رُ شْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) به راه راست رفتن، هدایت شدن . 2 - بالیدن، نمو کردن . 3 - (اِمص .) نمو، ترقی


رشد (رَ شَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) هدایت داشتن، به راه راست شدن . 2 - (اِمص .) هدایت . مق . گمراهی، ضلال


رشف (رَ) [ ع . ] (مص م .) مکیدن آب یا مایعی دیگر را، نوشیدن همة آبی را که در ظرف است


رشق (رَ شْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) تیرانداختن . 2 - (اِمص .)تیراندازی کردن . 3 - (اِ.)آواز کلک


رشن (رَ شْ) [ په . ] (اِ.) 1 - نامِ روز هجدهم از هر ماه شمسی .2 - فرشتة عدالت، ایزدی که روز سوم پس از مرگ، سر پلِ چینْود به اعمال خوب و بد در گذشتگان رسیدگی می کند


رشنیق (رَ) (ص .) عامی، غیر سید (مخصوصاً طالب علم غیر سید)


رشوه (رِ یارُ وِ) [ ع . رشوة ] (مص م .) دادن پول یا مال دیگر به کسی برای انجام کارِ ناحق


رشوه خوار ( رشوه خوار . خا) [ ع - فا. ] (ص فا.) رشوه گیر، کسی که رشوه دریافت می کند


رشک ( رشک .)(ص .) مردی که ریش انبوه دارد


رشک (رِ شْ) (اِ.) تخم شپش


رشک (رَ) [ په . ] (اِ.) 1 - حسد، غبطه . 2 - غیرت


رشکن (رَ کِ)(ص نسب .) 1 - حسود. 2 - باغیرت


رشکور (رَ وَ) (ص مر.) رشکن


رشید (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - رشد یافته، رستگار. 2 - دلیر. 3 - نیک اندام، راست قامت


رشیق (رَ) [ ع . ] (ص .) خوش اندام


رصاد (رَ صّ) [ ع . ] (ص .) 1 - رصد کننده . 2 - رصد خانه . 3 - پاسبان، شبگرد


رصاص (رَ) [ ع . ] (اِ.) سرب


رصانت (رَ نَ) [ ع . رصانة ] 1 - (مص ل .) محکم بودن . 2 - (اِمص .) استواری


رصد (رَ صَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) نظر دوختن، مراقب بودن . 2 - (اِ.) جایی که در آن با ابزار نجومی به مطالعة ستارگان می پردازند


رصدبستن ( رصدبستن . بَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) تعیین کردن مختصات و حرکات ستارگان در رصدخانه


رصدبند ( رصدبند . بَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) ستاره - شناس


رصدخانه ( رصدخانه . نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) جایی که در آن به نگاه کردن و مطالعة ستارگان می پردازند


رصدی ( رصدی .) [ ع - فا. ] (ص نسب ) 1 - عالم هیئت، رصدکننده . 2 - راهدار، محافظ راه . 3 - باجگیر


رصف (رَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - پیچیدن پی را بر پیکان تیر. 2 - پای بر پای پیچیدن . 3 - سنگ بر هم نهادن در بنا


رصف (رَ صَ) [ ع . ] (اِ.) آبی که از کوه بر سنگی ریزد


رصید (رَ) [ ع . ] (ص .) مراقب، مواظب


رصین (رَ) [ ع . ] (ص .) محکم، پابرجا


رضا (رِ) [ ع . رضاء ] 1 - (اِمص .) خشنودی . 2 - صلاحدید


رضا دادن ( رضا دادن . دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) راضی شدن، رضایت دادن


رضاع (رِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - شیر خوردن کودک از پستان مادر. 2 - شیر دادن به کودکی که مادرش فاقد شیر طبیعی می باشد. 3 - بچة شیرخوار را به دایه سپردن


رضاعت (رِ عَ) [ ع . رضاعة ] 1 - (مص ل .) شیر خوردن کودک از پستان مادر. 2 - (اِمص .) شیرخوارگی


رضایت (رِ یَ) [ ع . ] (اِمص .)1 - قبول، رضامندی . 2 - خوشحالی، خشنودی . 3 - رخصت، اجازه


رضایت بخش ( رضایت بخش . بَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) راضی کننده، رضایت بخشنده


رضایت نامه ( رضایت نامه . مِ) [ ع - فا. ] (اِ.) نوشته ای که در آن کسی رضایت و خشنودی خود را از کار یا رفتار دیگری اعلام می کند


رضخ (رَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) عطای اندک دادن . 2 - (اِ.) سهمی از غنایم جنگی برای کسانی که در جنگ شرکت کرده اند


رضع (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - شیرخواره . 2 - بخیل، ناکس


رضوان (رِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خشنود شدن . 2 - (اِ.) بهشت، نگهبان بهشت


رضوی (رَ یا رِ ضَ) [ ع . ] 1 - (ص نسب .) منسوب به امام رضا(ع ). 2 - (اِمر.) یکی از گوشه های شور (موسیقی )


رضی (رَ) [ ع . ] (ص .) مرد خشنود


رضیع (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - شیرخواره . 2 - برادر هم شیر


رطب (رَ طْ) [ ع . ] (ص .) تر و تازه


رطب (رُ طَ) [ ع . ] (اِ.) خرمای تازه


رطل (رَ طْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - واحدی است برای وزن . 2 - در فارسی معنای پیالة شراب می دهد


رطل کشیدن ( رطل کشیدن . کِ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) شراب خوردن


رطوبت (رُ بَ) [ ع . رطوبة ] 1 - (مص ل .) تر شدن . 2 - (اِمص .) نمناکی، تری


رعات (رُ) [ ع . رعاة ] (اِ.) جِ راعی ؛ چوپان ها


رعاع (رَ) [ ع . ] (ص .) مردم پست


رعاف (رُ) [ ع . ] (مص ل .) خون دماغ شدن


رعایا (رَ) [ ع . ] (اِ.) جِ رعیت


رعایت (رِ یَ) [ ع . رعایة ] 1 - (مص م .) نگاه داشتن حق و حرمت کسی . 2 - (اِمص .) نگه - داری، پاسبانی . 3 - ملاحظه، احترام . 4 - چرانیدن گوسفندان و حیوانات گیاه خوار


رعب (رُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ترسیدن . 2 - (اِ.) ترس


رعد (رَ) [ ع . ] (اِ.) تندر، آسمان غرنبه


رعدآسا ( رعدآسا .) [ ع - فا. ] (ص مر.) مانند رعد، همچون تندر


رعده (رِ دَ یا د) [ ع . رعدة ] (اِمص .) لرزه، جنبش، تشنج


رعشه (رَ ش ِ) [ ع . رعشة ] 1 - (مص ل .) لرزیدن . 2 - (اِمص .) ارزش


رعناء (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - خودپسند، متکبر. 2 - در فارسی به معنای خوش قد و قامت


رعنایی (رَ) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - خودآرایی . 2 - خودبینی . 3 - خوش قامتی، زیبایی


رعونت (رُ نَ) [ ع . رعونة ] (اِمص .) 1 - خود - پسندی . 2 - خودآرایی . 3 - کم ع قلی


رعی (رَ) [ ع . ] (مص م .) چرانیدن


رعیت (رَ یَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - عموم مردم . 2 - کسانی که به کِشت و زرع برای یک مالک می پردازند. 3 - بنده، مردم تحت فرمان پادشاه


رغادت (رَ دَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - فراوانی .2 - خوشی و آسایش


رغام (رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - خاک . 2 - خاک نرم . 3 - ریگ آمیخته به خاک


رغایب (رَ یِ) [ ع . رغائب ] (اِ.) ج . رغیبه  - چیزهای مرغوب و پسندیده . 2 - عطاها، دهش ها. 3 - شب جمعة اول ماه رجب . 4 - لیلة رغایب


رغبت (رِ بَ) [ ع . رغبة ] 1 - (مص ل .) خواستن . 2 - (اِمص .) میل . ج . رغبات


رغد (رَ غَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - فراوانی . 2 - خوشی


رغم (رَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - برخلاف میل کسی عمل کردن . 2 - غلبه کردن، به خاک مالیدن


رغیب (رَ) [ ع . ] (ص .) پسندیده، مطلوب


رغیف (رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گردة نان . 2 - گلولة خمیر. ج . ارغفه . رغفان


رف (رَ) (اِ.) طاقچه


رفاء (رَ) [ ع . ] (ص فا.) (اِمص .) پیوستگی، سازگاری


رفاء (رَ فّ) [ ع . ] (ص .) رفوگر، رفوکننده


رفات (رُ) [ ع . ] (اِ.) پوسیده، شکسته


رفاده (رِ دَ یا د) [ ع . رفادة ] (اِ.) 1 - زخم بند. 2 - زین


رفاغ (رَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - فراخی . 2 - خوشگذرانی


رفاق (رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ رفقه . یاران، همراهان


رفاقت (رِ قَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دوستی کردن، همراهی کردن . 2 - (اِمص .) همراهی، یاری


رفاه (رَ) [ ع . ] (اِمص .) آسودگی، تن آسانی


رفت وآمد (رَ تُ مَ) (مص مر.) رفتن و آمدن، ایاب و ذهاب


رفت وروب (رُ تُ) (مص مر.) روبیدن، جارو کردن


رفتار (رَ) (اِمص .) 1 - روش . 2 - طرز حرکت، سلوک


رفتن (رُ تَ) (مص م .) نک روبیدن


رفتن (رَ تَ) [ په . ] (مص ل .) 1 - روان شدن، حرک ت کردن . 2 - کوچ کردن، رحلت کردن . 3 - گذش تن، سپری شدن . 4 - مردن . 5 - تأثیر کردن . 6 - شدن، گذشتن . 7 - صورت پذیرفتن، انجام گرفتن . 9 - (عا.) شبیه بودن 0 - بی حال شدن 1 - انجام دادن 2 - قطع شدن، بریده یا کنده شدن


رفتنی (رَ تَ) (ص لیا.) 1 - حرکت کردنی . 2 - درگذشتنی . 3 - فناپذیر، مردنی


رفته (رَ تِ) (ص مف .) 1 - روانه شده . 2 - کوچ کرده .3 - گذشته، سپری شده .4 - درگذشته، مرده


رفته (رُ تِ) (ص مف .) روبیده


رفته رفته (رَ تِ. رَ تِ) (ق مر.) اندک اندک، به تدریج


رفتگر (رُ گَ) (ص .) مأمور شهرداری که به تمیز کردن کوچه ها و خیابان ها می پردازد


رفد (رَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) عطا کردن، بخشش کردن، 2 - یاری کردن، کمک کردن . 3 - (اِمص .) بخشش، 4 - یاری


رفراندوم (رِ دُ) [ فر. ] (اِ.) همه پرسی، رأی گیری از عموم مردم برای انجام کاری


رفرف (رَ رَ) [ ع . ] (اِ.) فرش، گستردنی


رفرم (رِ فُ) [ فر. ] (اِ.) تغییر، اصلاح


رفض (رَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - واگذاشتن، ترک کردن . 2 - دور افکندن، طرد کردن


رفع (رَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - بالا بردن، برکشیدن . 2 - ترقی دادن . 3 - برطرف کردن


رفعت (رَ عَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بلندمرتبه شدن . 2 - (اِمص .) والایی، بزرگواری


رفق (رِ فْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) مدارا کردن . 2 - (اِمص .) مدارا


رفقاء (رُ فَ) [ ع . ] (اِ.) جِ رفیق ؛ دوستان، یاران


رفقه (رَ یارِ یا رُ قِ) [ ع . رفقة ] (اِ.)همسفران، گروه همراه . ج . رفاق


رفل (رَ) [ ع . ] (مص ل .) خرامیدن، به ناز رفتن


رفلکس (رِ لِ) [ انگ . ] (اِ.) فعالیتی خودکار یا غیرارادی که از طریق مدارهای عصبی نسبتاً ساده روی دهد، بی آن که لزوماً شعور در آن دخالت داشته باشد، بازتاب . (فره )


رفو (رُ) [ معر. ] (اِ.) دوخت دررفتگی ها و پارگی های پارچه یا فرش به طوری که به آسانی قابل تشخیص نباشد


رفوزه (رِ ز) [ فر. ] (اِمف .) رد شده در امتحان


رفوگر (رَ گَ) (ص شغل .) آن که رفو کند


رفیده (رَ دَ یا د) (اِ.) بالش کوچکی که خمیر نان را بر بالای آن گسترانند و بر تنور بندند


رفیع (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - بلند، مرتفع . 2 - بلند - قدر


رفیق (رَ) [ ع . ] (ص .) دوست، یار، همنشین، همدم . ج . رفقاء. ؛ رفیق نیمه راه کنایه از: کسی که به همراهی خود تا پایان ادامه ندهد


رفیق باز ( رفیق باز .) [ ع - فا. ] (ص فا.) (عا.) کسی که به دوستی ودوستان اهمیت بسیار می دهد


رفیقه (رَ قِ) [ ع . رفیقة ] (اِ.) مؤنث رفیق، دختر یا زنی که با مردی که همسرش نیست، رابطة عاشقانه داشته باشد


رق (رِ قّ) [ ع . ] (اِمص .) بندگی، بنده شدن


رق ( رق .) [ ع . ] (اِ.) هر چیز نازک، پوست نازک که بر آن چیزی نویسند


رقاب (رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ رقبه  - گردن ها. 2 - پس گردن ها


رقابت (رَ بَ) [ ع . رقابة ] (مص ل .) هم چشمی کردن


رقاد (رُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) غنودن . 2 - (اِ.) خواب


رقاراق (رَ) (اِ.) صدای دست و پای ستور


رقاص (رَ قّ) [ ع . ] (ص .) رقص کننده


رقاصه (رَ ص ) [ ع . رقاصة ] (اِ.) مؤنث رقاص . زنی که کارش رقصیدن باشد


رقاصک (رَ قَّ صَ) [ ع - فا. ] (اِمص .) پاندول ساعت


رقاع (رِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ رقعه ؛ نامه ها، نوشته ها. 2 - پینه هایی که بر جامه زنند. 3 - نام نوعی خط که ابن مقله اختراع کرد


رقاق (رُ) [ ع . ] 1 - (ص .) نازک . 2 - (اِ.) نان لواش


رقایم (رَ یَ) [ ع . رقائم ] (اِ.) جِ رقیمه ؛ نامه ها


رقبا (رُ قَ) [ ع . رقباء ] (اِ.) جِ رقیب


رقبات (رَ قَ) [ ع . ] (اِ.) جِ رقبه


رقبه (رَ قَ ب) [ ع . رقبة ] (اِ.) 1 - گردن . 2 - بنده، غلام . 3 - مِلکی که به کسی سپرده می شودکه تا پایان عمر از آن بهره ببرد


رقبی (رُ با) [ ع . ] (اِ.) حق انتفاعی که به موجب عقدی از جانب مالک برای مدتی معین به شخصی داده شود


رقت (رِ قَّ) [ ع . رقة ] (اِمص .) 1 - نازکی . 2 - نرمی و لطافت . 3 - مهربانی . 4 - آبکی بودن


رقت انگیز ( رقت انگیز . اَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) چیزی که ترحم و دلسوزی شخص را تحریک کند


رقت بار ( رقت بار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) برانگیزانندة ترحم و دلسوزی


رقص (رَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .)جنبیدن . 2 - حرکاتی موزون همراه آهنگ موسیقی اجرا کردن ؛ پای کوفتن . 3 - (اِمص .) پایکوبی . ؛ خوش رقص ی خوش خدمتی تا حد شتابزدگی چاپلوسانه


رقصیدن (رَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) پای کوفتن، رقص کردن


رقعه (رُ عِ یا عَ) [ ع . رقعة ] (اِ.) 1 - تکه، قطعه . 2 - پینه که به جامه دوزند، وصله . 3 - قطعه کاغذی که روی آن نویسند. 4 - نامه، مکتوب . ج . رقاع و رُقع


رقعه نویس ( رقعه نویس . نِ) [ ع - فا. ] (ص فا.) نامه - نویس


رقعی (رُ) (اِ.) قطع کتاب در اندازة 14 * 22 سانتی متر


رقم (رَ قَ) [ ع - فا. ] (اِ.) 1 - نشان، علامت . 2 - خط، نوشته . 3 - عدد، نشانة اعداد. ج . ارقام


رقم آموز ( رقم آموز .) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - کسی که نوشتن یا نقاشی می آموزد. 2 - آنکه حساب آموزد


رقم زدن ( رقم زدن . زَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .)1 - نوشتن . 2 - نقاشی کردن


رقم زده ( رقم زده . زَ د) [ ع - فا. ] (ص مف .) 1 - نوشته شده . 2 - نقاشی شده


رقم نویس ( رقم نویس . نِ) [ ع - فا. ] (ص فا.)1 - نویسنده . 2 - محاسب . 3 - حکاک


رقمکار ( رقمکار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - کسی که پیشه اش رقم زدن و نشان کردن حروف و علامت است . 2 - حکاک . 3 - محاسب . 4 - نویسنده، کاتب


رقود (رُ) [ ع . ] (اِ.) جِ راقد؛ خوابیدگان


رقوم (رُ) [ ع . ] (اِ.) جِ رقم


رقیب (رَ قِ) [ ع . ] (ص .)1 - نگهبان، پاسبان . 2 - مراقب، مواظب . 3 - در فارسی : رقابت کننده


رقیت (رِ قّ یَّ) [ ازع . ] (اِمص .) بندگی، غلامی


رقیع (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - کسی که وصله کند، آن که پینه دوزد. 2 - آن که نویسد، رقعه نویس . 3 - احمق، گول


رقیق (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - نازک . 2 - نرم . 3 - آبکی


رقیق الفکر (رَ قُ لْ فِ) [ ع . ] (ص مر.) نازک - اندیش


رقیم (رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نوشته شده، نوشته . 2 - نامه . 3 - دوات


رقیمه (رَ مِ) [ ازع . ] (اِ.) 1 - نوشته . 2 - مراسله


رقیه (رُ یِ) [ ع . رقیة ] (اِ.) 1 - دعا، تعویذ. 2 - افسون


رل (رُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - وظیفه ای که بازیگر یا هنرپیشه بر عهده دارد. 2 - وظیفه، عمل . 3 - آلتی که راننده به وسیلة آن ماشین را به هر طرف که بخواهد حرکت دهد، فرمان


رله (رِ لِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - دستگاه تقویت کنندة امواج صوتی . 2 - دستگاه تکرار کنندة صوتی یا تصویری . 3 - دستگاه تبدیل مدار الکتریکی . 4 - تقویت امواج صوتی یا تصویری


رم (رَ) (اِمص .) ترس، فرار


رم ( رم .) (اِ.) گلة چارپایان، رمه


رم (رِ) (اِ.) مخففِ ریم، چرک


رم (رَ یا رُ) (اِ.) گرداگرد دهان


رم (رِ مّ) [ ع . ] 1 - (اِ.) آب آورد. 2 - کاه ریزه هایی که بر زمین قرار گیرد. 3 - مغز استخوان . 4 - (اِمص .) تری، نمی


رم ( رم .) [ ع . ] 1 - (اِ.) چیز، شی ء. 2 - چاره، حیله . 3 - (مص م .) اصلاح کردن، نیکو کردن چیز. 4 - گرفتن ستور چوب ها را به دهان و خوردن . 5 - (مص ل .) پوسیده شدن استخوان، پوسیدن


رم دادن (رَ. دَ) (مص م .) ترساندن، گریزاندن


رماتیسم (رُ) [ فر. ] (اِ.) درد مفاصل


رماح (رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ رمح ؛ نیزه ها


رماد (رَ) [ ع . ] (اِ.) خاکستر. ج . اَرمِدَه


رمارم (رَ رَ) (ق مر.) 1 - دسته دسته، گروه گروه . 2 - مقابل، برابر. 3 - پیاپی، پی در پی


رماس (رَ) (اِ.) مصطکی ؛ صمغی سفید رنگ و نرم و خوشبو، شیرین و چسبنده که از درختی در شام به دست می آید


رمال (رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ رمل  - ریگ ها. 2 - ریگستان ها


رمال (رَ مّ) [ ع . ] (ص .) فالگیر


رمالی ( رمالی .) [ ع - فا. ] (حامص .) فالگیری


رمام (رِ) [ ع . ] (اِ.)جِ رمه ؛ استخوان های پوسیده


رمان (رُ) [ فر. ] (اِ.) داستان، داستانِ بلند خیالی


رمان (رُ مّ) [ ع . ] (اِ.) درخت انار


رمانتیک (رُ) [ فر. ] (ص .) داستانی، افسانه ای، شاعرانه


رماندن (رَ دَ)(مص م .)1 - ترساندن، گریزاندن . 2 - متنفر ساختن


رمانس (رُ) [ فر. ] (اِ.) آهنگی حساس و عاشقانه برای ساز یا آواز


رمانی (رُ مّ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به رمان ؛ بسیار سرخ


رمانیدن (رَ دَ) (مص م .) نک رماندن


رماک (رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ. رمکه ؛ مادیان ها


رمایه (رِ یِ) [ ع . رمایة ] (مص ل .) تیر انداختن


رمبیدن (رُ دَ) (مص ل .) خراب شدن، فرو ریختن سقف و دیوار


رمح (رُ مْ) [ ع . ] (اِ.) نیزه


رمد (رَ مَ) [ ع . ] (اِ.) درد چشم


رمز (رَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) پوشیده گفتن . 2 - (اِمص .) ایماء، اشاره . 3 - (اِ.) راز نهفته . 4 - نشانه و علامت مخصوص


رمس (رَ مْ) [ ع . ] (اِ.) گور


رمش (رَ مِ) (اِمص .) رمیدن، ترس


رمص (رَ مَ) [ ع . ] (اِ.) چرک خشک کنج چشم


رمض (رَ مْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سنگریزه . 2 - آفتاب سوزان . 3 - باران آخر تابستان


رمضاء (رَ) [ ع . ] (اِ.) ریگ تافته، ریگ گرم


رمضان (رَ مَ) (اِ.) ماه نهم از سال قمری


رمق (رَ مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تاب، توان . 2 - باقیماندة جان


رمق ( رمق .) [ معر. ] (اِ.) گله، رمه


رمق (رَ) [ ع . ] (مص ل .) نگریستن، نگاه کردن


رمل ( رمل .) [ ع . ] 1 - (مص م .) حصیر بافتن . 2 - بحری از نوزده بحر شعر مبتنی بر تکرار شش یا هشت بار فاعلاتن در هر بیت . 3 - بحر شانزدهم از اصول موسیقی قدیم


رمل (رَ مْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شن، ریگ نرم . 2 - فنی برای پیشگویی و طالع بینی


رمل (رَ مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - باران کم . 2 - فزونی، زیادی


رمه (رَ مِ) [ په . ] (اِ.) 1 - گلة گاو و گوسفند و اسب . 2 - گروه مردم


رمه (رِ مِّ یا مَُ) [ ع . رمة ] (اِ.) 1 - استخوان پوسیده . 2 - مورچة پردار. 3 - کرمک چوب - خوار. 4 - خاک نمناک . 5 - مغز استخوان


رمه (رُ مَّ) [ ع . رمة ] (اِ.) 1 - پارة رسن پوسیده، ریسمان پاره . 2 - پیشانی


رموز (رُ) [ ع . ] (اِ.) جِ رمز؛ رازها، نهفته ها


رموک (رَ) (ص فا.) جانوری که زود رم می کند


رمک (رَ مَ) (اِ.) نک رمه


رمکان (رَ مْ) (اِ.) موی زهار


رمی (رَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - افکندن . 2 - تیر انداختن


رمیدن (رَ دَ) (مص ل .) 1 - ترسیدن و گریختن . 2 - نفرت داشتن


رمیم (رَ) [ ع . ] (ص .) پوسیده


رنب (رُ نْ) (اِ.) موی زهار


رنبه (رُ ب) (اِ.) نک رنب


رنج (رَ) [ په . ] (اِ.) 1 - آزار، آزردگی . 2 - اندوه، درد. 3 - تلاش، کوشش


رنج بردن (رَ. بُ دَ) (مص ل .) 1 - آزار دیدن، درد کشیدن . 2 - غصه خوردن


رنجبر (رَ بَ) (ص فا.) 1 - زحمتکش . 2 - کارگر


رنجش (رَ جِ) (اِمص .) دلتنگی


رنجه (رَ جِ) [ په . ] (ص .) نک رنجور


رنجور (رَ) (ص مر.) 1 - رنج کشیده . 2 - دردمند، بیمار. 3 - غمگین، آزرده


رنجیدن (رَ دَ) (مص ل .) آزرده شدن


رنجیده (رَ د یا دَ) (ص مف .) آرزده، دلتنگ


رند (رَ نْ) (اِ.) نک رنده


رند (رِ نْ) [ معر. ] (ص .) 1 - زرنگ، زیرک . 2 - بی قید، لاابالی . 3 - در تصوف، کسی که باطنش سالم تر از ظاهرش باشد


رنده (رَ د) (اِ.) 1 - ابزاری که با آن چوب و تخته را تراشند. 2 - ابزاری برای خرد کردن سیب زمینی، پیاز و..


رندی (رِ) (حامص .) 1 - زیرکی . 2 - بی قیدی


رندیدن (رَ دَ) (مص م .) 1 - تراش دادن، تراشیدن . 2 - صیقل دادن . 3 - صاف و هموار کردن


رنسانس (رُ نِ) [ فر. ] (اِ.) دورة احیاء و تجدد در ادبیات، صنایع و علوم اروپا در اواخر قرن 15 و اوایل قرن 16


رنگ برآمیختن ( رنگ . بَ. تَ) (مص ل .) فتنه کردن


رنگ ( رنگ .) (اِ.) 1 - شُتر قوی که برای بچه زادن نگه می دارند. 2 - بز کوهی


رنگ ( رنگ .) [ په . ] (اِ.) 1 - ماده ای که از معدن یا گیاه یا با عمل شیمیایی به صورت پودر یا مایع تهیه کنند و برای نقاشی به کار برند. 2 - صورت ظاهر هر چیزی که دیده شود مانند: سفیدی و سبزی و سرخی و غیره


رنگ (رَ) (اِ.) از ادات تشبیه که معنای مثل و مانند می دهد: گلرنگ


رنگ (رِ) (اِ.) آهنگ ضربی و نشاط آور


رنگ ( رنگ .) (اِ.) 1 - رنج، محنت . 2 - عیب . 3 - حیله، مکر. 4 - سود، بهره


رنگ آمیز ( رنگ آمیز .)(ص فا.) 1 - نقاش . 2 - حیله گر، مکار


رنگ آور ( رنگ آور . وَ) (ص مر.) فریبنده، حیله گر


رنگ آوردن ( رنگ آوردن . وَ یا وُ دَ)(مص ل .) 1 - خجل شدن . 2 - خشمگین شدن


رنگ باختن ( رنگ باختن . تَ)(مص ل .) بی رنگ شدن


رنگ به رنگ ( . ب ِ . رنگ به رنگ )(ص مر.) رنگارنگ


رنگ رنگ ( رنگ رنگ . رنگ رنگ ) (ص مر.) رنگارنگ، جورواجور


رنگ شدن ( رنگ شدن . شُ دَ) (مص ل .) (عا.) فریب خوردن


رنگ وارنگ ( رنگ وارنگ . رنگ وارنگ .) (ص مر.) (عا.) رنگا - رنگ


رنگ پریده ( رنگ پریده .پَ د) (ص مف .) کمرنگ شده


رنگ کردن ( رنگ کردن . کَ دَ) (مص م .) (عا.) فریب دادن، گول زدن


رنگارنگ ( رنگارنگ . رنگارنگ .)(ص مر.)1 - دارای رنگ - های مختلف، گوناگون، ملون . 2 - جوراجور، نوع به نوع


رنگرز ( رنگرز . رَ) (ص فا.) کسی که کارش رنگ کردن نخ، پارچه و... می باشد


رنگرزی ( رنگرزی . رَ) 1 - (حامص .) عمل و شغل رنگرز. 2 - (اِمر.) دکان رنگرز


رنگریز ( رنگریز .) (ص فا.) نک رنگرز


رنگین (رَ) (ص نسب .) ملون، گوناگون


رنگین کمان ( رنگین کمان . کَ) (اِمر.) قوس قزح


رنین (رَ) [ ع . ] (اِ.) نالة زار


ره (رَ) نک راه


ره آورد ( ره آورد . وَ) (اِمر.) سوغات، ارمغان


ره بردن (رَ. بُ دَ) (مص ل .) راه پیدا کردن، پی بردن


ره نشین (رَ نِ) (ص فا.) نک راه نشین


ره کردن (رَ. کَ دَ) (مص م .) رام کردن


ره کوبیدن (رَ. دَ) (مص ل .) طی طریق کردن


ره گو (ی ) (رَ) (ص فا.) خنیاگر


رها (رَ) (ص فا.) خلاص شده


رهاب (رَ) (اِ.) نک رهاوی


رهان (رِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - شرط بستن . 2 - هر نوع برد و باخت و گروبندی، مراهنه


رهان ( رهان .) [ ع . ] (اِ.) جِ رهن ؛ گرو


رهاندن (رَ دَ) (مص م .) نجات دادن، خلاص کردن


رهانده (رَ د) (ص مف .) نجات داده شده، خلاص کرده


رهاننده (رَ نَ د) (ص فا.) نجات دهنده، خلاص کننده


رهانیدن (رَ دَ) (مص م .) رهاندن


رهاو (رَ) (اِ.) نغمه و آهنگی است از موسیقی قدیم


رهاوی (رَ) (اِ.) آوازی است که در آخر افشاری نواخته می شود


رهایش (رَ یِ) (اِمص .) نجات، خلاص


رهایی (رَ) (حامص .) خلاص


رهبان (رُ) [ ع . ] (ص .) راهب . ج . رهابین


رهبان (رَ) [ ع . ] (ص .) زاهد، ترسا، کسی که از خدا بسیار بترسد


رهبانیت (رَیا رُ یَّ) [ ع . رهبانیة ] (اِمص .) طریقة راهبان، گوشه نشینی و ترک دنیا


رهبت (رَ بَ) [ ع . رهبة ] (اِ.) بیم، ترس


رهبر (رَ بَ) (ص فا.) پیشوا


رهبری (رَ بَ) (حامص .) راهبری


رهرو (رَ هْ رُ) نک راهرو


رهروی (رَ هْ رَ) (حامص .) راهروی


رهزن (رَ زَ) (ص فا.) نک راهزن


رهزنی (رَ زَ) (حامص .) نک راهزنی


رهط ( رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گروه، گروه مردم . 2 - قبیله، عشیره


رهن (رَ هْ) [ ع . ] (اِ.) گرو، گرو گذاشتن . ج . رهان، رهون


رهنما (رَ نَ یا نِ یا نُ) (ص فا.) نک راهنما


رهنمون (رَ نُ) (ص فا.) هادی


رهنمونی ( رهنمونی .)(حامص .)1 - هدایت . 2 - بدرقه


رهنورد (رَ نَ وَ) (ص فا.) نک راهنورد


رهو (رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - طریقه، روش، قاعده . 2 - رفتار نرم . 3 - گشادگی میان هر دو پای . 3 - جماعت مردم . 4 - درنا، کلنگ


رهوار (رَ) (ص مر.) نک راهوار


رهگذار (رَ گُ) (ص فا.) 1 - عابر. 2 - مسافر. 3 - پاسبان


رهگذر (رَ گُ ذَ) (اِمر.) معبر، گذرگاه


رهگیر (رَ)(ص فا.) 1 - مسافر، سیاح . 2 - راهزن


رهی (رَ)(ص نسب .) 1 - راهرو، مسافر. 2 - غلام، بنده


رهیافت (رَ) (اِمص .) راه پرداختن به یک مسئله یا موقعیت یا شیوة تفکر دربارة آن ها، رویکرد


رهیدن (رَ دَ) (مص ل .) آزاد شدن


رهیده (رَ د) (ص مف .) نجات یافته


رهیق (رَ) [ ع . ] (اِ.) خمر، باده


رهین (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - گرو گذاشته شده . 2 - کفیل، ضامن


رو [ په . ] (اِ.) 1 - رخ، چهره . 2 - سطح، رویه . 3 - نما، طرف بیرون چیزی . ؛ رو ی کسی را سفید کردن کنایه از: الف - مایه سربلندی او شدن . ب - از او در بدی پیشی گرفتن . ؛ رو ی کسی را کم کردن از گستاخی او جلوگیری کردن


رو آوردن (وَ یا وُ دَ) (مص ل .) 1 - توجه کردن، میل کردن . 2 - پرورش دادن


رو انداختن (اَ تَ)(مص ل .) (عا.) سؤال کردن


رو به راه (ب) (ص مر.) آماده، مهیا


رو دادن (دَ) (مص ل .) گستاخ کردن، پُررو کردن


رو داشتن (تَ) (اِمص .) شرم نکردن، گستاخ بودن


روا (رَ) [ په . ] (ص .) 1 - جایز. 2 - حلال . 3 - سزاوار


رواء (رِ) [ ع . ] (اِ.)ریسمانی که بدان بار بر پشت ستور بندند


رواء (رُ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) زیبارویی، جمال . 2 - (اِ.) دیدار نیکو. 3 - چهره، صورت . 4 - آبرو


روابط (رَ ب) [ ع . ] (اِ.) جِ رابطه ؛ پیوندها، پیوستگی ها


روات (رُ) [ ع . رواة ] (اِ.) جِ راوی ؛ روایت کننده ها


رواتب (رَ تِ) [ ع . ] (اِ.) جِ راتب و راتبه ؛جیره ها، مستمری ها


رواج (رَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) جریان داشتن، روان بودن . 2 - (اِمص .) رونق


رواح (رَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) اول شب . 2 - (مص ل .) شبانگاه شدن


رواحل (رَ حِ) [ ع . ] (اِ.) جِ راحله ؛ مرکبان


روادید (رَ) (اِمر.) امضاء یا عبارتی که نوشته ای را تأیید کرده و به آن اعتبار می بخشد


روارو (رَ) (اِمص .) آمد و شد مردم در جایی، کثرت آمد و شد


روارو زدن ( روارو زدن . زَ دَ) (اِمص .) فریاد زدن، فریاد بُرو بُرو زدن


رواق (رِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ایوان . 2 - پیشگاه خانه . 3 - سایبان


رواقی ( رواقی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) پیرو مکتب رواقیان . (رواقیان گروهی بودند که حوزه درسشان در یکی از رواق های شهر آتن منعقد می شد)


روال (رَ) (عا.) (اِ.) قاعده، روش


روال (رُ یا رِ) [ ع . ] (اِ.) آب دهان (ستور و غیره )


روان ( رَ )(ص فا.) 1 - رونده . 2 - جاری . 3 - در حال رفتن


روان ( روان .) [ په . ] (اِ.) روح، نفس ناطقه


روان ( روان .) (ق .) بی درنگ، بلافلاصله


روان درمانی (رَ. دَ) (حامص .) درمان بیماران بر مبنای تحلیل تعارض های موجود در روان آنان و تحلیل مسائل بیماران در ارتباط با دیگران


روان ساختن ( روان ساختن . تَ) (مص م .) 1 - فرستادن، روانه کردن . 2 - جریان دادن، حرکت دادن


روان نویس ( روان نویس . نِ) (اِ.) نوعی قلم که مرکب آن در کارخانه پر شده است و نرم و راحت می نویسد


روان پریشی ( روان پریشی . پَ) (حامص .) برهم - خوردگی تعادل روانی که به سازمان شخصیت بیمار آسیب می رساند و به صورت نا راحتی، ناتوانی یا تعارض با فرهنگ و رفتار پذیرفته شده در جامعه بروز می کند، پسیکوز


روان پزشک ( روان پزشک . پِ ز) (اِ.) پزشکی که در رشتة روان پزشکی تخصص گرفته است


روان پزشکی ( روان پزشکی . روان پزشکی .) (حامص . اِ.) شاخه ای از پزشکی که به شناسایی و درمان بیماری های روانی می پردازد


روان کاوی ( روان کاوی .) (حامص .) روشی در روان - شناسی و درمان بیماری های روانی که اساس آن کاوش در گذشتة بیمار، روابط خانوادگی، عشق و رویاهای او برای یافتن علت بیماری است


روانداز (اَ) (اِ.) آنچه که به هنگام خواب به روی خود اندازند


روانشناس ( روانشناس . ش ) (ص فا.) عالم به علم روانشناسی


روانشناسی ( روانشناسی . روانشناسی . ) (حامص .) دانش مطالعه و شناخت روان و مسایل مربوط به آن


روانه ( روانه .) (ق .) زود، فوری


روانه (رَ نِ) 1 - (ص فا.) روان، راهی . 2 - (اِ.) ارسال


روانی (رَ) (ص .) 1 - مربوط و متعلق به روان . 2 - دستخوش بیماری روانی


روایا (رَ) [ ع . ] (اِ.) جِ راویه


روایت (رِ یَ) [ ع . روایة ] 1 - (مص م .) نقل کردن مطلب، خبر یا حدیث . 2 - نقلِ خبر و حدیث از پیغمبر یا امام . 3 - (اِ.) داستان


روایح (رَ یِ) [ ع . روائح ] جِ رایحه


روایی (رَ) (حامص .) رونق، رواج


روباز (ص مر.) 1 - بی حجاب . 2 - آن چه که بالای آن باز و گشاد باشد: کالسکة روباز


روبالشی (لِ) (اِمر.) پارچة دوخته شده مانند کیسه که بالش را در آن قرار می دهند


روبان [ فر. ] (اِ.) نوار


روباه [ په . ] (اِ.) جانوری است پستاندار و گوشت خوار با دُمی بزرگ و پُرمو به رنگ - های سیاه، زرد و یا سرخ


روبل (اِ.) واحد پول روسیه و بعضی از کشورهای مشترک المنافع


روبنا (بَ) (اِ.) 1 - آن بخش از ساختمان که بر روی زیربنا ساخته می شود. 2 - هر یک از نهادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه، روساخت


روبند (بَ) (اِمر.) پارچه ای که زنان به وسیلة آن صورت خود را پوشانند


روبیدن (دَ) (مص م .) جاروب کردن


روت کانال [ انگ . ] (اِمص .) عصب کشی (دندانپزشکی )


روتختی (تَ) (اِمر.) پارچه ای که برای حفظ رختخواب از گرد وغبار روی تختخواب کشند


روتین (رُ) [ فر. ] (ص . اِ.) کاری که به طور منظم یا به طور معمول و مکرر انجام می شود


روح (رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بوی خوش . 2 - نشاط، آسایش . 3 - مهربانی


روح (رُ) [ ع . ] (اِ.) روان، جان . ؛ روح کسی خبر نداشتن مطلقاً بی اطلاع بودن


روح الامین (رُ حُ لْ. اَ) [ ع . ] (اِ.) جبرئیل


روح القدس ( روح القدس . قُ دُ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - روان پاک، جبرئیل . 2 - اُقنوم سوم نزد مسیحیان


روحانی (رُ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به روح  - پیشوای مذهبی . 2 - پارسا


روحیه (یِّ) [ ع . ] (ص نسب .)1 - مؤنث روحی، کیفیات روحیه . 2 - مجموعة کیفیات نفسانی و حالات روانی یک فرد. ج . روحیات


روخ چکاد (چَ) (ص مر.) کسی که جلوی سرش مو ندارد


رود (اِ.) 1 - ساز، ساز زهی . 2 - سرود


رود جامگان (مِ) (اِمر.) جِ رود جامه


رود (اِ.) فرزند، پسر یا دختر


رود [ په . ] (اِ.) نهر، جوی


رود جامه (مِ) (اِمر.) ساز زهی


رودبار [ په . ] (اِمر.) ساحلِ رود، کنار رود


رودخانه (نِ) (اِمر.) رود، نهر بزرگ


رودربایستی (دَ یِ) (اِمص .) = رودروایستی : شرم حضور، مأخوذ به حیا شدن


رودساز (ص فا.) نوازنده، رامشگر


رودست (دَ) (ص ) بالادست، بالاتر


رودل (د) (اِمر.) اختلال دستگاه گوارش، پُری معده


رودلاخ (اِمر.) جایی که در آن چند رود جاری باشد


رودنواز (نَ) (ص فا.) نوازنده


روده (د) (اِ.) لوله مانندی باریک و بلند از انتهای معده تا مقعد. ؛ یک روده ء راست نداشتن کنایه از: بسیار دروغگو بودن، هرگز یک کلمة راست نگفتن


روده دراز ( روده . د) (ص مر.) (عا.) پرحرف، پرچانه


رودگر (گَ) (ص .) زهتاب، سازندة تارهای ساز و زه کمان


روز [ په . ] (اِ. ق .) زمانی که از طلوع آفتاب آغاز و به غروب آفتاب ختم شود، نهار. مق شب، لیل


روز سوختن (تَ) (مص ل .) وقت گذرانیدن


روز ماه (اِمر.) حساب روز و ماه و سال


روز پسین (ز پَ) (اِمر.) کنایه از: رستاخیز


روزافزون (اَ) (ص مر.) آن چه که هر روز افزایش یابد


روزانه (نِ) (ص مر.) مربوط به روز، وابسته به روز


روزبان (ص مر.)1 - حاجب، دربان . 2 - چاوش . 3 - جلاد


روزبه (ب) (ص مر.) خوشبخت


روزخون (اِمر.) یورش ناگهانی بر دشمن در روز، مقابل شبیخون


روزشمار (شُ) (اِمر.) گاهنامه، تقویم


روزمره (مَ رِّ) [ فا - ع . ] (ق مر.) روزانه، هر روزه


روزن (رَ زَ) [ په . ] (اِ.) 1 - منفذ، سوراخ . 2 - دریچه


روزنامه (مِ) [ په . ] (اِمر.) 1 - نشریه ای که هر روز چاپ می شود و در آن اخبار و رویدادهای آن روز نوشته می شود. 2 - نامة اعمال . 3 - دفتر حساب بازرگان


روزنامه نویس ( روزنامه نویس . نِ) (حامص .) کسی که مقالات یا اخبار روزنامه را تهیه می کند


روزه (ز) (اِ.) یکی از شعائر مذهبی است و آن خودداری از آشامیدن و خوردن سایر مبطلات مربوط به آن است از اذان صبح تا اذان مغرب


روزه خوار ( روزه خوار . خا) (ص فا.) آن که در ماه رمضان روزه نگیرد


روزپیکر (پَ یا پِ کَ) (ص مر.) کنایه از: آدم درست و بی غل و غش


روزگار (ز) [ په . ] (اِمر.) 1 - دوره، عصر. 2 - دنیا. 3 - زمان، وقت


روزگار بردن ( روزگار بردن . بُ دَ) (مص ل .) 1 - در انتظار ماندن . 2 - عمر ضایع کردن


روزگار رفته ( روزگار رفته . رَ تِ) (ص مر.) کنایه از: 1 - بخت برگشته، بی اقبال . 2 - کسی که عمرش بیهوده سپری شده


روزگار شمردن ( روزگار شمردن . ش ِ دَ) (مص ل .) چندی به سر بردن، چند صباحی عمر کردن


روزگار کردن ( روزگار کردن . کَ دَ) (مص ل .) درنگ کردن، توقف کردن


روزگار یافتن ( روزگار یافتن . تَ) (مص ل .) مهلت یافتن


روزی (اِمر.) 1 - توشه، غذای روزانه . 2 - نصیب، بهره


روزیدن (دَ) (مص ل .) روشن شدن، تافتن


روزینه (نِ) (اِمر.) روزی


روستا (اِ.) ده، قریه


روستایی (ص نسب .) کشاورز، دهقان


روسری (سَ) (اِمر.) پارچه ای معمولاً سه گوش یا چهارگوش (به صورت سه تا شده ) که زنان سر و گردن خود را با آن می پوشانند


روسفید (س ) (ص مر.) بی گناه، صوابکار


روسپی (سْ) [ په . ] (ص .) زن بدکاره


روسیاه (ص مر.) کنایه از: گناهکار، شرمسار


روش (رَ وِ)1 - (اِمص .) عمل رفتن . 2 - خرامش . 3 - (اِ.) معبر. 4 - طرز، رسم


روش (رُ) 1 - روشنایی . 2 - (ص .) روشن


روشان (رَ) (ص .) نک روشن


روشن (رَ شَ) [ په . ] (ص .) 1 - درخشان، تابان . 2 - آشکار، واضح


روشن (رَ وِ شْ) [ په . ] 1 - (اِمص .) حرکت، گردش . 2 - (اِ.) طرز، روش


روشن بین (رَ شَ)(ص فا.)1 - دانا. 2 - روشنفکر


روشن بینی ( روشن بینی .) (حامص .) 1 - دانایی . 2 - روشنفکری


روشن فکر ( روشن فکر . فِ) [ ع - فا. ] (ص مر.) 1 - دارای اندیشه های روشن . 2 - متجدد


روشن قیاس ( روشن قیاس .) [ فا - ع . ] (ص مر.) تیزفهم، زیرک


روشن چراغ ( روشن چراغ . چِ) (اِمر.) نوایی است از موسیقی قدیم


روشن گری ( روشن گری . گَ) (حامص .) رفع ابهام، ایضاح


روشنا (رَ شَ) (اِمر.) فروغ، روشنایی


روشناس (ش ِ) (ص فا.) 1 - سرشناس، مشهور. 2 - ستاره


روشناسی ( روشناسی .) (حامص .) معرفت، شناخت


روشنایی (رُ شَ) (حامص .) روشنی . مق . تاریکی


روشندان ( روشندان .) (اِمر.) چراغدان


روشندل ( روشندل . د) (ص مر.) 1 - عارف، آگاه . 2 - (کن .) نابینا، کور


روشندلی ( روشندلی . د) (حامص .) آگاهی


روضه (رَ ض ) [ ع . روضة ] (اِ.) 1 - باغ، گلزار. ج . ریاض، روضات . 2 - مطالب و اشعاری که هنگام عزا و سوگواری بالای منبر می خوانند


روضه خوان ( روضه خوان . خا) [ ع - فا. ] (ص فا.) شخصی معمولاً در لباس روحانی که کارش خواندن روضه است


روضه گاه ( روضه گاه .) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - باغ . 2 - بهشت


روع (رَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ترسیدن . 2 - (اِ.) ترس


روغ (اِ.) آروغ


روغان [ ع . ] (اِمص .) حیله گری


روغن (رُ غَ) [ په . ] (اِ.) 1 - ماده ای چرب که از شیر، دنبه یا پیه گاو و گوسفند یا از گیاهان روغنی می گیرند. 2 - مایع چربی که از سه گروه اساسی تشکیل می شود: روغن چرب ثابت، روغن کانی و روغن اسانس . ؛ روغن ریخته را نذر امامزاده کردن مال از دست رفته را به کسی بخشیدن


روغن سوزی (رُ غَ) (حامص .) 1 - نوعی اشکال فنی در موتور که باعث سوختن روغن همراه با سوخت موتور می شود. 2 - (عا.) کنایه از: بی رمق شدن


روغناس (رُ) (اِ.) نک روناس


روفتن (تَ) (مص م .) نک روبیدن


روفرشی (فَ) (ص نسب .) 1 - پارچه ای که روی فرش می گسترند تا از تابش آفتاب در امان باشد. 2 - دم پایی یا کفش راحتی که در خانه به پا کنند


رول (رُ) [ فر. ] 1 - (اِ.) واحد شمارش چیزی که به صورت استوانه پیچیده شده است، توپ، غلتک (فره ). 2 - (ص .) دارای بسته - بندی استوانه ای


رول پلاک ( رول پلاک . پِ) [ فر. ] (اِمر.) ساختار پلاستیکی یا چوبی تو خالی برای محکم کردن پیچ در نقطه ای که به وسیلة مته سوراخ شده است


رولت (لِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - نوعی دستگاه قمار که دارای شماره هایی است . آن را می چرخانند و روی شماره ایی که خواهد ایستاد شرط بندی می کنند. 2 - نوعی شیرینی خامه ای . 3 - نوعی خوراکی که گوشت، پنیر... را لای خمیر نان می پیچند و آن را یا سرخ می کنند یا می پزند. 4 - چرخ کوچک دندانه داری همراه با یک دسته برای انتقال طرح یا الگو روی پارچه یا کاغذ


روم (اِ.) موی زهار


روماتولوژی (رُ تُ لُ) [ فر. ] (اِ.) یکی از شاخه های فوق تخصصی طب داخلی که به تشخیص و درمان بیماری های التهابی بافت همبند به ویژه مفاصل می پردازد


روماتیسم (رُ) [ فر. ] (اِ.) مرضی که به سبب دردهای عارض در مفاصل مشخص است


رومال (ص فا. اِ.) پارچه ای که با آن روی و دست را پاک کنند؛ روپاک


رومان (رُ) [ فر. ] (اِ.) نک رمان


رومبا [ فر. ] (اِ.) رقصی که اصل آن از آمریکای جنوبی است


رومی [ ع - فا ] (ص نسب .) 1 - منسوب به روم . 2 - سفیدپوست . 3 - کنایه از: روز


رومی خو (ص مر.) کسی که در صورت لزوم خوی و خصلت خود را عوض می کند


رون (رَ وَ) (اِ.) آزمایش


رون [ په . ] (حراض .) سبب، جهت


روناس (اِ.) گیاهی است پایا، دارای برگ های نوک تیز و گل های کوچک زرد که از ریشة آن مادة قرمز رنگی به دست می آید که در رنگرزی به کار می رود


رونجو (رَ وَ) (اِ.) موریانه، کرم چوب خوار


رونخواه (رَ وَ خا) (ص فا.) گدا، گدای دوره گرد


روند (رَ وَ) (اِ.) رفتار، طریقه


رونده (رَ وَ د) (ص فا.) 1 - عابر. 2 - راهرو، سالک . ج . روندگان


رونق (رُ نَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - فروغ، روشنایی . 2 - زیبایی، جمال . 3 - رواج


رونما (نَ یا نِ) (اِ.) پول یا هدیه ای که به هنگام دیدن روی عروس یا نوزاد دهند


رونهادن (نَ دَ) (مص ل .) توجه کردن به جایی


رونوشت (نِ وِ) (اِمر.) کپی، نوشته ای که از روی نوشتة دیگر بنویسند


رونویسی (نِ) (حامص .) رونوشت برداشتن، نسخه برداشتن


روهینا (اِ.) = روهنی : شمشیر، شمشیر جوهردار


روپوش (اِ.) نوعی لباس بلند و گشاد که روی لباس پوشند


روپوشه (ش ) (اِمر.) چادر، روبنده


روپوشیدن (دَ) (مص ل .) مخفی گشتن


روپیه (رُ یِ) (اِ.) واحد پول هندوستان


صاین ( صاین .) [ مع . ] (ص .) نیک


روژ (رُ) [ فر. ] 1 - (اِ.) ماده ای آرایشی که زنان به لب یا گونه مالند. 2 - (ص .) سرخ، قرمز


روکار (اِمر.) نما، نمای ساختمان


روکش (کِ یا کَ) (اِ.) کاغذ یا پارچه ای که با آن چیزی را بپوشانند


روگردان (گَ) (ص فا.) نک روی گردان


روی (اِ.) رو


روی [ په . ] (اِ.) فلزی خاکستری رنگ که از آن در ساختن ظروف استفاده می کنند


روی (رَ وِ یّ) [ ع . ] (اِ.) آخرین حرف اصلی قافیه


روی آوردن (وَ یا وُ دَ) (مص ل .) 1 - توجه کردن . 2 - پناهنده شدن


روی برتافتن (بَ. تَ) (مص ل .) دوری کردن


روی داشتن (تَ)(مص ل .)وجهی داشتن، روا بودن


روی دیدن (دَ) (مص ل .) روا داشتن، صواب دانستن


روی نمودن (نُ دَ) (مص ل .) 1 - توجه کردن . 2 - اتفاق افتادن . 3 - در خاطر گذشتن


روی نهادن (نَ دَ) (مص ل .) 1 - توجه کردن . 2 - واقع شدن


روی هم (یِ هَ) (ق مر.) جمعاً، مجموعاً


روی هم رفته ( روی هم رفته هَ. رَ تِ) (ق مر.) کلاً


روی گر (گَ) (ص ) 1 - کسی که ظروف رویین می سازد. 2 - کسی که ظروف فلزی را صیقل داده سفید می کند


روی گردان (گَ) (ص فا.) 1 - دوری کننده . 2 - سرکش


روی گرداندن (گَ دَ) (مص ل .) پشت کردن، دوری کردن


روی گشاده (گُ د) (ص مف .) بشاش، خوشرو


رویا (رُ) [ ع . رؤیا ] (اِ.) آن چه انسان در خواب بیند


رویاروی (ق مر.) روبرو، مقابل


رویان 1 - (ص فا.) روینده . 2 - (اِ.) جنین


رویاندن (دَ) (مص م .) نک رویانیدن


رویانیدن (دَ) (مص م .) رشد دادن


رویت (رَ یَّ) [ ع .رویة ] (اِ.) 1 - اندیشه در امور، فکر، تأمل . 2 - با تفکر و تأمل شعری گفتن . مق . بداهت


رویخی (یَ) (اِمر.)لرزانک ؛ نوعی دسر ساخته شده از نشاسته و شکر


رویداد (اِ.) (اِمص .) واقعه، حادثه


رویش (یِ) (اِمص .) روییدن، نمو


روین (رُ وَ) (اِ.) نک روناس


رویه (رَ وِ یِّ) [ ع . رویة ] (اِ.) اندیشه، فکر


رویه (یِ) (اِ.) 1 - روی، صورت . 2 - شکل، هیئت . 3 - نما، طرفِ بیرون هر چیزی . 4 - سطح


رویه ( رویه .) (اِ.) روش


رویگری (گَ)(حامص .)عمل و شغل رویگری


رویی (ص نسب .)آن چه در سطح چیزی جای گیرد


روییدن (دَ) (مص ل .) ن مو کردن، رشد کردن


رویین (ص نسب .) 1 - آن چه که از روی ساخته شده باشد. 2 - محکم، استوار


رویین تن (تَ) (ص مر.)کسی که بدنی نیرومند و آسیب ناپذیر دارد


رویین خم (خُ) (اِمر.) 1 - کوس . 2 - نوعی شیپور بزرگ و خمیده


رویینه (نِ) 1 - ساخته شده از روی . 2 - محکم، استوار


رپرتوار (رِ پِ رْ تُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - فهرست، جدول . 2 - دفتری که آن را به ترتیب حروف تهجی تقسیم کرده اند و برای ثبت نام و امور دیگر به کار آید؛ دفتر نماینده


رچک (رَ چَ) (اِ.) آروغ


رژد (رَ ژْ) (ص .) 1 - پرخور. 2 - آزمند


رژه (رَ یا رِ ژِ) (اِ.) 1 - صف، رده . 2 - عبور صف های سربازان از برابر پادشاه یا فرمانده


رژیسور (رِ سُّ) [ فر. ] (ص . اِ.) آن که اجرای نمایشنامه را رهبری کند؛ صحنه گردان


رژیم (رِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - حکومت، نوع حکومت . 2 - دستورالعمل برای غذا خوردن . 3 - طریقه، روش، قاعده


رژیمان (رِ) [ فر. ] (اِ.) هنگ، فوج


رک (رُ) (ق .) صریح، بی پرده


رک گویی (رُ) (حامص .) (عا.) با صراحت سخن گفتن، صاف و پوست کنده حرف زدن


رکاب (رِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - حلقه ای فلزی در دو طرف زین که سوار هنگام سوار شدن پا را در آن قرار می دهد. ج . رُکَب . 2 - پله مانندی از فلز در بخش ورودی و خروجی اتوبوس . ؛پا در رکاب بودن حاضر بودن، آماده بودن . ؛ رکاب گران کردن تند راندن


رکاب جنباندن ( رکاب جنباندن . جُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) حرکت کردن


رکابدار ( رکابدار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - خادمی که رکاب اسب را می گیرد تا آقایش سوار شود. 2 - خدمتکار، پیاده ای که همراه مخدوم سوار خویش راه رود. 3 - کسی که به تیمار اسب می پردازد، مهتر


رکابی (رِ) [ ع - فا. ] (ص نسب . اِ.) 1 - اسب یدک، کتل . 2 - شمشیری که پهلوی اسب بندند؛ زیر رکابی . 3 - پیاله، نعلبکی . 4 - طبقچه . 5 - سپاهی پیاده . 6 - سفره دار. 7 - ویژگی لباسی (اعم از پیراهن، زیرپیراهن، شلوار و مانند آن ) که با نوارهایی جلو و عقب آن ها را به هم وصل کنند. 8 - یکی از استخوان های زیر گوش است که در گوش میانی بین زایدة عدسی استخوان سندانی و پنجرة بیضی قرار دارد و دارای سه قسمت سر و قاعده و شاخه های قدامی و خلفی می باشد؛ رکاب الاذن، عظم رکابی


رکاکت (رَ کَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - سستی . 2 - سُست رأیی، کم خردی


رکز (رَ کْ) [ ع . ] (مص م .) ثابت کردن، به پای کردن


رکض (رَ) [ ع . ] (مص ل .) دویدن، تاختن


رکضت (رَ ضَ) [ ع . رکضة ] (اِمص .) جنبش، حرکت


رکعت (رَ عَ) [ ع . رکعة ] (اِ.) مجموع حالت نمازگزار از قیام (ایستادن )، رکوع (پشت خم کردن )، سجده (پیشانی بر زمین نهادن )، توأم با قرائت (در دو رکعت اول ) یا تسبیح (در رکعت سوم به بعد) و اذکار مربوط، هر قیام از نماز که در آن رکوع باشد


رکلام (رِ) [ فر. ] (اِ.) اعلان، آگهی


رکن (رُ کْ) [ ع . ] 1 - (اِ.) پایه، ستون . 2 - جزو بزرگتر و قوی تر از هر چیز. 3 - حجرالاسود؛ سنگی که به دیوار کعبه نصب است و حاجیان آن را هنگام طواف لمس می کنند. ج . ارکان


رکو (رُ) (اِ.) نک رگو


رکوب (رُ) [ ع . ] (مص ل .) سوار شدن


رکود (رُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ساکن شدن، ایستادن . 2 - برجای بودن . 3 - کساد


رکورد (رِ کُ رْ) [ فر. ] (اِ.) 1 - نهایی ترین امتیاز در یک بازی . 2 - حد نصاب هر چیز


رکوع (رُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خم شدن . 2 - پشت خم کردن در نماز به نحوی که پشت وی افقی و محاذی زمین و کف دست روی سر زانو قرار گیرد . 3 - فروتنی کردن


رکون (رُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - آسودن، آرام یافتن . 2 - به سوی کسی یا چیزی متمایل شدن


رکوه (رَ وِ) [ ع . رکوة ] (اِ.) کوزة آبخوری


رکیب (رِ) [ ع . ] (اِ.) رکاب


رکین (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - استوار، محکم . 2 - پابرجا. 3 - باوقار


رکیه (رَ یِّ یا یَ) [ ع . رکیة ] (اِ.) چاه، بئر؛ ج . رکایا، رکی


رکیک (رَ) [ ع . ] (ص .) 1 - سست، سست رأی، کم عقل . 2 - پست، حقیر. 3 - زشت، سخیف


رگ (رَ) (اِ.) 1 - مجرای خون در بدن . 2 - نژاد، اصل . 3 - غیرت . ؛ رگ خواب نقطة ضعف . ؛ رگ خواب کسی را به دست آوردن کنایه از: نقطة ضعف کسی را شناختن و از آن استفاده کردن


رگ خفتن ( رَ . خُ تَ)(مص ل .) غیرتی نشدن، رگ غیرت به جوش نیامدن


رگ زدن ( رگ زدن . زَ دَ) (مص م .) خون گرفتن از رگ


رگ نهادن (رَ. نَ دَ) (مص ل .) کنایه از: گردن نهادن، تسلیم شدن


رگ کردن ( رگ کردن . کَ دَ) (مص ل .) (عا.) جاری شدن شیر از پستان


رگبار (رَ) (اِمر.) 1 - باران تند و شدید. 2 - شلیک پیاپی گلوله


رگبی (رَ) [ انگ . ] (اِ.) = راگبی : فوتبال آمریکایی، نوعی ورزش که بین دو گروه پانزده نفره به همراه توپی بیضی شکل در میدانی به شکل مستطیل برگزار م ی شود


رگزن (رَ زَ) (ص فا.) = رگ زننده : آن که شغلش زدن رگ است ؛ فصاد


رگل (رِ گْ) [ فر. ] (اِ.) عادت ماهانة زنان


رگلاتور (رِ گْ تُ) [ فر. ] (اِ.) وسیلة تنظیم کننده در انواع ماشین یا دستگاه


رگلاژ (رِ گْ) [ فر. ] (اِ.) 1 - تنظیم قطعات یک ماشین یا دستگاه . 2 - خط کش کاغذی . 3 - اندازه گرفتن مساحت بین دوربین و موضوع عکس به وسیلة «تله متر»


رگلمان (رِ لِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - تنظیم، ترتیب . 2 - دستور. 3 - آیین نامه


رگه (رَ گِ یا گَ) (اِمر.) 1 - هرچیز که مانند رگ باشد مانند: رگة دیوار، رگة قالی . 2 - رشته معدنی، قسمتی از تشکیلات و ترکیبات معدنی قابل استفاده که به صورت رگه ها و رشته هایی درون طبقات دیگر زمین قرار گرفته اند


رگو (رُ یا رِ) (اِ.) 1 - پارچه یا جامة کهنه . 2 - کرباس . رگوک، رگوه و رگوی نیز گویند


ری (رَ یا رِ) (اِ.) واحدی برای وزن برابر با چهار مَن تبریز: دوازده کیلو


ری (رِ) (اِ.) افزونی، برکت


ریا [ ع . ریاء ] (مص ل .) تظاهر، دورویی


ریاح [ ع . ] (اِ.) جِ ریح ؛ بادها


ریاحین (رَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ریحان


ریاست (رَ یا رِ سَ) [ ع . رئاسة ] (اِمص .) سروری، فرماندهی


ریاض [ ع . ] (اِ.) جِ روضه ؛ باغ ها


ریاضت (ضَ) [ ع . ریاضة ] (اِمص .) 1 - رنج کشیدن برای تهذیب نفس . 2 - ورزش، تمرین . 3 - کوشش، سعی


ریاضی [ ع . ] (ص نسب .)1 - منسوب به ریاضت . 2 - نزد قدما یکی از شعب حکمت نظری که اصول آن عبارت است از: الف - هندسه . ب - علم عدد. ج - نجوم . د - علم تألیف


ریاع (رَ یّ) [ ع . ] (ص .) ارزیاب محصول


ریال (اِ.) واحد پول ایران


ریان (رَ یّ) [ ع . ] (ص .) 1 - سیراب . 2 - تر و تازه، شاداب


ریب (رَ یا رِ یْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دو دل شدن . 2 - (اِمص .) دو دلی . 3 - (اِ.) شک


ریبت (رَ یا رِ بَ) [ ع . ریبة ] 1 - (اِمص .) بدگمانی . 2 - (اِ.) شک


ریبوزم (بُ زُ) [ فر. ] (اِ.) اندامک درون یاخته ای که عمدتاً از رِنا (RNA) تشکیل شده و جایگاه سنتز پروتئین است، رِناتن . (فره )


ریتم [ فر. ] (اِ.) 1 - وزن موسیقی شامل توالی ضربات آهنگ، تأکید و سرعت آن ها. 2 - لحن، آهنگ


ریث (رَ یا رِ) [ ع . ] (اِمص .) درنگ کردن


ریث (رَ یِّ) (ص .) کندرو، بطی، درنگ کار


ریح (رِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - باد. 2 - نسیم . 3 - دردی که در شکم یا پیوندگاه اندام بروز کند


ریحان (رَ یا رِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - هر گیاه خوشبو، اسپرغم . 2 - از سبزی های خوردنی با ساقة نازک و برگ های پهن


ریحانه (رَ یا رِ نِ) [ ع . ریحانة ] (اِ.) دستة ریحان


ریحانی (رَ یا رِ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - منسوب به ریحان . 2 - شراب صاف شده . 3 - از خطوط اسلامی


ریخ (خْ) (اِ.) نک ریغ


ریخت (خْ) (اِ.) (عا.) شکل و قیافه . ؛ ریخت کسی از دنیا برگشتن کنایه از: بسیار بدشکل و بدقواره شدن


ریخت و پاش (تُ)(مص مر.) 1 - کارهای در هم و بر هم . 2 - زیاده روی در خرج


ریختن (تَ) [ په . ] (مص م .) 1 - سرازیر کردن آب یا هر مایع دیگری . 2 - پاشیدن . 3 - پراکنده ساختن . 4 - انداختن، افکندن


ریخته (تِ) (ص مف .) 1 - انداخته شده، پاشیده شده . 2 - ذوب شده


ریخته گر ( ریخته گر . گَ) (ص فا.) کسی که فلزات را ذوب کرده و در قالب می ریزد


ریختگی (رِ تِ) 1 - (حامص .) ریزش . 2 - در قالب قرار گرفتن فلز


ریخن (خِ) (ص نسب .) کسی که اسهال دارد