تکند (تَ کَ) (اِ.) آشیانة مرغ خانگی، لانة مرغ


تکنوازی (تَ نَ) (حامص .) نواختن قطعه ای موسیقی تنها به وسیلة یک ساز


تکنولوژی (تِ نُ لُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - مطالعة فنون و ابزار و ماشین آلات و مواد اولیه . 2 - تجهیزات و روش های علمی که در حیطة خاصی به کار برده شود، فناوری . (فره )


تکنوکرات (تِ نُ کِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - کارشناس فنی به ویژه در جایگاه مدیریتی و اجرایی، فن سالار. 2 - هوادار فن سالاری . (فره )


تکنی کالر (تِ لِ) [ انگ . ] (اِ.) شیوة فیلمبرداری و چاپ و نمایش فیلم به صورت رنگی


تکنیسین (تِ یَ) [ فر. ] (اِ.) شخصی معمولاً با مدرک کاردانی که در فن یا صنعتی دارای تخصص و تجربة علمی باشد، فن ورز.(فره )


تکنیک (تِ) [ فر. ] (اِ.) فنی، کار فنی، مجموعة روش هایی که بر شناخت علمی مبتنی است، فن (فره )


تکه (تِ کِّ) (اِ.) قطعه، پاره ای از چیزی


تکه (تَ کِّ) (اِ.) بز نر، بزی که پیشاپیش گله حرکت کند


تکه تکه ( تکه تکه . تکه تکه .) (ص مر.) قطعه قطعه، پاره پاره


تکو (تَ) (اِ.) 1 - موی در هم پیچیده . 2 - نان روغنی


تکواندو (تِ دُ) [ انگ . ] (اِ.) نوعی ورزش و روش دفاع فردی بدون سلاح


تکون (تَ کَ وُّ) [ ع . ] (مص ل .) به وجود آمدن، هستی یافتن


تکوک (تَ) (اِ.) جام، ظرفی ساخته شده از طلا و نقره که در آن شراب نوشند


تکوین (تَ) [ ع . ] (مص م .) آفریدن، به وجود آوردن


تکژ (تَ کَ) (اِ.) هستة انگور


تکیدن (تَ دَ) (مص ل .) دویدن، تاختن


تکیده (تَ د) (ص .) ضعیف، لاغر، شکسته


تکیز (تَ) (اِ.) نک تکژ


تکیف (تَ کَ یُّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) لذت بردن . 2 - صفت و حالتی به خود گرفتن . 2 - عیبناک شدن . 3 - شناختن کیفیت چیزی


تکیه (تَ یِ) [ ع . تکیة ] 1 - (مص ل .) پشت دادن به چیزی . 2 - (اِ.) جایی وسیع برای انجام مراسم عزا و روضه خوانی


تکیه گاه ( تکیه گاه .) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - جای تکیه دادن . 2 - پشتی . 3 - پشت و پناه . 4 - آن چه وزن جسمی را تحمل کند (فیزیک )


تکییف (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - نیک بریدن . 2 - کیفیتی معلوم قرار دادن برای شی ء


تگ (تَ) (اِ.) نک تک


تگاب (تَ) (اِمر.) = تگاو: 1 - قیف . 2 - پرده ای است در موسیقی


تگرگ (تَ گَ) (اِ.) قطره های یخ بستة باران که از آسمان فرو ریزد


تگل (تِ گَ) (اِ.) پینه، تکه پارچه ای که با آن بخش پاره شدة جامه را دوزند


تگین (تَ گِ) [ تر. ] (ص .) 1 - خوش ترکیب، زیبا شکل . 2 - پهلوان، دلاور. 3 - در ترکیب نام های ترکی آید: سبکتگین


تی (تِ) (ص .) مخفف تهی


تی ان تی (اِ ) [ انگ . ]T.N.T (اِ.) تری نیترو - تولوئن ؛ جسم بلورین زردرنگ، کمی محلول در آب که مادة منفجرة بسیار قوی است


تی تی (اِ.) خمیری که آن را به شکل جانوران برای بچه ها درست می کنند


تی تیش مامانی (ص مر.)نو و زیبا (واژة کودکانه در مورد صفت جامه که در بزرگ ترها برای ریشخند و تعریض به کار می رود)، نازک نارنجی


تی شرت (ش ِ) [ انگ . ] (اِ.) نوعی پیراهن جلو بسته و معمولاً آستین کوتاه و گشاد تابستانی


تیار (تَ یّ) [ ع . ] (اِ. ص .) 1 - موج دریا. 2 - لاف زدن . 3 - متکبر و مغرور


تیار (تِ یّ) (اِ. ص .) 1 - مهیا، ساخته . 2 - مالش دادن، لوله ساختن تریاک


تیاسر (تَ سُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) به طرف چپ مایل شدن . مق تیامن . 2 - (اِ.) سمت چپ


تیامن (تَ مُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) به طرف راست مایل شدن . 2 - (اِ.) سمت راست


تیان (تِ) (اِ.) دیگ دهان گشاد، پاتیل


تیانچه (تِ چِ) (اِمصغ .) پاتیل کوچک


تیب (ص .) سرگشته، مدهوش


تیبا (اِ.) غمزه، عشوه


تیتال (اِ.) 1 - فریب، مکر. 2 - چاپلوسی


تیتر [ فر. ] (اِ.)1 - عنوان . 2 - عیارسنجی (شیمی )


تیتراژ [ فر. ] (اِ.) عنوان بندی


تیج (تِ) (اِ.) 1 - جوانه، جوانه درخت . 2 - ابریشم خام


تیجان [ ع . ] (اِ.) جِ تاج ؛ افسرها


تیخ (اِ.) = تیغ : هرچیز که سر آن تیز باشد


تیر [ په . ] (اِ.) 1 - چوب راست و باریک با نوکی آهنین و تیز که با کمان آن را پرتاب کنند. 2 - گلوله ای که از تفنگ، توپ و مانند آن ها شلیک می شود. ؛ تیر کسی به سنگ خوردن کنایه از: ناکام شدن، در نقشة خود شکست خوردن


تیر [ په . ] (اِ.) 1 - ماه چهارم از هر ماه شمسی . 2 - پاییز، خزان . 3 - نام روز سیزدهم از هر ماه خورشیدی


تیر (اِ.) سیارة عُطارد


تیر (اِ.) راست


تیر (اِ.) بخش، بهره، نصیب


تیر کردن (کَ دَ) (مص م .) 1 - نشان کردن، هدف قرار دادن . 2 - کسی را تحریک کردن، به کاری واداشتن


تیر کشیدن (کِ دَ) (مص ل .) درد گرفتن عضوی از بدن انگار که سوزنی در آن فرو می کنند


تیرآهن (هَ) (اِمر.) آهنی با ضخامت بالا که دارای کاربردهای ساختمانی و صنعتی است


تیراژ [ فر. ] (اِ.) شمارگان، واحدی برای شمارش روزنامه، مجله و کتابی که در یک نوبت به چاپ می رسد، شمار (فره )


تیراژه (ژَ یا ژِ) (اِ.) = تیراژی : رنگین کمان، قوس و قزح


تیربار (اِ.) سلاح خودکار آتشین، مسلسل سنگین


تیرباران (اِمر.) کشتن محکومین با گلوله


تیرتخش (تَ) (اِمر.) تیر آتشبازی، آنچه که به شکل های مختلف درست کرده، در آن باروت می ریزند و به هنگام جشن ها با آن ها آتش بازی راه می اندازند


تیررس (رَ) (اِ.) مقدار مسافتی که تیر بتواند به هدف برسد


تیرست (رَ) (اِ.) سیصد، عدد سیصد


تیرم (تِ رَ) [ تر. ] (اِ. ص .) بانوی بزرگ حرم پادشاه، خاتون


تیره (رِ) (ص .) تاریک، سیاه


تیره ( تیره .) (اِ.) 1 - دسته ای از مردم که از یک نژاد باشند. 2 - دودمان، خانواده


تیره روز ( تیره روز .) (ص مر.) بدبخت


تیره پشت ( تیره پشت . پُ) (اِمر.) ستون فقرات، 33 مهره که از زیر گردن تا کمر قرار دارد


تیروئید [ فر. ] (اِ.) غده ای است در زیر گلو که ماده ای به نام تیروکسین را در خون ترشح می کند. بزرگ شدن بیش از اندازة این غده، گواتر نامیده می شود. اگر مادة ترشحی این غده کم شود باعث باد کردن پوست بدن می شود. بریدن این غده در پستانداران پیش از بلوغ باعث کوتاهی قد و توقف رشد غدد تناسلی می شود، سپردیس (فره )


تیرک (رَ) (اِمصغ .) 1 - تیر کوچک . 2 - ستون چادر و خیمه . 3 - جهش خون از رگ یا آب از آبدزدک یا سوراخ مشک و مانند آن


تیرک زدن (رَ. زَ دَ) (مص ل .) جهیدن آب یا مایعی دیگر از سوراخی ریز


تیرکمان (کَ) (اِمر.) بازیچة کودکان به صورت قطعة کوچک چرم یا لاستیکی که دو سوی آن را با کش به دو شاخة کوچکی می بندند و با آن سنگریزه پرتاب کنند


تیرگان (رْ یا رَ) (اِ.) جشنی که ایرانیان در روز سیزده از ماه تیر (تیر روز) برپا می کنند


تیریز (تِ) (اِ.) 1 - چاک جامه . 2 - بال و پر مرغان . 3 - شاخ جامه


تیز (اِ.) باد صداداری که از مقعد خارج شود


تیز [ په . ] (ص .) 1 - بُرنده . 2 - هر چیز که مزه آن تند باشد و زبان را بسوزاند، مانند فلفل . 3 - هوشیار، مراقب .4 - (ق .) (عا.)سریع، فوری


تیز (ق .ص .)1 - تندخو، بدخو.2 - زرد، بی رنگ


تیز کردن (کَ دَ) (مص م .) 1 - برنده کردن . 2 - خشمگین کردن


تیزاب (اِمر.) اسیدنیتریک، مایعی است بی رنگ و تندبو. همة فلزات غیر از طلا را آب می کند. اگر با اسیدکلریدریک آمیخته شود، تیزآب سلطانی می شود که طلا را هم آب می کند


تیزبین (ص فا.) دقیق، کنجکاو


تیزتاو (ص مر.) تندخو، بدخو


تیزدست (دَ) (ص مر.) ماهر، استاد


تیزدندان (دَ)(ص مر.)کنایه از: آزمند، حریص


تیزر (ز) [ انگ . ] (اِ.) 1 - آگهی کوتاه تبلیغاتی که ویژگی های جذاب کالا یا برنامه ای را در تلویزیون به نمایش گذارد، آگهی تبلیغاتی تلویزیونی . (فره ). 2 - صحنة آغازی کوتاه و جالب توجهی از فیلم که معمولاً پیش از عنوان بندی یا همراه با آن برای جلب نظر تماشاچی به نمایش درآید، سرآغاز. (فره )


تیزمغز (مَ) (ص مر.) برّنده، تندخو


تیزنا (اِمر.) لبة تیز تیغ


تیزهوش (ص مر.) هوشیار، هوشمند


تیزویر (حامص .) تیزهوش، هوشیار


تیزپا (ص مر.) چابک


تیس (تَ) [ ع . ] (اِ.) بز نر


تیسر (تَ یَ سُّ) [ ع . ] (مص ل .) آسان شدن


تیسیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) آسان کردن، سهل کردن


تیشتر (تَ) (اِ.) نک تُشتر


تیشه (ش ِ) [ په . ] (اِ.) ابزاری فلزی که نوک آن پهن و تیز است و در نجاری و سنگ تراشی به کار می رود. ؛ تیشه به ریشة خود زدن کنایه از: خود را به آستانه نابودی کشاندن


تیغ [ په . ] (اِ.) 1 - شمشیر، هر چیز بُرُنده . 2 - خار. 3 - بلندی کوه . 4 - شعاع آفتاب . ؛ تیغ کسی بریدن کنایه از: کارآیی داشتن، قدرت داشتن


تیغ زدن (زَ دَ) 1 - (مص م .) دمیدن آفتاب . 2 - (عا.) از کسی پول یا مالی را به زور یا نیرنگ گرفتن


تیغ زن (زَ) (ص فا.) شمشیرزن


تیغ نمودن (نِ دَ) (مص م .) تهدید کردن


تیغال (اِ.) 1 - آشیانة مرغان . 2 - دارویی که در گیاهی خاردار تولید می شود


تیغه (غِ) [ په . ] (اِ.) 1 - هر چیز تیغ مانند. 2 - دیوار کم قطر و نازک


تیف (اِ.) خار، خس


تیفوس [ فر. ] (اِ.) نوعی بیماری عفونی که با تب همراه است . میکروب آن از طریق نیش زدن شپش وارد خون می شود


تیفویید [ فر. ] (اِ.) نک حصبه


تیقظ (تَ یَ قُّ) [ ع . ] (مص ل .) بیدار شدن از خواب، هوشیار گردیدن


تیقن (تَ یَ قُّ) [ ع . ] (مص ل .) بی گمان شدن، یقین داشتن


تیل (اِ.) خال، نقطه


تیلا (اِ.) چرخ رسن تابی


تیلر (لِ) [ انگ . ] (اِ.) تراکتور کوچکی که راننده به دنبال آن می رود و آن را هدایت می کند و از آن برای انجام کارهای سبک در مزارع استفاده می شود


تیله (لِ) (اِ.) گلولة کوچک سنگی یا شیشه آبی که کودکان با آن بازی کنند


تیم (اِ.) کاروانسرای بزرگ


تیم (اِ.) اندوه، دلتنگی


تیم [ انگ . ] (اِ.) یک دستة ورزشکار از یک رشتة ورزشی


تیم بان (اِ.) کاروانسرادار


تیما (تَ) [ ع . تیماء ] (اِ.) دشت، بیابان


تیماج (اِ.) پوست بز دباغی شده


تیمار (اِ.) 1 - خدمت و غمخواری . 2 - فکر، اندیشه . 3 - پرستاری


تیمارخوار (خا) (اِ.) 1 - غمخوار. 2 - پرستار


تیماردار (ص فا.) 1 - غمخوار. 2 - پرستار، خدمتکار


تیمارستان (رِ) (اِمر.) جای نگهداری و مداوای دیوانگان


تیمر (مَ) (اِ.) گیاهی از تیرة شاه پسند که به صورت درخت یا درختچه می باشد. اصل آن از هندوستان است و در نواحی جنوبی ایران نیز یافت می شود. برگش بیضوی کامل و پوست آن در تداوی به عنوان مدر مستعمل است


تیمسار (اِمر.) عنوانی در ارتش برای افسران از سرتیپ به بالا


تیمم (تَ یَ مُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - از روی قصد و عمد کاری کردن . 2 - به جای وضو، در هنگام نبودن آب یا بیماری، از خاک استفاده کردن، به این صورت که دست ها را بر خاکی که آلوده نباشد می زنند و بعد آن را به صورت و پشت دست ها می کشند


تیمن (تَ یَ مُّ) [ ع . ] (مص ل .) همایون داشتن، خجسته داشتن


تیمچه (چِ) (اِمصغ .) 1 - کاروان سرای کوچک . 2 - بازار


تین [ ع . ] (اِ.) انجیر


تین ایجر (اِ جِ) [ انگ . ] جوانانی که سن آن ها بین سیزده تا نوزده سال است


تینر (نِ) [ انگ . ] (اِ.) مایة رقیق کنندة مواد


تیه [ ع . ] 1 - (اِمص .) گمراهی، سرگردانی . 2 - خودپسندی . 3 - (اِ.) بیابان بی آب و علف که در آن سرگردان شوند


تیهو (تِ) [ په . ] (اِ.) پرنده ای است مانند کبک که کمی از آن کوچکتر است، ولی گوشتش خوشمزه تر است . رنگ پرهایش خاکستری مایل به زرد و زیر بال هایش سیاه است


تیو (اِ.) تاب، طاقت، توانایی


تیول (تُ یُ) [ تر. ] (اِ.) واگذاری زمین و ملک به کسی از طرف پادشاه که آن شخص از طریق مالیات آن ملک برای خود درآمدی فراهم می آورد


تیوپ [ انگ . ] (اِ.) = تیوب : تویی لاستیک چرخ اتومبیل . ؛ تیوپ لس نوعی تایر بدون تیوپ که خود آن از هوا پر می شود


تیپ [ فر. ] (اِ.) 1 - نمونة شاخص از یک دسته، نوع، جنس و صنف . 2 - واحدی در نظام کمتر از لشکر، بیشتر از هنگ


تیپا (اِ.)ضربه ای که با نوک پنجه پا زده می شود


تیپاکس [ انگ . ] (اِ.)نام تجارتی برای مؤسسه - های پست خصوصی


تیک آف (تِ) [ انگ . ] (اِمص .) 1 - یک باره به حرکت درآوردن اتومبیل یا موتور سیکلت به شکلی که چرخ های آن از زمین اندکی فاصله بگیرد. 2 - از زمین برخاستن یا بلند کردن هواپیما. 3 - پریدن یا بلند شدن از تختة شیرجه یا تختة پرش


تیک تاک (ص .) = تیک تیک : صدای یکنواخت ساعت یا هر صدایی که شبیه آن باشد


تیکه (کِّ) (عا.) 1 - تکه . 2 - هر چیز درخور و مناسب


تیکوز (اِ.) کشک


ث (حر.) پنجمین حرف از الفبای فارسی است که در حساب ابجد برابر 500 می باشد. این حرف در واژه های فارسی وجود ندارد. اما در اوستایی و پارسی باستان وجود داشته


ثؤلول (ثُ) [ ع . ] (اِ.) آژخ، زگیل ؛ ج . ثا´ لیل


ثابت (ب) [ ع . ] (اِ فا.) 1 - پابرجا، برقرار. 2 - پایدار، بادوام . 3 - محقق، مدلل . 4 - مثبت


ثابت رأی ( ثابت رأی . رَ) [ ازع . ] (ص مر.) آن که در عقیدة خود پابرجاست، ثابت عقیده


ثابت شدن ( ثابت شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) محقق شدن


ثابت قدم ( ثابت قدم . قَ دَ) [ ع . ] (ص مر.) 1 - پابرجا، متین . 2 - ثابت رای


ثابت کردن ( ثابت کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - مدلل ساختن . 2 - محق شمردن


ثاد [ ع . ] (اِ.) نَم


ثار [ ع . ] 1 - (مص ل .) کینه کشیدن . 2 - (اِ.) خون . 3 - کینه


ثارالله (رَ لْ لا) [ ع . ] (اِمر.) کین خواه خداوند، کسی که از دشمنان خدا انتقام گیرد


ثاقب (قِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - روشن، درخشان . 2 - روشن کننده . 3 - نافذ، سوراخ کننده . 4 - ستارة روشن


ثالث (لِ) [ ع . ] (ص .)1 - سوم . 2 - آن که نه مدعی و نه مدعی علیه است و دعوی مابه الادعا کند


ثالث ثلاثه (لِ ثِ ثَ ثِ) [ ع . ] (ص .) یکی از سه اقنوم (اَب، ابن، روح القدوس )


ثالثاً (لِ ثَ نْ) [ ع . ] بار سوم، سه دیگر


ثالوث [ ع . ] (اِ.) آن چه مرکب از سه باشد. ؛ ثالوث اقدس اب . ابن . روح القدس (در آیین نصاری )


ثامن (مِ) [ ع . ] (اِ.) هشتم، هشتمین


ثانوی (نَ یّ) [ ع . ] (ص نسب .) دومی، دومین


ثانویه (نَ یِّ) [ ع . ثانویة ] (ص نسب .) مؤنث ثانوی


ثانی [ ع . ] (اِ.) دوم


ثانیاً (یَ نْ) [ ع . ] (ق .) 1 - دوم . 2 - بار دوم


ثانیه (یِ) [ ع . ] (اِ.) یک شصتم دقیقه


ثانیه شمار ( ثانیه شمار . شُ) [ ع - فا. ] (ص فا. اِمر.) عقربة کوچک ساعت که ثانیه ها را معلوم می دارد


ثاولوجیا (اِ.) = اثولوجیا: 1 - علم الهی (اخص )، الهیات . 2 - علم کلام


ثاوی [ ع . ] (اِفا.)1 - فرودآینده . 2 - اقامت (دراز) کننده، مقیم


ثایر (یِ) [ ع . ثائر ] 1 - (اِفا.) انتقام گیرنده . 2 - (اِ.) خشم


ثایره (یِ رِ) [ ع . ثائرة ] 1 - (اِفا.) مؤنث ثایر. 2 - (اِ.) هیجان


ثبات (ثَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بر جای ماندن، پایدار بودن . 2 - دوام یافتن، پایدار بودن . 3 - (اِمص .) پایداری . ؛ ثبات عزم راسخ عزمی، ثابت عزمی . ؛ ثبات قدم استقامت، پایداری


ثبات (ثَ بّ) [ ع . ] (ص .) ثبت کننده، کارمندی که نامه ها را در دفتری مخصوص ثبت می کند


ثبات (ثُ) (اِ.) دردی که آدمی را از حرکت بازدارد


ثبات کردن ( ثبات کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] 1 - (مص ل .) پایداری کردن، استقامت ورزیدن . 2 - ثابت شدن، پایدار ماندن . 3 - مقاومت کردن . 4 - (اِمص .) پایداری، استقامت


ثبت (ثَ بَ) [ ع . ] (ص .) مورد اعتماد، کسی که قول او حجت باشد


جاجا 1 - (اِمر.) آوازی است که بدان مرغ را به لانه رانند. 2 - (ق مر.) جابه جا، مکان تا مکان


ثبت (ثَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) قرار دادن، بر جای بودن . 2 - (اِمص .) استواری، پایداری . 3 - نوشتن . 4 - (اِ.) حجت، دلیل . 5 - مهر توقیع . 6 - (ص .) مرد معتمد، استوار. 7 - مرد دلاور. 8 - ثابت رأی . 9 - (اِمف .) قرار داده شده 0 - در حقوق نوشتن قراردادها و مشخصات املاک در دفاتری که از طرف دولت برای این امور ثبت شده . ثبت مربوط به قراردادها را ثبت اسناد و ثبت مربوط به املاک را ثبت املاک نامند


ثبت اسناد ( ثبت اسناد ِ اَ) (اِمر.) اداره ای که ثبت معاملات و نقل و انتقال های مربوط به املاک و مستغلات را به عهده دارد


ثبت املاک ( ثبت املاک ِ اَ)(اِمر.)ثبت کردن مشخصات ملک ها و آن بر دو قسم است : ؛ ثبت املاک عادی، ثبت ملکی که به موجب درخواست مالک در نقطه ای از کشور که ثبت املاک اجباری است، به عمل آید. ؛ ثبت املاک عمومی ثبت ملکی که به موجب اظهارنامة ادارة ثبت و دعوت از مالک در نقطه ای از کشور که ثبت املاک اجباری است به عمل آید


ثبت برداشتن ( ثبت برداشتن . بَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) صورت برداشتن، سیاهه برداشتن


ثبت کردن ( ثبت کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) مطلبی را در دفتری یادداشت کردن


ثبوت (ثُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) استوار شدن، استقرار یافتن . 2 - بر جای ماندن، ایستادن . 3 - ثابت شدن امری با دلیل و برهان . 4 - (اِمص .) پایداری، دوام . 5 - استواری، استقرار. 6 - تحقق


ثبوتی ( ثبوتی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) اثباتی . مق سلبی . ؛ صفات ثبوتی صفاتی که حق تعالی دارا است . مانند: قادر، عالم، ازلی، ابدی، صادق


ثبوتیه (ثُ یِّ) [ ع . ثبوتیة ] (ص نسب .) مؤنث ثبوتی . مق سلبیه


ثبور (ثُ بُ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بازداشتن . 2 - هلاک کردن . 3 - (مص ل .) زیان کشیدن . 4 - هلاک گردیدن . 5 - (اِ.) عذاب


ثخذ (ثَ خِّ) [ ع . ] (اِ.) صورت و جملة هفتم از صور و جمل هفت گانة جمل (ابجد)


ثخن (ثِ خَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ستبر و سخت گردیدن . 2 - (اِ.) ستبری، ضخامت، کلفتی . 3 - غلظت . 4 - سختی


ثخونت (ثُ نَ) [ ع . ثخونة ] (مص ل .) ستبر و سخت گردیدن


ثخین (ثَ) [ ع . ] (ص .) 1 - ستبر، سخت . 2 - محکم، استوار. 3 - غلیظ . 4 - حلیم، بردبار


ثدی (ثَ یاثِ یا ثَ دا) [ ع . ] (اِ.) پستان


ثرا (ثَ) [ ع . ثراء ] 1 - (مص ل .) ثروتمند شدن، بی نیاز شدن . 2 - (اِمص .) دارایی، توانگری


ثرم (ثَ) [ ع . ] (مص م .) شکستن دندان کسی به وسیلة زدن


ثروت (ثَ وَ) [ ع . ثروة ] (اِ.) 1 - بسیاری تعداد مردم . 2 - شبی که ماه و صورت فلکی ثریا (پروین ) با هم باشند


ثروت ( ثروت .) [ ع . ] 1 - (اِمص .) دارایی، توانگری . 2 - (اِ.) مال بسیار


ثروتمند (ثَ وَ مَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) دارا، توانگر


ثروتمندی ( ثروتمندی .) [ ع - فا. ] (حامص .) توانگری


ثری (ثَ را) [ ع . ] (اِ.)1 - تری، رطوبت . 2 - خاک نمناک . 3 - زمین، خاک . ؛ از ثری تا به ثریا از زمین تا بالای آسمان


ثریا (ثُ رَ یّ) [ ع . ] 1 - چلچراغ . 2 - پروین، یکی از صورت های فلکی


ثرید (ثَ) [ معر. ] (اِ.) تریت، نانی که در آبگوشت یا شیر و غیره بخیسانند و بخورند


ثعالب (ثَ لِ) [ ع . ] (اِ.) جِ ثعلب ؛ روباهان


ثعالبی ( ثعالبی .) [ ع . ] (ص نسب .) فروشنده پوست روباه


ثعبان (ثُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - مار بزرگ . 2 - اژدها


ثعلب (ثَ لَ) [ ع . ] (اِ.) گیاهی است از ردة تک لپه ای ها که گونه هایش تیرة ثعلب را به وجود می آورد. این گیاه دارای گل های خوشه ای صورتی و سفید است و خاصیت دارویی دارد


ثعلب (ثَ لَ) [ ع . ] (اِ.) روباه


ثغر (ثَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دندان های جلو. 2 - سوراخ . 3 - سرحد، مرز. ج . ثغور


ثغور (ثُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ ثغر؛ دندان ها، دندان های پیشین . 2 - سرحدها، مرزها


ثفل (ثُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - کنجاره، تفاله . 2 - آن چه از مایعی ته نشین شود. 3 - تیرگی شیر و روغن . 4 - آن چه از معده دفع شود


ثقات (ثَ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ ثقه ؛ معتمدان


ثقافت (ثَ فَ) [ ع . ] (مص ل .)1 - زیرک و چالاک شدن . 2 - استاد و ماهر شدن


ثقال (ثَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شُتر آهسته رو. 2 - زن فربه کفَل


ثقالت (ثَ لَ) [ ع . ] (مص ل .) سنگین شدن، گران شدن


ثقب (ثَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) سوراخ کردن . 2 - (اِ.) سوراخ، رخنه


ثقب (ثُ قَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ثقبه ؛ سوراخ ها


ثقبه (ثُ ب) [ ع . ثقبة ] (اِ.) سوراخ


ثقة الاسلام (ثَ قِ تُ لْ اِ) [ ع . ] (اِمر.) مورد اعتماد اسلام (عنوانی احترام آمیز برای روحانیان مسلمان )


ثقت (ثِ قَ) [ ع . ثقة ] 1 - (مص ل .) اعتماد کردن، به کسی اعتماد داشتن . 2 - (ص .) کسی که مردم به او اعتماد کنند. 3 - (اِ.) اطمینان، استواری


ثقل (ثُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تفاله هر چیزی . 2 - دُرد شراب


جاجل (جُ) (اِ.) رختخواب


درویزه (دَ ز) (اِ.) نک دریوزه


ثقل (ثِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گران شدن . 2 - ظاهر شدن آبستنی زن . 3 - (اِمص .) سنگینی، گرانی . 4 - (اِ.) رخت و بار و بنة مسافر. 5 - کالای خانه . 6 - گناه، اثم . 7 - گنج زمین . 8 - دفینة زمین . ؛ ثقل سامعه سنگینی گوش . ؛ ثقل معده سوء هاضمه . ؛ قوة ثقل قوة جاذبة زمین . ؛ مرکز ثقل نقطه ای است که همة قوة جاذبه وارد از زمین در آن جا تمرکز یابد


ثقل (ثَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گران شدن . 2 - (مص م .) آزمودن وزن چیزی در دست


ثقل (ثِ قَ) [ ع . ] (مص ل .) سنگین شدن


ثقل کردن (ثِ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) (عا.) سخت شدن فضول در معده و اجابت نکردن آن با درد شکم


ثقلان (ثَ قَ) [ ع . ] (اِ.) انسان و جن


ثقلت (ثَ قَ لَ) [ ع . ثقلة ] (اِمص .) 1 - گرانی . 2 - گرانی طعام


ثقه (ثِ قِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) اعتماد کردن . 2 - (اِ.) کسی که مورد اعتماد باشد


ثقوب (ثَ) [ ع . ] (ص .) هیمة خشک و کوچک که با آن آتش افروزند؛ آتشگیر


ثقوب (ثُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - شعله ور شدن آتش، روشن شدن ستاره . 2 - نافذ رای گردیدن


ثقوب ( ((.) [ ع . ] (اِ.) جِ ثقب ؛ سوراخ ها


ثقیف (ثَ) [ ع . ] (ص .) 1 - زیرک، چالاک . 2 - ماهر، حاذق . 3 - نام یکی از قبایل عرب ساکن بین طائف و مکه


ثقیل (ثَ) [ ع . ] (ص .) 1 - گران، سنگین . مق خفیف، سبک . 2 - گران جان . 3 - سخت بیمار. 4 - یکی از هفده بحر اصول موسیقی


ثقیله (ثَ لِ) [ ع . ثقیلة ] (ص .) مؤنث ثقیل . ؛اجسام ِ ثقیله اجسامی وزین مانند خاک و سنگ


ثلاث (ثَ) [ ع . ] (اِ.) سه، سه تا


ثلاثه (ثَ ثِ) [ ع . ] (اِ.) سه


ثلاثه غساله ( ثلاثه غساله ء. غَ سُ لِ) [ ع . ] (اِ.) سه گانة شوینده و آن سه جام شراب باشد که به هنگام صبح نوشند و شویندة معده و برطرف کننده غم باشد


ثلاثون (ثَ) [ ع . ] (اِ.) سی


ثلاثی (ثَ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - سه تایی . 2 - کلمة سه حرفی در صرف


ثلاثین (ثَ) [ ع . ] (اِ.) سی


ثلث (ثُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - یک سوم . 2 - دو دانگ . 3 - نام یکی از خطوط اسلامی . 4 - یک سوم ترکة موصی در زمان فوت


ثلثان (تُ لُ) [ ع . ] (اِ.) دو سه یک، دو حصه از جملة سه حصه


ثلج (ثَ) [ ع . ] (اِ.) برف


ثلم (ثَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - رخنه کردن . 2 - شکستن


ثلمت (ثُ مَ) [ ع . ] (اِ.) سوراخ، رخنه، ترک


ثلّه (ثُ لَّ) [ ع . ] (اِ.) گروه مردم، جمعیت


ثمار (ثِ) [ ع . ] (اِ.) جِ ثمر، ثمره ؛ میوه ها


ثمان (ثَ) [ ع . ] (اِ.) هشت


ثمانون (ثَ) [ ع . ] (اِ.) هشتاد


ثمانی (ثَ) [ ع . ] (اِ.) هشت


ثمانین (ثَ) [ ع . ] (اِ.) هشتاد


ثمانیه (ثَ یِ) [ ع . ] (اِ.) هشت


ثمر (ثَ مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - میوه، بار. 2 - حاصل، نتیجه


ثمره (ثَ مَ ر ِ) [ ع . ثمرة ] (اِ.) واحد ثمر - یک دانه میوه . 2 - نتیجه، حاصل . 3 - نسل، فرزند


ثمن (ثَ مَ) [ ع . ] (اِ.) بها، نرخ . ج . اثمان


ثمن (ثُ) [ ع . ] (اِ.) هشت یک، یک هشتم (18). سه تسو؛ ج . اثمان


ثمن بخس (ثَ مَ نِ بَ) [ ع . ] (اِ.) کم بها، بی - ارزش


ثمین (ثَ) [ ع . ] (ص .) گران بها، گران قیمت


ثنا (ثَ) [ ع . ثناء ] (اِ.) 1 - آفرین، تحسین . 2 - مدح، ستایش . 3 - سپاس، شکر. 4 - دعا


ثناخوان ( ثناخوان . خا) [ ع - فا. ] (ص فا.) مداح، ستایشگر


ثناگستری ( ثناگستری . گُ تَ) [ ع - فا. ] (حامص .) مداحی، ستایشگری


ثناگویی ( ثناگویی .) [ ع - فا. ] (حامص .)1 - مداحی، ستایشگری . 2 - دعاگویی


ثنایا (ثَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ثنیه . دندان های تیز پیشین، دندان های نیش


ثنوی (ثَ نَ یِّ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به ثنویه . نک ثنویه


ثنویت (ثَ نَ یَُ) [ ع . ] (مص جع .) 1 - دوگانگی . 2 - دوگانه پرستی


ثنویه (ثَ یِّ) [ ع . ثنویة ] (ص . اِ.) گروهی که به دو مبدأ خیر و شر اعتقاد دارند، دوالیسم


ثواب (ثَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - مزد، پاداش . 2 - احسان . ؛ ثواب کردن و کباب شدن عمل نیک شخص با سوءظن و عکس العمل ناخوشایند مواجه شدن


ثواب کار (ثَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) کسی که عمل نیکو و خیر کند


ثواب کاری ( ثواب کاری .) [ ع - فا . ] (حامص .)نیکویی، عمل درخور پاداش نیک


ثوابت (ثَ ب) [ ع . ] (اِ.) جِ ثابته ؛ ستارگان ثابت که مانند سیارات حرکت انتقالی ندارند


ثواقب (ثَ قِ) [ ع . ] (اِ.) جِ ثاقب  - روشنی ها. 2 - ستاره های درخشان


ثوالث (ثُ لِ) [ ع . ] (اِ.) جِ ثالث . یک شصتم ثانیه


جاجم (جِ) (اِ.) نک جاجیم


جاجیم (اِ.) نوعی فرش که از نخ های رنگین پنبه ای یا پشمی بافته می شود


جاحد (حِ) [ ع . ] (اِفا.) انکار کننده حق کسی با وجود دانستن آن


ثوانی (ثَ) [ ع . ] (اِ.) جِ ثانیه . ؛ ثوانی نجوم هر چه به زیر فلک قمر پیدا آید از چیزهای نورانی جز برق و صاعقه و از آن جمله است : انسی، جابیه، حربه، ذوذنب، ذوذؤابه، شهب، طیفور، عمود، فارس، قصعی، عصباحی، نیازک و روی ؛ و از آن روز آن ها را ثوانی نجوم گویند که در دلایل و احکام در مرتبة ثانی اند، و احکام و دلایل اولیه نجوم را باشد


ثوب (ثُ) [ ع . ] (اِ.) جامه، لباس


ثور (ثُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گاو نر. 2 - نام یکی از صورت های فلکی و دومین برج از بروج دوازده گانه که خورشید در حرکت ظاهری خود در اردیبهشت ماه در این برج دیده می شود


ثوران (ثَ وَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - هیجان، به هیجان آمدن . 2 - برخاستن گرد و غبار. 3 - برپا شدن فتنه


ثورت (ثُ رَ) [ ع . ثورة ] (اِمص .) 1 - هیجان . 2 - شورش، غوغا. 3 - انبوهی مال و مردم . 4 - کین، کینه


ثول (ثَ) [ ع . ] (مص ل .) احمق شدن، دیوانه شدن


ثوم [ ع . ] (اِ.) سیر (خوردنی )


ثکل (ثَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) مصیبت از دست دادن فرزند. 2 - گم کردن دوست . 3 - (اِمص .) فرزند مردگی . 4 - مرگ، هلاک


ثکلی (ثَ لا) [ ع . ] (ص .) مؤنث ثکل  - زن فرزند مرده، بچه کم کرده ؛ ج . ثکالی . 2 - زن عزیز مرده، زن گم کرده دوست


ثیاب (ثِ) [ ع . ] (اِ.) جِ ثوب


ثیابی (ثِ) [ ع . ] (ص نسب .) بزاز، جامه دار


ثیب (ثَ یِّ) [ ع . ] (ص .) 1 - زن بیوه . 2 - مرد زن دیده، که اکنون بی زن است . مق پسر، عزب


ثیبه (ثَ یِّ ب) [ ع . ثیبة ] (ص .) مؤنث ثیب، زن شوی دیده و از شوهر جدا مانده . خواه به طلاق و خواه به مرگ شوی، بیوه . مق باکره، دوشیزه


ثیبوبت (ثَ بَ) [ ع . ثیبوبة ] (مص ل .) حالتی که پس از ثیبه شدن برای زن پیدا می شود


ثیل [ ع . ] (اِ.) گیاهی است از تیرة گندمیان، پنجه مرغ


ج (حر.) یکی از حروف صامت، ششمین حرف از الفبای فارسی است که در حساب ابجد برابر عدد 3 می باشد. گاهی به «ز» و گاهی به «گ » تبدیل می شود


جا [ په . ] (اِ.) 1 - مکان، موضع . 2 - رختخواب، بستر. 3 - منزل، مأوا. 4 - ظرف، بشقاب . 5 - قدر، منزلت . ؛از جا دررفتن کنایه از: عصبانی شدن، خشمگین شدن . ؛ جا تر است و بچه نیست کنایه از: فرد مورد نظر دررفته، آن شی ء از میان رفته


جا زدن (زَ دَ) (مص م .) 1 - جنس بدلی یا نامرغوب را به جای مرغوب و اصلی به کسی دادن یا فروختن، قالب کردن . 2 - از ترس، نظر و تصمیم خود را عوض کردن . 3 - کسی را به جای دیگری معرفی کردن


جا افتادن (اُ دَ) (مص ل .) 1 - با محیط یا شغل تازه سازگار شدن . 2 - در جای خود قرار گرفتن استخوان جابه جا شده . 3 - خوب پخته شدن غذا، به ویژه آش و مانند آن . 4 - با تجربه شدن، به کمال رسیدن


جا خالی کردن (کَ دَ) (مص ل .) خود را کنار کشیدن


جا خوردن (خُ دَ) (مص ل .) یکه خوردن، تعجب کردن


جا خوش کردن (خُ. کَ دَ) (مص ل .) 1 - در جایی به خوشی اقامت کردن .2 - کنایه از: بسیار ماندن در جایی


جا داشتن (تَ)(مص ل .)1 - گنجایش داشتن، ظرفیت داشتن . 2 - نگاهبان ساختن . 3 - (عا.) سزاوار بودن


جا کردن (کَ دَ) (مص م .) گنجاندن


جا گرفتن (گِ رِ تَ) (مص ل .) 1 - در جایی استقرار یافتن . 2 - جایی را به خود اختصاص دادن


جاآمدن (مَ دَ) (مص ل .) 1 - بهبود یافتن . 2 - به هوش آمدن، به خود آمدن


جاآوردن (وَ یا وُ دَ) (مص م .) شناختن دریافتن


جاافتاده (اُ د) (ص مف .) آدم پخته و به کمال رسیده


جاانداختن (اَ تَ) (مص م .) 1 - رختخواب انداختن . 2 - استخوان جابه جا شده را در جای خود قرار دادن . 3 - از قلم انداختن، چیزی را فراموش کردن


جابر (ب) [ ع . ] (اِفا.) سمتگر، ستمکار


جابرانه (ب نِ) [ ع - فا. ] (ق مر.) ظالمانه، ستمکارانه


جابلسا (بُ) (اِ.) کنایه از: حد نهایی غرب


جابلقا (بُ) (اِ.) کنایه از: حد نهایی شرق


جابه جا (ب) (ق .) فوری، بلافاصله، که بیشتر با فعل مردن به کار برده می شود


جابه جا شدن (ب. شُ دَ) (مص ل .) 1 - نقل مکان کردن . 2 - از محل خود خارج شدن استخوان


جابه جا کردن (ب. کَ دَ) (مص م .) 1 - نقل، انتقال . 2 - مرتب کردن، منظم کردن . 3 - پنهان کردن . 4 - ذخیره کردن


جات (پس جمع .) تازیان بعض کلمات فارسی مختوم به « ه » غیرملفوظ را تعریب کرده به «ات » جمع بسته اند و ایرانیان این گونه جمع معرب را از آنان اقتباس کرده و کلمات دیگر (اعم از فارسی و عربی و غیره ) را نیز به همان سیاق استعمال کرده اند. عوام به سیاق کلمات فوق، کلماتی را هم که مختوم به « ه » غیرملفوظ نیستند ولی به حروف مصوت «ا» یا «ی » ختم شوند به «جات » جمع بسته اند (برای احتراز از التقای دو حرف مصوت ): مرباجات، طلاجات، دواجات


جاثلیق (ثِ) [ معر. ] (اِ.) پیشوای ترسایان


جاثم (ثِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - بر سینه خفته . 2 - هلاک شده


جاحظ (حِ) [ ع . ] (ص .) مردی که چشمش درشت و برآمده باشد


جاخالی [ فا - ع . ] (اِ.) 1 - جایی که در آن چیزی یا کسی نباشد. 2 - قسمت سفید و بدون نوشته ای از کاغذ که هنگام حذف حرف یا کلمه یا عبارتی معمولاً نقطه چین نشان داده می شود. 3 - هدیه ای که بعد از رفتن کسی به مسافرت یا رفتن دختر به خانة بخت برای خانواده اش می برند


جاخالی انداختن (اَ تَ) [ فا - ع . ] (مص ل .) در بازی والیبال توپ را به نقاطی که حریف خالی کرده است انداختن


جاخاکستری (کِ تَ) (اِمر.)ظرفی که خاکستر (سیگار و مانند آن ) در آن ریزند


جاخسوک (اِ.) داس، ابزاری که با آن علف را درو کنند


جادار (ص فا.) فراخ، وسیع


جاده (دِّ) [ ع . ] (اِ.) شاهراه، راه بزرگ . ؛ جاده صاف کن کنایه از: آن که وسیلة پیشرفت یا پیروزی دیگران را فراهم می کند


جادو 1 - (ص .)افسونگر. 2 - (اِ.)سحر، ساحری . 3 - (کن .) چشم معشوق . 4 - دلفریب . 5 - محیل، مکار


جادو جنبل (جَ بَ) (اِمر.) (عا.) 1 - سحر، جادو. 2 - عنوانی تحقیرآمیز برای جادو


جادوگر (گَ) (ص فا.) ساحر، افسونگر


جادوگری ( جادوگری .) (حامص .) سحر


جادویی 1 - (حامص .) سحر، ساحری . 2 - (ص .) عجیب، شگفت آور


جادی [ ع . ] (اِ.) زعفران


جاذب (ذ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - جذب کننده . 2 - رباینده


جاذبه (ذ ب) [ ع . جاذبة ] (اِفا.) نیرویی که اجسام را به طرف خود می کشد


جاذبیت (ذ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) کشندگی، دلربایی


جار (اِ.) فریاد، بانگ


جار [ ع . جاری ] (ص .) آب روان یا هر مایع که روان باشد، جاری


جار [ ع . ] (اِ.) 1 - همسایه . 2 - شریک


جار [ هند. ] (اِ.) چلچراغ


جار (رّ) [ ع . ] (اِفا.) جر دهنده، حرفی که مدخول خود را جر دهد. مدخول را مجرور گویند و مجموع را جار و مجرور


جار زدن (زَ دَ) (مص ل .) خبری را با صدای بلند در کوچه و خیابان به اطلاع مردم رساندن


جار و جنجال کردن (رُ جَ. کَ دَ) (مص ل .) هیاهو کردن


جار کشیدن (کَ یا کِ دَ) (مص ل .) فریاد زدن


جاربلجار (بُ) [ تر. ] (اِمر.) طلب و وعده


جارحه (رِ حِ یا حَ) [ ع . جارحة ] 1 - (اِفا.) مؤنث جارح . جراحت کننده . 2 - (اِ.) اسب ماده ؛ ج . جوارح . 3 - اندام آدمی، دست و اعضای دیگر. 4 - جانور شکاری از مرغ (شکره ) و سگ و دد؛ ج . جوارح


جارف (رِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) زمین کن . 2 - (اِ.) مرگ و میر


جارو (اِمر.) جاروب، درمنه


جارو (اِمر.) = جاروب : وسیله ای برای رُفتن خاک و خاشاک که از گیاه مخصوص جارو درست کنند. ؛ جارو برقی دستگاهی برقی دارای صفحة برس و لوله ای بلند و محفظة خالی که خاک و خاشاک را درون خود می مکد


جارور (رُ) (اِ. ص .) 1 - بداختر. 2 - سال قحطی و سختی


جارچی [ تر. ] (اِمر.) کسی که خبر یا حکمی را با صدای بلند در کوچه و خیابان به گوش مردم می رساند


جارکش (کِ یا کَ) (ص فا.) کسی که به آواز بلند مردم را به امری دعوت کند، جارزن، جارکشنده


جاری (اِ.) (عا.) دو زن که همسرِ دو برادر باشند


جاری [ ع . ] 1 - (ص .) روان . 2 - زمانی که در آن هستیم


جاری شدن (شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) روان شدن


جاریه (یَ یا یِ ) [ ع . ] (اِ.) 1 - (ص .) مؤنث جاری . 2 - کنیز. 3 - کشتی . 4 - آفتاب . 5 - آب روان . ؛سننِ جاریه عادات و رسوم رایج


جاز [ انگ . ] (اِ.) موسیقی ارکستری است که از تطابق موسیقی آوازی و ضربی سیاهان افریقا در امریکا به وجود آمده و معمولا برای رقص نواخته می شود


جازم (ز) [ ع . ] (اِفا.) 1 - قاطع، کسی که در قصد خود تردید نکند. 2 - قطع کننده، برنده


جازمه (ز مِ) [ ع . جازمة ] (اِفا.) 1 - مونث جازم . 2 - حرفی که چون بر فعل درآید آخر آن را ساکن گرداند


جاست (اِ.) جایی که انگور را در آن لگد زنند تا شیرة آن برآید


جاسر (س ) [ ع . ] (ص .) جسور، بی باک


جاسوس [ ع . ] (ص .) خبرچین، آن که خبر یا پیغامی را از جایی به جای دیگر می برد. ج . جواسیس


جاش (اِ.) غلة پاک کرده


جاشدان (اِمر.) 1 - انبارغله، 2 - صندوقچة نان


جاشو (اِ.) کسی که در کشتی کار می کند


جاعل (عِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - گرداننده، سازنده . 2 - جعل کننده


جاف (اِ.) زن بدکار، فاحشه . جاجاف، جفجاف نیز گویند


جافی [ ع . ] (اِفا.) جفاکار


جالب (لِ) [ ع . ] (اِفا.) جلب کننده، دلربا


جالس (لِ) [ ع . ] (اِ.) نشیننده، نشسته


جاله (لِ یا لَ) (اِ.) قطعاتی از چوب و تخته که به مشک های پر باد بندند و در آب اندازند و روی آن نشسته از آب عبور کند


جالی [ ع . ] (اِفا.) 1 - روشن، واضح . 2 - جلا - دهنده، پاک کننده . ؛ ادویة جالی : دواهایی که عفونت های جلدی را با آن پاک کنند، ضد - عفونی های جلدی


جالیز (اِ.) کشتزار خربزه، هندوانه و خیار و مانند آن


جالیزکاری (حامص .) زراعت خربزه، هندوانه و غیره


جالینوس (اِ.) 1 - نوایی است از موسیقی قدیم . 2 - نام طبیب معروف یونانی


جالیه (یِ یا یَ) [ ع . ] (اِفا.) مؤنث جالی . غریبانی که از وطن خود هجرت کرده اند


جام [ په . ] (اِ.) 1 - پیاله، ساغر. 2 - هر یک از صفحات بزرگ و برش نخوردة آیینه یا شیشه . 3 - جایزه ای که در مسابقات ورزشی به برندگان داده می شود. ؛ جام جهانی مجموعه مسابقاتی که معمولاً در یک رشتة ورزشی میان تیم های برگزیده از قاره های مختلف برگزار می شود. ؛ جام حذفی مجموعه مسابقاتی که معمولاً در یک رشتة ورزشی برگزار می شود و در طی آن ت یم های بازنده از دور خارج می شوند. 4 - ظرفی برنجین که در آن آب خورند


جام جم (مِ جَ) (اِمر.) جام گیتی نما، جام جهان نما. جامی که جمشید چهارمین پادشاه پیشدادی اختراع کرد و در آن اوضاع جهان را مشاهده می کرد، این جام بعدها به کیخسرو و دارا رسید. در عرفان از این جام به دل تعبیر می شود


جام زدن (زَ دَ) (مص ل .) شراب خوردن


جام نمودن (نِ دَ) (مص ل .) وعدة عشرت دادن، سرِ دوستی داشتن


جاماندن (دَ) (مص ل .) فراموش شدن چیزی در جایی


جامة نادوخته ( جامة نادوخته ء ت ) (اِمر.) کفن


جامخانه (اِمر.) آیینه خانه، اطاقی که به دیوارهای آن آیینه نصب کرده باشند


جامد (مِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - یخ بسته، منجمد. 2 - آن چه که زنده نیست و رُشد ندارد مانند سنگ


جامع (مِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) جمع کننده، گرد - آورنده . 2 - (ص .) تمام، کامل . 3 - (اِ.) مسجدی که در آن نماز جمعه گزارند


جامع الاطراف (مِ عُ لْ اَ) [ ع . ] (ص مر.) کامل از هر نظر


جامع الشرایط (مِ عُ شَّ یِ) [ ع . ] (ص مر.) دارای شرایط کافی برای انجام کاری یا پذیرش مسئولیتی یا داشتن مقامی


جامعه (مِ عِ) [ ع . جامعة ] (اِ.) گروه مردم یک شهر، کشور، جهان یا صنفی از مردم مانند جامعة بشریت، سیاه پوستان، هنری، و... ؛ جامعه مدنی جامعه ای که بر مبنای خواست آزادانه و آگاهانة اکثریت مردم در شکل گیری حکومت و رعایت حقوق بشر و قانون مندانه اداره می شود. ؛ جامعه بی طبقه جامعه ای که طبقات در آن وجود ندارد و همة افراد از جهت درآمد و ثروت و امتیاز با هم برابرند. ؛ جامعه مصرفی جامعه ای که در آن بیش تر از تولید مصرف می کنند


جامعه شناسی ( جامعه شناسی . ش) (حامص . اِمر.) دانشی که بررسی و تحقیق دربارة مظاهر مختلف حیات اجتماعی انسان را از طریق علمی مورد مطالعه قرار می دهد


جامل (مِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گله شتر یا شتربانان . 2 - قبیله بزرگ


جامه (مِ) [ په . ] (اِ.) 1 - لباس، تن پوش . 2 - جام، صراحی . 3 - پارچه، پارچة نادوخته . ؛ جامه عباسیان کنایه از: لباس سیاه . ؛ جامه فرو نیل کردن کنایه از: سیاه کردن لباس به نشانة عزادار شدن . ؛ جامه قبا کردن کنایه از: پیراهن دریدن از شدت شور و وجد یا اندوه


جامه دار ( جامه دار .) (ص فا.) کارگری که در حمام جامه های مردم را نگه می دارد


جامه دان ( جامه دان .) (اِمر.) 1 - صندوقی که در آن جامه ها را گذارند. 2 - اتاقی که در آن جامه ها را حفظ کنند


جامه دران ( جامه دران . دَ) 1 - (ص فا.) در حال جامه دریدن از روی بی قراری و غم و یا وجد. 2 - (اِ.) گوشه ای در دستگاه شور و همایون و افشاری . 3 - از الحان قدیم ایرانی


جامه دریدن ( جامه دریدن . دَ دَ) (مص م .) بی تاب شدن، ناشکیبایی کردن


جامه کن ( جامه کن . کَ) (اِمر.) سربینه، رخت کن حمام


جامه کوب ( جامه کوب .) (ص فا.) رخت شوی، گازر


جامکاری 1 - (اِمص .)آیینه کاری . 2 - (مص م .) آیینه کاری کردن


جامگی (مِ) (اِ.) مستمری، مواجب


جامگی خوار ( جامگی خوار . خا)(اِ. ص .)خدمتکار، نوکر، خدمتکاری که حقوق می گیرد


جان [ په . ] (اِ.) 1 - روح انسانی . 2 - نفس . ؛ جان دادن و قبض را گرفتن کنایه از: مردن، جان به عزراییل تسلیم کردن . ؛ جان به طاق افکندن کنایه از: حالت احتضار و مرگ داشتن


جان آفرین (فَ)(ص فا.)خالق روح، آفریدگار


جان آهنج (هَ) (اِمر.) آنچه جان آدمی را بگیرد


جان افشاندن (اَ دَ)(مص ل .) مردن، جان دادن


جان اوبار (اَ یا اُ) (ص فا.) بلع کنندة جان، جان گیر


جان باز (ص فا.) کسی که جان خود را فدا کند


جان بازی (حامص .) 1 - فداکاری . 2 - دلیری، شجاعت


جان بر کف (بَ کَ) [ فا - ع . ] (ص .) ویژگی آن که در راه آرمان یا رسیدن به هدف حتی از جان خود می گذرد


جان بردن (بُ دَ) (مص ل .) سالم ماندن، زنده ماندن


جشیر (جَ) (اِ.) جولاهه، بافنده


جان به سر شدن (ب. سَ. شُ دَ) (مص ل .) 1 - سخت بی تاب شدن . 2 - به حال مرگ افتادن


جان بوز (اِمر.) خانه و حفاظ


جان جانی (ص مر.) (کن .) بسیار عزیز، صمیمی


جان دادن (دَ) (مص ل .) 1 - مردن . 2 - مجازاً، نهایت تلاش و کوشش را کردن


جان دار (ص فا.) 1 - زنده، موجود زنده . 2 - قادر، توانا


جان دارو (اِمر.) نوشدارو، داروی جان بخش


جان ستان (س ) (ص فا.) جان ستاننده، قاتل


جان سخت (سَ) (ص مر.) مقاوم در برابر سختی ها


جان سختی ( جان سختی .) (حامص .) استقامت در مشقات


جان سپار (سَ یا س ) (ص فا.) فدایی


جان سپاری ( جان سپاری .) (حامص .) فداکاری


جان سپردن (سَ یا س پُ دَ) (مص ل .) مردن


جان فزا (ی ) (فَ) (ص فا.) 1 - افزایندة جان، آن چه که موجب نشاط روان شود. 2 - آب حیات، آب زندگانی


جان فشاندن (فَ یا فِ دَ) (مص ل .) جان خود را فدا کردن


جان پناه (پَ) (اِمر.) 1 - پناه جان، محافظ جان . 2 - موضعی از خاک که سرباز در پناه آن بتواند عملیات نظامی کند؛ پناهگاه


جان کندن (کَ دَ) (مص ل .) مردن


جان گرفتن (گِ ر تَ) (مص ل .) 1 - زندگانی یافتن . 2 - نیرو گرفتن پس از بیماری


جانان (اِمر.) معشوقه، محبوب


جانانه (نِ) (اِمر.) 1 - معشوق، محبوب . 2 - درست و حسابی، سخت و کامل


جانب (نِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پهلو، طرف . 2 - سوی، جهت . 3 - ناحیه . ج . جوانب


جانب دار (نِ) [ ع - فا. ] (ص فا.) حمایت کننده، طرفدار


جانب داری ( جانب داری .) [ ع - فا. ] (حامص .) طرفداری، حمایت


جانخانی (اِ.) نوعی کیسة بزرگ


جاندانه (نِ) (اِ.) آن بخش از جمجمه که در کودکی نرم است


جانشین (نِ) (ص فا.) 1 - قائم مقام . 2 - ولیعهد


جانشینی ( جانشینی .) (حامص .) قائم مقامی


جانفرسا (ی ) (فَ) (ص فا.) جان فرساینده، خسته کننده


جانفشانی (فَ یا فِ) (حامص .) جان فدا کردن


جانماز (نَ) (اِمر.) فرشی کوچک که بر کف اتاق یا زمین گسترند و روی آن نماز گزارند، سجاده . ؛ جانماز آب کشیدن تظاهر به پاکی و تقدس کردن


جانور (نِ وَ) (اِص .) 1 - زنده، جاندار. 2 - حیوان . ؛ جک و جانور جانوران گوناگون به ویژه حشرات موذی


جانورشناسی ( جانورشناسی . ش) (حامص .) علمی که موجودات زندة حیوانی رامورد مطالعه قرار می دهد، معرفة الحیوان


جانکاه (ص فا.) بسیار رنج دهنده


جانگداز (گُ) (ص فا.) گدازنده جان، بسیار دردناک


جانگزا (ی ) (گَ) (ص فا.) آنچه روح و جان را بیازارد


جانی (ص نسب .) گرامی، عزیز


جانی [ ع . ] (اِفا.) جنایتکار


جانیه (یِ) [ ع . جانیة ] (اِفا.) مؤنث جانی، زن جنایت کار، زن تبهکار


جاه (اِ.) مقام، منزلت


جاه طلب (طَ لَ) [ معر. ] (ص فا.) دوستدار مقام و درجه


جاهد (هِ) [ ع . ] (اِفا.) جهد کننده، کوشا


جاهل (هِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نادان . 2 - (عا.) لات، لوطی


جاهلیت (هِ یَّ) [ ع . جاهلیة ] (مص جع .) 1 - نادانی . 2 - دورة پیش از اسلام که عرب بت پرستی می کرد


جاودان (وِ) (ص مر.) جاویدان


جاودانه (وِ نِ) (ص مر.) جاویدان


جاورد (وَ) (اِ.) قسمی خار سفید رنگ، ثغام


جاورس (وَ) (اِ.) نک گاورس


جاوید [ په . ] (ص .) ابدی، دایم


جاویدان [ په . ] (ص مر.) جاودان


جاویدن (دَ) [ په . ] (مص م .) جویدن


جاپیچ (ص فا.) جاکش، دلال محبت، پاانداز


جاچ (اِ.) نک جاش


جاکش (کَ یا کِ) (ص فا.) کسی که امکانات ارضاء شهوت دیگران را فراهم آورد؛ دلال محبت


جاکشی (کِ) (حامص .)عمل و شغل جاکش


جاگیر (ص فا.) 1 - آن چه جایی را اشغال کند. 2 - شاغل


جای باش (اِمر.) 1 - محل اقامت . 2 - خانه، سرا، منزل


جایب (یِ) [ ع . جائب ] (اِفا.) خبررسنده از دور


جایخی (یَ) (اِ.) 1 - قسمت بالای یخچال خانگی که آب در آن یخ می زند. 2 - ظرفی که برای درست کردن یخ آب در آن می ریزند. 3 - یخدان


جایر (یِ) [ ع . جائر ] (اِفا.) 1 - ستمکار، ظالم . 2 - آن که از راه حق به راه باطل میل کند


جایز (یِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - روا. 2 - مباح . 3 - نافذ. ؛ جایز ُ جایز الخطا لغزش پذیر، دارای احتمال و امکان اشتباه


جایزه (یِ ز) [ ع . جائزة ] مؤنث جایز. انعام، پاداش . ج . جوایز


جایع (یِ) [ ع . جائع ] (ص . اِ.) گرسنه، . ج . جایعین


جایگاه (اِمر.) محل، مکان


جایگزین (گُ) (ص فا.) کسی که جایی را برای خویش انتخاب کند، آن که یا آن چه که در جایی استقرار یابد


جایی (اِ.) مستراح


جبا (جِ) [ ع . ] (اِ.) باج، خراج


جبابره (جَ ب ر یا رَ) [ ع . جبارة ] (ص . اِ.) جِ جبار - گردنکشان . 2 - شجاعان، دلاوران . 3 - پادشاهان مستبد


جبار (جَ بّ) [ ع . ] 1 - (ص .)قاهر، ستمگر.2 - مرد بلند قامت و قوی . 3 - یکی از صفات خدای تعالی است . 4 - نام یکی از صورت های فلکی جنوبی، دو ستارة پُر نور آن ابط الجوزا و قدم الجبار می باشد


جبال (جِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جبل ؛ کوه ها


جبان (جَ) [ ع . ] (ص .) ترسو


جبایت (ج یَ) [ ع . جبایة ] (مص م .) مالیات گرفتن، باج و خراج


جبت (جِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بت، صنم . 2 - سحر. 3 - ساحر. 4 - کسی که خیری در او نیست


جبر (جَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) کسی را به انجام کارهایی واداشتن . 2 - اصلاح کردن با زور و قهر. 3 - (اِ.) اکراه، ناچاری . 4 - نام یکی از مباحث ریاضی . 5 - شکسته بندی


جبران (جُ) [ ع . ] (مص م .) تلافی کردن


جبروت (جَ بَ) [ ع . ] (اِ.) قدرت و عظمت


جبریه (جَ یَ) [ ع . ] (اِ.) مجبره : نام یکی از فرقه های اسلام که انسان را صاحب اختیار در اعمال خودش نمی داند و همة اعمال را به ارادة خداوند نسبت می دهد


جبرییل (جِ رَ) [ عبر. ] (اِ.) = جبراییل :یکی از فرشتگان مقرب


جبسین [ معر. ] (اِ.) = جیبسین : گچ، حبص


جبغوت (جَ)(اِ.) 1 - پشم و پنبه که درون لحاف و ت وشک کنند. 2 - هرچیز آکنده از پشم و پنبه مانند توشک و بالش . جغبوت، جغبت و چغبت و چغبوت و چبغوت و چبغت نیز گویند


جبلت (ج ب لَُ) [ ع . ] (اِ.) نهاد، سرشت، منش


جبلی (جِ ب لِّ) [ ع . ] (ص نسب .) ذاتی، فطری، غریزی


جبن (جُ) [ ع . ] (اِ.) ترس


جبه (جُ بِّ) [ ع . جبة ] (اِ.) جامة گشاد و بلند که بر روی جامه های دیگر پوشند


جبهه ( جبهه .) [ ع . ] (اِ.) پیشانی صورت فلکی شیر، و آن منزل دهم از منازل قمر است


جبهه (جَ هَ یا جِ هِ ) [ ع . جبهة ] (اِ.) 1 - پیشانی، جبین . 2 - بخش جلوی محل جنگ . 3 - گروه متحدی از احزاب یا سازمان های گوناگون که در جهت اهداف سیاسی مشترکی فعالیت می کنند: جبهة آزادی بخش فلسطین . 4 - محل برخورد یا منطقة مرزی دو توده هوای متفاوت یا دارای اختلاف دمای زیاد. 5 - دسته، گروه، مردم . 6 - رییس قوم


جبهه گرفتن ( جبهه گرفتن . گِ رِ تَ)(مص ل .) مخالفت کردن


جبون (جَ بُ) [ ع . ] (ص .) ترسو، بزدل


جبیره (جَ رَ یا رِ) [ ع . جبیرة ] (اِ.) تخته های باریک و نوارهایی که شکسته بند بدان ها محلی از بدن را که استخوانش شکسته می بندد، تخته بند. ج . جبائر (جبابر)


جبین (جَ) [ ع . ] (اِ.)پیشانی، یک طرف پیشانی


جبین (جُ بّ) (اِ.) = چپین : طبق چوبین، سله


جت (جِ) [ انگ . ] (اِ.) هر یک از اسباب هایی که به وسیلة خروج ناگهانی و پرفشار سیال از دهانة مخزن کار کند. مانند: هواپیمای جت یا توربوجت


جثه (جُ ثِّ) [ ع . جثة ] (اِ.) بدن، تن


جحد (جَ) [ ع . ] (مص م .) انکار کردن


جحود (جُ حُ) (مص م .) انکار کردن، امری را دیده و دانسته منکر شدن


جحیم (جَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - (اِ.) جهنم، دوزخ . 2 - جای بسیار گرم


جخت (جَ) (ق .) دقیقاً، درست


جخت ( جخت .) (اِ.) عطسة دوم، متضاد صبر، که آن را به فال نیک می گیرند


جخش (جَ) (اِ.) = جخج : نوعی تورم در گلو که درد ندارد


جد (جَ دّ) [ ع . ] (اِ.) پدربزرگ، نیا. ج . اجداد


جد (جِ دّ) [ ع . ] (مص ل .) کوشیدن، سعی کردن


جد ( جد . ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بهره، نصیب . 2 - کنار رود. 3 - بخت


جدا (جُ) (ص .) 1 - سوا، دور از هم . 2 - تنها، منفرد. 3 - ممتاز، مشخص


جدار (جِ) [ ع . ] (اِ.) دیوار


جدال (جِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نبرد کردن . 2 - (اِمص .) دشمن . 3 - (اِ.) جنگ، ستیز


جدامیشی (جَ) [ مغ - فا. ] (حامص .) جادوگری به وسیلة سنگ جده (=یده ). ضح . - مغولان و ترکان معتقد بودند که توسط چنین سحری می توانند طوفان های برف را در وسط تابستان ایجاد کنند


جداول (جَ وِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جدول


جداً (جِ دَّ نْ) [ ع . ] (ق .) 1 - به راستی، بدون شوخی . 2 - با سعی و کوشش . 3 - به تأکید


جداگانه (جُ نِ) (ص مر.) 1 - تنها. 2 - قطعه قطعه


جدایی (جُ) (حامص .) 1 - دور از هم بودن . 2 - تنهایی


جدب (جَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - تنگسالی، بی - حاصلی . 2 - عیب کردن . 3 - نازایی


جدت (جَ دَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - نو بودن، تازگی . 2 - توانگری


جدد (جَ دَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - راه راست . 2 - زمین رست . 3 - هامون، زمین هموار درشت


جدر (جَ) [ ع . ] (اِ.) دیوار. ج . جدار


جص (جَ) [ معر. ] (اِ.) گچ


جدران (جُ) [ ع . ] (اِ.) جِ جَدر؛ دیوارها


جدری (جُ دَ) [ ع . ] (اِ.) آبله، نوعی آبله که بر پاهای کودکان پدید آید، چیچک


جدع (جَ) [ ع . ] (مص م .) بریدن و قطع کردن


جدل (جَ دَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - ستیزه، کشمکش . 2 - بحث و گفتگو


جدل کردن ( جدل کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - جنگ کردن . 2 - بحث و گفتگو کردن


جده (ج دِّ) [ ع . ] (اِ.) مادربزرگ


جدول (جَ وَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نهر کوچک . 2 - جوی آب . 3 - لبة جوی آب .4 - مربعی شطرنجی که بر خانه های آن حرف یا عدد نویسند. ؛ جدول ضرب جدولی که در آن حاصل ضرب اعداد را می نویسند. ؛ جدول ِ کلمات متقاطع جدولی که برای سرگرمی طررح ریزی می شود و باید خانه های آن را با کلمات مربوط به پاسخ سوالات مطرح شده تکمیل کرد. 5 - طرح، نقشه . 6 - نمودار


جدول بندی (جَ وَ بَ) [ ع - فا. ] (حامص .) نهرسازی


جدوی (جَ دْ وا) [ ع . ] (اِ.) 1 - بخشش و عطا. 2 - فایده، سود. 3 - پیشکش، هدیه


جدی (جُ دَ) [ ع . ] (اِ.) ستارة قطبی، ستاره ای در انتهای دُم خرس کوچک با اختلاف کمتر از 1 درجه از محل واقعی قطب شمال .میخگاه، سپاهبد و سپاهبدان هم گفته شده


جدی (جَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بزغاله، برج دهم از بروج دوازده گانه . 2 - هزارة برانگیخته شدن زرتشت


جدیت (جِ دّ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) کوشش


جدید (جَ) [ ع . ] (ص .) تازه، نو


جدیر (جَ د) [ ع . ] (اِ. ص .) 1 - چاردیواری . 2 - سزاوار، شایسته


جدیری (جُ دَ) [ ع . ] (اِ.) آبله مرغان


جذاب (جَ ذّ) [ ع . ] (ص .) جذب کننده، رباینده


جذابیت (جَ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) دلربایی، زیبایی


جذاذ (جُ) [ ع . ] (اِ.) ریز، خرده پاش


جذاع (جَ) [ ع . ] (مص ل .) دشمنی کردن


جذام (جُ) [ ع . ] (اِ.) خوره، آکله ؛ نوعی بیماری عفونی و مزمن که ایجاد زخم و جراحت کرده و در بعضی اعضای بدن با ایجاد بی حسی، موجب فساد آن عضو می شود


جذب (جَ) [ ع . ] (مص م .) به سوی خود کشیدن، ربودن


جذبه (جَ ب) [ ع . جذبة ] (اِمص .) 1 - کشش، ربایش . 2 - (عا.) با هیبت، با اُبُهُت


جذر (جَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بن، ریشه، اصل . 2 - در ریاضی عددی که در نفس خود ضرب شود. ؛ جذر اَصَم عددی که وقتی جذر آن را بگیریم، عدد تقریبی بدست می آید نه کامل


جذع (جِ) [ ع . ] (اِ.) تنة درخت


جذل (جَ ذَ) [ ع . ] (مص ل .) شادمانی کردن، نشاط


جذوب (جَ ذُ) [ ع . ] (ص .) بسیار کشنده


جذوه (جَ وَ یا وِ) [ ع . جذوة ] (اِ.) 1 - پارة آتش، اخگر. 2 - پارة هر چیز


جر (جِ رّ) (اِ) صدای پاره شدن پارچه


جر (جُ) (اِ.) اسب


جر (جَ رّ) [ ع . ] (مص م .) کشیدن، فرو کشیدن


جر (جَ) (اِ.) 1 - شکاف، رخنه . 2 - شکاف زمین


جر خوردن (جِ. خُ دَ) (مص ل .) (عا.) پاره شدن


جر زدن (جِ. زَ دَ) [ ع . ] (مص ل .) (عا.) دبه درآوردن، لجبازی کردن


جرأت (جُ أ) [ ع . ] (اِمص .) دلیری، پردلی


جرا (جِ) [ ع . جری ] (اِ.) راتبه، وظیفة جنسی، اجرا، جیره


جرا (جَ) [ ع . ] (اِ.) نفقه، آن چه بدان معاش گذرانند، اخراجات


جراب (جِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - انبان ؛ توشه دان . 2 - غلاف


جرابه (جَ ب یا بَ) (اِ.) جوراب ساق کوتاه


جراثقال (جَ اَ) [ ع . ] (اِمر.) جرثقیل


جراثیم (جَ) [ ع . ] جِ جرثومه


جراح (جَ رّ) [ ع . ] (ص فا.) پزشکی که به علاج بیماری هایی می پردازد که نیاز به شکافتن بدن باشد


جراح (جِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جراحت ؛ زخم ها


جراحت (جِ حَ) [ ع . ] (اِ.) زخم، خستگی . ج . جراحات


جراحی (جَ رّ) [ ع - فا. ] (حامص .) (اِ.) رشته ای از علم پزشکی که با قطع و برداشتن یا ترمیم اعضای ناسالم و معیوب به منظور بهبود حال بیمار سر و کار دارد


جراد (جَ) [ ع . ] (اِ.) ملخ


جرار (جَ رّ) [ ع . ] (ص .) 1 - انبوه، بیشمار. 2 - به سوی خود کشنده


جراره (جَ رِّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نوعی از عقرب زرد و درشت که دُمش را برزمین می کشد و زهر شدیدی دارد. 2 - کنایه از: زلف معشوق


جراسک (جَ سَ) (اِ.) نک جرواسک


جرانغار (جَ) [ مغ . ] (اِ.) جانب دست چپ، میسره ؛ مق . برانغار


جراید (یِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جریده  - روزنامه ها. 2 - دفترها


جرایر (یِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جریره ؛ گناهان


جرایم (یِ) [ ع . جرائم ] (اِ.)جِ جریمه  - گناهان . 2 - مجازات های نقدی


جرب (جُ رَ) (اِ.) دُرّاج، پرنده ای است شبیه کبک


جرب (جَ رَ) [ ع . ] (اِ.) نک گری


جرباء (جَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - آسمان . 2 - ناحیه ای از آسمان که در آن فلک ماه و آفتاب می گردد. (به باور قدما)


جربز (جُ بُ) [ معر. ] (ص .) گربز، فریبنده، خدعه کننده


جربزه (جُ بُ ز) [ ع . ] (اِمص .) 1 - زیرکی، خدعه . 2 - توانایی برای انجام کاری


جرت و قوز (جِ تُ) (ص مر.) (عا.) سبک سر و بی ادب که به سر و وضع و لباس خود مغرور باشد


جرثقیل (جَ ثَ) [ ع . ] (اِ.) دستگاهی که با آن می توان بارهای سنگین را به حرکت درآورد


جرثوم (جُ) [ ع . ] 1 - (اِ.) اصل، ریشه . 2 - خاک اطراف ریشة درخت . 3 - خانة مورچه . 4 - میکروب، انگل . 5 - (ص .) اصیل، نجیب . ج . جراثیم


جرثومه (جُ ثُ مِ) 1 - اصل و بیخ هر چیز. 2 - ماده . 3 - تخم . ؛ جرثومه فساد مایة تباهی


جرح (جَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - باطل کردن گواهی و شهادت . 2 - زخم زدن، بد گفتن


جرح (جُ) [ ع . ] (اِ.) زخم


جرد (جَ رَ) (ص .) زخمی، مجروح


جرد (جَ) (اِ.) تخت پادشاهی


جرد ( جرد .) (اِ.)پرنده ای کبود رنگ که پیوسته در کنار آب نشیند، خرچال


جرد ( جرد .) [ ع . ] (اِ.) 1 - زمین هموار بی گیاه . 2 - جامة کهنه ؛ ج . جرود


جرد (جَ رِ) [ ع . ] (ص .) بی گیاه


جرد (جُ) [ ع . ] (اِ.) ج . اجرد؛ بی مویان، خرد مویان، کوتاه مویان


جرده (جُ د) (اِ. ص .) اسب اخته شده، اسبی که پدرش عربی و مادرش از نژاد دیگر باشد


جرده (جَ د) (اِ. ص .) اسب زرد رنگ


جرذ (جُ رِ) [ ع . ] (اِ.) نوعی موش صحرایی . ج . جرذان


جرز (جِ) (اِ.) دیوار اطاق و ایوان


جرز (جَ) (اِ.) = چرز: پرنده ای است که حباری گویند


جرز (جَ یا جُ رَ یا رُ) [ ع . ] (اِ.) زمینی که بر وی گیاه نروید


جرس (جَ) (اِ.) 1 - (مص ل .) سخن گفتن . 2 - نغمه سرودن . 3 - (اِ.) آواز نرم 1


جرس (جَ رَ) [ ع . ] (اِ.) زنگ، درای


جرس زدن یا جنباندن ( جرس زدن یا جنباندن . زَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) اظهار وجود کردن


جرشفت (جَ شَ) (اِ.) هجو، شعری که در هجو کسی بگویند


جرعه (جُ عَ) [ ع . جرعة ] 1 - (مص ل .) کم کم نوشیدن . 2 - (اِ.) آن مقدار از آب یا هر چیز مانند آن که یک بار بیآشامند


جرعه ریز ( جرعه ریز .) [ ع - فا. ] 1 - (ص فا.) آن که جرعه (شراب و مانند آن ) ریزد. 2 - (اِمر.) جامی باشد ناوچه دار و آن دو قسم است : بزرگ و کوچک . با بزرگ آن زنان در حمام آب بر سر ریزند و با کوچک آن دارو و شربت و غیره در گلوی اطفال کنند


جرعه نوش ( جرعه نوش .) [ ع - فا. ] (ص فا.) شرابخوار


جرعه کش ( جرعه کش . کِ) [ ع - فا. ] (ص مر.) ریزه خوار، طفیلی


جرقه (جِ رَ قِّ) (اِ.) 1 - ریزة آتش که از زغال یا هیزم در حالِ سوختن به هوا بجهد. 2 - برق آنی و کوچک که از اتصال ناگهانی دو سیم برق بوجود می آید


جرم (جِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جسم . 2 - رنگ . 3 - هر یک از اجرام آسمانی


جرم (جُ) [ ع . ] (اِ.) گناه، بزه


جرم (جِ) [ ع . ] (اِ.) دُرد، ته نشست هر چیزی


جرم نهادن (جُ. نَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) مجرم شناختن


جرنده (جِ رَ د) (اِ.) غضروف


جرنگ (جَ رَ) [ عا. جرینگ ] (ا ِ .) 1 - صدای زنگ و طاس و امثال آن ها. 2 - آواز زدن شمشیر و تیغ و خنجر وغیره


جرنگی (جِ رِ) (ق .) جیرنگی، نقد، پول نقد


جره (جُ رِّ) (اِ.) 1 - جنس نر جانوران از هر نوع . 2 - باز نر


جره (جَ رِّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دام برای شکار آهو و غیره . 2 - خرمهره . 3 - سبو


جره (جُ رِ) (ص مر.) نوجوان


جرو (جَ) (اِ.) 1 - هرچیز کوچک . 2 - بچة سگ یا شیر


جرواسک (جَ سَ) (اِ.) = جیرجیرک . چَزد: حشره ای شبیه ملخ اما کوچکتر از آن که صدای بلندی دارد، در اواخر خرداد و اوایل تیر شروع به خواندن می کند


جرور ( جرور .) (اِ.) چاه عمیق


جرور (جَ) [ ع . ] (ص .) سرکش (اسب )


جروم (جُ رُ) [ معر. ] (اِ.) جِ جَرْم، معرب گرم ؛ زمین بسیار گرم


جرگ (جُ) (اِ.) صحرا، دشت


جرگه (جَ گِ) (اِ.) 1 - گروه، دسته، عده ای از مردم . 2 - نوعی شکار که در آن صید را سواره و پیاده در میان گرفته، صید کنند


جری (جَ) [ ع . ] (ص .) گستاخ، بی باک


جری (جِ) (اِ.) ممال کلمة اجراء به معنی مستمری، راتبه


جریان (جَ رَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - روان شدن (آب و هر چیز مانند آن ). 2 - واقع شدن امری . 3 - دست به دست شدن پول


جریب (جَ) [ معر. ] (اِ.) 000/100 مترمربع، واحدی برای اندازه گیری زمین


جریبانه (جَ نِ) [ معر - فا. ] (ق مر.) مالیات یا عوارضی که به وسیلة اندازه گرفتن زمین تعیین می شود


جریح (جَ) [ ع . ] (ص .) مجروح


جریحه (جَ حِ) [ ع . ] (اِ.) زخم


جریحه دار ( جریحه دار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) مجروح


جرید (جَ) [ ع . ] (ص .) تنها، تنهارو، منفرد


جریده (جَ د) [ ع . جریدة ] (اِ.) 1 - دفتر. 2 - روزنامه . 3 - عده ای سوار بدون پیاده . 4 - مجازاً س بکبار، مجرّد


جریر (جَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) رسنی که شتر را به جای افسار باشد. 2 - (ص .) جاری، روان . 3 - تندزبان، گویا


جریره (جَ رِ) [ ع . جریرة ] (اِ.) گناه، جنایت


جریم (جَ) [ ع . ] (ص .) ستبر، بزرگ جسم


جریم ( جریم .) [ ع . ] (ص .) گناهکار، مجرم


جریمه (جَ مِ) [ ع . جریمة ] (ص .) تاوان نقدی که از مجرم گیرند


جز (جُ) (حراستث .) غیر، مگر، لا، الا، به استثنای


جز (جِ) (اِ.) 1 - صدایی که از تماس آب با آتش یا فلز گداخته برخیزد. 2 - صدای تف دادن چیزی در روغن


جز زدن (جِ. زَ دَ)(مص ل .) ناله و زاری کردن


جزء (جُ) [ ع . ] (اِ.) بخشی از چیزی، پاره ای از شی ء مق کل . ج . اجزاء


جزء (جُ) [ ع . ] (اِ.) بخشی از چیزی، پاره ای از شی ء. ج . اجزاء


جزئی (جُ) [ ع . ] (ص نسب .) اندک، کم


جزئیات (جُ یّ) [ ع . ] (اِ.) جِ جزئیه


جزئیه (جُ یَّ یا یُِ) [ ع . ] (ص نسب .) مؤنث جزئی . مق کلیه


جزا (جَ) [ ع . جزاء ] 1 - (مص م .) مکافات . 2 - (اِمص .) پاداش . 3 - (اِ.) کیفر


جزالت (جَ لَ) [ ع . جزالة ] 1 - (ص .) استوار بودن . 2 - (اِمص .) استواری، محکم بودن الفاظ


جزایر ( جَ یِ) [ ع . جزائر ] (اِ.) جِ جزیره ؛ آبخست ها، جزیره ها


جزدر (جَ دَ) (اِ.) = جزدره : دنبة برشته کرده


جزر (جَ زَ) [ معر. ] (اِ.) گزر، هویج


جزر (جَ) [ ع . ] (مص ل .) پایین رفتن آب دریا


جزع (جَ یا جِ) [ ع . ] (اِ.) مهره اسب یمانی آمیخته از دو رنگ سیاه و سفید


جزع (جَ زَ) [ ع . ] (مص ل .) بی تابی کردن، ناشکیبایی کردن


جزعین (جَ ع ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) از جنس جزع


جزغال (جِ) (اِ.) دنبة برشته شده


جزغاله (جِ ل ) (اِ.) 1 - دنبة برشته شده . 2 - هرچیز برشته شده . جزدر و جزدره نیز گویند


جزل (جَ) [ ع . ] (ص .) 1 - استوار، محکم . 2 - بزرگ، عظیم . 3 - سخن فصیح و محکم


جزم (جَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - قطع کردن . 2 - عزم انجام کاری کردن بی تردید. 3 - ساکن گردانیدن آخرین حرف کلمه یا حذف آن براساس قواعد صرفی


جزم (جَ) [ ع . ] (اِ.) قلم


جزو (جُ) [ ع . جزء ] (اِ.) 1 - نک جزء جز. 2 - سالک راه خدا


جزور (جَ) [ ع . ] (اِ.) شتر


جزوع (جُ) [ ع . ] (مص ل .) بی تابی کردن، ناشکیبایی کردن


جزوع (جَ) (ص .) ناشکیبا


جزوه (جُ وِ) [ ع . جزوة ] (اِ.) 1 - دسته ای از کاغذ چاپ شده یا با دست نوشته شده . 2 - بخشی از کتاب . 3 - دفترچه


جزیره (جَ رِ) [ ع . جزیرة ] (اِ.) آبخوست ؛ قطعه زمینی که گرداگرد آن را آب فرا گرفته باشد. ج . جزایر


جزیل (جَ) [ ع . ] (ص .) 1 - بسیار، فراوان . 2 - استوار، محکم


جزیه (جِ یِ) [ معر. ] (اِ.) خراجی که اهل کتاب سالانه به دولت اسلامی می پرداختند


جس (جَ) [ ع . ] (مص م .)مس کردن، برماسیدن


جساد (جَ) (اِ.) زعفران


جسارت (جَ رَ) [ ع . جسارة ] (مص ل .) دلیر شدن، گستاخی کردن


جسامت (جَ مَ) [ ع .جسامة ] (مص ل .) تنومند شدن، تناور گردیدن


جست وخیز (جَ تُ) (اِمص .) پرش


جستار (جُ) (اِمص .) بحث


جستجو (جُ تِ) (اِمص .) = جست وجوی : 1 - طلب . 2 - کوشش برای یافتن چیزی


جستن (جُ تَ) (مص م .) 1 - طلب کردن . 2 - جستجو کردن . 3 - یافتن


جستن (جَ تَ) (مص م .) 1 - پریدن، جهیدن . 2 - گریختن . 3 - خلاص شدن


جسته (جَ تِ)(ص مف .) 1 - طلب شده . 2 - یافته


جسته جسته (جَ تِ. جَ تِ) (ق .) اندک اندک، تدریجاً


جسته گریخته ( جسته گریخته . گُ تِ) (ق .) 1 - گه گاه، به ندرت . 2 - کم و بیش


جسد (جَ سَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - کالبد، بدن . 2 - در فارسی : جسم انسان مرده . ج . اجساد


جسر (جِ) [ ع . ] (اِ.) پل


جسم (جِ) [ ع . ] (اِ.) بدن


جسمانی ( جسمانی .) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به جسم، جسمی . مق روحانی


جسور (جَ) [ ع . ] (ص .) 1 - گستاخ . 2 - دلیر


جسک (جَ) (اِ.) = جَسگ : 1 - رنج، آزار. 2 - ناخوشی، آفت


جسیم (جَ) [ ع . ] (ص .) تناور، ستبر


جش (جَ) (اِ.) مهره ای شیشه ای به رنگ کبود که برای دفع چشم زخم به لباس کودکان دوزند


جشان (جَ) [ په . ] (اِ.) گز استادان خیاط و بنا، چوبی که بدان زمین و امثال آن را پیمایند


جشن (جَ) (اِ.) 1 - مجلس شادی و شادمانی . 2 - مهمانی . 3 - سور و سرور


جشن (جَ شَ) (اِ.) تب، بالا رفتن دمای بدن


جشنواره (اِمر.) جشنی (معمولاً) فرهنگی که در فاصله های زمانی معین برگزار می شود


جعال (جِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - اجرتی که به سپاهیان در زمان جنگ دهند. 2 - اجرت عامل، حق العمل


جعال (جَ عّ) [ ع . ] (ص .) جعل کننده، دروغ پرداز


جعاله (جُ لِ) [ ع . ] 1 - مزد، حق العمل . 2 - نوعی قرارداد با بانک جهت گرفتن وام برای کارهای جزیی ساختمانی


جعبه (جَ ب) [ ع . جعبة ] (اِ.) 1 - تیردان . 2 - صندوقچه، هر چیز قوطی مانند. ؛ جعبه سیاه اسبابی به صورت یک واحد کامل الکترونیکی در وسی له های پرنده برای گردآوری اطلاعات از عملکرد وسیله در جریان پرواز، به ویژه در فهم علت سقوط . ؛ جعبه تقسیم قاب سرپوشیده ای برای انتقال یا انعشاب مدارهای الکترونیکی . ؛ جعبه ابزار جعبه ای برای نگهداری و حمل ابزارهای دستی


جعد (جَ) [ ع . ] (اِ.) موی پیچیده، موی تاب - دار


جعشوش (جُ) [ ع . ] (ص . اِ.) 1 - گدا. 2 - مرد پست و زشت روی . 3 - مرد دراز و کوتاه . ج . جعاشیش


جعفر (جَ فَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - رود، نهر. 2 - ماده شتر پر شیر


جعفری ( جعفری .) (ص نسب .) مذهب شیعة امامیه، منسوب به امام جعفر صادق (ع ) امام ششم


جعفری (جَ فَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - یکی از سبزی های خوردنی است با ساقه های نازک راست و برگ های بریده که گل هایش سفید رنگ و چتری است، آهن، فسفر و ویتامین - های A.B.C. را نیز دارا می باشد. 2 - نوعی سکة زر. 3 - نوعی گل زردرنگ که در باغچه کارند


جعل (جَ) [ ع . ] (مص ل .) برگردانیدن، تقلب کردن


جعل (جُ عَ) [ ع . ] (اِ.)سرگین غلطان، حشره ایست که روی مدفوع حیوانات می نشیند


جعلق (جُ عَ لَّ) (ص .) آدم بی سر و پا


جغ (جُ) (اِ.) 1 - یوغ، چوبی که بر گردن گاو قلبه کش و زراعت کننده نهند. 2 - چوبی که دوغ را بدان زنند تا مسکه برآید


جغاله (جُ) (اِ.) دستة پرندگان


جغبوت (جَ)(اِ.) = جغبت :پنبة لحاف و تشک و نهالی


جغجغه (جِ جِ غِ) (اِ.) نوعی اسباب بازی کودکان شبیه قوطی که موقع تکان دادن صدا از آن برآید


جغد (جُ) (اِ.) پرنده ای است با صورتی پهن، منقاری خمیده و چشم هایی درشت و پاهای بزرگ، در دو طرف سرش دو دسته پر شبیه گوش گربه قرار دارد، در ویرانه ها زندگی می کند و به نحوست معروف است، بوم و بوف هم گویند


جغرات (جُ) (اِ.) ماست، ماست چکیده


جغرافی (جُ) [ معر - یو. ] (اِمر.) دانشی است که در بارة زمین و تقسیمات طبیعی، سیاسی، جغرافی و انسانی آن بحث می کند و آن شامل اقسامی است


جغرافیا ( جغرافیا .) (اِ.) نک جغرافی


جغه (جِ غِّ) (اِ.) 1 - تاج، افسر. 2 - هر چیز تاج مانند که به کلاه نصب کنند


جف (جَ فَّ) [ ع . ] (ص .) خشک، بی آب، پژمرده


جف (جُ فّ) [ ع . ] (اِ. ص .) 1 - هر چیز تُهی . 2 - سالخورده، کهن


جفا (جَ) [ ع . جفاء ] (مص م .) 1 - آزردن، بی مهری کردن . 2 - بی وفایی کردن


جفاف (جَ) [ ع . ] (مص ل .) خشک شدن


جفاله (جُ لِ یا لَ) [ ع . جفالة ] (اِ.) 1 - گروه مردم، جماعت . 3 - دسته مرغان (فارسی )


جفت ( جفت .) [ په . ] (اِ.) 1 - زوج، دو عدد از یک چیز. 2 - زن و شوهر، همسر. 3 - همتا، همانند. 4 - همراه، همدم


جفت (جُ) (اِ.) عضوی عروقی که در هنگام بارداری، از طریق بند ناف مواد لازم را به جنین رسانده و مواد دفعی را می گیرد


جفت (جَ) (اِ.) = جفته . چفته : نک چفت


جفت گیری کردن (جُ. کَ دَ) (مص ل .) آمیزش، جماع کردن حیوانات


جفته (جَ تَ یا تِ) (ص .) خمیده، کج


جفته (جُ تَ یا تِ) (اِ.) 1 - لگد اسب و شتر و غیره، جفتک . 2 - سرین، کفل . 3 - گره ریسمان


جفتک (جُ تَ) (اِ.) لگد حیوانات


جفر (جَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - علمی که به کمک آن امور پنهانی و آینده را بازگویند. 2 - چاه فراخ


جفن (جَ فْ) [ ع . ] 1 - پلک چشم . 2 - غلاف شمشیر. ج . اجفان، جفون، اجفن


جفنگ (جَ فَ)(ص .) (عا.) بیهوده، بی معنی


جفون (جُ فُ) [ ع . ] (اِ.) جِ جَفن، پلک چشم


جل (جَ لَّ) [ ع . ] (فع .) بزرگ است، کبیر است . ؛ جل الخالق بزرگ است آفریننده . ؛ جل جلاله بزرگ است شکوه او (خدای )


جل (جُ لّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پارچه از هر جنس . 2 - پوششی برای چارپایان، پالان


جل (جَ) (اِ.) نک چکاوک


جل و پلاس (جُ لُ پَ) (اِمر.) اسباب و اثاثیة ناچیز و کم ارزش


جلا (جَ) [ ع . جلاء ] (مص م .) 1 - واضح و روشن کردن . 2 - صیقل دادن


جلا (جَ) [ ع . ] (مص ل .) کوچ کردن، از وطن دور شدن، آوارگی


جلاء (جِ) [ ع . ] (اِ.) سرمه، کحل


جلاب (جُ لّ) [ ع . ] [ معر. ] (اِمر.) گلاب


جلاب (جَ لّ) [ ع . ] (ص .) جلب کننده


جلاجل (جَ جِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جلجل  - زنگوله ها. 2 - دف، دایرة زنگوله دار. 3 - سینه بند اسب یا شتر که به آن زنگوله های کوچک بسته باشند. 4 - نام مرغی خوش آواز


جلاد (جَ لّ) [ ع . ] (ص .) مأمور تازیانه زدن یا کشتن محکومان، دژخیم


جلادت (جَ دَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) چابک بودن . 2 - (اِمص .) چابکی


جلافت (جَ فَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - میان تهی بودن . 2 - بدخُلقی کردن . 3 - سبکسری، بی - خردی


جلال (جَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - بزرگی، عظمت . 2 - شکوه


جلالت (جَ لَ) [ ع . جلالة ] (مص ل .) بزرگواری


جلاهق (جَ هِ) [ معر. ] (اِ.) 1 - کمان گروهه . 2 - مهره و گلولة گلی که با کمان گروهه پرتاب کنند


جلب (جَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - کشیدن، ربودن . 2 - بازداشت، دستگیری


جلب (جَ لَ) [ ع . ] (ص .) 1 - هر چیز فاسد. 2 - حقه باز. 3 - زن بدکار


جلب کردن (جَ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - کشانیدن، آوردن . 2 - دستگیر کردن، بازداشت کردن


جلباب (جَ) (اِ.) 1 - جامه گشاد. 2 - چادر زنان


جلبک (جُ بَ) (اِ.) نوعی رُستنی بدون ریشه و ساقه و برگ، به رنگ سبز و گاهی قهوه ای یا سرخ که روی آب ها و تنه درختان به وجود می آید


جلبیز (جَ) 1 - (اِ.) کمند. 2 - (ص .) مفسد، غماز. جلویز و جلیز نیز گویند


جلجل (جُ جُ) [ ع . ] (اِ.) زنگوله، زنگ


جلد (جِ) [ ع . ] 1 - پوست . 2 - چیزی که کتاب، دفتر و مانند آن را پوشش دهد، جلد کتاب، جلد دفتر. ؛ توی جلد کسی رفتن کسی را وسوسه کردن و از کاری منصرف ساختن یا به کاری برانگیختن


جلد (جَ) [ ع . ] (ص .) چابک


جلدی (جَ) [ ع - فا. ] (حامص .) چالاکی، چستی


جلدی (جِ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) بیماری های پوستی


جلسا (جُ لَ) [ ع . ] جِ جلیس ؛ همنشینان


جلسه (جَ لَ س ) [ ع . جلسة ] 1 - (مص ل .) نشستن . 2 - (اِ.) یک نشست، یک بار نشستن . 3 - مجمع، انجمن . ج . جلسات


جلف (جِ) [ ع . ] (ص .) 1 - سبکسر، بی خرد. 2 - احمق، ابله . 3 - میان تهی . 4 - بی ادب


جلفی ( جلفی .) [ ع - فا. ] (حامص .) سبکسری


جلق (جَ) [ ع . ] (مص ل .) ارضاء کردن غریزه جنسی به روش غیرطبیعی، استمناء


جلقاب (جُ) (اِ.) پارچة کهنه


جلنبر (جُ لُ بُ) (ص .) = جلمبر: آدم ژنده - پوش و ژولیده


جله ( جله .) [ ع . جلة ] (اِ.) 1 - ظرف مایعات مانند خم، کدوی شراب . 2 - کدوی بزرگ از تمر و خرما


جله (جُلِّ) (اِ.) گره، گره ریسمان


جلو (جُ یا جِ لُ) [ تر. جیلاو ] 1 - (ق .) پیش، مقابل . 2 - (اِ.) لگام مرکوب، عنان، افسار. 3 - پیش از دیگران یا دیگر چیزها


جلو (جَ) (ص .) شوخ و شنگ


جلو ( جلو .) (اِ.) سیخ کباب (چوبی یا آهنی )


جلوبر شدن ( جلوبر شدن . بُ شُ دَ) (مص ل .) مورد حمله و هجوم واقع شدن


جلوبندی ( جلوبندی . بَ) [ تر - فا. ] (اِ.) مجموعة اهرم ها و قطعات قسمت جلو خودرو که تنظیم حرکت چرخ ها و چرخش آن ها را بر عهده دارد


جلوت (جَ وَ) [ ع . ] (مص م .) آشکار کردن


جلوخان (جُ یا جِ لُ) [ تر - فا. ] (اِ.) پیشگاه خانه


جلودار (جُ لُ) [ تر - فا. ] (ص فا. اِمر.) 1 - کسی که زمام اسب ارباب خود را در دست گرفته راه برد. 2 - طلایه، پیش قراول . ؛ جلودار کسی بودن توان مبارزه با آن کس را داشتن


جلوس (جُ) [ ع . ] (مص ل .) نشستن


جلوه (جِ وِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - خود را نشان دادن . 2 - آشکار ساختن . 3 - تابش انوار الهی بر قلب عارف


جلوگیر (جُ یاجِ لُ) [ تر - فا. ] (ص فا.) مانع


جلوگیری ( جلوگیری .) (حامص .) ممانعت


جلویز (جَ)= جلبیز. جلیز: 1 - کمند، مقود. 2 - (ص .) مفسد، غمار. 3 - برگزیده، منتخب


جلگه (جُ گِ) (اِ.) زمین صاف و هموار


جلی (جَ لّ) [ ع . ] (ص .) 1 - آشکار، روشن . 2 - صیقل داده شده


جلیت (جَ لّ یَ) [ ع . ] نک جلیه


جلیتقه (جِ قِ) [ تر. ] (اِ.) نیم تنة کوتاه بی آستین که روی پیراهن پوشند


جلید (جَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - یخ . 2 - شبنم


جلید (جَ) [ ع . ] (ص .) چالاک، چابک


جلیس (جَ) [ ع . ] (ص .) همنشین، مصاحب


جلیل (جَ) [ ع . ] (ص .) باشکوه


جلیل (جُ لَ) (اِ.) پرده، پوشش مهد و کجاوه


جلیه (جَ) [ ع . ] (اِ.) یخ، شبنمی که یخ زده باشد


جلیه (جَ یِّ) [ ع . ] 1 - واضح، آشکار. 2 - حقیقت امر


جم (جُ) (اِ.) حرکت، تکان کم


جم (جَ) (اِ.) مخفف جمشید، پسر طهمورث، چهارمین پادشاه پیشداد ی


جماد (جَ) [ ع . ] (اِ.) هر موجود بی جان و بی حرکت . ج . جمادات


جمادی (جَ) (اِ.) ماه پنجم و ششم از ماه های قمری : جمادی الاول، جمادی الثانی


جمار (جَ) [ ع . ] (اِ.) گروهی از مردم که در جایی گرد آیند، جماعت


جمار (جَ) [ ع . ] (اِ.) جِ جمره ؛ سنگریزه ها


جماز (جَ مّ) [ ع . ] (ص .) تندرو، سریع السیر


جمازه (جَ مّ ز) [ ع . جمازة ] (اِ.) شتر تیزرو


جماش (جَ مّ) (ص .) 1 - شوخ، مست . 2 - فریبنده . 3 - آرایش کننده


جماع (جِ) [ ع . ] (مص ل .) نزدیکی کردن مرد با زن


جماعت (جَ عَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گروه، گروهی از مردم . 2 - اطرافیان، کسان . 3 - صنف


جمال (جَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) زیبا بودن . 2 - (اِمص .) زیبایی


جمال (جَ مّ) [ ع . ] (ص .) شتربان، ساربان


جمان (جُ) [ ع . ] (اِ.) مروارید، لؤلؤ


جماهیر (جَ) [ ع . ] (اِ.) جِ جمهور؛ توده ها


جمبوری (جَ) [ انگ . ] (اِ.) اجتماع پیشاهنگان نقاط مختلف در یک محل، کنگره پیشاهنگان


جمجمه (جُ جُ مِ) [ ع . جمجمة ] (اِ.) کاسة سر


جمد (جَ مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - یخ . 2 - برف


جمرات (جَ مَ) [ ع . ] (اِ.) جِ جمره ؛ جمرات حج سه م وضع است در منی و مکه که آن ها را جمرة الاولی، جمرة الوسطی و جمرة العقبه گویند و حاجیان در آن ها باید جمره (سنگریز ه ) بریزند


جمره (جَ رِ) [ ع . جمرة ] (اِ.) 1 - تکه ای آتش . 2 - سنگ ریزه . 3 - در فارسی، بخاری که در آخر زمستان از زمین بلند می شود، که حمل بر نفس کش یدن زمین است


جمست (جَ مَ) (اِ.) جوهری است فرومایه و کم قیمت و رنگش کبود مایل به سرخ و زرد و سفید باشد. گمست و جمشت نیز گویند


جمشاک (جَ) (اِ.) کفش، پای افزار. چمشاک و جمشک نیز گویند


جمع (جَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) گرد کردن . 2 - فراهم کردن، فراهم آوردن . 3 - آسوده (صفتی است برای خاطر): خاطرجمع . 4 - (اِ.) انجمن، مجمع . 5 - گروه، جمعیت . 6 - مجموع، همه . 7 - یکی از چهار عمل اصلی و آن افزودن دو یا چند عدد است به یکدیگر. 8 - کلمه ای که بر دو به بالا دلالت دارد (دستور)


جمع آوری ( جمع آوری . وَ) (حامص .) 1 - جمع کردن، گ رد کردن، فراهم آوردن . 2 - پیش گیری از انتشار یا گسترش . 3 - نظم دادن به چیزهای آشفته و در هم بر هم


جمعه (جُ عِ) [ ع . جمعة ] (اِ.) هفتمین روز هفته مسلمانان


جمعیت (جَ یَّ) [ ع . جمعیة ] (مص ل .) 1 - گرد هم آمدن، مجتمع شدن . 2 - گروه مردم


جمل (جَ مَ) [ ع . ] (اِ.) شتر


جمل (جُ مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ریسمان ضخیم . 2 - طناب کشتی . 3 - حساب حروف ابجد


جمله (جُ لِ) [ ع . جملة ] (اِ.) 1 - همگی، همه . 2 - کلام و سخنی که معنی داشته و کامل باشد (دستور). 3 - سخن، کلام . 4 - تماماً، سراسر. 5 - خلاصه، مجمل


جملگی (جُ لَ یا لِ) [ ع - فا. ] (ق .) همگی


جمنده (جُ مُ د یا دَ) 1 - جنبنده، متحرک . 2 - دابه، چهارپا. 3 - شپش


جمهره (جَ هَ رِ یا رَ) [ ع . جمهرة ] (اِ.) تودة ریگ


جمهور (جُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - توده، گروه، جماعت مردم . ج . جماهیر. 2 - معظم از هر چیزی


جمهوری ( جمهوری .) [ ع . ] (اِ.) نوعی از حکومت که رییس آن از سوی مردم کشور برای مدتی محدود برگزیده شود و آن انواع مختلف دارد: جمهوری اسلامی، جهموری سوسیالیستی، جمهوری دموکراتیک، جهموری فدرال و غیره


جمهوریت (جُ یَّ) [ ع . جمهوریة ] (مص جع .) حکومت جمهوری


جموح (جُ) [ ع . ] (مص ل ) 1 - سرکشی کردن اسب . 2 - (ص .) اسب سرکش و تندرو


جمود (جُ) (مص ل .) جامد شدن


جمیع (جَ) [ ع . ] (ق .) همگی، همگان


جمیعاً (جَ عَ نْ) [ ع . ] (ق .) همگی، همگان


جمیل (جَ) [ ع . ] (ص .) زیبا، نیکو


جمیله (جَ لِ) [ ع . جمیلة ] (ص .) زن زیبارو


جن (جِ نّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پری، موجود نامریی . 2 - شکوفه . 3 - اول هر چیزی . ؛ جن و بسم الله کنایه از: دو شخص یا شی ء مخالف و ضد یکدیگر


جن (جَ) (اِ.) طرف، جانب، سوی


جن زده (جِ زَ د) [ ع - فا. ] (ص مف .) کسی که دچار صرع باشد، دیوانه


جناب (جَ) [ ع . ] (اِ.)1 - درگاه، آستانه . 2 - واژه ای ا ست که برای احترام، پیش از نام بزرگان گفته می شود


جناب عالی (جَ) [ از ع . ] (اِمر.) واژة احترام آمیز و رسمی برای مخاطب قرار دادن فرد


جنابت (جَ بَ) [ ع . جنابة ] (مص ل .) 1 - دور شدن . 2 - نجس شدن، جُنب شدن


جنابه (جُ ب یا بَ) (ص .) توأم، دوقلو


جنات (جَ نّ) [ ع . ] (اِ.) جِ جنت  - بهشت ها. 2 - بوستان ها


جناح (جَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بال . 2 - هر یک از دو طرف لشکر


جناح (جُ) [ معر. ] (اِ.) گناه، بزه


جنازه (جَ یا جِ ز) [ ع . جنازة ] (اِ.) جسد مرده


جناس (جِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - همجنس بودن . 2 - آوردن دو یا چند کلمه که در لفظ یکی و در معنی مختلف باشند


جناع (جَ) (اِ.) دامن زین، طاق پیشین زین


جناغ (ج ) (اِ.) 1 - استخوانی به شکل عدد 7 که جلوی سینة مرغ قرار دارد، استخوانی در جلو سینة انسان که از پایین به دنده ها و در بالا به استخوان های ترقوه وصل می شود. 2 - سه پایه . 3 - شرط و گروی که دو کس با هم بندند، جناب


جناغ شکستن ( جناغ شکستن . ش کَ تَ) (مص ل .) شرط بندی کردن دو تن با شکستن جناغ مرغ


جنان (جِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جنت


جنان (جَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دل، قلب . 2 - درون چیزی، باطن . 3 - شب، تاریکی شب ؛ ج . اجنان


جنایت (جِ یَ) [ ع . ] (مص ل .) گناه کردن . ج . جنایات


جنب (جَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پهلو، کنار. 2 - سمت


جنب (جُ نُ) [ ع . ] (ص .) 1 - کسی که به علت خروج منی، غُسل بر او واجب است . 2 - بیگانه، بعید، دور


جنباندن (جُ دَ) (مص م .) حرکت دادن، تکان دادن


جنبانیدن (جُ دَ) (مص م .) نک جنباندن


جنبش (جُ ب) [ په . ] (اِمص .) 1 - حرکت، تکان . 2 - لرزش


جنبنده (جُ بَ د) (ص فا.) متحرک


جنبه (جَ ب یا بَ) [ ع . جنبة ] (اِ.) 1 - پهلو، طرف، جهت، ناحیه . 2 - ظرفیت، طاقت، توان . 3 - جلوه ای خاص از محتوای یک چیز. 4 - حالت، ویژگی، خاصیت


جنبه داشتن ( جنبه داشتن . تَ) (ص .) (عا.) ظرفیت داشتن


جنبیدن (جُ دَ) (مص ل .) 1 - حرکت کردن . 2 - لرزیدن


جنت (جَ نَّ) [ ع . جنة ] (اِ.) 1 - بهشت، فردوس . 2 - بوستان، باغ


جنتلمن (جِ تِ مَ) [ انگ . ] (ص .) باتربیت، باوقار، نجیب، نجیب زاده


جنجال (جَ یا جِ) (اِ.) 1 - شور و غوغا، داد و فریاد. 2 - بحث و مجادلة شدید همراه با شایعات


جنجالی ( جنجالی .) (ص نسب .) 1 - کسی که جنجال برپا کند، آن که داد و فریاد کند. 2 - پرسر و صدا


جنحه (جُ حِ) [ ع . ] (اِ.) گناه، بزه کوچک


جند (جُ) [ معر. گند ] (اِ.) لشگر، سپاه، ج . جنود


جندار (جِ) [ معر. ] (اِ.) سربازی که مأمور حفاظت فرمانده قشون حاکم و جزو آنان است، نگهبان . ج . جنادره


جندبیدستر (جُ د دَ تَ) [ معر ] (اِمر.) = جندبادستر. گندبیدستر: بیضة بیدستر است که سابقاً در تداوی ضددردهای عصبی و ناراحتی های روحی و ضایعات سیفلیسی و امراض عفونی دیگر به کار می رفته است ؛ خصیة الکلب البحر، خایة سگ آبی


جندر (جَ دَ) (اِ.) رخت، جامه


جندره (جَ دَ رِ) (اِ. ص .) 1 - ناتراشیده، هر چیز پرچین و چروک . 2 - چوبی که با آن رخت و فرش را مالند


جنده (جِ د) (ص .) (عا.) فاحشه، روسپی


جندک (جَ دُ) (اِ.) مسکوک مسین کوچک که کمتر از نیم پول، قیمت داشته است


جندی (جُ) [ معر - فا. ] (ص نسب ) 1 - لشکری، سپاهی . 2 - زنی روسپی که در میان لشکریان به کار می پردازد


جنرال (جِ نِ) [ انگ . ] نک ژنرال


جنس (جِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - صنف، دسته . 2 - کالا. 3 - در منطق، هر آن چه که انواع زیادی را شامل شود، مانند حیوان، که شامل انسان و دیگر جانوران است


جنسی (جِ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) آنچه مربوط به امور شهوانی است


جنسیت (جِ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) 1 - چگونگی جنس . 2 - زن یا مرد بودن افراد


جنم (جَ نَ) (اِ.) 1 - ذات، سرشت . 2 - صورت، قیافه


جنه (جُ نَّ) [ ع . جنة ] (اِ.) سپر


جنه (جِ نَّ) [ ع . ] (ق .) دیوانگی


جنوب (جَ یا جُ) [ ع . ] (اِ.) یکی از چهار جهت اصلی که مقابل شمال است


جنوب (جُ) [ ع . ] (ص .اِ.) جِ جنب  - پهلوها، کنارها. 2 - جهت ها و نواحی


جنود (جُ) [ ع . ] (اِ.) جِ جند؛ لشکرها، سپاه ها


جنون (جُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دیوانگی، تباه گشتن عقل . 2 - شیفتگی، اشتیاق . 3 - کم عقلی، نادانی


جنون آمیز ( جنون آمیز .) [ ع - فا. ] (ص فا.) آمیخته به دیوانگی


جنون آور ( جنون آور .) (ص فا.) آن چه تولید دیوانگی کند


جنگ (جُ) (اِ.) 1 - کشتی . 2 - دفتری که در آن اشعار و مطالب دیگر نوشته شود. 3 - مجموعه ای از برنامه ها دربارة موضوعی خاص مانند: جُنگ هنر. 4 - آلبوم عکس ها و تصویرها


جنگ (جَ) (اِ.) 1 - جدال، ستیز. مق آشتی . 2 - ناسازگاری، کشمکش . 3 - برخورد مسلحانه . مق صلح . ؛ جنگ زرگری جنگ ساختگی و مصلحتی با کسی برای فریب دادن دیگران . ؛ جنگ روانی تبلیغات و سایر اقدامات طرح - ریزی شده که به منظور نفوذ در عقاید، احساسات، رفتار و تمایلات گروه های هدف اجرا می شود. ؛ جنگ سرد جنگی که ضمن آن کشورها به جای توسل به زور به جنگ های تبلیغاتی و روانی علیه یکدیگر اکتفا می کنند


جنگاور (جَ وَ) (ص فا.) جنگجو، شجاع


جنگاوری ( جنگاوری .) (حامص .) شجاعت


جنگل (جَ گَ) (اِ.)زمین وسیعی که از درخت های انبوه و بسیار پوشیده باشد


جنگل بان ( جنگل بان .) (ص مر.)آن که مأمور حفاظت از جنگل است


جنگل بانی ( جنگل بانی .) (حامص .) 1 - شغل و عمل جنگل بان .2 - اداره ای از شعب وزارت کشاورزی که مراقبت از جنگل ها را به عهده دارد


جنگلی (جَ گَ) (ص نسب .) 1 - منسوب به جنگل . 2 - آن که در جنگل زندگی می کند


جنگنده (جَ گَ د یا دَ) (اِفا.) آن که می جنگد، رزم کننده


جنگولک بازی (جَ لَ) (اِمص .) (عا.) = جنغولک بازی : شلوغ کردن و سر و صدای بچگانه راه انداختن


جنگی (جَ) 1 - (ص نسب .) منسوب به جنگ


جنگیدن (جَ دَ) (مص ل .) نبرد کردن، رزم کردن


جنی (جَ) [ ع . ] (ص .) چیده شده


جنیبت (جَ بَ) [ ع . ] (اِ.) یدک، اسب کتل


جنین (جَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - هرچیز پوشیده . 2 - موجودی که هنوز در رحم مادر به رشد خود ادامه می دهد


جنیه (جُ نَ) [ ع . ] (اِ.) لیرة مصری برابر با 100 غرش یا 1000 ملیم


جه (جِ) [ په . ] (ص .) 1 - زن بدکار، روسپی . 2 - دختر اهریمن


جهات (جِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جهت


جهاد (جِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - کارزار کردن . 2 - جنگیدن در راه حق . ؛ جهاد اصغر جنگ با دشمنان دین خدا. ؛ جهاد اکبر جنگ با نفس و تحمل رنج برای مبارزه با امیال نفسانی


جهار (جِ) [ ع . ] (مص م .) 1 - آشکار کردن . 2 - بلند کردن آواز. 3 - کسی را رویارو و بی حجاب دیدن . 4 - جنگ تن به تن کردن . 5 - آشکارا


جهاراً (جِ رَ) [ ع . ] (ق .) آشکارا


جهارت (جَ رَ) [ ع . جهارة ] (مص ل .) نک جهار


جهاز ( جَ یا جِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ساز و برگ . 2 - اسباب و اثاثیه . 3 - مجموعة اعضایی که در بدن عمل معینی راانجام می دهند، جهاز هاضمه . 4 - اثاثیه ای که عروس با خود به خانة داماد می برد. 5 - پالان شتر. 6 - دستگاه


جهال (جُ هّ) [ ع . ] (اِ.) جِ جاهل ؛ نادانان


جهالت (جَ لَ) [ ع . جهالة ] (مص ل .) نادان بودن


جهان (جَ) [ په . ] (اِ.) 1 - عالم، دنیا. 2 - زمین


جهان (جَ یا جِ) (ص فا.) جهنده


جهان بین ( جهان بین .) (اِمر.) کنایه از: چشم، دیده


جهان نما (ی ) ( جهان نما . نَ یا نُ یا نِ) (اِمر.) نقشة جغرافیا که زمین را به صورت دو نیمکرة شمالی و جنوبی نشان می دهد


جهان وطنی ( جهان وطنی . وَ طَ) (اِمر.) مکتبی که هواداران آن خواهان از میان برداشتن مرزهای ملی و تشکیل یک حکومت جهانی هستند، انترناسیونال


جهان پهلوان ( جهان پهلوان . پَ لَ) (ص مر.) (اِمر.) بزرگترین پهلوان، قهرمان دنیا


جهان گشا (ی ) ( جهان گشا . گُ) (ص فا.) کشورگیر


جهان گشایی ( جهان گشایی . گُ) (حامص .) جهانگیری


جهانبان ( جهانبان .) (ص مر.) خداوند


جهانبانی ( جهانبانی .) (حامص .) سلطنت، پادشاهی


جهاندار ( جهاندار .) (ص فا.) 1 - پادشاه . 2 - نام یزدان . 3 - صفت برای خداوند


جهانداری ( جهانداری .) (حامص .) سلطنت


جهاندن (جَ دَ) (مص م .) خیزاندن، تازاندن


جهاندیده (جَ د) (ص مر.) 1 - جهانگرد. 2 - باتجربه


جهانگرد ( جهانگرد . گَ) (ص فا.) سیاح، کسی که زیاد سفر می کند


جهانگردی ( جهانگردی . گَ) (حامص .) سیاحت


جهانگیر ( جهانگیر .) (ص فا.) گیرندة جهان


جهانیدن (جَ دَ) (مص م .) نک جهاندن


جهبذ (جِ بَ) [ معر. ] (ص . اِ.) 1 - گهبد، دانشمند بزرگ . ج . جهابذه . 2 - واسطه و دلالی که مؤدیان مالیات، مالیات خود را توسط او به دیوان می پرداختند


جهت (جِ هَ) [ ع . جهة ] (اِ.)1 - سوی، طرف . 2 - در علم جغرافی هر یک از جهات اربعه . 3 - روی . 4 - ناحیه . ج . جهات


جهد (جَ) [ ع . ] (مص ل .) کوشیدن، رنج بردن


جهد (جُ) [ ع . ] (اِمص .) توانایی، استقامت


جهر (جَ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) با صدای بلند خواندن . 2 - (اِ.) آشکار


جهش (جَ یا جِ هِ) (اِمص .) جست و خیز


جهل (جَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) نادان بودن . 2 - (اِمص .) نادانی


جهلا (جُ هَ) [ ع . جهلاء ] (ص . اِ.) جِ جاهل و جهول ؛ نادان


جهله (جَ هَ لِ) [ ع . جهلة ] (اِ.) جِ جاهل


جهنده (جَ هَ د ) (ص فا.) جست و خیزکننده


جهنم (جَ هَ نَّ) [ معر. ] (اِ.) دوزخ . ؛ جهنم را جلو چشم کسی آوردن (کن .) کسی را به شدت زجر دادن . ؛ سر به جهنم زدن (کن .) بسیار گران شدن


جهود (جُ) (ص . اِ.) یهود، یهودی


جهودانه (جُ نِ) 1 - (اِمر.) عَسَلی، پارچة زردی که جهودان برای بازشناخته شدن از مسلمانان بر دوش خود می دوختند. 2 - (ق مر.) مانند جهودان، جهودی


جهوری (جَ وَ) [ ع . ] (ص .) بلندآواز


جهول (جَ) [ ع . ] (ص .) نادان، بی خرد


جهیدن (جَ دَ) (مص ل .) جست زدن


جهیر (جَ) [ ع . ] (ص .) بلندآواز


جهیز (جَ) (اِ.) واژه ای است گرفته شده از عربی به معنی اسباب و اثاثیه ای که عروس با خود به خانه داماد می برد


جهیز (جَ) [ ع . ] (اِ.) اسب چابک و تندرو


جهیزیه (جَ یّ) نک جَهیز


جو (اِ.) = جوغ . یوغ . جغ . جوه : چوبی که به وقت شیار کردن زمین بر گردن گاو گذارند


جو (جُ) (اِ.) گیاهی از خانوادة گندمیان جزو دستة غلات که دارای سنبلة ساده ای است


جو [ په . ] (اِ.) رود کوچک


جو (جَ وّ) [ ع . ] 1 - هوای گرداگرد زمین، اتمسفر. 2 - کنایه از: اوضاع و احوال


جواب (جَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) پاسخ . 2 - آن چه پس از حل مسئله یا معادله به دست می آید. 3 - (اِمص .) جبران، تلافی . 4 - نتیجة آزمایش یا آزمون


جواب کردن ( جواب کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) به کسی جواب رد دادن


جواد (جَ) [ ع . ] (ص .) بخشنده، راد


جواد (جَ وّ) [ ع . ] (ص .) بسیار بخشنده


جواد (جَ) [ ع . ] (ص .) اسب تندرو


جوار (جِ) [ ع . ] (اِ.) همسایگی، نزدیکی


جوارح (جَ رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جارحه  - اندام ها. 2 - مرغان شکاری


جوارش (جَ رِ) [ معر. گوارش ] (اِ.) 1 - نوعی حلوا. 2 - ترکیبی است که به جهت هضم طعام خورند. 3 - معجونی مفرح و مقوی و محلل ریاح و مصلح اغذیه


جواری (جَ) (اِ.) ذرت، بلال


جواری (جَ) [ ع . ] (اِ.) جِ جاریه  - کنیزکان . 2 - کشتی های بزرگ


جواز (جَ) (اِ.) = گواز: چوبدستی که با آن گاو و خر را رانند


جواز (جَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) اجازه دادن، رخصت دادن . 2 - (اِ.) گذرنامه، پاسپورت .3 - (مص ل .) گذشتن، گذشتن از جایی


جواز (جُ) (اِ.) 1 - هاون سنگین و چوبین، مهراس . 2 - چوبی که ستوران را بدان رانند


جواسق (جَ س ) [ ع . ] (اِ.) جِ جوسق


جوال (جَ وّ) [ ع . ] (ص .) بسیار جولان کننده


جوال (جُ یا جَ) (اِ.) 1 - کیسه، کیسه بزرگ ساخته شده از پارچة خشن . 2 - پارچة خشن و یا ضخیم . 3 - یک لنگه بار. 4 - بدن (انسان ). 5 - چیزی گشاده . ؛در جوال کسی نگنجیدن فریب کسی را نخوردن


جوال دوز ( جوال دوز .) (اِمر.) سوزن بزرگی که برای دوختن جوال و پارچه های ضخیم به کار می رود


جوال رفتن ( جوال رفتن . رَ تَ) (مص ل .) با کسی مقابله و معارضه کردن و از پسش برآمدن


جواله (جَ لِ یا لَ) [ ع . جوالة ] (اِ.) بسیار جولان کننده، بسیار گردنده


جوامع (جَ مِ) [ ع . ] (اِ. ص .) جِ جامعه و جامع


جوان (جَ) [ په . ] (ص . اِ.) هر چیز کم سن . مق پیر


جوانب (جَ نِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جانب ؛ کناره ها


جوانمرد (جَ مَ) (ص مر.) کریم، بخشنده


جوانمردی ( جوانمردی .) (حامص .) بخشندگی، سخاوت


جوانه (جَ نِ) (اِ.) شاخة تازة درخت


جواهر (جَ هِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ جوهر؛ گوهران . 2 - هر یک از سنگ های گرانبها مانند الماس یاقوت، زمرد و مانند آن که به عنوان زینت و زیور به کار می رود


جواهرآلات ( جواهرآلات .) [ ع . ] (اِ.) اشیاء زینتی که از جواهر می سازند


جواهرات ( جواهرات .) [ ع . ] (اِ.) جِ جواهر. جج . جوهر


جوایز (جَ یِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جایزه


جوب (اِ.) جوی


جوجادو (جَ یا جُ) (اِمر.) حبه ای است شبیه به جو و باریک تر و درازتر از آن


جوجه (جِ) (اِ.) 1 - نوزاد پرندگان . 2 - نوزاد مرغ خانگی . ؛ جوجه سوخاری خوراکی که تکه های جوجة مرغ را در آرد سوخاری می غلتانند و سپس سرخ می کنند. ؛ جوجه کباب خوراکی از قطعه های بریده شدة مرغ یا جوجه مرغ در مخلوطی از پیاز و زعفران و آب لیمو که به سیخ می کشند و کباب می کنند. ؛ جوجه ماشینی جوجه ای که به وسیلة ماشین جوجه کشی تولید شده است


جوجه تیغی ( جوجه تیغی .) (اِمر.) حیوانی پستاندار و حشره خوار با بدنی پوشیده از تیغ های تیز که به عنوان وسیلة دفاعی از آن استفاده می کند


جوجه خروس ( جوجه خروس . خُ) (اِمر.) کنایه از: جوانِ تازه به دوران رسیده


جوجه فکلی ( جوجه فکلی . فُ کُ) (اِمر.) تازه به دوران رسیده، ندید بدید


جوجه کشی ( جوجه کشی . کِ)(حامص .) عمل خواباندن بعضی مرغ خانگی، بوقلمون کبوتر و جزو آن ها روی تخم تا جوجه تولید شود. ؛ماشین جوجه کشی ماشینی که به وسیلة حرارت معینی که به تخم بعض طیور می دهد، تولید جوجه کند


جوخه (جُ خِ) [ تر. ] (اِ.) 1 - فوج، گروه . 2 - کوچکترین واحد نظامی که تعداد افراد آن بیش از هشت نفر است


جود [ ع . ] (اِ.) 1 - بخشش، کرم . 2 - جوانمردی


جودان (جَ یا جُ) (اِمر) 1 - نوعی کافور به غایت خوشبو که آن را خورند؛ مق . کافور میت . 2 - نوعی از چوب بید که از آن دستة بیل سازند، جودانک . 3 - سیاهی ای شبیه به دانة جو در میان دندان اسب و خر و مانند آن که جوانی و پیری آن ها را از آن شناسند. 4 - جنسی از انار که دانة آن خشک و بی آب باشد؛ جودانه


جودان ( جودان .) [ = جو + دان، پس . مکان ] (اِمر.) چینه دان مرغ


جودت (جُ دَ) [ ع . جودة ] (مص ل .) نیک بودن، نیکو گشتن


جودر (جُ دَ) (اِ.) نک جوذر


جولاه (جُ) 1 - (ص .) بافنده، نساج . 2 - (اِ.) عنکبوت


جودو (جُ دُ) [ انگ . ] (اِ.) از روش های دفاع فردی و ورزش های رزمی برای به هم زدن تعادل، بلند کردن و زمین زدن حریف


جوذر (جُ ذَ) [ ع . ] (اِ.) گاو، بچه گاو وحشی


جور (جُ وْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ستم کردن، ظلم کردن . 2 - (اِ.) ستم، ظلم


جور (اِ.) 1 - نوع، گونه . 2 - منظم، مرتب


جور کردن (کَ دَ) (مص م .) یکسان کردن، یکنواخت گردانیدن


جوراب (اِ.) پوششی که آن را از نخ های پنبه ای یا پشمی و یا ابریشمی بافند و پا را با آن پوشانند. ؛ جوراب شلواری جورابی که همراه با شلواری از همان جنس و چسبیده به آن بافته شده باشد


جوربور (اِمر.) تذرو، قرقاول


جوز (جُ) [ معر. ] (اِ.) گردو


جوز هندی (جُ ز هِ) (اِمر.) نک نارگیل


جوزا (جُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دو پیکر، نام یکی از صورت های فلکی جنوب شرقی .2 - نام سومین برج از منطقة البروج که خورشید در حرکت ظاهری خود در خردادماه در این صورت فلکی دیده می شود. 3 - نام هشتمین منزلِ ماه که عرب آن را نثره گوید


جوزاغند (جُ غَ) (اِمر.) هلو یا شفتالوی خشک کرده که مغز گردو در میان آن آکنده باشند


جوزبویا (جَ یا جُ ز) (اِمر.) [ معر. ] گیاهی از تیرة بسباسه ها که درختی است دو پایه به ارتفاع 8 تا 10 متر، دارای برگ های دایمی و کامل و پایا و ساده و متناوب و بیضوی و نوک تیز بدون گوشوارک و نسبتاً ضخیم است ؛ جوزالطیب، بسباسه، گوزبویا، جوزبوآ نیز گویند


جوزغند (غَ) (اِمر.) جوزاغند


جوزغه (جُ زَ غِ) [ معر. ] (اِ.) غلاف پنبه


جوزن (جَ یا جُ زَ) (ص فا. اِمر.) = جوزننده : طایفه ای در هند که دانة جو و گندم را به زعفران زرد کنند و افسونی بر آن خوانند و کسی را که خواهند مسخر خود سازند از آن دانه ها بر وی زنند، ساحر، افسونگر


جوزه (جَ ز یا زَ) [ ع . جوزة ] (اِ.) 1 - واحد جوز، یک گردو. ؛ جوزه مطلقه : واحد وزن معادل نه درخمی و نزد بعضی مساوی چهار مثقال . ؛ جوزه ملکبه : واحد وزن معادل شش درخمی . ؛ جوزه نبطیه : واحد وزن معادل یک بندقه و به قولی یک مثقال


جوزهر (جُ زَ هَ) [ ع . ] (اِمر.) فلک اول، فلک قمر


جوزینه (جَ نِ) (اِ.) نک گوزینه


جوسق (جُ سَ) [ معر. ] (اِ.) کوشک، قصر، کاخ


جوسنگ (جُ سَ) (اِمر.) مقدار یک جو


جوسه ( جُ س ) (اِ.) 1 - کوشک، قصر. 2 - بالاخانه


جوش 1 - (اِمص .) جوشش، غلیان . 2 - آشفتگی . 3 - هیجان، اضطراب . 4 - (اِ.) دانه ای ریز که بر پوست بدن ظاهر می شود. 5 - شورش دل


جوش (اِ.) نک گوش


جوش بره (بَ رَ یا رِ) (اِمر.) آشی است که آن را از خمیر گندم به شکل قطعات مثلث و مربع سازند و از گوشت و سبزی و مصالح دیگر پر کنند و در آب جوشانند و ماست و کشک بر آن ریخته صرف کنند


جوش خوردن (خُ دَ) (مص ل .) 1 - به هم چسبیدن، به هم پیوند خوردن . 2 - سر گرفتن معامله


جوش دادن (دَ) (مص م .) به هم پیوستن دو چیز سخت (مخصوصاً فلز)، لحیم کردن


جوش زدن ( جوش زدن . زَ دَ) 1 - (مص ل .) (عا.) خشمگین شدن، داد و فریاد کردن . 2 - (مص م .) جوش دادن


جوش کوره (رِ یا رَ) (اِمر.) مواد مختلفی که در نتیجة ذوب سنگ های معدنی در کوره متحجر شوند و باقی مانند؛ اقلیمیا، کلیمیا نیز گویند


جوش گرفتن (گِ رِ تَ) (مص ل .) مضطرب شدن


جوشاندن (دَ) (مص م .) به جوش آوردن هر مایع به وسیلة حرارت


جوشانده (د) (ص مف .) گیاهی دارویی که آن را در آب جوشانیده سپس آب آن را صاف کرده برای معالجه به کار برند


جوشانیدن (دَ) (مص م .) نک جوشاندن


جوشاک (اِمص .) جوشیدن (مایعات )، جوشش


جوشش (ش ) (اِمص .) 1 - عمل جوشیدن . 2 - خونگرمی، مهربانی . 3 - سازش، همدمی


جوشن (جُ شَ) [ ع . ] (اِ.) زره، لباس ویژه جنگ


جوشن ور ( جوشن ور . وَ) [ ع - فا. ] (اِ. ص .) جوشن دار، دارای جوشن


جوشکاری (حامص .) جوش دادن قطعات فلزی، لحیم کاری


جوشی (ص .)عصبانی، کسی که زود خشمگی ن می شود


جوشیدن (دَ) (مص ل .) 1 - به جوشش آمدن . 2 - فوران کردن آب از زمین


جوشیده مغز (د. مَ) (ص مر.) 1 - خشمناک . 2 - هوشیار


جوع [ ع . ] (اِ.) گرسنگی


جوعان (جُ) [ ع . ] (ص .) گرسنه


جوغ (اِ.) 1 - چوبی که روی گردن جفت گاو می گذاشتند و گاوآهن را بدان می بستند تا زمین را شیار زده و شخم کنند. 2 - جوی آب


جوغن (جَ غَ) (اِ.) هاون سنگی


جوف (جُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) فراخ شدن . 2 - (اِ.) شکم و داخل هر چیزی .3 - زمین فراخ و وسیع


جوق [ تر. ] 1 - (اِ.) گروه . 2 - (ص .) بسیار کثیر


جوقه (قِ) [ تر. ] (اِ.) دسته، گروه


جولان (جُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) تاختن، تاخت زدن . 2 - (اِمص .) تاخت و تاز


جولخ (جو یا جُ لَ) [ معر. ] (اِ.) 1 - نوعی پارچة پشمین خشن که از آن خ و رجین و جوال درست کنند. 2 - جامه پشمین که درویشان و قلندران پوشند


جولخی (جُ لَ) [ معر. ] (ص نسب .) پشمینه - پوش، جولقی


جوله (جو یا جُ لِ) (اِ.) سبزه، چمن


جوله (جُ لَ) (ص .) بافنده، جوله


جوله (جُ لِ یا لَ) (اِ.) 1 - تیردان، ترکش . 2 - خارپشت بزرگ


جولیدن (جُ دَ) نک ژولیدن


جولیک (جُ) (ص .) رند، زیرک


جون (جُ) [ ع . ] (ص .) سیاه


جون (جَ وَ) (اِ.) چوبی که در زیر آن غلطک ها نصب کرده و بر گردن گاو می بستند و بر بالای غله ای که از کاه جدا نشده بود می گرداندند تا غله از کاه جدا شود


جوندگان (جَ وَ دَ یا د) (اِ.) 1 - جِ جونده . 2 - دسته ای از پستانداران تیزدندان که دندان های پیشین آن ها پیوسته رشد می کند، به طوری که جانور ناچار است برای کوتاه کردن آن ها هر چیز را که در دسترس می یابد بجود، مانند: موش، سنجاب


جوهر (جُ هَ) [ معر. ] (اِ.) 1 - اصل و عصارة هر چیز. 2 - هر چیزی که قایم به ذات خودش است . 3 - هر سنگ گرانبها


جوهردار ( جوهردار .) [ معر - فا. ] (ص مر.) 1 - نژاده، اصیل . 2 - مستعد، کاری . 3 - شمشیر و تیغ آبداده و تیز


جوهرفرد ( جوهرفرد فَ) (اِ.) کوچکترین بخش هر جسم که دیگر قابل تجزیه نباشد


جوهری (جُ هَ) [ معر. ] (ص نسب .) 1 - هر چیز جوهردار. 2 - جواهرفروش


جوژک (جُ ژَ) (ا.) جوجه


جوگندمی (جُ گَ دُ) 1 - (ص نسب .) منسوب به جوگندم . 2 - (کن .) موی سر و ریش که سیاه و سفید باشد


جوگی [ هن د . ] (اِ.) یوگی، مرتاض هندی


جویا (ص فا.) جوینده، جستجو کننده


جویان (ص فا.) جستجو کننده


جویبار (اِمر.) 1 - کنار جوی . 2 - جوی بزرگی که از جوی های کوچک تشکیل شده باشد


جویدن (جَ دَ) (مص م .) غذا یا هر چیز دیگر را زیر دندان له کردن


جویده (جَ د) (ص مف .) آن چه که زیر دندان نرم و خرد شده باشد


جوین (جَ یا جُ) (ص نسب .) منسوب به جو، آنچه که از جو سازند: نان جوین


جوینده (یَ د) (ص فا.) جستجو کننده


جُرده (جُ د) (اِ.) برهنگی


جک ( جک .) [ انگ . ] (اِ.) دستگاهی به شکل اهرم که برای بالا بردن و نگاه داشتن اشیاء سنگین مانند اتومبیل و غیره به کار برند


جک (جَ)(اِ.) = چک :1 - برات . 2 - شب پانزدهم ش عبان، شب برات


جکوزی (جَ) [ انگ . ] (اِ.) نام تجارتی نوعی وان حمام که با پاشیدن آب همراه با هوا از منفذهای متعدد گرداب ایجاد می کند و به وسیلة جریان آب ماهیچه ها را مالش می دهد، آبزن (فره )


جگاره (جَ رَ یا رِ) (اِ.) نک جدکاره


جگر تشنه ( جگر . تِ نِ)(ص مر.) بسیار مشتاق


جگر (جَ یا جِ گَ) [ په . ] (اِ.) کبد، یکی از اعضای داخلی بدن انسان و حیوان به رنگ سرخ تیره که نقش مهمی در سیستم گوارشی بدن دارد. ؛ جگر به دندان گرفتن (کن .) تحمل کردن، شکیبایی کردن . ؛ جگر ِ کسی آتش گرفتن (کن .) الف - احساس تشنگی شدید کردن . ب - احساس دلسوزی یا ناراحتی شدید کردن


جگر خوردن ( جگر خوردن . خُ دَ) (مص ل .) 1 - رنج کشیدن . 2 - غصه خوردن


جگرآور ( جگرآور . وَ) (ص فا.) پردل، دلیر


جگربند ( جگربند . بَ) (اِمر.) 1 - دل و جگر و شش و مجموع آن . 2 - فرزند


جگرتاب ( جگرتاب .) (ص فا.) جگرسوز


جگرخراش ( جگرخراش . خَ) (ص فا.) عذاب دهنده


جگرکی (جِ گَ رَ) (ص نسب .) کسی که دل و جگر گوسفند را کباب می کند و می فروشد


جگرگوشه (ج گَ. ش ) (اِمر.) فرزند


جگن (جَ گَ) (اِ.) 1 - گیاهی است باتلاقی که دارای الیاف محکم می باشد، ژگن و گجن هم گویند. 2 - پوشال


جگوار (جَ) (اِ.) پستاندار گوشتخوار از تیرة گربه سانان . دارای جثه ای درشت تر از پلنگ . یوزپلنگ آمریکا


جی جی باجی (ق .) جان جانی، صمیمیت زیاد بین خانم ها


جیب (جَ یا جِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گریبان، یخه . ج . جیوب . 2 - سینه، دل


جیب (اِ.) کیسه مانندی که به لباس می دوزند تا در آن پول یا کیف پول و امثال آن را قرار دهند. ؛ جیب خود را پر کردن (کن .) مال اندوختن (از راه نامشروع ). ؛ جیب کسی را زدن پول کسی را دزدیدن . ؛ توی جیب خود گذاشتن (کسی را). (کن .) بسیار قوی تر یا زرنگ تر بودن (از کسی ). ؛ جیب خالی، پز عالی (کن .) در حال تنگدستی ظاهری آراسته داشتن


جیب بر (بُ) (ص فا.) دزدی که پول و مال کسان را از جیب آنان برباید، کیسه بر


جیب برکشیدن (جِ یا جَ. بَ کِ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) در لاک خود فرورفتن، گوشه گرفتن


جیبی [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - آن چه در جیب جا می گیرد، مناسب جیب . 2 - قطع کتاب در اندازة 11 * 5/16 سانتی متر


جیحون (جَ یا جِ) [ ع . ] (اِ.) رود، رودخانه


جید (جَ یِّ) [ ع . ] (ص .) نیکو، نیک . ج . جیاد


جید (جِ) [ ع . ] (اِ.) گردن . ج . اجیاد و جیود


جیر [ ع . ] (اِ.) آهک زنده


جیر و ویر کردن (رُ .کَ دَ) (مص ل .) داد و فریاد کردن


جیر (اِ.) پوست دباغی شدة نرم که از آن لباس، کفش، کیف و غیره تهیه کنند


جیر [ طبر. گیل ] 1 - (ص . ق .) زیر. 2 - نازک . 3 - (اِ.) جیغ


جیران (جِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جار؛ همسایگان


جیران (جَ یا جِ) [ تر. ] (اِ.) آهو، غزال


جیرجیر (اِ.) صدای بعضی پرندگان و حشرات مانند گنجشک و سوسک


جیرجیرو (ص .) آدم پر سر و صدا


جیرجیرک (رَ) (اِ.) نک جرواسک


جیره (رِ) (اِ.) جنس (از خوردنی و نوشیدنی و پوشاک ) یا پولی که به مزدوران و سربازان دهند. مق مواجب


جیره خوار ( جیره خوار . خا) (ص فا.) 1 - کسی که جیره دریافت می کند. 2 - مجازاً نوکر


جیزگر (گَ) (اِ. ص .) رباخوار، نزول خوار


جیش (جَ یا جِ) [ ع . ] (اِ.) لشکر، سپاه


جیغ (اِ.) (عا.) فریاد، هر صدای بلند


جیغ زدن (زَ دَ) (مص ل .) فریاد کشیدن


جیغو (ص .) (عا.) آدم پر سر و صدا. ؛ جیغ جیغو بسیار جیغ کشنده


جیف (جِ) [ ع . ] (اِ.) جِ جیفه


جیفه (جِ فِ) [ ع . ] (اِ.) مردار، لاشه . هرچیز پست و ناپایدار


جیل [ ع . ] (اِ.) گروه، دسته


جیم (اِ.) نام حرف ششم الفبای فارسی . ؛ جیم شدن گریختن، پنهان شدن


جین [ انگ . ] (اِ.) 1 - نوعی پارچة کتانی ضخیم و محکم که از آن لباس دوزند. 2 - شش عدد از هر چیز


جیوش (جُ) [ ع . ] (اِ.) جِ جیش


جیوه (وِ) [ معر. ] (اِ.) سیماب، فلزی است نقره ای رنگ که از مادة معدنی شنجرف به دست می آید و گاهی به طور خالص در طبیعت وجود دارد. وزن مخصوصش 6/13 است که در دمای 357 درجه به جوش می آید و در تقریباً 40 زیر صفر درجه منجمد می گردد


جیپ [ انگ . ] (اِ.) نوعی اتومبیل محکم و سبک که برای گذشتن از جاده های ناهموار ساخته شده است


جیک (اِ.) یک جانب قاب که با آن بازی کنند


جیک جیک (اِ.) 1 - آواز مرغان . 2 - سخنی که فهمیده نشود، کلام غیرفصیح


جیک زدن (زَ دَ) (مص ل .) اعتراض کردن . ؛ جیک زدن کسی در نیامدن جرئت اعتراض نداشتن، تحمل کردن و هیچ نگفتن


ح (حر.) هشتمین حرف از الفبای فارسی، برابر با عدد 8 در حساب ابجد


حاتم (تِ) [ ع . ] (اِ. ص .) 1 - حاکم، قاضی . 2 - غُراب، زاغ . (حاج (جّ) [ ع . ] (اِفا.)) حج کننده، حج گزار. ج . حجاج


حاجات [ ع . ] (اِ.)جِ حاجت ؛ نیازها، خواهش ها


حاجب (جِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ابرو. 2 - پرده دار، دربان


حاجت برداشتن ( حاجت . بَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) مراد خواستن، نیاز بردن


حاجت (جَ) [ ع . حاجة ] (اِ.) 1 - ضرورت، نیاز. 2 - امید، آرزو. ج . حاجات، حوائج


حاجت داشتن ( حاجت داشتن . تَ) [ ع - فا . ] (مص ل .) احتیاج داشتن، نیازمند بودن


حاجت روایی ( حاجت روایی . رَ) [ ع - فا . ] (حامص .) 1 - برآمدن حاجت . 2 - برآوردن حاجت، روا کردن حاجت


حاجتمند ( حاجتمند . مَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) 1 - تهی - دست . 2 - نیازمند


حاجز (جِ) 1 - (اِفا.) جدا کنندة دو چیز، آنچه میان دو چیز واقع شود، مانع، حایل . 2 - (اِ.) پردة میان اعضای سینه و اعضای شکم


حاجی [ ازع . ] (ص نسب .) کسی که در مکه مراسم حج به جا آورد.نک حاج . مؤنث آن حاجیه . ؛ حاجی مکه (عا.) در مورد کسی گویند که به جایی می رود و تا دیری باز - نمی گردد


حاجی فیروز (اِمر.) مردی که از چند روز مانده به نوروز تا پایان نوروز، چهره خود را سیاه کرده و لباس قرمز می پوشد و در کوچه و خیابان ها دایره به دست می خواند و می رقصد، آمدن نوروز رابه مردم یادآوری کرده، پول می گیرد


حاجی لک لک (لَ لَ) (اِمر.) نک لک لک


حاد (دّ) [ ع . ] (ص .) 1 - تند، برنده . 2 - طعم تند. 3 - بحرانی، خطرناک


حادث (د) [ ع . ] (اِفا.) تازه، نو


حادثه (د ثِ) [ ع . حادثة ] (اِفا.) 1 - آن چه نو پدید آمده . 2 - رویداد، اتفاق . ج . حادثات، حوادث


حادثه جو ( حادثه جو . ) [ ع - فا . ] (ص فا.) آن که همواره در پی حوادث و وقایع تازه است، آن که از مخاطرات نترسد


حادی [ ع . ] (ا ِ فا.) شتر ران، کسی که با خواندن شترها را می راند


حاذق (ذ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - ماهر، استاد. 2 - دانا


حار (رّ) [ ع . ] (ص .) گرم، سوزان


حارب (رِ) [ ع . ] (اِفا.) جنگنده، رزم کننده


حارث (رِ) [ ع . ] (اِفا.) برزگر، کشاورز. ج . حراث


حارس (رِ) [ ع . ] (اِفا.) پاسدار، پاسبان . ج . حراس، احراس


حاره (رِّ) [ ع . حارة ] (ص .) نک حارُ


حازم (ز) [ ع . ] (اِفا.) دوراندیش، هوشیار


حاس (سّ) [ ع . ] (اِفا.) حس کننده . مق . محسوس


حاسب (س ِ) [ ع . ] (اِفا.)حساب کننده، شمارگر. ج . حاسبین


حاست (سَّ) [ ع . ] (اِفا.) حس کننده


حاسد (س ) [ ع . ] (اِفا.)1 - بدخواه . 2 - رشک - برنده


حاسر (س ِ) [ ع . ] (ص .) 1 - بی زره . 2 - بی خود. 3 - برهنه


حاسه (سِّ) [ ع . حاسة ] (اِفا.) نک حاس


حاشا [ ع - فا. ] (ق .) هرگز، مبادا. ؛ حاشا و کلا اصلاً، ابداً، هرگز. ؛دیوار حاشا بلند است به سهولت می توان موضوع را انکار کرد


حاشا کردن (کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .)انکار کردن


حاشیه (یِ) [ ع . حاشیة ] (اِ.) 1 - کناره، کناره لباس، ناحیه و غیره . 2 - شرحی که بر کنارة رساله یا کتاب نویسند. 3 - اطرافیان از اهل و عیال و خدمتگزاران . 4 - مصاحبان، همدمان


حاشیه رفتن ( حاشیه رفتن . رَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) از موضوع اصلی خارج شدن


حاشیه نشین ( حاشیه نشین . نِ) [ ع - فا. ] (اِفا.) 1 - آن که در فعالیت گروهی شرکت نمی کند. 2 - آن که در حاشیه شهر سکونت دارد. 3 - کسی که در کنار مجلس نشیند


حاصد (ص ) [ ع . ] (اِفا.) دروگر. ج . حصاد


حاصر (ص ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - محاسب، شمارنده . 2 - آن چه یا آن که سد نماید


حاصر ( حاصر .) [ ع . ] (اِفا.) حصیر بافنده


حاصل (ص ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - به دست آمده . 2 - نتیجه، ثمره . 3 - نفع سود. 4 - مالیات، خراج . 5 - باقی مانده . ؛ حاصل ضرب نتیجه ای که از عمل ضرب کردن عددی در عدد دیگر به دست آید. ؛ حاصل مصدر کلماتی که دال بر معنی مصدر باشند ولی از فعل مشتق نباشند. مانند: نیکی، بدی، دیوانگی


حاصلخیز ( حاصلخیز .) [ ع - فا. ] (ص مر.) بارور، برومند


حاضر (ض ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - آماده، مستعد. 2 - موجود. 3 - کسی که در حضور است . مق . غایب


حاضر غیاب ( حاضر غیاب . ) [ ع . ] (مص ل .) خواندن نامه های جمعی برای تعیین کسانی که غایبند؛ چنان که معلم شاگردان را و صاحب منصب سربازان را


حاضرجواب ( حاضرجواب . جَ) [ ع . ] (ص مر.) کسی که مهیای جواب گفتن است


حاضرجوابی ( حاضرجوابی . جَ) [ ع - فا . ] (حامص .) 1 - پاسخ دادن بدون اندیشه، زود جواب گفتن . 2 - بذله گویی


حاضری ( حاضری .) (اِ.) غذای (مص ل .) مختصر، غذایی که احتیاج به پخت وپز ندارد


حاضریراق ( حاضریراق . یَ) [ ع - تر. ] (ص مر.) مهیا، آماده


حاضنه (ضَ نِ) [ ع . حاضنة ] (ص فا.) دایه، پرستار کودک


حافد (فِ) [ ع . ] (ص . اِ.) 1 - فرزندزاده . 2 - خدمتکار. ج . حفده


حافر (فِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) حفر کننده . 2 - (اِ.) سُم . ج . حوافر. 3 - کفش چوبی


حافظ (فِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نگهبان، حارس . 2 - از بَر کنندة قرآن


حافظه (فِ ظِ) [ ع . حافظة ] (اِفا.) ذهن، قوه ای که ضبط و نگهداری مطالب را به عهده دارد


حافه (فِ) [ ع . ] (ص . اِ.) 1 - فرزندزاده . 2 - خدمتکار. ج . حفده


حافی [ ع . ] (اِفا.) پابرهنه . ج . حفاة


حاق (قّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - واقع و حقیقت مطلب . 2 - وسط چیزی، میان شی


حاقد (قِ) [ ع . ] (اِفا.) کینه جوی، بداندیش


حاقن (قِ) [ ع . ] (اِفا.) آن که وی را بول به شتاب گرفته باشد، حبس کنندة ادرار


حال [ ع . ] (اِ.) 1 - کیفیت چیزی . 2 - زمان حاضر. 3 - وضعیت جسمی یا روحی انسان . 4 - در عرفان، وضعیتی که موجب صفای قلب سالک شود. ؛ حال ِ کسی را جا آوردن کنایه از: کسی را تنبیه کردن . ؛به هم خوردن حال ِ کسی الف - تغییر حال دادن . ب - غش کردن . ج - استفراغ کردن


حال [ ع . ] (اِفا.) حلول کننده، فرود آینده


حال آمدن (مَ دَ) (مص ل .) بهبود یافتن، چاق شدن


حال آوردن (وَ دَ) [ ع - فا. ] ( مص م .) ایجاد حال و سرخوشی کردن


حال داشتن (تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - ذوق داشتن . 2 - حوصله داشتن . 3 - خوب بودن


حال کردن (کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) شاد و خوش بودن، لذت بردن


حالا [ ع . حالاً ] (ق .) اکنون، در این وقت


حالا حالا (ق مر.) (عا.) مأخوذ از عربی به معنی به این زودی


حالت (لَ) [ ع . حالة ] (اِ.) 1 - چگونگی، وضع . 2 - خوشی، سرمستی . 3 - کیفیت نواختن قطعات موسیقی به شرط حفظ اصل آن . 4 - در نمایش تجسم افکار و احساسات به وسیلة حرکات متناسب چهره و بدن . 5 - در عرفان، وجد، طرب


حالق (لِ) [ ع . ] (اِفا.) ماده و دوایی که زایل کننده و سترندة موی باشد مانند زرنیخ و نوره و سفید آب و خاکستر و غیره، حلاق


حالک (لِ) [ ع . ] (ص .) بسیار تیره


حالی (ق .) = حالا: 1 - همین که، به محض این که . 2 - آن گاه، آن زمان


حالی ( حالی .) [ ع . ] (اِفا.) آراسته، مزین، متحلی


حالی شدن (شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) (عا.) فهمیدن، درک کردن


دست نماز ( دست نماز . نَ) (اِمر.) وضو


حالی کردن (کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) (عا.) فهماندن، فهمانیدن


حالیا (ق .) اکنون، حالا


حامد (مِ) [ ع . ] (اِفا.) ستاینده، ستایشگر


حامض (مِ) [ ع . ] (اِفا. ص .) ترش، ترش مزه


حامل (مِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - حمل کننده . 2 - آبستن . 3 - برای نوشتن نت، پنج خط افقی موازی را که به فاصلة مساوی رسم شده باشد به کار می برند و نت را در روی خطوط و مابین آن ها می نویسند. مجموع این پنج خط را حامل می گویند


حامله (مِ لِ) [ ع . حاملة ] (اِفا.) مؤنث حامل . آبستن، زن باردار


حامی [ ع . ] (اِفا.) نگهبانی کننده، حمایت کننده


حانوت [ ع . ] (اِ.)1 - دکان . 2 - میکده .ج . حوانیت


حاوی [ ع . ] (اِفا.) دربردارنده، شامل


حاکم (کِ) [ ع . ] (اِ. ص . اِفا.) 1 - فرماندار، والی . ج . حکام . 2 - قاضی، داور. 3 - آن که بر دیگران حکومت کند. ؛ حاکم شرع عالمی روحانی که بر امور شرعی مردم حکومت کند


حاکمیت (کِ یَّ) [ ع . ] (مص جع .) 1 - حاکم بودن، مسلط بودن . 2 - اعمالی که دولت ها برای اعمال قدرت و حل مسایلی که به حفظ نظم عمومی وابسته است انجام دهند. ؛ حاکمیت ِ ملی حقی است که سازمان ملل برای هر ملتی شناخته است و به موجب آن ملت ها باید برسرنوشت خود حاکم باشند و هیچ ملتی حق مداخله در تعیین سرنوشت ملت دیگر را ندارد


حاکی [ ع . ] (اِفا.) حکایت کننده، بیان کننده


حایر (یِ) [ ع . حائر ] (اِفا.) سرگشته، سرگردان


حایز (یِ) [ ع . حائز ] (اِفا.) 1 - دربردارنده، دارا. 2 - گردآورنده، جامع


حایض (یِ) [ ع . حائض ] (اِفا. ص .) زنی که در حالت حیض است، بی نماز


حایط (یِ) [ ع . حائط ] (اِ.) دیوار


حایل (یِ) [ ع . حائل ] (ص .) 1 - مانع میان دو چیز. 2 - جداکننده


حایک (یِ) [ ع . حائک ] (اِفا. ص .) جولاه، بافنده


حب (حَ بّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - هرچیز گرد کوچک که کمابیش به اندازة نخودی باشد، دانه . 2 - قرص . ج . حبوب، جج . حبوبات


حب (حُ بّ) [ ع . ] (اِ.) محبت، عشق . ؛ حب الوطن میهن دوستی، وطن پرستی


حبائل (حَ ئِ) [ ع . ] جِ حباله، دام ها


حباب (حُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - برآمدگی کوچک که به علت سقوط چیزی در آب ایجاد می شود. در فارسی آب سوار گویند. 2 - روپوش شیشه ای که روی چراغ گذارند


حباب (حِ) [ ع . ] (مص م .) دوست داشتن


حباحب (حُ حِ) [ ع . ] (اِ.) کرم شب تاب


حبال (حِ) [ ع . ] (اِ.)جِ حبل ؛ ریسمان ها، رشته ها


حباله (حِ لِ) [ ع . حبالة ] (اِ.) 1 - قید، بند. 2 - دام . ؛ حباله نکاح قید ازدواج


حبایل (حَ یِ) [ ع . حبائل ] (اِ.) جِ حباله


حبذا (حَ بَّ) [ ع . ] (فعل ) چه خوب است، چه نیکوست، آفرین، خوشا


حبر (حِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - مداد، مرکب . 2 - دانشمند یهود


حبس (حَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) زندانی کردن، بازداشتن . 2 - (اِ.) زندان


حبسگاه (حَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) زندان، محبس، ندامتگاه


حبسیه (حَ یِّ) [ ع . حبسیة ] (اِ.) شعری که شاعر در مدت زندانی بودن در وصف حال خود گفته باشد. ج . حبسیات


حبق (حَ بَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - هر گیاه مابین درخت و علف ؛ بته، بوته . 2 - پودنة بری


حبل ( حبل .) [ ع . ] 1 - (اِمص .) آبستنی . 2 - (اِ.) بچه ای که در شکم مادر است


حبل (حِ) [ ع . ] (ص .اِ.) 1 - دانشمند. 2 - زیرک، داهیه ؛ ج . حبول


حبل (حَ) [ ع . ] (اِ.) رشته، ریسمان . ج . احبال، حبال


حبلی (حُ لا) [ ع . ] (ص .) آبستن


حبه (حَ بِّ) [ ع . حبة ] (اِ.) 1 - یک دانه، یک حب . ج . حبات . 2 - مقدار کم، اندکی . 3 - یک ششمِ دانگ


حبوب (حُ) [ ع . ] (اِ.) جِ حبه و حب


حبوه (حَ وَ) [ ع . حَبْوة ] 1 - (مص م .) بخشیدن، عطا کردن . 2 - (ص .) لاغری زیاد. 3 - بازداشتن


حبک (حُ بُ) [ ع . ] (اِ.) جِ حبیکه  - مسیر ستاره ها. 2 - چین و شکن مو و مانند آن


حبیب (حَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دوست، یار. 2 - معشوق، محبوب


حتف (حَ) [ ع . ] (اِ.) مرگ، موت


حتم (حَ) [ ع . ] (ص .) لازم، بایسته


حتم (حَ) [ ع . ] (مص ل .) لازم کردن


حتماً (حَ مَ نْ) [ ع . ] (ق .) بی شک، یقیناً


حتمی (حَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - قطعی، یقینی . 2 - بایسته، ضروری


حتوف (حُ) [ ع . ] (اِ.) جِ حتف ؛ مرگ ها، هلاک ها


حتی (حَ تّا) [ ع . ] (حراض .) تا، تا آن که


حتی الامکان (حَ تَّ لْ اِ) [ ع . ] (ق .) تا بتوان (فره )، تا آن جا که ممکن است، تا دست دهد


حتی المقدور ( حتی المقدور . مَ) [ ع . ] (ق مر.) تا می شود، تا بتوان، تا حد توانایی


حث (حَ ثّ) [ ع . ] (مص م .) برانگیختن، تشویق کردن


حج (حَ جّ) [ ع . ] (مص م .) 1 - قصد کردن . 2 - قصد زیارت کعبه کردن


حج کول (حَ. کُ) [ ع - فا. ] (اِمر.) کسی که خود توانایی مالی برای رفتن به حج را ندارد و از طریق گدایی کردن از دیگران، امکان رفتن به حج را فراهم کند


حجاب (حِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پرده، ستبر. 2 - نقابی که زنان چهرة خود بدان پوشانند، روبند، برقع . 3 - چادری که زنان سرتاپای خود را بدان پوشانند


حجاب (حُ جّ) [ ع . ] (اِ.) جِ حاجب ؛ پرده داران


حجابت (حِ بَ) [ ع . حجابة ] (اِمص .)1 - پرده - داری . 2 - دربانی


حجاج (حَ جّ) [ ع . ] (ص .) بسیار حج کننده


حجاج (جُ جّ) [ ع . ] (اِ.) جِ حاج ؛ کسانی که حج گزارند


حجار (حِ) [ ع . ] (اِ.) جِ حجر؛ سنگ ها


حجار (حَ جّ) [ ع . ] (ص . اِ.) سنگتراش


حجاره (حِ رِ) [ ع . حجارة ] ( اِ.) جِحجر ؛ سنگ ها


حجاز (حِ) [ ع . ] (اِ.)یکی از دوازده مقام موسیقی


حجام (حَ جّ) [ ع . ] (ص فا.) حجامت کننده، کسی که کارش حجامت کردن و خون گرفتن است


حجامت (حِ مَ) [ ع .حجامة ] (مص م .) بادکش کردن و خون گرفتن از بدن از طریقِ مکیدن به وسیلة شاخ و تیغ زدن بر محل مکیده شده


حجب (حَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - پوشانیدن . 2 - منع کردن


حجب (حُ) [ ع . ] (اِ.) شرم، حیا


حجب (حُ جُ) [ ع . ] (اِ.) جِ حجاب ؛ پرده ها


حجت (حُ جَّ) [ ع . حجة ] (اِ.) 1 - دلیل، برهان . 2 - سبب، موجب . 3 - یکی از مراتب دعوت اسماعیلیان


حجت الاسلام (حُ جَّ تُ لْ اِ) [ ع . حجة - الاسلام ] لقبی است که به برخی روحانیان عالی مقام و فقها می دهند. ؛ حجت الاسلام والمسلیمن عنوانی برای علمای دینی که از جهت علم و مقام پایین تر از آیت الله است


حجت القائم ( حجت القائم . ئِ) [ ع . حجة القائم ] (اِمر.) لقب خاص امام دوازدهم شیعه، حجت عصر، مهدی موعود


حجت گرفتن (حُ جَّ. گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - تضمین گرفتن، متعهد ساختن . 2 - دلیل آوردن . 3 - بهانه کردن، بهانه قرار دادن


حجج (حُ جَ) [ ع . ] (اِ.) جِ حجت ؛ دلایل


حجر (حَ جَ) [ ع . ] (اِ.) سنگ . ج . احجار


حجر (حِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - کنار، بغل . 2 - خرد. 3 - پناه


حجر (حَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - منع کردن، باز - داشتن . 2 - منع کردن دادگاه و قاضی کسی را از تصرف در اموال خویش


حجرات (حُ جَ) [ ع . ] (اِ.) جِ حجره


حجره (حُ رِ) [ ع . حجرة ] (اِ.) خانه، اتاق . ج . حجرات


حجز (حَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - باز داشتن . 2 - در میان آمدن


حجل (حَ جَ) [ ع . ] (اِ.) کبک . کبک نر


حجله (حِ لِ) [ ع . حجلة ] (اِ.) اتاق آراسته و مزین برای عروس و داماد در شب اول عروسی


حجم (حَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - برآمدگی و کُلفتی چیزی . 2 - مقداری از فضا که جسم آن را اشغال می کند


حجی (حَ) [ ع . ] (ص .) سزاوار، شایسته


حجیج (حَ) [ ع . ] (اِ.) جِ حاج


حجیم (حَ) [ ع . ] (ص .) دارای حجم، جسمی که حجمش زیاد باشد


حد (حَ دّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - حایل میان دو چیز. 2 - انتها، کرانه . 3 - تیزی . 4 - اندازه . 5 - کیفر و مجازات شرعی


حداء (حُ یا حِ) [ ع . ] (اِ.) سرود و آوازی که ساربانان هنگام راندن شتر می خوانند


حداثت (حَ ثَ) [ ع . حداثة ] 1 - (مص ل .) نو شدن، تازه گردیدن . 2 - (اِمص .) نوی، تازگی . 3 - نوخاستگی، نوجوانی . 4 - (اِ.) ابتدای هرچیز، اول هر امر


حداد (حَ دّ) [ ع . ] (ص .) آهنگر، آهن فروش


حدایق (حَ یِ) [ ع . حدائق ] (اِ.) جِ حدیقه ؛ باغ ها


حدب (حَ دَ) [ ع . ] (اِمص .) گوژپشتی


حدبه (حَ یا حُ دَ بَ) [ ع . حدبة ] (اِمص .) 1 - گوژپشتی . 2 - برآمدگی (در زمین و مانند آن )


حدت (حِ دَّ) [ ع . حدة ] (اِمص .) 1 - تندی، تیزی . 2 - خشم، غضب


حدث (حَ دَ) [ ع . ] (ص . اِ.)1 - امری که تازه واقع شده، نو. 2 - امری که در سنت و شرع معروف نباشد . 3 - برنا، جوان . 4 - نوزاد. 5 - غایط


حدثان (حَ دَ) [ ع . ] (اِ.) پیشامدها، حوادث


حدثان (حِ) [ ع . ] (اِ.) آغاز، ابتداء چیزی


حدج (حَ) [ ع . ] (اِ.) کجاوه، هودج


حدس (حَ) [ ع . ] (مص م .) گمان بردن، تخمین زدن


حدقه (حَ دَ قِ) [ ع . حدقة ] (اِ.) 1 - مردمک چشم . ج . حدقات، احداق . 2 - در فارسی، کاسة چشم


حدو (حَ) [ ع . ] (مص ل .) راندن شتر با آواز و سرود


حدوث (حُ) [ ع . ] (مص ل .) نو پیدا شدن، تازه واقع شدن


حدود (حُ) [ ع . ] (اِ.) جِ حد؛ اندازه ها


حدوداً (حُ دَ نْ) [ ع . ] (ق .) تقریباً، در حدود


حدی (حُ) [ ع . حداء ] (اِ.) سرود و آوازی که ساربانان عرب خوانند تا شتران تیزتر روند


حدیث (حَ) [ ع . ] 1 - (ص .) تازه، جدید. 2 - (اِ.) خبر. 3 - خبری که از رسول (ص ) و ائمه نقل کنند. ج . احادیث


حدید (حَ) [ ع . ] 1 - (ص .) تیز، برنده . 2 - (اِ.) آهن


حدیده (حَ د) [ ع . حدیدة ] (اِ.) 1 - صفحه ای فلزی و سوراخ دار که فلزات را با گذرانیدن از آن به شکل میلة نازک و مفتول درآورند. 2 - ابزاری که به وسیلة آن میلة فلزی را رِزوه کرده به شکل پیچ درآورند


حدیقه (حَ قِ) [ ع . حدیقة ] (اِ.) باغ، بوستان . ج . حدایق


حذاء (حِ) [ ع . ] 1 - (ق .) روبرو، برابر. 2 - (اِ.) کفش . 3 - (مص ل .) روبرو شدن


حذاقت (حَ یا حِ قَ) [ ع . حذاقة ] (اِمص .) مهارت، چیره دستی


حذر (حَ ذَ)(مص ل .)1 - پرهیز کردن . 2 - ترسیدن


حذر (حَ ذ) [ ع . ] (ص .) پرهیزنده، پرهیز - کننده، ترسنده، ترسان


حذف (حَ) [ ع . ] (مص م .) انداختن، افکندن


حذق (حَ یا حِ) [ ع . ] (اِمص .) مهارت، چیره - دستی، استادی


حذو (حَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - برابر کردن . 2 - پیروی، تتبع کردن (شاعر یا نویسنده ای را)


حذور (حَ) [ ع . ] (ص فا.) ترسنده، پرهیزکننده


حر (حُ ر یا رّ) [ ع . ] (ص . اِ.) آزاده، آزاده مرد


حر (حَ ر یا رّ) [ ع . ] (اِ.) گرما، گرمی


حراب (حِ) [ ع . ] 1 - (مص م .) جنگیدن، محاربه . 2 - (اِ.) جِ حربه


حراث (حَ رّ) [ ع . ] (ص .) برزگر، کشاورز


حراث (حُ رّ) [ ع . ] (اِ.) جِ حارث


حراثت (حِ ثَ) [ ع . حرائة ] (مص ل .) کشاورزی کردن، شخم زدن


حراج (حَ) [ ع . ] (اِمص .) چیزی را با مزایده به فروش گذاشتن


حرارت (حَ رَ) [ ع . حرارة ] (اِ.) 1 - گرما، گرمی . 2 - تندی، تیزی


حراس (حُ رّ) [ ع . ] (ص . اِ.)جِ حارس ؛ پاسبانان، نگاهبانان


حراست (حِ سَ) [ ع . حراسة ] (اِمص .) نگاهبانی، پاسبانی


حراص (حِ) [ ع . ] (ص .) جِ حریص ؛ آزمندان


حراف (حَ رّ) [ ازع . ] (ص .) پرگوی، پرچانه


حرافت (حَ فَ) [ ع .حرافة ] 1 - (مص ل .) تند بودن، زبانگز بودن . 2 - (اِمص .) تیزی، زبان - گزی، تندمزگی


حراق (حُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - آب بسیار شور. 2 - اسب تندرو


حراق (حَ رّ) [ ع . ] (ص .) بسیار سوزان


حراقه (حُ قِ یا قَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سوختة چخماق . 2 - شعله


حرام (حَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ناروا، ناشایست . 2 - کاری که اسلام از نظر شرعی آن را منع کرده و ارتکاب آن گناه باشد. مق حلال . 3 - ضایع، تباه


حرام خوار ( حرام خوار . خا) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - کسی که مال حرام می خورد. 2 - رشوه خوار، رشوه گیر. 3 - مفت خور، تنبل


حرامزاده ( حرامزاده . د) [ ع - فا. ] (ص مر.)1 - فرزند نامشروع، ناپاک زاده . مق . حلال زاده . 2 - (کن .) بسیار زرنگ و زیرک، بسیار محیل


حرامی (حَ) 1 - (ص نسب .) حرامکار. 2 - (اِ.) دزد، راهزن


حراک (حَ) [ ع . ] (اِمص .) جنبش


حرب (حَ) [ ع . ] (اِ.) جنگ، نبرد


حرباء (حَ) [ ع . ] (اِ.) آفتاب پرست


حربه (حَ ب) [ ع . حربة ] (اِ.) سلاح


حرث (حَ) [ ع . ] (مص م .) شخم زدن


حرج (حَ رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تنگی، فشار. 2 - جای تنگ . 3 - گناه، بزه


حرجول (حَ) [ ع . حرجل ] (اِ.) نوعی ملخ، میگو


حرز (حِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جای استوار. 2 - پناهگاه


حرس (حَ) [ ع . ] (مص م .) نگاهبانی کردن


حرس (حَ رِ) (اِفا. ص .) پاسبان، نگاهبان


حرشف (حَ شَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - فلس ماهی . 2 - ملخ که هنوز بال در نیاورده باشد


حرص (حِ) [ ع . ] (اِ.) آز، آزمندی


حرص خوردن (حِ. خُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - خشمگین شدن . 2 - به خود فشار آوردن


حرص و جوش (حِ صُ) (اِمر.)خشم و نگرانی


حرصاء (حُ رَ) [ ع . ] (ص .) جِ حریص ؛ آزمندان


حرض (حَ رَ) [ ع . ] (اِ.) هلاک، موت


حرف (حَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - هر یک از واحدهای الفبا. ج . حروف، احراف . 2 - سخن، گفتار. 3 - در دستور زبان کلمه ای که معنی مستقل ندارد و تنها برای پیوند دادن کلمه ها یا جمله ها یا نسبت دادن کلمه ای به کلمة دیگر به کار می رود مانند: با، از، تا، که، را... ؛ حرف ِ خود را به کرسی نشاندن کنایه از: سخن خود را به دیگران قبولاندن . ؛ حرف توی دهان کسی گذاشتن کنایه از: سخنی را به کسی تلقین کردن


حرف (حِ رَ) [ ع . ] (اِ.) جِ حرفه ؛ پیشه ها، صنعت ها


حرف حساب (حَ فِ حِ)(ص مر.)سخن معقول و منطقی، سخن صریح و بدو ن مجامله