عقده گشایی ( عقده گشایی .) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - مشکل گشایی .2 - ارضاء امیال سرکوب شده


عقرب (عَ قْ رَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - کژدم ؛ جِ عقارب . 2 - نام صورتی فلکی در نیم کرة جنوبی آسمان و نام هشتمین برج از بروج دوازده گانه که خورشید در حرکت ظاهری خود، آبان ماه در این برج قرار می گیرد


عقربه (عَ رَ ب) [ ع - فا. ] (اِ.) هریک از میله - های باریک فلزی که روی صفحة ساعت نصب شده و با آن ها ساعت ها و دقیقه ها و ثانیه ها را شمارند


عقعق (عَ عَ) [ ع . ] (اِ.) عکُه، زاغ


عقل (عَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) دریافتن، فهمیدن . 2 - (اِ.) نیروی ادراک . ؛ عقل کل بسیار دانا و خردمند. ؛ عقل سلیم اندیشه و دریافت انسان سالم و طبیعی . ؛ عقل کسی پاره سنگ برداشتن کنایه از: کم عقل و سبک مغز بودن . ؛ عقل مردم در چشمشان است کنایه از: ظاهربینی مردم


عقل ( عقل .) [ ع . ] (مص م .) بستن، بند کردن، بستن بازو و پای شتر


عقلا (عُ قَ) [ ع . عقلاء ] (اِ. ص .) جِ عاقل ؛ خردمندان


عقلانی (عَ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب و مربوط به عقل


عقم (عَ) [ ع . ] (اِمص .) نازایی، سترونی


عقوبت (عُ بَ) [ ع . عقوبة ] (اِ.) کیفر، شکنجه


عقود (عُ) [ ع . ] (اِ.) جِ عَقد؛ عهدها، پیمان ها


عقود (عُ) [ ع . ] (اِ.) جِ عِقد؛ گردن بندها


عقور (عَ) [ ع . ] (ص .) گزنده، گاز گیرنده


عقوق (عُ) [ ع . ] (مص م .) نافرمانی کردن، آزردن پدر و مادر


عقول (عُ) [ ع . ] (اِ.) جِ عقل


عقوه (عَ وَ) [ ع . عقوة ] (اِ.) 1 - اطراف خانه . 2 - محله


عقیان (عِ) [ ع . ] (اِ.) طلای خالص


عقیب (عَ) [ ع . ] (ق .) دنبال، دنباله


عقیدت (عَ دَ) [ ع . عقیدة ] (اِ.) باور، فکر، آن چه که انسان به آن باور دارد


عقیده (عَ دَ یا د) [ ع . عقیدة ] (اِ.) نک عقیدت


عقیق (عَ) [ ع . ] (اِ.) نوعی سنگ قیمتی به رنگ های گوناگون که نوع بهتر آن سرخ رنگ است


عقیل (عَ) [ ع . ] (ص .) خردمند، گرامی


عقیله (عَ لَ) [ ع . عقیلة ] (اِ.) 1 - زانوبند شتر، پای بند. 2 - مانع و گره در کار


عقیم (عَ) [ ع . ] (ص .) نازا، سترون


علاء (عَ) [ ع . ] (اِمص .) بزرگی، شرف، بلندی


علاج (عِ یا عَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) درمان کردن . 2 - (اِمص .) درمان، معالجه . 3 - (اِ.) چاره


علاف (عَ لّ) [ ع . ] (اِ. ص .) 1 - علوفه فروش . 2 - برنج فروش . 3 - (عا.) بیکار، باطل


علافی ( علافی .) [ ع - فا. ] 1 - (حامص .) برنج - فروشی، علوفه فروشی . 2 - (عا.) هرزه گردی، بیهودگی، بیکاری


علاقه (عَ قِ) [ ع . علاقة ] 1 - (مص م .) دوست داشتن . 2 - (اِمص .) دوستی . 3 - پیوند، ارتباط، وابستگی . جِ علائق


علاقه (عِ قِ) [ ع . علاقة ] (اِ.) 1 - رشته و بندی که چیزی را به آن بیآویزند. 2 - بند کمان و تازیانه . 3 - میوه ای که از درخت آویزان باشد؛ جِ علائق


علاقه بند ( علاقه بند . بَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) کسی که از ابریشم رشته و قیطان می بافد


علالا (عَ) (اِصت .) 1 - بانگ و شور و غوغا، علالوش . 2 - (کن .) سخن پهلودار


علام (عَ لّ) [ ع . ] (ص .) دانشمند، بسیار دانا


علامات (عَ) [ ع . ] (اِ.) جِ علامت


علامت (عَ مَ) [ ع . علامة ] (اِ.) 1 - نشان، نشانی . 2 - در فارسی به معنای پرچم، درفش . 3 - صلیب مانندی ساخته شده از آهن با تزئینات مخصوص به خود که در محرم هنگام عزاداری پیشاپیش دسته حرکت می دهند


علامت کش ( علامت کش . کَ) [ ع - فا. ] (ص فا.)1 - علم - دار، کسی که پرچم را حمل می کند. 2 - کسی که در محرم علم را بر دوش گرفته پیشاپیش دسته حرکت می کند


علامه (عَ لّ مِ) [ ع - علامة ] (ص .) دانشمند، بسیار دانا


علان (عَ لّ) [ ع . ] (ص .) نادان، احمق


علانیه (عَ یِ) [ ع . علانیة ] 1 - (مص ل .) ظاهر شدن، آشکار گشتن . 2 - (اِ.) آشکار، ظاهر


علاوه (عِ یا عَ وِ) [ ع . علاوة ] (اِ.) سرباری، مازاد، اضافه


علاوه کردن ( علاوه کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) اضافه کردن، افزودن


علایق (عَ یِ) [ ع . علائق ] جِ علاقه ؛ دلبستگی ها


علایم (عَ یِ) [ ع - علائم . ] (اِ.) جِ علامت ؛ نشانه ها


علت (عِ لَّ) [ ع . علة ] (اِ.) 1 - بیماری، ناخوشی . 2 - سبب، انگیزه . 3 - عذر، بهانه . ج . علل


علت آوردن ( علت آوردن . وَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - عذر خواستن . 2 - کاهلی کردن


علجوم (عُ لْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - قورباغة نر. 2 - مرغی است سفید رنگ


علف (عَ لَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گیاه . 2 - گیاه سبز، خوراک چهارپایان . ج . علوفه . ؛ علف زیر پای کسی سبز شدن کنایه از: انتظار طولانی و بیهوده کشیدن . ؛ علف خرس کنایه از: هرچیز مفت و بی ارزش


علف خرس ( علف خرس خِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) گیاهی است خاردار، بوتة آن بزرگ و دارای برگ های بریده


علف چر ( علف چر . چَ) [ ع - فا. ] 1 - (ص فا.) علف - خوار. 2 - (اِ.) مقداری علف که جهت دسته ای از ستور صرف شود. 3 - مرتع


علفزار ( علفزار .) [ ع - فا. ] (اِمر.) زمینی که بر آن علف های خودرو روییده است


علفه (عَ لَ فَ یا فِ) [ ع . علفة ] (اِ.) 1 - آن چه که ستور آن را بخورد، گیاه . 2 - آن چه پادشاهان برای پذیرایی سفرا و لوازم نگاه - داشت ایشان و ملازمان و اتباع و دواب ایشان به مصرف رسانند. 3 - مالیاتی که برای تهیة خوراک عمال حکومت وصول می شد (تیموریان و صفویان )


علق (عِ لْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - هر چیز گران بها. 2 - جامة نفیس


علق (عَ لَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - خون، خون بسته شده . 2 - مقداری گِل که به دست بچسبد. 3 - زالو


علقم (عَ قَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - حنظل . 2 - هر چیز تلخ


علقه (عُ لْ قَ) [ ع . علقة ] (اِ.) 1 - عشق، دلبستگی . 2 - گرانمایه از هر چیزی .3 - آن مقدار از علوفه که غذای یک روزة شتر باشد


علقه مضغه (عَ لَ قِ. مِ غَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) خون بسته شده . 2 - (ص .) در فارسی ؛ شخص پست و حقیری که خودنمایی می کند


علل (ع لَ) [ ع . ] (اِ.) جِ علت ؛ سبب ها


علم (ع ِ لْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) دانستن . 2 - یقین داشتن . 3 - (اِمص .) دانش، آگاهی . ج . علوم


علم (عَ لَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نشانه، نشان . 2 - پرچم، رایت . 3 - بزرگ و مهتر قوم . 4 - نامی، مشهور. 5 - نقش ونگار جامه . 6 - صلیب مانندی از فلز با تزئینات خاص که ماه محرم هنگام عزاداری پیشاپیش دسته حرکت می دهند


علم افکندن ( علم افکندن . اَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) کنایه از: تسلیم شدن، شکست خوردن


علم شدن (عَ لَ. شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) مشهور شدن، سرشناس شدن


علم شنگه ( علم شنگه . شَ نْ گِ) (اِ.) (عا.) = اَلَم شنگه : هیاهو، داد و فریاد


علم نو کردن ( علم نو کردن . نُ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) دوباره نیرو گرفتن


علم کردن ( علم کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - برپا کردن، برافراشتن . 2 - آماده کردن، تهیه کردن . 3 - از سر و ته لباس زدن


علماء (عُ لَ) [ ع . ] (اِ. ص .) جِ علیم ؛ دانایان، دانشمندان


علن (عَ لَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) آشکار کردن، پیدا کردن . 2 - (مص ل .) آشکار گردیدن


علن (عَ لِ) [ ع . ] (ص .) آشکار، هویدا


علناً (عَ لَ نَنْ) [ ع . ] (ق .) به طور آشکارا، هویدا


علنی (عَ لَ) [ ع - فا. ] 1 - (ص نسب .) آشکارا، هویدا. 2 - (ق .) به طور آشکارا


عله (ع لُِ) [ ع . علة ] (اِ.) نک علت . ؛حروف عله الف، واو، یا ء


علو (عِ یا عَ یا عُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بلندترین و بهترین چیز. 2 - جای بلند، بالا


علو (عُ لُ وّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بالا رفتن . 2 - بلند قدر شدن، مرتبه یافتن . 3 - (اِمص .) بزرگی، بلندی قدر


علوفه (عُ فِ) [ ع . علوفة ] (اِ.) خوراک چهار - پایان


علوم (عُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ علم . 2 - مجموعة علم های تجربی


علوی (عَ لَ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به امام علی (ع )، کسانی که از اولاد امام علی (ع ) باشند


علوی (عُ یا عِ لْ یّ) [ ع . ] (ص نسب .) بالایی، از عالم بالا


علک خاییدن ( علک . دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - سقز جویدن . 2 - کنایه از: بیهوده گفتن


علک (عِ) [ ع . ] (اِ.) سقز، هر صمغی که در دهان بجوند


علک خا ( علک خا .) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - کسی که علک می جَوَد. 2 - کنایه از: بیهوده گو


علی (عُ لا) [ ع . ] (اِ.) شرف، رفعت، بزرگواری


علی (عَ یّ) [ ع . ] (ص .) شریف، بزرگوار


علی البدل (عَ لَ لْ بَ دَ) [ ازع . ] (ص مر.) کسی که در کمیته یا هیأتی جانشین دیگری گردد، جانشین


علی الحساب (عَ لَ لْ. حِ) [ ازع . ] (ق مر.) به صورت بخشی از پرداخت یا دریافت بدهی، مزد و مانند


علی الخصوص ( علی الخصوص . خُ) [ ازع . ] (ق مر.) به ویژه، مخصوصاً


علی الدوام (عَ لَ. دَُ) [ ازع . ] (ق مر.) همیشه، پیوسته


علی السویه ( علی السویه . سَُ یَ) [ ازع . ] (ق مر.) 1 - مساوی، برابر. 2 - بی تفاوت


علی الطلوع (عَ لَ لْ طُ) (ق .) برگرفته شده از عربی : سپیده دم


علی الظاهر ( علی الظاهر . هِ) [ ازع . ] (ق مر.) برحسب ظاهر، به صورت


علی القاعده ( علی القاعده . عِ د) [ ع . ] (ق مر.) بر - حسب ماعِده


علی الله ( علی الله . لا) (ق مر.) گرفته شده از عربی به معنای 1 - پناه بر خدا، توکل به خدا. 2 - (عا.) هرچه باداباد


علی اللهی ( علی اللهی .) (اِ.) فرقه ای که خدا را با نام علی خواند


علی ای حال (عَ لا اَ یِّ) [ ع . ] (ق مر.) به هر حال، به هر تقدیر


علی حده (عَ لا. حِ دَ) (ق مر.) گرفته شده از عربی به معنای جداگانه


علی رغم ( علی رغم . رَ) (ق مر.) گرفته شده از عربی به معنای برخلاف، به ناخواست


علی هذا (عَ لا ها) [ ع . ] (ق مر.) از آن رو، بنابراین


علیا ( علیا .) [ ع . ] (ص تف .) مؤنث اعلی  - بلندتر، بالاتر. 2 - هر جای بلند و مرتفع


علیا (عُ لْ) [ ع . ] 1 - (ص .) جای بلند. 2 - (اِ.) آسمان . 3 - سر کوه


علیامخدره (عُ مُ خَ دَّ رِ) [ ع . ] (اِ.) زن والامقام


علیت (عِ یَّ) [ ع . علیة ] (مص جع .) علت بودن


علیق (عَ لِ) [ ع . ] (اِ.) خوراک چهارپایان


علیل (عَ) [ ع . ] (ص .) مریض، بیمار


علیم (عَ) [ ع . ] (ص .) دانا، آگاه


علیه (عَ لَ هِ) [ ع . ] (حر اض . و ضم .) 1 - بر او. 2 - در فارسی به معنای ضد او، به زیان او


علیه (عَ لِ یَّ) [ ع . علیة ] (ص .) مؤنث علی ؛ بلند مرتبه، ارجمند، از اهل رفعت و شرف


علیون (عِ لِّ ی ّ ) [ ع . ] (اِ. ص .) جِ عِلّیُ - بلندی - ها. 2 - عالی ترین درجات بهشت . 3 - ملکوت اعلی


علیک السلام (عَ لَ یا لِ کِ یا کَ سَّ) [ ع . ] (شب جم .) در پاسخ به سلام کسی گفته می شود: درود بر تو باد


علیین (عِ لّ یّ) [ ع . ] (اِ. ص .) نک علیون


عماء (عَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ابر مرتفع . 2 - ابر باران - ریز. 3 - (تص .) مرتبت احدیت (تعاریفات، دکتر غنی، تاریخ تصوف 651)


عماد (عِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تکیه گاه . 2 - بنای بلند


عمار (عَ مّ) [ ع . ] (ص .) 1 - مرد با ایمان . 2 - بردبار، باوقار


عمارات (عِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عمارت


عمارت (عِ رَ) [ ع . عمارة ] 1 - (مص م .) بنا کردن، آباد کردن . 2 - (اِمص .) آبادانی، تعمیر. 3 - (اِ.) ساختمان . ج . عمارات


عماری (عَ) [ ع . عَمّاریة ] (اِ.) کجاوه، محمل، هودج


عمال (عُ مّ) [ ع . ] (اِ. ص .) جِ عامل ؛ کارگزاران، گماشتگان


عمامه (عِ مِ) [ ع . عمامة ] (اِ.) دستار، پارچه ای دراز که دور سر پیچند


عمان (عَ مّ) [ ع - فا. ] (اِ.) عموها


عمایت (عَ یَ) [ ع . عمایة و عماءة ] (اِمص .) 1 - گمراهی . 2 - لجاج، ستیهندگی


عمد (عَ مَ) [ ع . ] (اِ.) نوعی قایق که از تنة درخت و ریسمان می ساختند


عمد (عَ مْ دْ) [ ع . ] (مص ل .) انجام دادن کاری با نیت و قصد


عمداً (عَ مْ دَ نْ) [ ع . ] (ق .) از روی قصد و نیت


عمده (عُ مْ د) [ ع . عمدة ] (اِ.) 1 - تکیه گاه . 2 - مهم، برجسته . 3 - در فارسی به معنی کلی و بسیار


عمده فروشی ( عمده فروشی . فُ) [ ع - فا. ] (حامص .) فروش کالا به صورت کلی . مق خرده فروشی


عمدی (عَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به عمد، از روی قصد و نیت نسبت به عمل و رفتار خود. مق سهوی


عمر (عُ مْ) [ ع . ] (اِ.) زندگانی، مدت زندگانی . ؛ عمر نوح کنایه از: عمر طولانی


عمران (عُ مْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) آباد کردن . 2 - (اِمص .) آبادانی، آبادی


عمره (عُ مْ رِ) [ ع . عمرة ] (اِ.) از اقسام حج که اعمال آن کمتر از حج تمتع می باشد


عمری (عُ) [ ع . ] (اِ.) آن چه که شخصی برای دیگری قرار می دهد در مدت طول عمر خود یا طول عمر طرف، نوعی حق انتفاع است به موجب عقدی از طرف مالک برای تمام مدت عمر یکی از طرفین معامله یا شخص ثابت


عمق (عُ مْ) [ ع . ] (اِمص .) ژرفا، گودی . ج . اعماق


عمل (عَ مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - رفتار، کردار. ج . اعمال . 2 - شغل دیوانی، بخصوص در امور مالی . 3 - در موسیقی به معنی، بدیهه نوازی، ترکیب آهنگ


عمل دادن (عَ مَ. دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) والی گردانیدن، ولایت دادن


عمل دار ( عمل دار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) والی، حاکم، تحصیل دار مالیات


عمل فرمودن ( عمل فرمودن . فَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) شغل دادن


عملاً (عَ مَ لَ نْ) [ ع . ] (ق .) در عمل . مق اسماً


عمله (عَ مَ لِ) [ ع . عملة ] (اِ. ص .) 1 - ج . عامل . 2 - در فارسی به معنی کارگر، مزدبگیر


عمله و اکره ( عمله و اکره ُ اَ کَ رِ) (اِمر.) (عا.) کارگزاران کسی یا جایی، کارگران


عملکرد ( عملکرد . کَ) [ ع - فا. ] (ص مف .) (عا.) کارکرد، نتیجة کار


عملگی (عَ مَ لِ) [ ع - فا. ] (حامص .) کارگری


عملی (عَ مَ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - آن چه که به مرحلة عمل درمی آید. 2 - شدنی، قابل اجرا. 3 - (عا.) معتاد


عمه (عَ مِّ) [ ع . عمة ] (اِ.) خواهر پدر


عمو (عَ) (اِ.) = عم : برادر پدر


عمو زنجیرباف (عَ زَ) (اِمر.) بازی جمعی کودکانه که در آن بازیکنان دست یکدیگر را می گیرند و با گفتن جمله هایی به دور یکی از بچه ها که در وسط نشسته می چرخند و همین طور همه به نوبت در وسط حلقه ای که تشکیل داده می نشینند


عمود (عَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ستون، پایه . 2 - گرز. 3 - شاهین ترازو. 4 - رییس و سرور قوم


عموم (عُ) [ ع . ] 1 - (مص م .) شامل شدن، فرا گرفتن . 2 - (ق .) همه، تمام


عمومی (عُ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به عموم، همگانی


عمومیت (عُ یَّ) [ ازع . ] (مص جع .) عمومی بودن، همگانی بودن


عمی (عَ ما) [ ع . ] (ص .) کور، نابینا


عمی (عَ مِ) [ ع . ] (اِمص .) کوری، نابینایی


عمیاء (عَ) [ ع . ] (ص .) مؤنث اعمی ؛ زن نابینا


عمید (عَ) [ ع . ] (ص .) بزرگ و سرور قوم


عمیق (عَ) [ ع . ] (ص .) ژرف، گود


عمیم (عَ مِ) [ ع . ] (ص .) 1 - تمام، کامل . 2 - شامل همه . 3 - هرچه فراهم آید و بسیار گردد


عن (عَ نْ) (اِ.) مدفوع انسان


عن قریب (عَ قَ) [ ع . ] (ق مر.) به زودی


عناء (عَ) [ ع . ] (اِ.) رنج، زحمت، دردسر


عناب (عَ نّ) [ ع . عُنّاب ] (اِ.) تبرخون ؛ درختی است با برگ های کوچک و بی کرک و شفاف . گل هایش کوچک و زرد رنگ و شامل دم گل بسیار کوتاه است . میوه اش شفت و مایل به قرمز، شفاف و کروی است که به بزرگی یک زیتون می رسد و دارای طمعی بسیار مطبوع است . عناب به عنوان ملین و مسکن سرفه به کار می رود. چوب آن سرخ رنگ و سخت می باشد


عنابی ( عنابی .) [ ع - فا. ] (ص .) سرخ رنگ


عناد (عِ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - ستیزه کردن، لجاج ورزیدن . 2 - (اِمص .) لجاج، سرکشی . 3 - ستیزه


عنادل (عَ د) [ ع . ] (اِ.) جِ عندلیب ؛ بلبلان


عناصر (عَ ص ) [ ع . ] (اِ.) جِ عنصر. ؛ عناصر اربعه چهار عنصر قدما: آب، باد، خاک و آتش


عناق (عِ) [ ع . ] (مص م .) یکدیگر را در آغوش گرفتن


عنان (عِ) [ ع . ] (اِ.) لگام، زمام، افسار


عنان باز کشیدن ( عنان باز کشیدن . کِ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) باز ایستادن، توقف کردن


عنان برشکستن ( عنان برشکستن . بَ. ش کَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) روی گرداندن


عنان تافتن ( عنان تافتن . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - برگشتن . 2 - رو گرداندن


عنان جنباندن ( عنان جنباندن . جُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) روانه شدن، حرکت کردن


عنان دادن ( عنان دادن . دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - تاختن اسب . 2 - حمله کردن


عنان ربودن ( عنان ربودن . رُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) ابتکار عمل را به دست گرفتن


عنان رها کردن ( عنان رها کردن . رَ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) تاختن، حمله کردن


عنان زنان ( عنان زنان . زَ) [ ع - فا. ] (ق .) شتابان


عنان سبک کردن ( عنان سبک کردن . سَ بُ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) تند راندن


عنان فرو گرفتن ( عنان فرو گرفتن . فُ. گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - کُند کردن حرکت .2 - درنگ کردن، تأمل کردن


عنان پیچ ( عنان پیچ .) [ ع - فا. ] (ص فا.) سوارکار چیره دست


عنان کشیدن ( عنان کشیدن . کِ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) باز ایستادن، توقف کردن


عنان گران کردن ( عنان گران کردن . گِ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) توقف کردن


عنان گرد کردن ( عنان گرد کردن . گِ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - آماده شدن . 2 - آمادة حمله شدن


عنان گردانیدن ( عنان گردانیدن . گَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) برگشتن


عنان گرفتن ( عنان گرفتن . گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص م .) مهار کردن، رام کردن


عنان گشادن ( عنان گشادن . گُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) تاختن، حمله کردن


عنان گشاده ( عنان گشاده . گُ د) [ ع - فا. ] (ق .) تند، سریع


عنانی کردن ( عنانی کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) رام کردن، مطیع کردن


عناوین (عَ) [ ع . ] (اِ.) جِ عنوان


عناک (عَ) [ ع . ] (اِ.) تودة ریگ


عنایت (عِ یَ) [ ع . عنایة ] 1 - (مص ل .) توجه داشتن، دقت کردن . 2 - (مص م .) نگهداری کردن، حفاظت


عنایت کردن ( عنایت کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - توجه کردن . 2 - محبت کردن


عنب (عِ نَ) [ ع . ] (اِ.) انگور


عنبر (عَ نْ بَ) (اِ.) 1 - ماده ای خوش بو که از شکم نوعی ماهی به همین نام به دست می آید


عنبربار ( عنبربار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) خوش بو، معطر


عنبرسوز ( عنبرسوز .) [ ع - فا. ] (ص فا.) ظرفی که در آن عنبر بسوزانند


عنبری ( عنبری .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به عنبر - معطر، خوشبو. 2 - به رنگ عنبر، سیاه


عنبرینه (عَ بَ نِ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) گردنبندی که از عنبر درست کرده و به گردن می آویختند


عنبیه (عِ نَ یِّ) [ ع . عنبیة ] (اِ.) پرده ای است در چشم شبیه دیافراگم در دوربین عکاسی که میزان ورود نور به چشم را تنظیم می کند. رنگ عنبیه در افراد متفاوت است


عنت (عَ نَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) به رنج و دشواری افتادن . 2 - هلاک شدن . 3 - (اِمص .) تباهی، نیستی


عند (عِ) [ ع . ] (حراض .) نزد، پیش، نزدیک


عنداللزوم (عِ دَ لْ لُ) [ ازع . ] (ق مر.) وقت لزوم، هرگاه لازم شود


عندالمطالبه (عِ دَ لْ مُ لِ بَ) [ ازع . ] (ق مر.) هنگام مطالبه، در هنگام خواستن


عندلیب (عَ نْ دَ) [ ع . ] (اِ.) بلبل ؛ ج . عنادل


عنصر (عُ نْ صُ) [ ع . ] (اِ.)1 - اصل، بن . 2 - ماده، جسم بسیط . 3 - جسمی که قابل تجزیه به عنصر دیگر نباشد


عنصل (عُ نْ صُ) [ ع . ] (اِ.) پیاز


عنعنه (عَ عَ نَ یا نِ) [ ع . عنعنة ] (مص م .) 1 - تلفظ کردن همزه مانند عین . 2 - نقل حدیث و روایت از چند تن به ترتیب از پایین به بالا


عنف (عُ نْ) [ ع . ] (اِمص .) شدت، قساوت، درشتی


عنفوان (عُ فُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - اول جوانی . 2 - اول هر چیز


عنق (عُ نُ) [ ع . ] (اِ.) گردن ؛ ج . اعناق


عنقا (عَ نْ) [ ع . عنقاء ] (اِ.) سیمرغ، نام مرغی افسانه ای که زال پدر رستم را پرورد. جایگاه این مرغ در کوه البرز است


عنن (عَ نَ) [ ازع . عنانة ] (اِ.) ناتوانی جنسی در مرد، عدم توانایی مقاربت در مرد


عنوان (عُ یا عِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دیباچه، سرآغاز کتاب یا نامه . 2 - نشانی، آدرس . 3 - واژه یا واژه هایی که مقام و منصب یا میزان تحصیلات کسی را نشان می دهد. 4 - دلیل . 5 - بهانه . 6 - وضع، حالت


عنود (عُ) [ ع . ] (ص .) 1 - ستیزه کار. 2 - سرکش


عنکبوت (عَ کَ) [ ع . ] (اِ.) حشرة کوچکی دارای چهار جفت پای دراز، در زیر شکمش غده هایی است که از آن ها لعابی ترشح می کند و تارهایی در کمال نظم می ت ند و به وسیله آن تارها شکار خود رابه دام می اندازد. ج . عناکب و عنکبوتان


عنید (عَ) [ ع . ] (ص .)1 - ستیزکننده . 2 - ناسازگار . 3 - رو کنندة حق


عنیف (عَ نِ) [ ع . ] (ص .) 1 - خشن، سخت . 2 - سختگیر


عنین (عِ نِّ) [ ع . ] (ص .) مردی که توانایی جماع کردن ندارد


عهد (عَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) شناختن امری . 2 - حفظ کردن . 3 - (مص ل .) پیمان بستن . 4 - (اِ.) پیمان، میثاق . 5 - روزگار، عصر، دوره . 6 - به گردن گرفتن و ملتزم شدن امری، ضمان . ؛ عهد بوق یا دقیانوس کنایه از: زمان بسیار دور


عهدنامه ( مِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) ورقه ای که در آن شرایط پیمان را نویسند و امضا و مهر کنند، پیمان نامه


عهده (عُ د) [ ع . عهدة ] (اِ.) 1 - کفالت، ضمان . 2 - ذمه . 3 - پیمان


عهن (عِ) [ ع . ] (اِ.) پشم گوسفند و شتر و جز آن


عهود (عُ) [ ع . ] (اِ.) جِ عهد


عوا (عَ وّ) [ ع . ] (اِ.)گاوران ؛ نام یکی از صورت - های فلکی جنوبی به شکل مردی ایستاده که عصایی در دست دارد


عوار (عَ یا عِ یا عُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - عیب، عیب و عار. 2 - دریدگی و پارگی در پارچه یا جامه


عوارض (عَ رِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ عارضه . حادثه، پیشامد. 2 - بیماری . 3 - در فارسی به معنای مالیات، باج


عوارضی ( عوارضی .) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - جای دریافت عوارض . 2 - مأمور دریافت عوارض


عوارف (عَ رِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عارفه ؛ نیکویی ها


عواریه (عَ یِّ) [ ع . ] (ص مر.) آب دیده، کثیف یا مچاله (کالا)


عواصف (عَ ص ) [ ع . ] (اِ.) جِ عاصفه ؛ بادهای سخت و تند


عواصم (عَ ص ) [ ع . ] (اِ.) ج . عاصمه . شهر، پایتخت


عواطف (عَ طِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عاطفه ؛ مهربانی ها، محبت ها


عواقب (عَ قِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عاقبت


عواقد (عَ قِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عاقده، عاقد - گره - زنندگان . 2 - عهد کنندگان


عوالم (عَ لِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عالَم  - جهان ها. 2 - حالات مخصوص


عوالی (عَ) [ ع . ] (اِ.) جِ عالیه . بلندی ها


عوام (عَ مّ) [ ع . ] (اِ.) جِ عامه ؛ همة مردم


عوامل (عَ مِ) [ ع . ] (اِ.) جِ عامله، کارگران


عوان (عَ) [ ع . ] (اِ. ص .) 1 - میانه سال . 2 - در فارسی به معنای نگهبان، پاسبان


عواید (عَ یِ) [ ع . عوائد ] (اِ.) جِ عائده ؛ 1 - در - آمدها، مداخل . 2 - فواید، منافع


عوایق (عَ یِ) [ ع . عوائق ] (اِ.) جِ عائق و عائقه  - موانع . 2 - مشکلات، سختی ها


عوج (ع وَ) [ ع . ] (اِمص .) کجی، انحناء، خمیدگی


عود (عُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بازگشتن . 2 - (اِ مص .) بازگشت


عود [ ع . ] (اِ.) 1 - چوب، شاخة بریده شده از درخت . 2 - بربط، از سازهای زهی با کاسه ای بیضی شکل و دسته ای سرکج . 3 - نامِ درختی که در هند می روید، چوب آن قهوه ای رنگ و خوش بو می باشد


عودت (عُ دَ) [ ع . عودة ] 1 - (مص ل .) باز - گشتن، برگشتن . 2 - (اِمص .) بازگشت


عودسوز [ ع - فا. ] (اِ.) ظرفی که در آن عود می سوزانند


عور [ ع . ] (ص .) جِ اعور - یک چشم . 2 - در فارسی به معنی لخت، برهنه


عورات (عَ وَ) [ ع . ] (اِ.) جِ عورت . پوشیده رویان، اهل حرم


لور (اِ.) کمان حلاجی، کمان پنبه زنی


عورت (عُ رَ) [ ع . عورة ] (اِ.) 1 - آلت تناسلی، شرمگاه . 2 - امری که انسان از آن شرم داشته باشد


عورتینه (عَ یا عُ رَ نَ یا نِ) [ ع - فا. ] (ص نسب . اِمر.) جنس زن و دختر؛ مق . مردینه، پسرینه


عوسج (عَ یا عُ سَ) [ ع . ] (اِ.) خار درخت


عوض (ع یا عَ وَ) [ ع . ] (اِ.) بَدَل، چیزی که به جای چیز دیگر داده شود


عوضی ( عوضی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .)1 - اشتباهی، نادرست . 2 - (عا.) بدخُلق، بدرفتار. 3 - نالایق، بی شخصیت


عون (عُ) [ ع . ] 1 - (مص م .) یاری کردن، کمک کردن . 2 - (اِمص .) یاری، مساعدت . 3 - (ص .) یاور، پشتیبان ؛ ج . اعوان


عویل (عَ وِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) صدا بلند کردن در گریه و زاری . 2 - (اِمص .) شیون و زاری


عکاز (عُ کّ) [ ع . ] (اِ.) عصا


عکاس (عَ کّ) [ ع . ] (اِ. ص .) آن که شغلش عکس برداری است


عکس (عَ کْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) برگرداندن، وارونه کردن . 2 - تابیدن . 3 - (اِ.) تصویر انسان یا هر چیز دیگری که توسط دوربین عکاسی گرفته می شود


عکس العمل (عَ سُ لْ عَ مَ) [ ع . ] (اِمر.) واکنش


عکن (عُ کَ) [ ع . ] (اِ.) جِ عکنه ؛ چین های شکم ناشی از چاقی


عکنه (عُ نَ یا نِ) [ ع . عنکة ] (اِ.) نورد شکم از فربهی ؛ ج . عُکن، اعکان


عکه (عَ کِّ) (اِ.) عقعق، زاغ پیسه


عیاد (عِ) [ ع . ] (اِمص .) بازگشت


عیادت (عِ یا عَ دَ) [ ع . عیادة ] 1 - (مص ل .) به احوال پرسی بیمار رفتن . 2 - (اِمص .) ملاقات و احوال پرسی


عیاذ (عِ یا عَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پناه بردن . 2 - (اِ.) پناه، پناهگاه


عیار (عِ یا عَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) اندازه کردن . 2 - آزمودن صحت پیمانه . 3 - (اِ.) مقیاس برای اندازه گیری مقدار خالص طلا و نقره


عیار (عَ یّ) [ ع . ] (ص .) 1 - ولگرد. 2 - تندرو، چالاک . 3 - دزد، طرار. 4 - جوانمرد


عیار گرفتن ( عیار گرفتن . گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص م .) محک زدن، درصد عیار سکه را سنجیدن


عیاش (عَ یّ) [ ع . ] (ص .) خوش گذران


عیافت (عِ فَ) [ ع . عیافة ] (مص ل .) فال گرفتن از روی پرواز پرنده


عیال (عِ یا عَ) [ ع . ] (اِ.) زن و فرزندان، اهل خانه


عیال وار ( عیال وار .) [ ع - فا. ] (ص مر.) کسی که خانواده و فرزند زیاد دارد


عیالمند ( عیالمند . مَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) کسی که دارای عیال باشد، عیال وار


عیان (ع ) [ ع . ] 1 - (مص م .) به چشم دیدن . 2 - (اِمص .) دیدار. 3 - (اِ.) یقین در دیدار و مشاهده . 4 - (ق .) ظاهر، آشکار


عیب (عَ یا ع ) [ ع . ] (اِ.) نقص، نقیصه . ج . عیوب


عیب جو (ی ) ( عیب جو .) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - کسی که تفحص بدی ها و معایب دیگران کند، تا آن ها را آشکار سازد. 2 - بدگوی مردمان


عیبناک ( عیبناک .) [ ع - فا. ] (ص مر.) 1 - معیوب، دارای نقص . 2 - مقصر، گناهکار


عیبه (عَ یا ع ب) [ ع . ] (اِ.) 1 - کیسة چرمی . 2 - جامه دان . 3 - صندوق


عیث (عَ یا عِ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - تباهی . 2 - زیان


عید (ع ) [ ع . ] (اِ.) جشن، روز جشن، روزی که فرخنده و مبارک است


عیدی ( عیدی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) هدیه ای که به مناسبت عید به کسی داده می شود


عیسوی (سَ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به عیسی (ع ). 2 - مسیحی، نصرانی، ترسا. ج . عیسویون، عیسویین


عیش (عَ یا ع ) [ ع . ] (اِ.) 1 - زندگی . 2 - طعام، خوراک . 3 - خوشی، خوش گذرانی، شادمانی


عیشا [ ع . ] (اِ.) قرارگاه طفل در رحم مادر


عین (ع ) (اِ.) بیست و یکمین حرف از الفبای فارسی


عین (عَ یا ع ) [ ع . ] (اِ.) 1 - چشم . 2 - چشمه . 3 - زر. 4 - ذات و نفس هر چیز. ؛ عین خیال کسی نبودن هیچ اهمیت ندادن


عین الیقین (عَ نُ لْ یَ قِ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - پی بردن به ماهیت چیزی یا دیدن آن چیز. 2 - نزد اهل تصوف مرحلة دوم از یقین که صرفاً به سبب خلوص باطن سالک بسیاری از اسرار بر او هویدا می شود


عیناً (عَ یا ع نَ نْ) [ ع . ] (ق .) مانند، بسیار شبیه


عینهو (ع یْ نَ)(ق .)(عا.) کاملاً شبیه، درست مانند کسی یا چیزی دیگر


عینک (عَ یا عِ نَ) [ ع - فا. ] (اِ.) یک جفت شیشه طبی که در قابی دارای دو دسته قرار گرفته، آن را به چشم می نهند برای کمک به چشم های ضعیف یا برای محافظت چشم در برابر نور شدید آفتاب


عینکی ( عینکی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - آن که عینک به چشم می زند. 2 - آن که عادت به استفاده از عینک دارد


عینی (عَ یا ع ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به عین . آن چه به چشم دیده شود، محسوس مق غیبی


عیوب (عُ) [ ع . ] (اِ.) جِ عیب


عیوق (عَ یُّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نام ستاره ای نورانی در صورت فلکی ارابه ران در امتداد کهکشان راه شیری . 2 - نماد فاصله و دوری


عیون (عَ) [ ع . ] (ص .) شور چشم، بدچشم


عیون (عُ) [ ع . ] (اِ.) جِ عین ؛ چشم ها


غ (حر.) بیست و دومین حرف از الفبای فارسی برابر با عدد 1000 در حساب ابجد


غاب [ ع . ] (اِ.) سخن بیهوده، هذیان


غاب [ ع . ] (اِ.) جِ غابه ؛ بیشه ها، نیستان ها


غاب کردن (کَ دَ) (مص م .) خراب کردن


غابر (ب) [ ع . ] (ص .) 1 - گذشته، مقابل حال و آینده . 2 - باقی، باقی مانده


غابه (ب یا بَ) [ ع . غابة ] (اِ.) 1 - زمین پست و هموار 2 - نیزة دراز. 3 - بیشه درختان انبوه و درهم پیچیده . ج . غاب و غابات


غاتی (ص .) (عا.) نک قاتی


غادر (د) [ ع . ] (اِفا.) بی وفا، خیانتکار


غادیه (یِ یا یَ) [ ع .غادیة ] 1 - (اِ.) ابر بامدادی . ج . غادیات و غوادی . 2 - بامداد. 3 - (اِفا.) مؤنث غادی، در بامداد رونده


غاذی [ ع . ] (اِفا.) غذادهنده، قوت دهنده


غار و غور (رُ) [ ع . ] (اِمر.) (عا.) = قار و قور: صدایی که در هنگام گرسنگی از شکم شنیده شود


غار [ ع . ] (اِ.) شکاف، شکاف در کوه یا زمین


غار [ ع . ] (اِ.) درختچه ای است از تیرة گل سرخیان و از دستة بادامی ها که منشأ آن را نواحی غربی آسیا (قفقازیه و ایران ) ذکر کرده اند ولی امروزه این گیاه را یا به جهت استفاده های دارویی آن یا به جهت زینت در غالب نقاط دنیا می کارند. برگ هایش متناوب، ساده، بی کرک، شفاف و دندانه دار با فاصلة زیاد و دارای دم برگ کوتاه است . درازی برگ آن بین 10 تا 20 سانتیمتر و پهنایش 4 تا 8 سانتیمتر است . میوه اش شفت و سیاه رنگ و دارای یک دانه و به ندرت دو دانه است . از برگ غار در پزشکی آب مقطر لوریه سریز تهیه می کنند که به مصارف دارویی می رسد؛ برگ بو، غار گیلاس، غار شیخی، غار کرزی نیز نامیده می شود


غارب (رِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) غروب کننده . 2 - (اِ.) کوهان شتر


غارت (رَ) [ ع . غارة ] (اِ.) چپاول کردن، به تاراج بردن


غارتگر ( غارتگر . گَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - کسی که مال مردم را به تاراج برد. 2 - راهزن، دزد


غارج (رِ) (اِ.) شرابی که به وقت صبح نوشند


غارس (رِ) [ ع . ] (اِفا.) غرس کننده


غارغارک (رَ) (اِمر.) آن چه سر و صدای زیاد و مزاحم داشته باشد (مانند بلندگو، رادیو، هواپیمای پر سر و صدا)


غاز (اِ.) 1 - چاک، شکاف . 2 - پنبه، وصله . 3 - پنبة حلاجی شده


غاز (اِ.) نیاز، حاجت


غاز (اِ.) مرغی است شبیه مرغابی امابزرگ تر از آن با گردنی دراز و وزنی حدود 12 کیلوگرم که مانند مرغابی و اردک غذایش را در آب جستجو می کند. ؛ غاز چراندن کنایه از: بر اثر بیکاری وقت خود را بیهوده تلف کردن


غاز (اِ.) کوچک ترین واحد پول در عهد قاجاریه


غاز کردن (کَ دَ) (مص م .) پنبه یا پشم را برای ریسیدن آماده کردن


غازبین (ص فا.) کنایه از: بسیار لئیم


غازبیکی (بَ) (اِمر.) واحدی برای مسکوک در عهد صفویه و آن را «پول » هم می گفتند و از مس سکه زده می شد و ده غاز بیکی معادل یک شاهی بوده است


غازغاز (ص .) چاک چاک


غازغان [ تر. ] (اِ.) دیگ بزرگ مسی


غازل (ز) [ ع . ] (اِفا.) ریسنده


غازمه (مِ) (اِ.) کبره، پینه


غازه ( غازه .) (اِ.) صدا، آواز


غازه (ز) (اِ.) گلگونه، سرخاب


غازچران (چَ) (ص فا.) (عا.) کسی که کار بیهوده انجام می دهد


غازی [ ع . ] (اِفا.) جنگ جو، کسی که در راه خدا می جنگد


غازی (ص .) معرکه گیر، رسن باز


غازی خیری (خَ) [ تر - ع . ] (اِمر.) 1 - پول طلایی که ترکان عثمانی در عراق رایج ساختند و قیمت آن برابر 84 غروش بود. 2 - هر گونه سکه از طلا یا مس که آب طلا روی آن داده باشند


غازی عتیق (عَ) [ تر - ع . ] (اِمر.) پولی است که ترکان عثمانی در عراق رایج کردند و قیمت آن با 95 غروش رایج برابر بود


غاسق (س ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) تاریک شونده . 2 - (اِ.)ماه . 3 - شب تاریک


غاش (ص .) فریفته، عاشق


غاش (اِ.) = غاوش : 1 - خیار بزرگی که برای تخم نگاه دارند. 2 - خوشة انگور نارسیده ؛ غوره


غاش [ ع . ] (اِفا.) 1 - غش کننده . 2 - کسی که مردم را بفریبد


غاشیه (یِ) [ ع . غاشیة ] (اِ.) 1 - سورة هشتادو هشتم از قرآن کریم دارای بیست و شش آیه . 2 - روپوش زین . 3 - قیامت


غاشیه بر دوش ( غاشیه بر دوش . بَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) مطیع


غاشیه دار ( غاشیه دار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - خادم . 2 - مطیع


غاشیه کش ( غاشیه کش . کِ) [ ع . ] (ص فا.) خادم


غاشیه کشیدن ( غاشیه کشیدن . کِ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) خدمت کردن، فرمانبرداری کردن


غاص (صّ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - انباشته، پُر. 2 - گروه بسیاری از مردم که یک جا گِرد هم آیند


غاصب (ص ) [ ع . ] (اِفا.) غصب کننده


غاصبانه (ص نِ) [ ع - فا. ] (ق .) به صورت غصب، با زور


غاغمیشی [ مغ . ] (اِ.) بی التفاتی ؛ مق . سیور غامیشی


غافر (فِ) [ ع . ] (اِفا.) از نام های خداوند به معنای آمرزندة گناه


غافل (فِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - ناآگاه، بی خبر. 2 - نادان، بی خرد


غافلگیر ( غافلگیر .) [ ع - فا. ] (ص .) شخصی که بی خبر با وضع یا کیفیتی مواجه شود


غال (اِ.) 1 - غار، شکاف کوه . 2 - جای خواب گوسفندان در کوه . 3 - سوراخی در زمین که جانورانی مانند روباه و شغال در آن زندگی می کنند


غال (اِ.) 1 - خانه، منزل . 2 - آشیانة زنبور


غالب (لِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) غلبه کننده، چیره . 2 - (ص .) افزون، بسیار


غالب آمدن ( غالب آمدن . مَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) چیره شدن


غالب کردن (لِ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - پیروز کردن، غلبه دادن . 2 - (عا.) کالای بد را با نیرنگ و حقه به خریدار به جای کالای خوب فروختن


غالباً (لِ بَ نْ) [ ع . ] (ق .) اغلب، بیشتر


غالوک (اِ.) 1 - گلوله، گلولة کمان گروهه . 2 - کمان گروهه


غالی [ ع . ] (اِفا.) 1 - غلو کننده . 2 - گران بها


غالیدن (دَ) 1 - (مص ل .) غلطیدن . 2 - (مص م .) غلطاندن


غالیه (یِ) [ ع . غالیة ] 1 - (ص .) مؤنث غالی، گران . 2 - (اِ.) بوی خوشی مرکب از مشک و عنبر و باله به رنگ سیاه که موی را بدان خضاب کنند


غالیه اندایه ( غالیه اندایه . اَ یِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) ابزاری که با آن غالیه را بر اندام می مالیدند


غالیه اندوده ( غالیه اندوده . اَ د) [ ع - فا. ] (ص مف .) 1 - آن چه به غالیه اندوده باشد. 2 - سیاه


غالیه بار ( غالیه بار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) کنایه از: بوی خوش دهنده


غالیه سا ( غالیه سا .) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - غالیه ساز. 2 - عطرفروش


غالیه ساز ( غالیه ساز .) [ ع - فا. ] (ص فا.) نک غالیه سا


غالیه سودن ( غالیه سودن . دَ) [ ع - فا. ] 1 - ساییدن غالیه . 2 - عطر ساختن


غامر (مِ) [ ع . ] (اِفا.) بایر، خراب


غامض (مِ) [ ع . ] (اِفا.) دشوار، پوشیده


غامی (ص .) ضعیف، ناتوان


غامیش گذاشتن (گُ تَ) [ تر - فا. ] (مص ل .) کنایه از: مزاحم شدن


غان (اِ.) درختی است از تیرة پیاله داران و از دستة غان ها که دارای برگ هایی با دمبرگ دراز و دندانه دار و نوک تیز می باشد. از پوست آن در برخی نقاط مخصوصاً در روسیه نوعی قطران بنام قطران غان می گیرند


غانم (نِ) [ ع . ] (اِ.) غنیمت گیرنده


غانماً (نِ مَنْ) [ ع . ] (ق .) بهره گیرنده . ؛ سالماً غانماً تندرست و بهره گیرنده


غانی [ ع . ] (ص .) 1 - بی نیاز. 2 - توانگر


غانی [ ع . ] (ص .) سرود گوینده


غانیه (یِ) [ ع . غانیة ] (ص .) مؤنث غانی 1 - زنی زیبا که نیاز به آرایش نداشته باشد. 2 - زن پاکدامن شوهردار


غاو (اِ.) نک غال


غاوش (وَ یا وُ) 1 - خیاری که برای تخم بگذارند تا بزرگ شود. 2 - خوشة انگور رسیده که برای تخم نگه دارند. غاوشو و غاش نیز گویند


غاوشنگ (شَ) (اِمر.) چوبی که بدان گاو را رانند


غاوی [ ع . ] (اِفا.) گمراه . ج . غاوون ؛ غوات


غاژ (اِ.) زاغچه


غاژ کردن (کَ دَ) (مص م .) نک غاز کردن


غاژ کرده (کَ د) (ص مف .) پنبه یا پشم زده و مهیا برای رشتن


غاژدن (دَ) (مص م .) نک غاز کردن


غاک (اِ.) 1 - صدای کلاغ . 2 - فتنه و آشوب


غایات [ ع . ] (اِ.) جِ غایت . پایان، نهایت ها


غایب (یِ) [ ع . غائب ] (اِفا.) 1 - کسی که حضور نداشته باشد.2 - پنهان . 3 - سوم شخص


غایب باز ( غایب باز .) [ ع - فا. ] (ص فا.) شطرنج باز حرفه ای که از راه دور و به واسطة دیگری مهره ها را حرکت دهد و حریف را مات کند


غایت (یَ) [ ع . غایة ] (اِ.) 1 - پایان، نهایت . 2 - مقصد، مقصود. ؛ غایت مطلوب نهایت آرزو، تمامی مطلوب


غایر (یِ) [ ع . غائر ] 1 - (اِفا.) فرو شونده . 2 - (ص .) فرو رفتگی


غایره (یِ رِ یا رَ) [ ع . غائرة ] 1 - (اِفا.) مؤنث غایر. 2 - (اِ.) گرمگاه . 3 - نیمروز


غایط (یَ) [ ع . غائط ] (اِ.) 1 - زمین پست . 2 - مدفوع انسان


غایط کردن ( غایط کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) مدفوع کردن


غایله (یِ لِ) [ ع . غائلة ] (اِ.) 1 - فساد، آشوب . 2 - آسیب، بلای ناگهانی


غایی [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به غایت، نهایی


غب (غِ بّ) [ ع . ] 1 - (ص .) یک روز در میان . 2 - (مص ل .) یک روز در میان آمدن تب


غباد (غُ) (اِ.) = قباد: گونه ای ماهی بی فلس با گوشتی لذیذ که در خلیج فارس فراوان است


غبار (غُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گرد، خاک نرم . 2 - نامی برای قلم و نوشته های بسیار ریز در خوش - نویسی


غرگی (غَ رِّ) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - فریفتگی . 2 - تکبر


غبار برآمدن ( غبار برآمدن . بَ مَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) کنایه از: کساد شدن، از رونق افتادن


غبارروبی ( غبارروبی .) [ ع - فا. ] (حامص .) پاک کردن گرد و غبار، رفت و روب جایی


غباری ( غباری .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - منسوب به غبار. گردآلود، غبار آلوده . 2 - مجازاً: اندوه، رنج . 3 - خطی خفی در غایت نازکی و باریکی که به چشم عادی به زحمت دیده شود


غباری گرفتن ( غباری گرفتن . گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) اندوهناک شدن


غباز (غُ) (اِ.) چوبدستی شبانان و قلندران


غباوت (غَ وَ) [ ع . غباوة ] 1 - (مص ل .) کند ذهن شدن . 2 - ابله شدن . 3 - (اِمص .) گولی . 4 - احمقی، ابلهی


غبب (غَ بَ) [ ع . ] (اِ.) نک غبغب


غبرا (غَ) [ ع . غبراء ] (ص .) مؤنث اغبر، گرد - آلود، خاکی رنگ


غبطه (غِ یا غَ طِ) [ ع . غبطة ] 1 - (مص ل .) رشک بردن بر سعادت و نیکی کسی بدون بدخواهی نسبت به آن شخص . 2 - شادمانی، خوشحالی


غبغب (غَ غَ) [ ع . ] (اِ.) گوشت برجستة زیر چانه . ؛ باد به غبغب انداختن قیافه گرفتن، باد کردن


غبن (غَ بْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) زیان وارد کردن برکسی در معامله .2 - فریفتن . 3 - (مص ل .) زیان دیدن در خرید و فروش . 4 - (اِ.) ضرر، زیان . 5 - افسوس، دریغ


غبنا (غَ) [ ع - فا. ] (صت .) دریغا! افسوسا! 1


غبوق (غَ) [ ع . ] (اِ.) شرابی که در شبانگاه نوشند


غبوق (غُ) [ ع . ] (مص ل .) شراب شبانگاهی خوردن


غبی (غَ یّ یا یْ) [ ع . ] (ص .) 1 - کندذهن، گول . 2 - نادان


غبین (غَ) [ ع . ] 1 - (ص .) فریب خوردگی در خرید و معامله . 2 - (اِ.) زیان


غت (غُ یا غَ) (ص .) 1 - جاهل، نادان . 2 - گول، کم فهم


غث (غَ) [ ع . ] (ص .)1 - لاغر. 2 - سخن نادرست و سُست


غثیان (غَ ثَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) استفراغ کردن . 2 - (اِ.) قی


غجر (غَ جَ) [ تر. ] (اِ.) 1 - کولی . 2 - فالگیر


غجرچی ( غجرچی . جِ) [ تر. ] (ص نسب .) دلیل، بلد، راهنما


غد (غَ) [ ع . ] (اِ.)1 - فردا. 2 - زمان دور. 3 - روز قیامت


غد (غُ) (ص .) (عا.) 1 - یکدنده، خودرأی . 2 - مغرور


غدا (غَ) [ ع . غداء ] (اِ.) بامداد. مق عشاء


غدات (غَ) [ ع . غداة ] (اِ.) بامداد، بین صبح کاذب و صبح صادق


غدار (غَ دّ) [ ع . ] (ص .) 1 - بی وفا. 2 - در فارسی به معنی مکار، حیله گر، پیمان شکن


غداره (غَ دّ رِ) [ ع . ] (ص .) 1 - مؤنث غدار، زن بی وفا. 2 - زن حیله گر


غداره ( غداره .)(اِ.)1 - مأخوذ از «کتارة » هندی، سلاحی شبیه به شمشیر اما پهن و راست . 2 - پیکان پهن، پیکان نیزه


غداری ( غَ دُ ) [ ع - فا. ] (حامص .)1 - بی وفایی . 2 - حیله گری


غدایر (غَ یِ) [ ع . غدائر ] (اِ.) جِ غدیره ؛ گیسوان بافته


غدد (غُ دَ) [ ع . ] (اِ.) جِ غده


غدر (غَ دْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بی وفایی کردن، خیانت ورزیدن . 2 - (اِمص .) بی وفایی، خیانت . 3 - (اِ.) مکر، حیله


غدره (غَ رِ) (اِ.) نک غداره


غدرک ( غدرک .) (اِ.) نک غداره


غدرک (غَ رَ) (اِ.) جامة روز جنگ


غدنگ (غَ دَ) [ ع . ] (ص .) 1 - احمق، نادان . 2 - بدشکل، بد اندام


غده (غُ دِّ) [ ع . غدة ] (اِ.) 1 - قطعه گوشتی سفت که در بدن به علت بیماری بوجود می آید. 2 - عضوی گِرد یا بیضی در بدن که از خود مایع مورد نیاز بدن را ترشح می کند


غدو (غَ) [ ع . ] (مص ل .) آمدن کسی را به بامداد


غدو (غُ دُ وّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - صبح رفتن . 2 - بیرون شدن


غدیر (غَ) [ ع . ] (اِ.) آبگیر، تالاب


غدیره (غَ رِ) [ ع . غدیرة ] (اِ.) گیسوی بافته


غذا (غَ) [ ع . غذاء ] (اِ.) خوردنی، آن چه خورده شود


غذاخوری ( غذاخوری . خُ) [ ع - فا. ] (اِمر.) مکانی معمولاً سرپوشیده برای خوردن غذا (کافه، رستوران و...)


غر (غِ) (ص .) (عا.) = قر: جنباندن جز یا تمام بدن از روی ناز ؛ غر و غربیله ناز و ادا و اطوار. ؛ غر و غمزه جنبانیدن جز یا تمام بدن از روی ناز و توأم با اشارة چشم و ابرو. ؛ غر و فر الف - آرایش و زینت . ب - غر و غمزه


غر ( غر .) (ص .) 1 - شخصی که خصیه اش بزرگ شد. 2 - برآمدگی در اعضا. 3 - جمع کردن باد در دهان برای آن که با قبضة بسته بر آن زنند تا صدا کند


غر ( غر .) (ص .) 1 - ترکیده و شکسته . 2 - فرو رفته بر اثر ضربه


غر (غُ رّ) [ ع . ] (ص .) 1 - نیکو. 2 - بزرگوار. 3 - اسب پیشانی سفید


غر (غُ) (اِصت .) آواز غوک، صدای وزغ


غر ( غر .) (اِ.) مخفف غرد. خانة چوبین و نئین، به این معنی در ترکیب آید: بادغر


غر (غَ) (ص .) 1 - قحبه، زن فاحشه . 2 - مخنث


غر انداختن (غِ. اَ تَ) (مص م .) (عا.) چیزی را تا آخر مصرف کردن، تمام کردن


غری (غُ) (حامص .) قری ؛ دبه خایگی، فتق


غر زدن ( غر زدن . غر زدن .) (مص م .) قر زدن ؛ فریفتن دختر یا زنی برای کامجویی از او


غر زدن (غُ. زَ دَ) (مص ل .) (عا.) با خشم و اعتراض زیر لب سخن گفتن


غرا (غَ رّ) [ ع . غراء ] (ص .) مؤنث اغر - سفید و روشن و درخشان از هر چیزی . 2 - فصیح، بلیغ


غراب (غُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - زاغ . 2 - کلاغ


غراب البین (غُ بُ لْ بَ) [ ع . ] (اِ.) زاغ جدایی، زاغی که عرب مشاهدة آن را شوم و سبب جدایی می داند


غرابت (غَ بَ) [ ع . غرابة ] (مص ل .)1 - غامض بودن، پوشیده بودن . 2 - دور بودن


غرابت داشتن ( غرابت داشتن . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) عجیب بودن


غرابی (غُ) [ ع . ] (ص نسب .) 1 - نوعی خرما. 2 - نوعی نان شیرینی


غرابیل (غَ) [ ع . ] (اِ.) جِ غربال


غرار (غِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - دَم تیز شمشیر و نیزه . 2 - خواب اندک، هر چیز کم . 3 - کسادی بازار


غرار (غَ رّ) [ ع . ] (ص .) مکار، بسیار فریبنده


غرارت (غَ رَ) [ ع . غرارة ] 1 - (مص ل .) غافل شدن . 2 - فریب خوردن . 3 - (اِمص .) غفلت . 4 - بی تجربگی


غراره ( غراره .)(اِ.)جوالی که در آن کاه می ریزند


غراره ( غراره .) [ ع . ] نک غرارت


غراره (غَ رِ یا رَ) (اِ.) عمل گرداندن آب در دهان برای شستشو


غراش (غَ) (اِ.) 1 - زخم ناشی از خراشیدگی . 2 - قهر، خشم . 3 - اندوه


غراشیدن (غَ دَ) 1 - (مص م .) خراشیدن . 2 - (مص ل .) خشم گرفتن . 3 - اندوه خوردن


غراشیده (غَ د) (ص مف .) 1 - خراشیده . 2 - خشمگین


غرام (غَ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) شیفتگی، عشق . 2 - آز. 3 - (اِ.) هلاک، عذاب


غرامات ( غ َ) [ ع . ] (اِ.) جِ غرامت


غرامت (غَ مَ) [ ع . غرامة ] (اِ.) 1 - تاوان . 2 - (اِ مص .) مشقت، ضرر. 3 - پشیمانی . 4 - عذاب


غرامت کشیدن ( غرامت کشیدن . کِ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) به عهده گرفتن غرامت


غران (غُ رّ) 1 - (ص فا.) آواز گران و مهیب برآورنده . 2 - (ق .) در حال غریدن، فریادکنان


غراورنگ (غَ رَ) (اِمر.) تخت بزرگ


غراچه (غَ چِ) (ص .) نک غرچه


غرایب (غَ یِ) [ ع . غرائب ] (ص .) جِ غریبه


غرایز (غَ یِ) [ ع . غرائز ] (اِ.) جِ غریزه


غرب (غَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پنهان شدن . 2 - دور شدن . 3 - (اِ.) یکی از چهار جهت اصلی، جای فرو شدن آفتاب، باختر. 4 - سرزمین های واقع در غرب (اعم از اروپا آمریکا)


غربا (غُ رَ) [ ع . غرباء ] (ص .) جِ غریب


غربال (غَ یا غِ) (اِ.) = گربال : وسیله ای مشبک یا س وراخ سوراخ برای جدا کردن اجزای ریز و درشت یک جسم، الک


غربان (غَ) [ ع . ] (اِ.) جِ غراب


غربت (غُ بَ) [ ع . غربة ] (مص ل .) دور شدن، دور شدن از شهر و دیار


غربتی ( غربتی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - منسوب به غربت . 2 - کولی، قرشمال . 3 - بیگانه، اجنبی . ؛ غربتی بازی درآوردن فریاد و جنجال بی اندازه کردن


غربزدگی (غَ زَ د) [ ع - فا. ] (حامص .) وضع یا کیفیت غرب زده شدن، پیروی از تمدن و فرهنگ کشورهای اروپایی


غربچه (غَ بَ چَ یا چِ) (ص مر.) دشنام است به معنی فرزند زن بدکار


غربی (غَ) (ص نسب .) 1 - منسوب به غرب . 2 - از مردم شمال آفریقا. 3 - مراکشی . در اصطلاح مورخان عهد مغول به خراسان و مازندران و عراق و آذربایجان و موصل و گرجستان و روم شرقی اطلاق می شده


غربیب (غِ ب) [ ع . ] (اِ.) نوعی انگور سیاه طائفی که از بهترین اقسام انگور است


غربیل (غَ) (اِ.) (عا.) غربال


غربیله (غَ لَ یا لِ) (اِ.) حرکت پیاپی قسمت تحتانی بدن مثل حرکت غربیل (غربال )


غرتشن ( غُ تَ شَ) (ص .) (عا.) قلتشن ؛ زورگو


غرتی (غِ) (ص .) (عا.) نک قرتی


غرد (غَ) [ ع . ] (اِ.) خانة نیین، خانة مسقف به چوب، خانة تابستانی


غردل (غَ رْ د) (ص مر.)ترسو، بی دل و جرأت


غرده (غَ د) (اِ.) گردونة چوبین


غرر (غَ رَ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) هلاکت . 2 - خطر. 3 - (مص ل .) فریب خوردن


غرر (غُ رَ) [ ع . ] (اِ.) جِ غُرَّه  - برگزیده ها، عالی ها. 2 - سپیدی های پیشانی . ؛ درر غرر الف - مرواریدهای بهتر و برگزیده . ب - سخنان استوار و برگزیده


غرر (غَ) [ ع . ] (اِ.) خانة نیین و خانة مسقف به چوب، خانه تابستانی


غرزن (غَ زَ) (ص مر.) 1 - زن بدکاره، روسپی . 2 - مردی که زن بدکاره دارد


غرس (غَ رْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) درخت کاشتن . 2 - (ص .) درخت نشانده، نهال


غرس (غَ یا غِ) (اِ.) خشم، قهر


غرش (غُ رِّ) (اِمص .) صدای مهیب، فریاد ترسناک


غرشمار (غِ رِ) (ص .) نک غرشمال


غرشمال (غِ رَ) (اِ. ص .) = قرشمال : 1 - کولی . 2 - کنایه از: خوش بنیه، لوند


غندرود (غُ) (اِمر.) نفیر


غرض (غَ رَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) مشتاق شدن . 2 - (اِمص .) آ رزومندی . 3 - (اِ.) هدف، نشانة تیر. 4 - هدف، مقصود. 5 - اراده، قصد. 6 - دشمنی، قصد بد


غرض داشتن ( غرض داشتن . تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - نیت بد داشتن . 2 - کینه داشتن


غرض ورزی ( غرض ورزی . وَ) [ ع - فا. ] (حامص .) به کارگیری نیت های کینه جویانه، دوری از انصاف و بی طرفی


غرغر (غَ غَ) (اِ.) گلو، ابتدای گلو از طرف دهان


غرغر (غُ غُ) (اِمر.) سخنی که زیر لب از روی خشم گفته شود


غرغره (غَ غَ رِ)(اِ.) = قرقره :چرخی که ریسمان دور آن پیچیده می شود برای بالا کشیدن چیزی


غرغره ( غرغره .) (اِ.) خِرخِره، گلو، نای گلو


غرغره ( غرغره .) [ ع . ] (مص ل .) آب یا مایع شستشو دهندة دهان را در گلو گردانیدن


غرغرو (غُ غُ) (ص فا.) (عا.) آن که برای اظهار ناخشنودی بسیار غرغر کند


غرغشه (غَ غَ ش ) (اِ.) جنجال، غوغا


غرفج (غُ فَ) (اِ.) = گرفج : هر هیزمی که زود آتش در آن افتد


غرفه (غُ فِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بالاخانه، بام . 2 - اتاق یا قسمتی مجزا از یک سالن


غرق (غُ رُ) [ تر. ] (اِ.) نک قرق


غرق (غَ رْ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - در آب فرو رفتن، خفه شدن . 2 - کنایه از: محو چیزی شدن، بی نهایت جذب چیزی شدن


غرقاب (غَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) جای غرق شدن، جای عمیق در آب . مق . پایاب


غرقه (غَ قِ) (ص .) در آب فرو رفته، غرق شده


غرقی (غَ) (اِ.) 1 - زحمتی که در نگاهداری خرمن از آفت سیل متحمل شوند. 2 - در اصطلاح لوطیان : دخول


غرم (غُ) (اِ.) 1 - میش کوهی . 2 - قوچ جنگی


غرم ( غرم .) [ ع . ] (اِ.) 1 - تاوان، هرچه ادا کردنش لازم باشد. 2 - وام، قرض


غرما کردن (غُ رَ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) تقسیم کردن طلبکاران مال بدهکار ور - شکسته ای را به نسبت طلب بین خود


غرمج (غَ مَ) (اِ.) ارزن پخته به چربی یا به گوشت


غرموت (غُ) = غرمود. قرموت : غذا و خوراک اسب


غرنبش (غُ رُ ب) 1 - (اِمص .) غرنبیدن . 2 - (اِ.) آواز مهیب


غرنبه (غُ رُ ب) 1 - (اِمص .) غرنبیدن . 2 - (اِ.) بانگ و فریاد، خروش


غرنبیدن (غُ رُ دَ) (مص ل .) 1 - بانگ و خروش برآوردن . 2 - غوغا کردن


غرند (غَ رَ) (ص .) دختری که در شب زفاف معلوم شود که باکره نیست


غرنوق (غُ یا غِ) [ ع . ] (اِ.) پرنده ای است از راستة پا بلندان، دارای بال های دراز و ساق های طویل که به فارسی آن را کلنگ خوانند. غِرنیق، غُرنیق، غُرانق ؛ ج . غَرانیق، غَرانق و غَرانقه


غرنگ (غَ رَ) (اِ.) صدایی که هنگام گریستن در گلو می پیچد


غرنگیدن (غَ رَ دَ) (مص ل .) ناله کردن


غره (غَ رِّ) [ ع . غرة ] 1 - (مص م .) گول زدن . 2 - (مص ل .) فریفته شدن . 3 - (اِمص .) بی - خبری، غفلت . 4 - (ص .) فریب خورده . 5 - گستاخ، مغرور


غره (غُ رِّ) (اِ.) 1 - صدای رعد یا غرّش جانوران درنده . 2 - فریاد سهمناک


غره (غُ رَّ) [ ع . غرة ] (اِ.) 1 - پیشانی . 2 - ماه نو. 3 - برگزیده و پسندیده از هر چیز. 4 - بزرگ و مهتر قوم . 5 - اول هر چیز


غره کردن (غَ رِّ . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) فریفتن، گول زدن


غرو (غَ رْ) (اِ.) نای، نی میان تهی


غرواش (غَ یا غُ) (اِ.) 1 - لیف شوی مالان و جولاهگان و کفشدوزان و آن گیاهی است که مانند جاروب بندند و بدان آب و آهار و شوربا بر جامه ای که بافند پاشند. غرواس و غورواشی و غورواشه نیز گویند. 2 - زنجبیل شامی


غروب (غُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) فرو رفتن و ناپدید شدن آفتاب یا هر ستارة دیگر. 2 - (اِ.) هنگام غروب آفتاب


غرور (غُ) [ ع . ] 1 - (مص م .) فریب دادن . 2 - (مص ل .) به خود بالیدن . 3 - (اِمص .) تکبر، نخوت . 4 - فریفتگی . ؛ غرور ملی احساس سربلندی و افتخار نسبت به فرهنگ و توانایی های ملت خویش


غرور خریدن ( غرور خریدن . خَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) متکبرانه رفتار کردن


غرور خوردن ( غرور خوردن . خُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) فریب خوردن


غرور دادن ( غرور دادن . دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) فریب دادن، گول زدن


غرولند (غُ رُّ لُ) (اِمر.) (عا.) سخن آهسته از روی خشم و اعتراض


غرولند زدن ( غرولند زدن . زَ دَ)(مص ل .)(عا.) آهسته سخن گفتن از سر خشم و اعتراض


غرچه (غَ چِ) (ص .) 1 - بی غیرت، دیوث . 2 - ابله . 3 - ناتوان در مردی


غرچه ( غرچه .) 1 - (ص .) اهل غرجستان . 2 - (اِ.) نوایی است در موسیقی قدیم


غرچک (غَ چَ) (ص .) نادان، ابله


غرچگی ( غرچگی .) (حامص .) نادانی


غرچی (غَ رَ) (ص .) 1 - کولی . 2 - کنایه از: زن بی شرم و پرهیاهو


غرگی (غَ رَ) [ ع - فا. ] (حامص .) = غره : 1 - فریفتگی . 2 - مغروری، خودبینی، تکبر


غری (غَ) (حامص .) غر بودن، قحبگی


غریب (غَ) [ ع . ] (ص .) 1 - هرچیز نادر و نو. 2 - دور از وطن . 3 - بیگانه


غریب آمدن ( غریب آمدن . مَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) عجیب به نظر آمدن


غریب زاده ( غریب زاده . د) [ ع - فا. ] (ص مف .) 1 - زادة کولی . 2 - کنایه از: حرامزاده


غریب شمار ( غریب شمار . شُ) [ ع - فا. ] (اِ. ص .) گمنام، مجهول


غریب گز ( غریب گز . گَ) [ ع - فا. ] (اِ.) 1 - حشره ای که به غریبه نیش می زند و بومیان نسبت به آن مصونیت دارند. 2 - عقرب . 3 - ساس، کَنِه


غریبه (غَ ب) [ ع . غریبة ] (ص .) 1 - مؤنث غریب . 2 - زن دور از وطن


غریبه ( غریبه .) [ ع - فا. ] (ص .) بیگانه، اجنبی، ناآشنا


غریبی کردن (غَ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - سفر کردن . 2 - بیگانگی کردن . 3 - ترسیدن طفل از شخص ناشناس


غریدن (غُ رّ دَ)(مص ل .)فریاد زدن، خروشیدن


غریر (غَ) [ ع . ] (ص .) 1 - به باطل امیدوار شده، فریفته . 2 - پذیرفتار. 3 - جوان ناآز موده


غریزه (غَ ز) [ ع . غریزة ] (اِ.) سرشت، ذات . ؛ غریزه ی جنسی غریزة اطفاء شهوت که سبب تولید نسل و بقاع نوع است


غریزی (غَ) [ ع . ] (ص نسب .) ذاتی


غریق (غَ) [ ع . ] (ص .)غرق شده، در آب فرو - رفته


غریم (غَ) [ ع . ] (ص .) 1 - بدهکار، وامدار. 2 - وام خواه، طلب کار


غریو (غَ) (اِ.) 1 - فریاد، صدای غرش، صدای بم و گنگ بسیار بلند. 2 - گریه و زاری . 3 - نوایی است از موسیقی


غریویدن (غَ دَ) (مص ل .) 1 - فریاد زدن . 2 - نالیدن و گریستن


غریژنگ (غَ ژَ) (اِ.) = غریژن . غریزن . غلیزن : گل و لای سیاه که در بن حوض ها و ته تالاب ها و جوی ها است


غزا (غَ) [ ع . غزاء ] (مص ل .) جنگ کردن، جنگ کردن با دشمن دین


غزاء (غَ زّ) [ ع . ] (ص .) بسیار غزو کننده، بسیار جنگنده


غزات (غَ) [ ع . غزاة ] (مص ل .) با دشمن دین جنگیدن


غزارت (غَ رَ) [ ع . غزارة ] 1 - (مص ل .) فراوان شدن . 2 - (اِمص .) فراوانی


غزال (غَ زّ) [ ع . ] (ص .) ریسمان تاب، ریسمان - باف، ریسمان فروش ؛ ج . غزالون، غزالین


غزال (غَ) [ ع . ] (اِ.)1 - آهو. 2 - کنایه از: معشوق، زیبارو


غزاله (غَ لِ) [ ع . ] (اِ.)1 - آهو برة ماده . 2 - آفتاب


غزغن (غَ غَ) (اِ.) = غزغند: پوست غیر کیمخت که از آن کفش دوزند


غزل (غَ زَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) عشق بازی کردن . 2 - حکایت کردن از عشق به زنان . 3 - (اِ.) شعری مرکب از چند بیت که دارای یک وزن بوده و آخر مصراع اول با آخر مصراع های دوم هم قافیه باشد. ؛ غزل خداحافظی را خواندن کنایه از: مردن، از دنیا رفتن


غزل (غَ زْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) ریسیدن . 2 - (اِ.) رشته، ریسمان


غزل سرا ( غزل سرا . سَ) [ ع - فا. ] (ص فا.)1 - غزل - گوی . 2 - مطرب


غزل طراز ( غزل طراز . طَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) غزل - گوی


غزل پرداز ( غزل پرداز . پَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - غزل سرا. 2 - مطرب


غزلیات (غَ زَ یّ) [ ع . ] (اِ.) جِ غزلیه . در تداول معمولاً در مورد جمع غزل به کار برند


غزه (غَ ز) (اِ.) آواز، صدا


غزه ( غزه .) (اِ.) بیخ دم حیوانات چرنده و پرنده


غزو (غَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) جنگ کردن با دشمن . 2 - (اِ.) جنگ هایی که پیغمبر شخصاً در آن حضور داشتند


غزوات (غَ زَ) [ ع . ] (اِ.) جِ غزوه


غزوه (غَ وَ یا وِ) [ ع . ] (اِ.) یک غزو، یک بار جنگ کردن


غزیر (غَ) [ ع . ] (ص .) بسیار از هر چیز، وافر


غسات (غَ) [ ع . غساة . ] (اِ.) غوزة خرما، خرمای نارسیده


غساق (غَ سّ) [ معر. ] 1 - (ص .) سرد و گندیده، بدبو. 2 - (اِ.) چرکِ زخم، هرچیز گندیده و بدبو


غسال (غَ سّ) [ ع . ] (ص .) 1 - بسیار شوینده . 2 - جامه شوی . 3 - مرده شوی


غسال خانه ( غسال خانه . نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) مرده - شوی خانه


غساله (غُ لِ یا لَ) [ ع . غسالة ] (اِ.) آبی که بدان دست و روی شویند


غساک (غَ) (اِ.) بوی بد


غسق (غَ سَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) تاریک شدن شب . 2 - (اِ.) تاریکی اول شب


غسل (غُ سْ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - شستشو دادن با آب . 2 - شستشوی تن طبق آیین شرع . ؛ غسل ارتماسی فرو بردن تمام بدن یک مرتبه در آب . ؛ غسل ترتیبی شستن اعضای بدن به تدریج . بدین طریق که ابتدا سر و گردن و بعد نیمة راست بدن و سپس نیمة چپ آن شسته شود


غسل خانه ( غسل خانه . نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - حمام . 2 - مستراح


غسلین (غِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - آن چه شسته شود از جامه و مانند آن . 2 - آن چه از جراحت ها پس از شستن بیرون آید. 3 - آبی که بدان جراحت یا چیز دیگر را شسته باشند. 4 - آن چه از پوست و گوشت دوزخیان روان گردد


غسول (غَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - آبی که بدان خود را شویند؛ ج . غسولات . 2 - خطمی . 3 - اشنان


غسک (غَ سَ) (اِ.) ساس


غسیل (غَ) [ ع . ] (ص .) 1 - شسته . 2 - غسل داده شده


غش (غَ) (اِمص .) گرفته شده از عربی به معنای بی هوشی، مدهوشی . ؛ غش ُ ریسه رفتن به خود پیچیدن بر اثر خندة شدید و طولانی


غش (غِ شّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خیانت کردن . 2 - فریب دادن . 3 - کدورت . 4 - (مص م .) آمیختن هر چیز کم بها در هر چیز گرانبها و ناخالص کردن آن


غش کردن (غَ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) (عا.) بیهوش شدن


غش کردن (غِ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) خیانت کردن، ناراستی کردن


غشاء ( غشاء .) [ ع . ] (اِ.) پردة پوششی حول و درون برخی اندام های درونی و قسمت سطحی سیتوپلاسم سلول های حیوانی و پردة سلولزی حول سلول های گیاهی


غشاء (غِ) [ ع . ] (اِ.) پرده، پوشش


غشاوه (غَ یا غِ یا غُ وِ) [ ع . غشاوة ] (اِ.) 1 - پرده، پوشش . 2 - تیرگی چشم


غشغرغ (غِ غِ رِ) (اِ.) (عا.) نک قشقرق


غشم (غَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) ستم، ظلم . 2 - (مص ل .) ستم کردن، ظلم کردن


غشمشم (غَ شَ شَ) [ ع . ] (ص .) خودرأی، بی - باک . ؛ میرزا غشمشم مرد خودرأی، مرد خودآرا


غشه رشه (غَ شَ رَ شَ یا ش ) (اِ.) یک دسته مردم بی سر و پا و پست، اوباش


غشی (غَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بیهوش شدن . 2 - (اِمص .) بیهوشی


غشی (غَ ش ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) کسی که بیماری صرع دارد، مصروع


غصب (غَ صْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) چیزی را به زور گرفتن . 2 - (اِ.) هر آن چه که به زور گرفته شود


غصن (غُ) [ ع . ] (اِ.) شاخة درخت


غصه (غُ صِّ) [ ع . غصة ] (اِ.) 1 - آن چه در گلو گیر کند و فرو نرود. 2 - اندوه گلوگیر


غصون (غُ) [ ع . ] (اِ.) جِ غصن


غض (غَ ضّ) [ ع . ] (مص م .) 1 - فروخوابانیدن چشم را. 2 - فرو داشتن آواز


غضاره (غَ رَ یا رِ) [ ع . غضارة ] (اِ.) 1 - سفال سبزی است که برای دفع چشم زخم به کار برند؛ طین حر. 2 - کاسة بزرگ ؛ ج . غضائر (غضایر)


غضاضت (غَ ضَ) [ ع . غضاضة ] (اِمص .)1 - فرو خوابانیدن چشم . 2 - تر و تازه شدن . 3 - تازه روی شدن . 4 - خواری . 5 - نقصان


غضب (غَ ضَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خشم گرفتن . 2 - (اِمص .) خشمگینی . 3 - (ا ِ.) خشم


غضبان (غَ ضْ) [ ع . ] 1 - (ص .) خشمناک . 2 - در فارسی : منجنیق و سنگی که در منجنیق گذارند


غضروف (غُ رُ) [ ع . ] (اِ.) استخوان نرم و سست مثل استخوان بینی و گوش


غضن (غَ ضْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) باز داشتن . 2 - (اِ.) چین و شکن زره


غضنفر (غَ ضَ فَ) [ ع . ] (اِ.) شیر درنده


غضوب (غَ) [ ع . ] (ص .) خشمگین


غطاء (غِ) [ ع . ] (اِ.) پرده، پوشش


غطاس (غِ) [ ع . ] (اِ مص .) تعمید، غسل تعمید


غطریف (غ طْ) [ ع . ] (ص .) 1 - مهتر. 2 - جوانمرد


غطیط (غَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - غریدن شتر. 2 - خرخر کردن در خواب


غفار (غَ فّ) [ ع . ] (ص .) از صفات خداوند به معنای آمرزنده


غفج (غُ فْ) (اِ.) 1 - آبگیر، گودال . 2 - شمشیر آبدار. 3 - سندان آهنگری


غفج ( غفج .) (اِ.) 1 - دستة مو. 2 - شاخ راست و نازک


غفج کردن ( غفج کردن . کَ دَ) (م مص .) جدا کردن شاخه های راست و نازک و دسته کردن آن ها تا سپس در لیف پیچند و در خاک کنند


غفجی ( غفجی .) (حامص .) عمق، ژرفا


غفر (غَ فْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) پوشاندن، چیزی را پوشاندن . 2 - (اِمص .) چشم پوشی از گناه، آمرزیدن


غفر ( غفر .) [ ع . ] (اِ.) منزل پانزدهم ماه که سه ستارة کوچک است در برج میزان


غفران (غُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) چشم پوشیدن از گناه . 2 - (اِمص .) آمرزش


غفلت (غِ لَ) [ ع . غفلة ] 1 - (مص م .) فراموش کردن، اهمال کردن . 2 - بی خبر شدن . 3 - (اِ مص .) فراموشی


غفلتاً (غِ لَ تَ نْ) [ ع . غفلتةً ] (ق .) ناگهان، بی خبر


غفه (غُ فِ یا فِّ) (اِ.)پوستین، پوستین نرم بره


غفور (غَ) [ ع . ] (ص .) از صفات خداوند به معنای آمرزنده


غفیر (غَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) غفران، مغفرت . 2 - (ص .) بسیار، فراوان


غفیله (غُ فَ یا فِ لِ یا لَ) [ ع . غفیلة ] (اِ.) نمازی است از نمازهای نافله که میان نماز مغرب و عشا خوانده شود و آن دو رکعت است به ترتیبی خاص


غل (غِ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) کینه داشتن . 2 - حسد بردن . 3 - (اِ.) کینه . 4 - حسد. 5 - دشمنی


غل (غُ) [ ع . ] (اِ.)1 - گردن بند. 2 - بند و زنجیری که به گردن یا دست و پای مجرمان می بندند


غل (غَ لّ) [ ع . ] (مص م .) 1 - دست کسی را به گردن بستن . 2 - بند بر دست و پای و گردن کسی گذاشتن


غل خوردن (غ . خُ دَ) (مص ل .) (عا.) غلتیدن چ یزی گِرد


غل دادن ( غل دادن . دَ) (مص م .) (عا.) غلتاندن


غل زدن (غُ. زَ دَ) (مص ل .) (عا.) جوشیدن


غل کردن (غُ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) به بند کشیدن، اسیر کردن


غلاء (غَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گران شدن نرخ چیزی . 2 - (اِمص .) گرانی . 3 - قحطی، نایابی


غلاب (غَ لّ) [ ع . ] (ص .) بسیار چیره دست


غلات (غُ) [ ع . غلاة ] (ص .) جِ غالی  - از حد درگذشتگان . 2 - کسانی که در عقاید مذهبی غلو کنند و از حد درگذرند: «علی اللهیه از غلاتند.» 1


غلات (غَ لّ) [ ع . ] (اِ.) جِ غله ؛ دسته ای از گیاهان تیرة گندمیان که دانه های برخی از آن ها را آرد کنند


غلاظ (غِ) [ ع . ] (ص .) جِ غلیظ


غلاف (غِ یا غَ) [ ع . ] (اِ.) پوشش، پوششی برای اشیایی مانند کتاب، شمشیر و..


غلاف کردن ( غلاف کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - در غلاف گذاشتن . 2 - در درگیری و جدال از حریف ترسیدن و کوتاه آمدن


غلاله (غُ لِ) (اِ.) زلف


غلاله (غَ لَ یا لِ) [ ع . غلالة ] (اِ.) لباس زیر، آن چه که زیر لباس پوشند


غلام (غُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - پسر، پسری که ریش در نیاورده باشد. 2 - بنده، اجیر، نوکر


غلام بچه ( غلام بچه . بَ چِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) پسر نابالغ که در خانه بزرگان و شاهان قاجار خدمت می کردند، خانه شاگرد


غلام گردش ( غلام گردش . گَ د) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - اتاقی که میان دو اتاق دیگر واقع باشد و به هر دو راه داشته باشد. 2 - ایوان و عمارت . 3 - دیوارپست حایل میان حرمسرا و دیوانخانه


غلامباره ( غلامباره . رِ) [ ع - فا. ] (ص مر.) امردپرست


غلامبارگی ( غلامبارگی . رِ) [ ع - فا. ] (حامص .) شهوترانی با پسر بچه


غلب (غُ لُ) (اِ.) = غلپ : نک غلپ


غلباء (غَ لْ) [ ع . ] (ص .) 1 - باغ و مرغزار پر درخت . 2 - ستبر گردن


غلبه (غَ لَ ب) [ ع . غلبة ] 1 - (مص ل .) پیروز گشتن، چیره شدن . 2 - (اِمص .) چیرگی، پیروزی . 3 - تسلط، استیلا. 4 - کثرت، فراوانی . 5 - (اِ.) گروه بسیار، جمعیت، ازدحام . 6 - بانگ، فریاد


غلبه کن (غُ لْ ب کَ) (اِ.) (عا.) از بیخ کنده شدن


غلبیر (غَ) (اِ.) غربال


غلبیربند ( غلبیربند . بَ) (ص فا.) 1 - غربال بند. 2 - کولی، قرشمال، غرشمال


غلت (غَ لَ) [ ع . ] (مص ل .) اشتباه کردن در حساب و شماره


غلت (غَ لْ) (اِمص .) گشتن از یک پهلو به پهلوی دیگر


غلتاق (غَ) (اِ.) = غلطاق : چوب بندی زین . ؛ کهنه غلتاق زن پیر بدسابقه


غلتان (غَ) = غلطان : (ص فا.) 1 - چیزی که می غلتد، غلتنده . 2 - هرچیز گرد و مدور


غلتانیدن (غَ دَ) (مص م .) از سمتی به سمت دیگر گرداندن


غلتبان (غَ لْ تَ) 1 - (اِ.) سنگی به شکل استوانه که آن را روی بام های کاهگلی می غلتاندند تا کاهگل سفت شود. 2 - (ص .) مردی که آلت دست زنش باشد


غلته (غَ یا غُ تِ) (اِ.) چوبی استوانه ای شکل که با آن خمیر نان را پهن کنند


غلتک (غَ تَ) (اِ.) 1 - سنگی استوانه ای شکل که روی بام های کاهگلی می غلتانند تا کاهگل سفت و محکم شود، بام غلتان . 2 - وسیله ای برای تسطیح جاده و هموار ساختن آسفالت تازه خیابان ها. 3 - چوبی گرد و میان سوراخ که آن را پایة ارابه کنند. ؛روی غلتک افتادن کنایه از: پیشرفت کار سریع تر و آسان تر شدن


غلتیدن (غَ دَ) (مص ل .) از پهلویی به پهلوی دیگر گشتن


غلج (غَ) (اِ.) گره دوتا که به آسانی گشوده شود


غلس (غَ لَ) [ ع . ] (اِ.) ظلمت پایان شب چون با سپیدی درآمیزد، شبگیر


غلط (غَ لَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) اشتباه کردن . 2 - (ص .) نادرست . 3 - (اِ.) خطا. 4 - فضولی، تجاوز. ؛ چه غلط ها (کن .) چه فضولی ها. ؛ غلط چاپی غلطی که در چاپ به وسیلة حروفچین یا مصحح روی دهد. ؛ غلط مشهور (مصطلح ) کلمه ای که از لحاظ لغت و دستور زبان غلط ولی بسیار رایج و متداول است


غلط افتادن ( غلط افتادن . اُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) اشتباه پیدا شدن، خطا رخ دادن


غلط انداز ( غلط انداز . اَ) [ ع - فا. ] 1 - (ص فا.) آن چه که دیگران را به اشتباه بیندازد، دارای ظاهر آراسته و پرهیمنه ولی توخالی . 2 - (ص مف .) تیری که به نشانه نرسد


غلط غلوط ( غلط غلوط . غُ) [ ازع . ] (عا.) 1 - (ص مر.) پر غلط، بسیار غلط . 2 - (ق مر.) با غلط بسیار


غلط نامه ( غلط نامه . مِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) فهرست غلط های کتاب یا رسالة چاپ شده که معمولاً در آخر کتاب افزایند، جدول خطا و صواب


غلط گیری ( غلط گیری .) [ ع - فا. ] (حامص .) تصحیح نوشته یا گفتة کسی


غلظ (غِ لَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ستبر گردیدن . 2 - (اِمص .) ضخامت


غلظت (غِ ظَ) [ ع . غلظة ] 1 - (مص ل .) غلیظ شدن، ستبر گردیدن . 2 - (اِمص .) ستبری


غلغل (غُ غُ) 1 - حکایت صوت جوشیدن آب و شراب و جز آن، آواز جوشیدن دیگ . 2 - همهمه و فریاد. 3 - صوت پرندگان مانند بلبل


غلغلاج (غُ غُ) (اِ.) چیزی را به زور و قوت تمام بر هوا انداختن


غلغله (غُ غُ لِ) (اِ.) 1 - هیاهوی . 2 - هنگامه، آشوب . ؛ غلغله ء شام کنایه از: ازدحام شدید


غلغلک (غِ غِ لَ) (اِمر.) به خنده آوردن کسی با تحریک زیر بغل یا شکمش


غلغلکی ( غلغلکی .) (ص نسب .) کسی که در برابر غلغلک حساس باشد و زود به خنده بیفتد


غلغونه (غُ نِ) (اِمر.) گلگونه، سرخاب


غلفتی ( غلفتی .) الکی، بیهوده


غلفتی (غِ لِ) (اِ.) پوست گوسفند یا هر حیوان دیگری که یکسره از بدن آن جدا کنند


غلفتی زدن ( غلفتی زدن . زَ دَ) (مص ل .) (عا.) بدل چیزی را به جای اصل آن به کسی دادن


غلفچ (غَ لَ) (اِ.) = غلفج : 1 - زنبور سرخ، زنبور عسل . 2 - زلو، زالو


غلق (غَ لَ) [ ع . ] (اِ.) کلون، چوبی که بدان در را بندند


غلق (غَ لِ) [ ع . ] (ص .) سخن دشوار و مشکل


غلمان (غِ لْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - جِ غلام . 2 - پسران خوب روی بهشتی


غلمبه (غُ لُ ب) (اِ.) = غلنبه : 1 - هر چیز گرد و گلوله مانند که درشت و ناهموار باشد. 2 - جملات و عبارات مشکل و پیچیده که کسی برای اظهار فضل بیان می کند


غلمه (غُ مَ یا مِ) [ ع . غلمة ] 1 - (مص ل .) تیز شهوت شدن (زن و مرد). 2 - (اِ مص .) تیزی شهوت جماع


غلندوش (غَ لَ) (اِمر.) (عا.) کتف، دوش


غله (غَ لِ) (اِ.) بی قراری


غله (غَ لِّ یا لَُ) [ ع . غلة ] (اِ.) 1 - درآمد حاصل از کرایة مکان یا فروش زراعت . 2 - گندم، جو، شالی و حبوبات . ج . غلات


غله (غُ لَّ) (اِ.) = غلة : شاماکچه که زیر زره پوشند؛ شعاری که زیر لباس پوشند


غله باز دادن ( غله باز دادن . دَ) [ ع - فا. ] (م مص .) سود دادن، بهره دادن


غله بوم ( غله بوم .) [ ع - فا. ] (اِمر.) ملک یا مزرعه ای که غله فراوان داشته باشد


غله دان ( غله دان .) [ ع - فا. ] (اِمر.) انبار غله


غله کردن ( غله کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) غله دادن زمین و ملک


غلو (غُ لُ وّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) از حد گذشتن . 2 - (اِمص .) تجاوز، مبالغه . 3 - در شعر، بیان اغراق آمیز صفتی که در واقعیت محال و غیرممکن باشد


غلواء (غُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - از حد درگذشتن . 2 - گذشتن جوانی


غلوق (غُ) (اِ.) عوارضی که برای پذیرایی مأموران رسمی گرفته می شود


غلول (غُ) [ ع . ] (اِ.) جِ غُّل


غلپ (غُ لُ) (اِ.) = قلپ . غلب : یک جرعة بزرگ از آب یا مایعی دیگر که در دهان کنند


غلچ (غَ) (اِ.) آن چه در را بدان بندند از قفل و زنجیر و غیره


غلچ (غِ لَ) (اِ.) گره ای که به راحتی گشوده نشود


غلچه (غَ چَ یا چِ) (ص .)1 - روستایی . 2 - اوباش


غلچه ( غلچه .) (ص .) نامرد


غلچگی (غَ چِ) (حامص .) 1 - روستایی بودن . 2 - زندگانی کردن مانند اوباش


غلک (غُ لَّ) (اِ.) = قلک : کوزة سفالی کوچک که بچه ها پول خرد را در آن پس انداز می کنند


غلی (غَ) [ ع . ] (مص ل .) جوشیدن


غلیان (غَ لَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) به جوش آمدن . 2 - (اِمص .) جوشش . 3 - هیجان، جوش و خروش . 4 - تبدیل مایع به بخار


غلیج (غَ) (اِ.) 1 - بیلی که با آن زمین را هموار کنند. 2 - بتی که تراشند


غلیز (غَ یا غِ) (اِ.) گلیز، آب دهان بچه


غلیظ (غَ) [ ع . ] (ص .)1 - کلفت، ستبر. 2 - خشن، درشت . 3 - ناگوار، دیرهضم . 4 - تیره . 5 - پرمایه، برعکس رقیق


غلیغر (غِ غَ) (ص شغل .) گلکار، بنا. گلگیر و غلیگر و گلیگر نیز گویند


غلیفی (غِ یا غَ) (ص .) کنایه دار


غلیل (غُ) (اِ.) گلولة کمان گروهه


غلیل (غَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - تشنگی شدید. 2 - سوزش درون . 3 - دشمنی، حقه


غلیواج (غَ)(اِ.) = غلیواژ: زغن، مرغ گوشت رُبا


غلیژن (غَ ژَ) (اِ.) لجن، گِل و لای سیاهی که در ته حوض ها و جوی ها جمع می شود


غم (غَ) [ ع . ] (اِ.) اندوه، حزن


غم آهنج ( غم آهنج . هَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) بیرون کنندة غم


غم انگیز (غَ. اَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) آن که تولید غم کند، غم آور


غم خورک ( غم خورک . خُ رَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) پرنده ای ا ز راستة بلندپایان که جثه ای بزرگ دارد و دارای نوکی مخروطی شکل و طویل است و گردنی بلند و عاری از پر دارد. پاهایش نیز دراز است . در کنار مرداب ها و رودخانه ها زندگی می کند. حیوانی است گوشه گیر و محتاط


غم درکنک (غَ. دَ. کُ نَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) (عا.) داریه


غم زده (غَ. زَ د یا دَ) [ ع - فا. ] (ص مف .) آن که غم به وی رسیده، محزون، مغموم


غم فزا (ی ) (غَ. فَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) آن که یا آن چه اندوه شخص را زیادتر کند


غم نشان (غَ. نِ) [ ع - فا. ] (ص فا.) تسکین - دهندة غم


غم کده ( غم کده . کَ د یا دَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - جایگاه غم، غمخانه . 2 - (کن .) دنیا، روزگار


غم گسار ( غم گسار . گُ) [ ع - فا. ] 1 - (ص فا.) آن چه که غم را ببرد. 2 - دوست، یار، همدم . 3 - غمخوار


غم گساری ( غم گساری .) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - غمخواری . 2 - دلسوزی، مهربانی


غمار (غَ یا غُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گروه مردم . 2 - انبوهی، بسیاری


غمار (غَ) [ ع . ] (اِ.) جِ غمر و غمره ؛ سختی ها، درشتی ها


غماز (غَ مّ) [ ع . ] (ص .) 1 - بسیار سخن چین . 2 - اشاره کننده با چشم و ابرو


غمازه (غَ مّ ز یا زَ) [ ع . غمازة ] (ص .) 1 - مؤنث غماز.2 - دختر نیکو پیکر در هنگام غمزه و اشاره


غمازک (غَ مّ زَ) [ ع - فا. ] (اِمصغ .) چوبکی که بر ریسمان قلاب و شست ماهیگیری بندند و در آب اندازند و آن چوبک به آب فرو نرود و هرگاه ماهی به قلاب آویزد، آن چوبک فرو رود و معلوم شود که ماهی به قلاب آویخته است


غمازی ( غَ مُ ) [ ع - فا. ] (حامص .) سخن چینی


غمام (غَ) [ ع . ] (اِ.) ابر، ابر سفید


غمخوار ( غمخوار . خا) [ ع - فا. ] (ص فا.) 1 - آن که دارای غم و اندوه بود، مغموم . 2 - آن که در غم دیگری شریک باشد، دلسوز


غمد (غِ) [ ع . ] (اِ.) نیام شمشیر، غلاف تیغ


غمر (غَ مْ) [ ع . ] (مص م .) 1 - بالا آمدن و فرا گرفتن آب چیزی را. 2 - زیاده روی کردن در احسان به کسی


غمر (غُ مْ) [ ع . ] (ص .) 1 - ناآزموده، بی تجربه . 2 - گول، احمق


غمر (غَ مِ) [ ع . ] (ص .) آلوده به چربی، چربش آلود


غمره (غَ رَ) [ ع . غمرة ] (اِ.) 1 - شدت، سختی . 2 - انبوهی مردم


غمری (غَ مْ) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - ناشی گری . 2 - غافلی، نادانی


غمز (غَ مْ زْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) با چشم و ابرو اشاره کردن . 2 - سخن چینی کردن . 3 - (مص م .) آشکار کردن راز کسی . 4 - (اِ.) ناز و کرشمه


غمزه (غَ ز) [ ع . غمزة ] 1 - (مص ل .) یک بار با چشم یا ابرو اشاره کردن . 2 - (اِمص .) اشارة با چشم و ابرو. 3 - پلک زدن از روی ناز و کرشمه


غمزکاره ( غَ. رِ) [ ع - فا. ] (ص مر.)سخن چین


غمس (غَ سْ) [ ع . ] (مص م .) کسی یا چیزی را در آب فرو کردن


غمض (غَ ضْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) آسان گرفتن بر کسی . 2 - چشم پوشی کردن . 3 - (اِمص .) آسان گیری . 4 - چشم پوشی


غمنامه ( غمنامه . مِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) نوشته ای که در آن رنج ها یا غم ها شرح داده شده است، تراژدی


غمناک ( غمناک .) [ ع - فا. ] (ص مر.) غم آلود، غمگین


غمنده (غَ مَ د) [ ع - فا. ] (ص مر.) غمگین


غموس (غَ) [ ع . ] (ص .) 1 - کار سخت و دشوار. 2 - سوگند دروغ


غموس (غُ) [ ع . ] (مص ل .)1 - فرو شدن، غایب شدن . 2 - به آب فرو رفتن


غموض (غُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) هامون شدن زمین . 2 - دور معنی و باریک شدن سخن . 3 - (اِمص .) پوشیدگی علم و هنر، مشکل هر فن


غموضت (غُ ضَ) [ ع . غموضة ] 1 - (مص ل .) پوشیده شدن سخن و درک نشدن معنای آن . 2 - (اِمص .) پوشیدگی سخن


غموم (غُ) [ ع . ] (اِ.) جِ غم


غمکاه ( غمکاه .) [ ع - فا. ] (ص فا.) آن چه یا آن که از غم بکاهد


غمگن ( غمگن . گِ) [ ع - فا. ] (ص مر.) غمگین


غمگین ( غمگین .) [ ع - فا. ] (ص مر.) آن که دارای غم است، اندوهگین، مغموم


غمین (غَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) اندوهناک، اندوهگین


غن (غَ) (اِ.) 1 - سنگ عصاری . 2 - دست - آورنجن


غنا (غَ) [ ع . غناء ] (اِمص .) توانگری


غنا (غِ) [ ع . غناء ] 1 - (اِمص .) آوازخوانی . 2 - (اِ.) آواز خوش و طرب انگیز، سرود، نغمه


غناوه (غُ وَ یا وِ) (اِ.) 1 - سازی است که مطربان نوازند. 2 - تاب خوردن


غناگر ( غناگر . گَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) آوازه - خوان


غنایم (غَ یِ) [ ع . غنائم ] (اِ.) جِ غنیمت


غنایی (غِ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به غنا، شعری که بیانگر عواطف و احساسات باشد


غنج ( غنج .) (اِ.) 1 - نوزاد حشره که به صورت کرم است . 2 - یکی از آفات سیب و گوجه


غنج (غَ یا غِ) (اِ.) سرین، کفل


غنج (غُ نْ) (ص .) به هم آمده و گِرد شده


غنج ( غنج .) (پس .) پسوند دال بر آغشتگی و آلودگی : بیمارغنج


غنج ( غنج .) (ص .) نیکو، خوش


غنج (غَ نْ) (اِ.) جوال


غنج ( غنج .) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ناز کردن . 2 - (اِ.) ناز و کرشمه


غنج ( غنج .) (اِ.) گلگونه، سرخاب، مجازاً آرایش


غنج زدن (غَ. زَ دَ) (مص ل .) بسیار مشتاق و آرزومند چیزی بودن


غنجار (غَ نْ) (اِ.) سرخاب


غنجال (غَ نْ) (اِمر.) میوة ترش


غنجموش (غَ) (اِ.) وزغ، غوک، قورباغه


غنجه (غَ جِ) [ ع . ] (اِمص .) ناز و کرشمه


غنجه غنجه (غِ جِ یا جَ) (اِمر.) پارچه ای لطیف که زنان از آن چارقد می ساختند


غنجیدن (غَ یا غُ دَ) (مص ل .) 1 - ناز و غمزه کردن . 2 - بذله گویی کردن


غند (غُ نْ) (ص .) هر چیز پیچیده و گلوله شده


غنده ( غنده .) 1 - (ص .) هرچیز پیچیده و گلوله شده . 2 - (اِ.) پنبة گلوله کرده . 3 - عنکبوت


غنم (غَ نَ) [ ع . ] (اِ.) گلة گوسفند. ج . اغنام


غنه (غُ نِّ یا نَُ) [ ع . غنة ] (اِ.) 1 - آوازی که از بینی بیرون آید. 2 - تحریری است از موسیقی که در هنگام غنا و سراییدن به خیشوم بینی ادا کنند. ؛ارباب غنه آوازخوانان


غنودن (غُ دَ) (مص ل .) خوابیدن، آرمیدن


غنوده (غُ د) (ص مف .) 1 - به خواب رفته . 2 - آسوده


غنوند (غُ وَ) (اِ.) پیمان، شرط


غنویدن (غُ نُ دَ) (مص ل .) غنودن


غنویده (غُ نُ دَ یا د) (ص مف .) 1 - خفته . 2 - آرمیده


غنپز (غُ نْ پُ) (اِ.) (عا.) نک قمپز


غنچة کبک دری ( غنچة کبک دری . کَ کِ دَ) (اِمر.) یکی از الحان باربدی


غنچه (غُ چِ) (اِ.) 1 - گل ناشکفته . 2 - حباب آب . 3 - گنبد


غنچه ( غنچه .) گلوله کرده، غنده


غنچه خاطر ( غنچه خاطر . طِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) تنگدل، ملول


غنچه خسب ( غنچه خسب . خُ) (ص فا.) کسی که به سبب سرما و نبودن روانداز دست و پای خود را جمع کرده بخوابد


غنچه پیشانی ( غنچه پیشانی .) (ص مر.) 1 - ترش رو، عبوس . 2 - زشت روی


غنگ (غَ) (اِ.) 1 - هاون چوبین یا سنگین . 2 - آواز بلند. ؛خر غنگ خر عصاری


غنی (غِ نا) [ ع . ] 1 - (مص ل .) توانگر شدن . 2 - (اِمص .) بی نیازی، توانگری


غنی (غَ) [ ع . ] (ص .) 1 - توانگر. 2 - بی نیاز


غنیم (غَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - غنیمت . 2 - در فارسی به معنای دشمن . 3 - حریف در کُشتی


غنیمت (غَ مَ) [ ع . غنیمة ] (اِ.) هر آن چه که در ج نگ از حریف شکست خورده به دست آید. 2 - در فارسی هر مالی که بدون زحمت به دست آمده باشد


غنیمت شمردن ( غنیمت شمردن . شُ مُ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) فایده و سود دانستن


غنینه (غَ نِ) (اِ.) لانة زنبور و مانند آن


غنیه (غَ یَ یا یِ) [ ع . غنیة . ] 1 - (مص ل .) بی نیاز شدن، توانگر شدن . 2 - (اِمص .) بی نیازی، توانگری . 3 - (اِ.) چاره . 4 - (ص .) دارای جمال یا مال فراوان


غو (غَ) (اِ.) = قو: قسمی قارچ خشک کرده که در آن از چخماق آتش افکنند و زود درگیرد


غو (غَ) (اِ.) بانگ، فریاد


غواشی (غَ) [ ع . ] (اِ.) جِ غاشیه


غواص (غَ وّ) [ ع . ] (ص .) کسی که برای به دست آوردن مروارید، مرجان و مانند آن به زیر دریا می رود


غوامض (غَ مِ) [ ع . ] (ص .) جِ غامض و غامضه


غوانی (غَ) [ ع . ] (ص .) جِ غانیه


غوایت (غَ یَ) [ ع . غوایة ] 1 - (مص ل .) گمراه شدن . 2 - (اِمص .) گمراهی


غوت (اِ.) فلاخن


غوث (غُ) [ ع . ] 1 - (مص م .) یاری کردن، به فریاد رسیدن . 2 - (اِمص .) یاری


غور (غُ یا غَ وْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) فرو شدن، فرو رفتن . 2 - دقت کردن در کاری، تفکر و تأمل کردن . 3 - (اِمص .) گودی، فرورفتگی . 4 - قعر هر چیز. 5 - دقت، تأمل . 6 - (اِ.) نشیب، زمین پست


غور ( غور .) (ص .) مخنث، هیز


غور کردن (غَ یا غُ وْ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) در عمق مطلبی دقت کردن، به دقت رسیدگی کردن


غورت انداختن (اَ تَ) (عا.) دعوی باطل کردن، چیزی را از نیکی یا بدی به خود بستن


غورمگس (مَ گَ) (اِ.) مگس های سبزرنگی که بر روی اجساد و بقایای حیوانات خصوصاً بر روی خون های خارج شده از بدن حیوانات پس از ذبح آن ها زندگی می کنند


غوره (رِ) (اِ.) 1 - انگور نارسیده که ترش مزه است . 2 - هر میوة نارس . ؛آب غوره گرفتن (کن .) گریه کردن (در مقام سرزنش گویند)


غوره توتیا ( غوره توتیا .) (اِمر.) دارویی است که از آب غوره برای چشم سازند


غورگاه (غَ وْ) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - جای فرو رفتن آب، محل غور. 2 - جای نهان شدن . 3 - منزل، جایگاه


غورگی (رِ یا رَ) (حامص .) نارسیدگی میوه، کالی . ؛از غورگی مویز بودن کنایه از: ناپخته و بی تجربه ادعای استادی و کارآزمودگی کردن . ؛در غورگی مویز کردن الف - پایمال کردن . ب - محروم کردن


غوزه (ز) [ معر. ] (اِ.) 1 - غلاف پنبه . 2 - غلاف و پوست بعضی گیاهان مانند شقایق، خشخاش


غوش (اِ.) 1 - سرگین حیوانات . 2 - نوعی چوب محکم که از آن زخمه می ساختند


غوش (اِ.) = گوش : 1 - گوش، اذن . 2 - جایی از آلات موسیقی ذوات الاوتار که روده یا سیم بدان بندند


غوشا (اِ.) 1 - سرگین، سرگین خشک شده حیوانات . 2 - جایی که دام های اهلی شب در آن به سر می برند


غوشاد (اِ.) = غوشا: 1 - جای فرود آمدن کاروان . 2 - قافله گاه


غوشت (شْ تْ) (ص .) 1 - برهنة مادرزاد. 2 - کسی که تنش مو ندارد


غوشنگ (غُ شَ) (اِمر.) مهمیز


غوشه (ش ) (اِ.) نک خوشه


غوشه (شَ یا ش ) (اِ.) نوعی از طعام که آن را ترینه سازند


غوشه کردن ( غوشه کردن . کَ دَ) (مص م .) دوانیدن دو اسب را با یکدیگر


غوص (غُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) فرو رفتن در آب . 2 - داخل شدن در چیزی . 3 - تأمل کردن


غوطه (غَ وْ طَ) [ ع . ] (اِ.) زمین پست و هموار


غوطه (طِ) [ ع . ] (اِ.) فرو رفتن در آب


غوطه خوردن ( غوطه خوردن . خُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - سر در آب فرو بردن . 2 - غرق شدن


غوغا (غُ) [ ع . غوغاء ] (اِ.) 1 - مردم بسیار و درهم آمیخته . 2 - در فارسی به معنی جار و جنجال زیاد و فغان


غوغاسالاری ( غوغاسالاری .) [ ع - فا. ] (اِمر.) حکومت یا سلطة اوباش


غول (اِ.) 1 - آغُل گوسفند و گاو. 2 - گوش


غول [ ع . ] 1 - (اِ.)موجودی افسانه ای که هیکلی درشت و ترسناک دارد. 2 - (ص .) بسیار بزرگ . ؛ غول بی شاخ و دم (عا.) شخص درشت اندام و بی ریخت


غول (اِ.) = قول : 1 - دست و بازو. 2 - فوجی دارای سردار


غولتاش (لْ) (اِ.) کلاهخود آهنین


غولدنگ (لْ دَ) (اِ.) (عا.) آدم درشت هیکل و بدترکیب


غوله (غُ لِ) (ص .) 1 - خام، نارس . 2 - بی عقل


غولین (لِ) (اِ.) کوزة دهن گشاد


غوچه (چِ) (ص .) لاف زن


غوچی (غَ) (اِ.) گودال


غوک (اِ.) قورباغه


غوک (غَ وَ) (اِ.) زمین کنده، عمیق، گودال


غوی (غَ) [ ع . ] (ص .) گمراه، بیراه


غوی ( غوی .) [ ع . ] (ص .) لاغر، نحیف، ناتوان


غپک (غَ پَ) (اِ.) گیاهی است که از آن بوریا بافند؛ لخ، روخ


غژ (غَ) 1 - (اِ.) نشسته راه رفتن مانند اطفال یا معلولین . 2 - شل . 3 - فلج، کسی که خود را روی زمین می کشد


غژب (غُ) (اِ.) 1 - حبة انگور. 2 - هستة انگور


غژغژان (غَ غَ) (ق .) خزنده، در حال خزیدن


غژم (غَ) (اِ.) خشم، قهر


غژم (غُ) (اِ.) هر دانة میوة انگور که به خوشه متصل است، یک عدد از میوة انگور که به خوشه متصل است، یک حبه انگور؛ غژمه، حبه، گله، غجمه نیز گویند


غژنده (غَ ژَ د) (ص فا.) رونده، خزنده


غژک (غَ ژَ) (اِ.) = غجک . غچک . غیچک . قیچک : سازی است از مطلقات ذوات - الاوتار و آن دارای کاسه ای است و بر سطح آن پوست کشند و به کمانه در عمل آورند و بر روی آن ده وتر (سیم ) بندند


غژیدن (غَ دَ) 1 - (مص ل .) خزیدن . 2 - به هم چسبیدن . 3 - (مص م .) طبقه طبقه روی هم گذاشتن


غک (غَ یا غُ) (ص .) کوتاه و چاق


غکه (غُ کِ) (اِ.) سکسکه


غی (غَ یّ) 1 - (مص ل .) گمراه شدن . 2 - (اِ مص .) گمراهی . 3 - تباهی، فساد. 4 - هلاک، نابودی . 5 - (اِ.) نام جایی است در دوزخ


غیاب [ ع . ] (مص ل .)غایب شدن، ناپدید شدن


غیاباً (بَ نْ) [ ع . ] (ق .) در نهانی، در قفا


غیاث [ ع . ] (اِ.) فریادرس، از نام های خداوند


غیار (غِ) [ ع . ] (اِ.) عسلی ؛ پارچه ای زرد رنگ که جهودان به لباس خود می دوختند تا از مسلمانان قابل تشخیص باشند


غیب (غِ یْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) غایب شدن . 2 - (ص .) ناپیدا، پنهان


غیب زدن (غِ. زَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) (عا.) ناپدید شدن


غیب شدن ( غیب شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) ناپدید شدن


غیب گویی ( غیب گویی .) [ ع - فا. ] (حامص .) خبر دادن از رازهای پنهان


غیبت (غِ یْ بَ) [ ع . غیبة ] 1 - (مص ل .) ناپدید شدن . 2 - (اِمص .) ناپدیدی، عدم حضور


غیبت ( غیبت .) [ ع . غیبة ] (مص ل .) بد گفتن پشت سر کسی، عیب کسی را در غیاب وی گفتن


غیبه (غِ ب) (اِ.) 1 - پولک جوشن، تکه های آهنی که در جوش به کار می بردند. 2 - تیردان


غیبوبت (غَ بَ) [ ع . غیبوبة ] 1 - (مص ل .) ناپدید شدن، نهان شدن . 2 - فرو شدن آفتاب . 3 - (اِ مص .) نهفتگی . 4 - غروب (ستارگان ). 5 - مفارقت، جدایی


غیث (غِ یْ) [ ع . ] (اِ.) باران


غیر ( غیر .) [ ع . ] 1 - (مص ل .) دگرگون گشتن . 2 - (اِمص .) تغییر حال


غیر (غَ یا غ یْ) [ ع . ] 1 - (ق .) جز، سوا، مگر. 2 - دیگر. 3 - (ص .) بیگانه . 4 - در تصوف عالم کون که اسم غیریت و سوائیت بر او اطلاق کنند. 5 - جزء پیشین بعضی از کلمه های مرکب که معنای مخالف به کلمه می دهد و معادل پیشوند «نا» است : غیرجایز (ناروا)، غیرعادلانه (ظالمانه )


غیرت ( غ رَ) [ ع . غیرة ] 1 - (مص ل .) رشک بردن . 2 - (اِمص .) حمیت، جرأت . 3 - ناموس پرستی . 4 - (اِ.) رشک


غیرت آوردن ( غیرت آوردن . وَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) حسد بردن، غبطه خوردن


غیرت نمودن ( غیرت نمودن . نِ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) به رشک و حسد واداشتن


غیرتی ( غیرتی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) منسوب به غیرت، ناموس پرست


غیرزاد ( غیرزاد .) [ ع - فا. ] (ص مف .) روسپی زاده، غیرزاده، حرامزاده


فجایع (فَ یِ) [ ع . فجائع ] (اِ.) جِ فجیعه


غیرمترقبه (غَ رِ مُ تَ رَ قِّ ب) [ ازع . ] (ص مر.) دور از انتظار، پیش بینی نشده


غیرمنتظره ( غیرمنتظره مُ تَ ظِ رِ) (ص مر.) دور از انتظار، دور از پیش بینی


غیری (غِ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - شخص دیگر. 2 - بیگانه


غیض (غِ یْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) کم شدن آب و فرو نشستن آن . 2 - اندک


غیظ (غِ یْ ظْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) به خشم آوردن . 2 - (اِ.) خشم


غیغاج (غِ) (ق .) نک قیقاج


غیل [ ع . ] (اِ.)1 - درختان انبوه و درهم . 2 - ب یشة شیر. ج . اغیال، غیول . 3 - جنگل


غیله (غ لِ) [ ع . غیلة ] (اِمص .) 1 - مکر، خدعه . 2 - ترور، قتل و کشتن ناگهانی


غیم (غِ یا غَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ابر، ابر بارنده . 2 - مه


غیمه (غَ یا غِ مَ یا مِ) [ ع . غیمة ] (اِ.) 1 - یک ابر، یک غیم . 2 - مهی غلیظ . 3 - یکی اسفنج


غین (غَ یا غ ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) شوریدن دل . 2 - ابری شدن آسمان . 3 - (مص م .) مشغول کردن چیزی ذهن را. 4 - غلبه کردن شهوت بر دل کسی . 5 - (اِمص .) تشنه بودن


غین (غَ) (اِ.) 1 - بیست و دومین حرف از الفبای فارسی . 2 - کنایه از بلبل : چون این حرف به حساب ابجد برابر با عدد 100 می باشد و بلبل را نیز هزار یا هزاردستان خوانند


غیه (یِ) (اِ.) فریاد، جیغ و داد


غیهب (غَ یا غِ هَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) سختی تاریکی شب . 2 - (ص .) سخت سیاه . ج . غیاهب


غیو (غِ) (اِ.) آواز بلند


غیوب (غَ) [ ع . ] (ص .) (مص ل .) غایب شدن، ناپدید شدن


غیوث (غُ) [ ع . ] (اِ.) جِ غیث ؛ باران ها


غیور (غَ) [ ع . ] (ص .) 1 - با حمیت، ناموس - پرست . 2 - غیرتمند، پُر غیرت، مجازاً دلیر و شجاع


غیورانه (غَ نِ) [ ع - فا. ] (ق مر.) از روی غیرت، به شیوه و روش غیرتمند


غیچ شدن (غ . شُ دَ) (مص ل .) سیخ شدن دست و جز آن، بی حرکت و خشک شدن موقت عضوی مانند دست یا پا


غیژ (اِصت .) (عا.) آواز طولانی تند رفتن چیز سخت در هوا


غیژان (غ ) 1 - (ص فا.) خیزنده . 2 - (ق .) در حال غیژیدن


غیژاندن (غِ دَ) (مص م .) به خیزیدن واداشتن


غیژنده (غِ ژَ د) (ص فا.) خزنده


غیژیدن (غِ دَ) (مص ل .) = غزیدن : خزیدن، سینه خیز رفتن


ف (حر.) بیست و سومین حرف از الفبای فارسی برابر با عدد 80 در حساب ابجد


فأس (فَ) [ ع . ] (اِ.) تبر، تیشه


فؤاد (فُ) [ ع . ] (اِ.) دل، قلب ؛ ج . افئده


فئتین (فِ ئَ تَ) [ ع . ] (اِ. تثنیة فئه ) 1 - دو گروه، دو دسته . 2 - دو دسته از لشکریان


فئه (فِ ئَ یا ئِ) [ ع . فئة ] (اِ.) 1 - گروه، دسته . 2 - دسته ای از لشکریان


فئودال (فِ ئُ) [ فر. ] (ص .) مالک، دارندة زمین های بسیار


فئودالیته (فِ ئُ تِ) [ فر. ] (اِ.) حکومت ملوک الطوایفی، نوعی حکومت که زمین داران بزرگ قدرت را در دست دارند


فئودالیسم (فِ ئُ) [ فر. ] (اِ.) نک فئودالیته


فا [ فر. ] (اِ.) نت چهارم از هفت نت موسیقی


فا (حراض .) 1 - با، به . 2 - به طرفِ، به سوی


فا بردن (بُ دَ) (مص م .) بردن، باز بردن


فابریک [ فر. ] (اِ.) 1 - کارخانه . 2 - در اصطلاح فنی آن چه که در کارخانة سازنده اصلی ساخته شده باشد، اصل


فابریکی [ فر - فا. ] (ص مر.) 1 - ساخته شده در کارخانه . 2 - مربوط به کارخانه


فاتح (تِ) [ ع . ] (اِفا.) گشاینده، تصرف کننده، پیروز


فاتحانه (تِ نِ) [ ع - فا. ] (ق مر.)پیروزمندانه، باپیروزی


فاتحة الکتاب (تِ حَ تُ لْ کِ) [ ع . ] (اِ.) سورة حمد، اولین سورة قرآن، آغاز کتاب


فاتحت (تِ حَ) [ ع . فاتحة ] نک فاتحه


فاتحه (تِ حِ یا حَ) [ ع . فاتحة ] 1 - (اِفا.) مؤنث فاتح . 2 - (اِ.) آغاز کار، اول چیزی . 3 - دعای خیر برای مرده . ؛ فاتحه ی چیزی را خواندن (کن .) الف - دیگر امید بازیافتن چیزی را نداشتن . ب - مصرف کردن و به اتمام رساندن . ؛ فاتحه نخواندن برای کسی یا چیزی (کن .) اهمیت ندادن به کسی یا چیزی


فاتحه خواندن ( فاتحه خواندن . خا دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) خواندن سورة «الحمد» در مجلس سوگواری


فاتر (تِ) [ ع . ] (ص .) 1 - سست، ضعیف . 2 - آب نیم گرم


فاتق (تِ) [ ع . ] (اِفا.) شکافنده، پاره کننده


فاتن (تِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - فتنه انگیزنده . 2 - کسی که ارادة فجور با زنان کند. 3 - گمراه کننده . 4 - شیطان


فاتوریدن (تُ دَ)(مص ل .) = فاتولیدن : 1 - دور شدن، حذر کردن، دوری گزیدن . 2 - رمیدن


فاتک (تِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) یورش برنده، به ناگاه گیرنده . 2 - (ص .) دلیر، شجاع، خون ریز


فاجر (ج ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - گناهکار، تبهکار. 2 - زناکار


فاجره (ج رِ) [ ع . فاجرة ] (اِفا.) مؤنث فاجر


فاجع (ج ) [ ع . ] (اِفا.) درد آورنده، دردناک


فاجعه (ج عَ یا ع ) [ ع . فاجعة ] (اِ.) بلای سخت، حادثة ناگوار؛ ج . فواجع


فاجه (ج ) (اِ.) فاژ، فاژه ؛ خمیازه، دهان دره


فاحش (ح ) [ ع . ] (ص .) 1 - زشت، قبیح . 2 - بسیار، زیاد، آن چه از حد بگذرد


فاحشه (ح شَ یا ش ) [ ع . فاحشة ] 1 - (ص .) زن بدکاره، روسپی . 2 - (اِ.) کار بسیار زشت . ج . فواحش


فاحشه خانه ( فاحشه خانه . نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) خانه ای که در آن زنان فاحشه با مردان هماغوشی می کنند، روسپی خانه، جنده خانه


فاحشگی (ح ش ) [ ع - فا. ] (حامص .) عمل فاحشه، زناکاری


فاخته (خْ تِ) [ ع . فاختة ] (اِ.) کوکو، پرنده ای است خاکی رنگ شبیه کبوتر و کمی کوچک تر از آن که دور گردنش طوقی سیاه دارد


فاخته مهر ( فاخته مهر . م ) [ ع - فا. ] (ص مر.) کنایه از: مردم بی مهر و وفا


فاخر (خ ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نازنده، فخر کننده . 2 - (ص .) هر چیز گران بها و قیمتی


فاخواستن (خا تَ)(مص م .)بازخواستن، باز - خواست کردن


فاخور (خُ) (ص مر.) درخور، سزاوار


فادج (دَ) (اِ.) = فاذج : سنگی است زرد مایل به سفیدی و سبزی و رنگ های دیگر بر او ظاهر است . در قدیم آن را دافع همة سموم می دانستند؛ پادزهر کانی، فادزهر معدنی


فادزهر (زَ) (اِمر.) معرب پادزهر


فادوسیدن (دُ دَ)(مص ل .)دوسیدن ؛ چسبیدن، چسبیدن چیزی به چیز دیگر


فار [ فر. ] (اِ.) چراغ دریایی، فانوس دریایی


فار (رّ) [ ع . ] (اِفا.) گریزنده، فرار کننده


فار [ ع . ] (اِ.) موش


فاراد [ فر. ] (اِ.) واحد اندازه گیری ظرفیت الکتریکی


فارج (رِ) [ ع . ] (اِفا.) دورکننده اندوه، گشایندة غم


فارد (رِ) [ ع . قس . فرید ] (اِ). یکی از بازی - های هفتگانة نرد، دور اول از بازی نرد (در قدیم )


فارس (رِ) [ ع . ] (ص .) 1 - سوار، اسب سوار. 2 - جنگاور، دلیر. ج . فُرسان و فوارس


فارس (رْ) 1 - (اِ.) قوم پارس که در جنوب ایران ساکن بودند. 2 - نام سرزمین پارس . 3 - (ص .) ایرانی


فارس ( فارس .) (ص .) کسی که زبان مادری او فارسی باشد


فارسی (ص نسب .) 1 - پارسی، ایرانی . 2 - زبان مردم ایران . ؛ فارسی امروز فارسی رایج زمان حال . ؛ فارسی باستان زبان دورة هخامنشیان . ؛ فارسی دَری زبان سده های سوم تا ششم هجری و زبان رایج افغانستان . ؛ فارسی میانه زبان فارسی دورة اشکانی و ساسانی . 3 - نوعی بُرش چوب در نجاری


فارع (رِ) [ ع . ] (اِفا.) بالا رونده


فارغ (رِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.)دست کشنده از کاری . 2 - (ص .) آسوده، رها شده


فارغ الاکناف (رِ غُ لْ اَ) [ ع . ] (ص مر.)1 - محل امن . 2 - آسوده خاطر


فارغ التحصیل (رِ غُ تَّ) [ ع . ] (اِفا.)کسی که دورة درس ی معینی را به پایان رسانده باشد


فارغ شدن ( فارغ شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - آسوده شدن . 2 - زایمان کردن


فارغبال (رِ) [ ع . فارغ البال ] (ص مر.) آسوده - خاطر


فارق (رِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) جداکننده، آن که بین حق و باطل فرق می گذارد. 2 - (اِ.) تفاوت بین دو امر


فارقه (رِ قَ یا قِ) [ ع . فارقة ] (اِفا.) 1 - مؤنث فارق ؛ ج . فارقات . 2 - نشانه ای که برای امتیاز دو شی ء میان آن ها نهند. 3 - نشانه ای که معنی ای را از معنی دیگر جدا کند


فارماکولوژی (کُ لُ) [ فر. ] (اِ.) دانشی که به بررسی منشأ و ماهیت شیمیایی داروها، ویژگی ها و اثر آن ها بر موجودات زنده می پردازد، داروشناسی


فارنهایت (رِ نْ یْ) [ آلما. ] (اِ.) واحدی برای اندازه گیری حرارت که در آن نقطه انجماد آب ْ32 بالای صفر و نقطة جوش آب ْ212 بالای صفر است


فاروق [ ع . ] (ص .) 1 - جدا کنندة حق از باطل . 2 - تمیز دهنده و فرق گذارندة میان امور. 3 - مرد سخت ترسناک


فاریاب (رْ) (اِ.) = فاریاو: زراعت آبی


فاریدن (دَ) [ بخارایی ] (مص ل .) خوش آیند بودن، موافق طبع بودن، به دل نشستن


فاز [ فر. ] (اِ.)1 - سیم برقی که دارای الکتریسیتة مثبت است . 2 - مرحله و دورة مشخص در یک فرآیند، گام . (فره ). 3 - منطقه


فازمتر (مِ) [ فر. ] (اِ.) وسیله ای معمولاً به شکل پیچ گوشتی دارای لامپی کوچک که به وسیلة آن می توان وجود جریان برق را در پریز و... نشان داد. فازسنج، فازنما


فازه (ز یا زَ) (اِ.) = فاژه : خیمه، چادر


فاس (اِ.) (گیا.) 1 - گز. 2 - زبان گنجشک


فاستاندن (س دَ) (مص م .) بازستاندن، باز - گرفتن


فاستدن (س تُ دَ) (مص م .) نک فاستاندن


فاستونی (سْ تُ) [ روس . ] (اِ.) پارچة پشمی یا نخی که بیشتر برای دوختن کت و شلوار به کار می رود


فاسد (س ) [ ع . ] (ص .) 1 - ضایع، خراب . 2 - پوسیده، گندیده . 3 - پوچ . 4 - بی اثر. 5 - بد - خُلق . 6 - در فارسی به معنی زن بدکاره


لور (اِ.) شوخی، بی حیایی


فاسق (س ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - گناهکار، بدکار. 2 - در فارسی به معنی مردی که با زن شوهردار رابطة نامشروع دارد


فاسق گرفتن ( فاسق گرفتن . گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) رابطة نامشروع برقرار کردن زن شوهردار با مرد بیگانه


فاسقه (س قَ یا قِ) [ ع . فاسقة ] (اِفا.) مؤنث فاسق


فاسپردن (س پُ دَ) (مص م .) باز سپردن


فاش [ ع . ] (ق .) = فاشی . فاشّ: 1 - آشکارا، هویدا. 2 - پراکنده


فاشورانیدن (دَ) (مص م .)شوراندن، برانگیختن


فاشوریدن (دَ) (مص ل .) تحریک شدن بر - انگیخته شدن


فاشیست [ فر. ] (ص .)آن که پیرو مسلک سیاسی فاشیسم باشد


فاشیسم [ فر. ] (اِ.)1 - نام نظام سیاسی اقتصادی ایتالیا که در عهد موسولینی پی ریزی ش د و از 1922 تا شکست ایتالیا در جنگ جهانی دوم قدرت را در دست داشتند. نام آن از یکی از نشان های ر وم قدیم به نام فاسکس گرفته شده است . 2 - نام عمومی برای هر رژیمی ک ه اساس آن بر دیکتاتوری، ترور، تعصبات نژادی، سانسور، اختناق و... استوار باشد


فاصد (ص ) [ ع . ] (اِفا.) رگ زن، حجّام


فاصل (ص ) [ ع . ] (اِفا.)جداکنندة دو چیز از هم


فاصله (ص لَ یا لِ) [ ع . فاصلة ] 1 - (اِفا.) مؤنث فاصل . 2 - مسافت میان دو چیز


فاصله گرفتن ( فاصله گرفتن . گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) دوری کردن، پرهیز کردن


فاضح (ض ) [ ع . ] (اِفا.)1 - آشکارکننده، پرده - دری کننده . 2 - روشن، آشکار


فاضل (ض ) [ ع . ] (ص .) 1 - فزونی یابنده . 2 - دانشمند، صاحب هنر


فاضل آمدن ( فاضل آمدن . مَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - افزون شدن . 2 - برتری یافتن


فاضلاب (ض ) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - آب اضافه ای که از نهر یا رود به بیرون سرریز می کند. 2 - آب آلوده ای که از حمام ها و توالت ها و... به چاه سرازیر می شود


فاطر (طِ) (اِفا.) 1 - آفریننده، خالق . 2 - روزه گشاینده، افطار کننده


فاطمه (طِ مِ یا مَ) [ ع . فاطمة ] (اِفا. ص .) مؤنث فاطم  - زنی که بچة دوساله را از شیر گرفته . 2 - از اعلام زنان است . 3 - نام دختر پیغمبر (ص ) و همسر علی (ع ) ملقب به زهراء


فاعل (عِ) [ ع . ] (اِفا.)انجام دهنده، عمل کننده


فافا (ص .) هر چیز خوب و بدیع و زیبا


فاق (اِ.) 1 - شکاف میانِ قلم . 2 - شکاف میان ریش بلند. 3 - سوفار، بخش انتهایی تیر. 4 - وسط چلة کمان .5 - طول شلوار از خشتک تا کمر


فاق [ ع . ] (اِ.) 1 - کاسة پر از طعام . 2 - روغن زیتون پخته . 3 - دشت هموار


فاقت (قَ) [ ع . فاقة ] (اِ.) نک فاقه


فاقد (ق ِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - نایابنده، کسی که چیزی یا کسی را نداشته باشد. 2 - زنی که شوهر یا فرزند خود را از دست داده باشد


فاقعه (ق عَ یا ع ) [ ع . فاقعة ] (اِ.) سختی، بلا. ج . فواقع


فاقه (ق ِ) [ ع . فاقة ] (اِ.) فقر، تنگدستی


فال [ ع . فأل ] (اِ.) 1 - پیش بینی، پیش گویی . 2 - هرچیزی که با آن فال بگیرند. 3 - بخت، طالع . ؛ هم فال ُ هم تماشا کنایه از: هم کار و هم سرگرمی


فال (اِ.) 1 - قسمت های مساوی از یک چیز، مانند برش های یک اندازه از خربزه، گردو و ... 2 - بخش کوچک از یک چیز


فال انداز (اَ) [ ع - فا. ] (ص فا.)فالگیر، طالع بین


فال فال (لْ. لْ) (ق مر.) بخش بخش، چند تا چند تا


فالانژ (نْ ژْ) (اِ.) [ از فالانسخة اسپانیایی ] هر یک از افراد چماق دار سازمان یافته در گروه های فشار. مأخوذ از نام حزب فالانژ در اسپانیا که مانندفاشیست ها بر قدرت حاکمیت تکیه دادند


فالج (لِ) [ ع . ] (اِ.) فلج، بیماری ای که موجب سست شدن و از کار افتادن عضوی از بدن می شود


فالق (لِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) شکافنده . 2 - (اِ.) شکاف کوه . 3 - زمین پست میان دو پشته


فالنامه (مِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) کتابی که در آن دستورات و آداب فال گرفتن نوشته شده است . فالوده (د) (اِ.) نک پالوده . ؛با شاه فالنامه نخوردن کنایه از: خود را بالاتر از دیگران دانستن و به آن ها اعتنایی نکردن


فالکباز (لَ) (ص فا.) فالگیر


فالگوش ایستادن (دَ) (مص ل .) 1 - در شب چهارشنبه سوری سر چهارراه ایستادن و به حرف های عابران گوش دادن و با تعبیر آن حوادث آینده را پیش گویی کردن . 2 - دزدیده گوش دادن به گفت و گوهای دیگران


فالگیر [ ع - فا. ] (ص فا.) کسی که فال می گیرد، طالع بین


فام 1 - پسوندی که در آخر برخی واژه ها می آید به معنای رنگ، نوع . 2 - مانند، شبیه


فام (مْ) (اِ.) وام، قرض


فامخواه (مْ خا) (ص فا.) وام خواه، بستانکار


فامدار (مْ) (ص فا.) بدهکار، مدیون


فامیل [ فر. ] (اِ.) خانواده، خویشاوند


فانتزی (نْ تِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - خیال، وهم . 2 - ذوق، تفنن . 3 - تجملی، زیبا


فجر (فَ جْ) [ ع . ] (اِ.)سپیدی صبح، سپیده دم


فانه (نِ) (اِ.) 1 - تکه چوبی که برای شکافتن چوب دیگر لای آن می گذارند. 2 - چوبی که پشت در می انداختند تا باز نشود. 3 - شمع ؛ چوبی که آن را بین دیوار و زمین مایل می کنند تا دیوار فرو نریزد


فانوس [ یو. ] (اِ.) چراغی که برای روشن کردن مسافت زیادی بر بالای منار و جز آن نصب کنند


فانوس دریایی ( س دَ) (اِمر.) چراغ دریایی، چراغی که بالای برج در بندرگاه نصب می کنند برای هدایت کشتی ها در شب


فانوسقه (ق ) [ روس . ] (اِ.) = فانسقه . فانسخه : کمربند یا حمایل چرمی که در خانه های آن فشنگ جا می دهند


فانی [ ع . ] (اِفا.) 1 - نابود شونده، نیست شونده . 2 - ناپایدار، بی ثبات


فانید (اِ.) = فانیذ. پانیذ. پانید.: 1 - شکر سرخ یا زرد. 2 - قند سفید


فاوا (ص .) شرمنده و رسوا


فاژ (اِ.) خمیازه، دهن دره


فاژیدن (دَ) (مص ل .)خمیازه کشیدن، دهن - دره کردن


فاکت (کْ) [ انگ . ] (اِ.) نمونة تاریخی یا رویداد یا کلامی که نشان دهندة واقعیتی معّین باشد


فاکتور (تُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - برگه ای حاوی فهرست و قیمت اجناس فروخته شده که فروشنده به خریدار ارائه می کند، صورت - حساب، برگ خرید. (فره ). 2 - چند جمله ای یا عددی که چند جمله ای یا عددی مفروضی بر آن بخش پذیر باشد (ریاضی )، عامل . (فره )


فاکس [ انگ . ] (اِ.) = فَکس : دستگاهی برای مخابرة تصویر نامه و اسناد و آن چه روی کاغذ آمده باشد، دورنگار (فره )، دورنویس، نمابر، پست تصویری


فاکه (کِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - میوه فروش . 2 - مرد خوش طبع


فاکهه (کِ هِ) [ ع . فاکهة ] (اِ.) 1 - میوه ؛ ج . فواکه . 2 - نوعی حلوا


فایبرگلاس (ب گِ) [ انگ . ] (اِ.) ماده ای مرکب از الیاف شیشه و رزین های پلیمری که در ساختن اشیاء مختلف از آن استفاده می شود، فیبر شیشه


فایت (یِ) [ ع . فائت ] (ص .) از میان رفته، نیست شده


فایتون [ انگ . ] (اِ.) درشکه


فایح (یِ) [ ع . فائح ] (اِفا.) بوی خوش دهنده


فایده (یِ د) [ ع . فائدة ] (اِ.) 1 - سود، بهره . 2 - سخن سودمند. ج . فواید


فایز (یِ) [ ع . فائز ] 1 - (اِفا.) رهایی یابنده، رستگار شونده . 2 - (ص .) رستگار، پیروز


فایض (یِ) [ ع . فائض ] 1 - (اِفا.) فیض دهنده، فیض رساننده . 2 - (اِ.) آبی که پس از از پُر شدن ظرف از اطراف آن فرو می ریزد


فایق (یِ) [ ع . فائق ] 1 - (اِفا.) مسلط شونده، چیره شونده . 2 - (ص .) نیکو و برگزیده از هر چیزی


فایقه (یِ قِ) [ ع . فائقه ] (اِفا.) مؤنث فائق، زنی که از حیث جمال بر همگان برتری داشته باشد. ؛ احترامات فایقه احترامات عالیه


فایل [ انگ . ] (اِ.) محفظه ای کشویی برای نگه داری پرونده ها، پَروَنجا. (فره )


فبها (فَ ب) [ ع . ] (شب ج .) چه بهتر! عالی


فت (فَ) (ص .) (عا.) فت و فراوان : بسیار زیاد


فت و فراوان (فَ تُّ فَ) (ق مر.) (عا.) بسیار زیاد، فراوان


فتا (فَ) [ ع . فتاء ] 1 - (مص ل .)جوان شدن . 2 - کَرَم کردن . 3 - (اِمص .) جوانی . 4 - کَرَم، جوانمردی


فتات (فُ) [ ع . فتاة ] (اِ.) 1 - ریزه و شکسته از هرچیز. 2 - ریزة نان


فتاح (فَ تّ) [ ع . ] (ص .) 1 - گشاینده، نصرت - دهنده . 2 - حاکم، داور. (از اسماء الهی )


فتادن (فُ یا فِ دَ) (مص ل .) نک افتادن


فتاده (فُ یا فِ د) (ص .) نک افتاده


فتارنده (فَ یا فِ رَ د) (ص فا.) 1 - شکافنده، درنده . 2 - جدا کننده . 3 - پاشنده، پراکنده کننده


فتاریدن (فَ یا فِ دَ) (مص م .) نک فتالیدن


فتاریده (فَ یا فِ د) (ص مف .) نک فتالیده


فتال (فَ یا فِ) 1 - (اِمص .) از هم گسستن، بریدن . 2 - شکستن . 3 - در ترکیب با برخی واژه ها معنای از هم پاشنده، پراکنده کننده می دهد


فتال (فَ تّ) [ ع . ] (ص .) 1 - بسیار تاب - دهنده . 2 - کسی که نخ و ریسمان و مانند آن ها را تاب داده و فتیله کند


فتالنده (فَ یا فِ لَ د یا دَ) (ص فا.) 1 - پریشان کننده، از هم پاشنده . 2 - شکافنده


فتالیدن (فَ یا فِ دَ) (مص م .) 1 - از جا کندن .2 - ریختن، افشاندن . 3 - دریدن، شکافتن . 4 - از هم گسستن . 5 - پریشان کردن، پراکنده کردن


فتالیده (فَ یا فِ د) (ص مف .) 1 - برکنده شده . 2 - ریخته شده، افشانده . 3 - دریده، شکافته . 4 - جدا شده . 5 - از هم پاشیده، پراکنده شده


فتان (فَ تّ) [ ع . ] (ص .) 1 - بسیار فتنه جو. 2 - بسیار زیبا و دل ربا


فتانه (فَ تّ نِ) [ ع . فتانة ] (ص .) مؤنث فتان


فتاوی (فَ) [ ع . ] (اِ.) جِ فتوی


فتاک (فُ تّ) [ ع . ] (ص .) جِ فاتک ؛ دلیران


فتح (فَ تْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) باز کردن، گشودن . 2 - تسخیر کردن، پیروز شدن . 3 - (اِ مص .) گشایش . 4 - پیروزی


فتح الباب (فَ تْ حُ لْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گشودن در. 2 - آغاز کار


فتحه (فَ حِ) [ ع . فتحة ] (اِ.) علامت حرکت فتح که بالای حرف گذاشته می شود، زبر؛ ج . فتحات


فتر (فَ) [ ع . ] (اِمص .) ضعف، سستی


فترات (فَ تَ) [ ع . ] (اِ.) جِ فترت


فتراک (فِ) (اِ.) ترک بند، تسمه و دوالی که از عقب زین اسب می آویزند و با آن چیزی را به ترک می بندند


فترت (فَ رَ) [ ع . فترة ] 1 - (اِمص .) سستی، ضعف . 2 - زمان بین دو نوبت تب . 3 - مدت زمان بین ظهور دو پیامبر یا بر تخت نشستن دو پادشاه


فتردن (فَ تَ دَ) (مص م .) = فتریدن : 1 - شکافتن، پاره کردن . 2 - پراکنده کردن


فتق (فَ تْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) شکافتن . 2 - گشودن، حل کردن . 3 - (اِمص .) گشادگی . 4 - (اِ.) هر جای گشاده و فراخ . 5 - غری، بیماری ورم بیضه


فتل (فَ) [ ع . ] (مص م .) تافتن چیزی را


فتلیدن (فَ تَ دَ) (مص م .) نک فتالیدن


فتن (فِ تَ) [ ع . ] (اِ.) جِ فتنه


فتنه (فِ تْ نِ) [ ع . فتنة ] 1 - (مص ل .) اختلاف رأی و نظر داشتن . 2 - گناه ورزی . 3 - (اِ.) آشوب . 4 - عذاب، رنج . 5 - گناه . 6 - ستیزه، خلاف . 7 - شگفتی . 8 - (اِمص .) دیوانگی


فتنه شدن ( فتنه شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - شیفته شدن . 2 - آشوب برپا شدن


فتنه نشان ( فتنه نشان . نِ) [ ع - فا. ] (ص فا.) آرام - کنندة آشوب و غوغا


فتنه گشتن ( فتنه گشتن . گَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) نک فتنه شدن


فته (فَ تِ) (اِ.) = پته : جواز، پروانه


فتو (فُ تُ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - عکاس . 2 - کارگاه عکاسی . 3 - استودیو، عکاسخانه


فتوا (فَ) [ ع . ] (اِ.) نک فتوی


فتوت (فُ تُ وَّ) [ ع . فتوة ] (اِمص .) 1 - جو ا نی . 2 - جوانمردی، کرم، بخشندگی . ؛ فتوت نامه کتابی که در آن اصول و آداب فتوت نوشته شده است


فتوح (فُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) به دست آمدن غیر منتظرة چیزی . 2 - (اِمص .) گشایش . 3 - گشایش حالی که به سالک در مراحل سلوک دست دهد. 4 - (اِ.) نذر، مال یا چیزی که نذر عارف و سالک کنند


فتوح ( فتوح .) [ ع . ] (اِ.) جِ فتح ؛ پیروزی ها، گشایش ها


فتوحات ( فتوحات .) [ ع . ] (اِ.) جِ فتوح  - پیروزی - ها، فتح ها. 2 - شهرهایی که با جنگ تصرف شده است


فتوحی ( فتوحی .) (اِمر.) جامه ای که بر سینه پوشند؛ صدیر


فتور (فُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) آرام شدن، سست شدن . 2 - آرام شدن پس از تندی و سختی . 3 - (اِمص .) بی حا لی، ضعف . 4 - کندی، آرامی


فتور کردن ( فتور کردن . کَ دَ) (مص ل .) (عا.) غلو کردن، سخت از اندازه درگذشتن


فتوره (فَ رِ) (اِ.) پارچه، قماش


فتوشاپ (فُ تُ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - کارگاه عکاسی . 2 - نام خاص یک برنامة کامپیوتری که مخصوص طراحی و کار با تصاویر است


فتون (فُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) در فتنه افتادن . 2 - دل باختن . 3 - (مص م .) در فتنه انداختن، به شگفت آوردن


فتوکرومیک ( فتوکرومیک . کُ رُ) [ فر. ] (ص .) ویژگی ماده ای که رنگ آن در برابر نور تغییر می کند و با تابش بیشتر نور تیره تر می گردد


فتوکپی (فُ تُ کُ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - عمل عکس - برداری از سندی با دستگاهی مخصوص . 2 - دستگاهی که توسط آن ازاسناد عکس می گیرند. 3 - تصویری که به وسیلة آن دستگاه به دست می آید


فتوی (فَ وا) [ ع . ] (اِ.) حکم و رأی فقیه و حاکم شرع


فتک (فَ تْ) [ ع . ] (مص م .)1 - غافلگیر کردن . 2 - به ناگاه کشتن


فتی (فَ تا) [ ع . ] (اِ. ص .) 1 - جوان . 2 - سخی، جوانمرد


فتی شیست (فِ) [ فر. ] (ص .) کسی که علاقة شدید به یکی از اعضا یا البسة معشوق خود دارد


فتی شیسم ( فتی شیسم .) [ فر. ] (اِ.) نوعی بیماری روحی که مبتلایان به آن به یکی از اعضا یا البسة معشوق خود دل می بندند


فتیان (فِ) [ ع . ] (اِ. ص .) جِ فتی  - جوانان . 2 - جوانمردان


فتیت (فَ) [ ع . ] 1 - (ص .) کوفته و ریزه ریزه کرده . 2 - نان خشک نرم ساییده


فتیدن (فُ دَ) (مص ل .) افتادن


فتیده (فُ د) (ص مف .) افتاده


فتیل (فَ) [ ع . ] 1 - (ص .) تافته، مفتول . 2 - ریسمان باریک از پوست خرمابن . 3 - آن چه از چرک بدن که با انگشتان تابند


فتیله (فِ لِ) [ ع . ] (اِ.) = پلیته : 1 - پنبه یا پارچة تابیده شده ای که از آن در چراغ های نفتی یا سوختن تدریجی هر مادة سوختنی دیگر استفاده می کنند. 2 - ریسمان مانندی است برای انفجار مواد منفجره از فاصلة دور


فتیله کردن ( فتیله کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - تافتن، تابیدن . 2 - نام یکی از فنون کشتی


فج (فَ) [ ع . ] (اِ.) راه فراخ و گشاده میان دو کوه


فج (فُ یا فِ) (ص .) آن که لب زیرینش فروافتاده باشد


فجأةً (فُ أَ تَ نْ) [ ع . ] (ق .) ناگهان


فجا (فِ) [ ع . فجاء ] 1 - (مص م .) غافلگیر کردن و گرفتن . 2 - (ص .) ناگهانی


فجار (فُ جّ) [ ع . ] (ص .) جِ فاجر


فجره (فَ جَ رَ یا رِ) [ ع . فجرة ] (ص .) جِ فاجر - بدکاران، بدکرداران . 2 - زناکاران


فجل (فَ جْ یا جَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - نرم و فروهشته گردیدن . 2 - ستبر شدن، غلیظ گشتن


فجور (فُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گناه کردن، زنا کردن . 2 - (اِمص .) سرپیچی از حق، تباهکاری


فجی ء (فَ) [ ع . ] (ص .) ناگهانی


فجیع (فَ) [ ازع . ] (ص .) دردناک، ناگوار


فجیعانه (فَ نَ یا نِ) [ ع - فا. ] (ق .) به نحوی دردناک، به زاری


فجیعت (فَ عَ) [ ع . فجیعة ] (اِ.) 1 - سختی . 2 - اندوه، دردناک . ج . فجایع


فجیعه (فَ عِ) [ ع . فجیعة ] (اِ.) نک فجیعت


فحاش (فَ حّ) [ ع . ] (ص .) بدزبان، ناسزاگو


فحاشی ( فحاشی .) [ ع - فا. ] (حامص .) بدزبانی، ناسزاگویی


فحاوی (فَ) [ ع . ] (اِ.) جِ فحوی '


فحش (فُ حْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) بدی را از حد گذراندن، بسیار بد کردن . 2 - (اِ.) دشنام، ناسزا


فحشا (فَ) [ ع . فحشاء ] (اِ.) 1 - گناه، کار زشت . 2 - زنا


فحص (فَ حْ) [ ع . ] 1 - (مص م .) کاویدن، جستجو کردن . 2 - (اِمص .) کاوش، جستجو


فحل (فَ حْ) [ ع . ] (ص .) 1 - گشن، جنس نر از هر حیوان . 2 - بسیار دانا. 3 - دلیر و نیرومند؛ ج . فحول


فحم (فَ) [ ع . ] (اِ.) اخگر خاموش، انگشت


فحول (فُ) [ ع . ] (اِ.) جِ فحل


فحولیت (فَ یَّ) [ ع . فحولة ] (مص جع .)نری، م ردانگی


فحوی (فَ حْ وا) [ ع . ] (اِ.) مضمون، مفهوم سخن


فخ (فَ) [ معر. ] (اِ.) دام، تله . ج . فخاخ، فخوخ


فخار (فَ) [ ع . ] (مص ل .) نازیدن، بالیدن


فخار (فَ خّ) [ ع . ] (ص .) بسیار فخر کننده


فخار ( فخار .) [ ع . ] (اِ.) 1 - سفال، گل خشک . 2 - سبو. 3 - در فارسی به معنای کوزه گر


فخامت (فَ مَ) [ ع . فخامة ] 1 - (مص ل .) ستبر گردیدن . 2 - بزرگوار گشتن، گرامی شدن . 3 - (اِمص .) بزرگواری


فخت (فَ) (ص .) پخت، پهن، پخش


فخذ (فَ یا فِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ران . ج . افخاذ. 2 - خویشاوندان مرد که از نزدیک ترین عشیرة او باشد. ج . افخاذ


فخر (فَ خْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .)نازیدن، مباهات کردن . 2 - (اِمص .) بزرگ منشی، افتخار


فخفره (فَ فَ رِ) (اِ.) 1 - سبوس آرد گندم یا جو. 2 - نخاله، زنگ زده . 3 - کهنه و مانده


فخم (فَ خَ) [ ع . ] (اِ.) جرعه ای از آب


فخم (فَ خْ) [ ع . ] (ص .) 1 - گرامی، بزرگوار. 2 - سخن جزل و فصیح


فخمنده (فَ مَ د) (ص فا.) کسی که پنبه را بزند تا پنبه را از دانه آن جدا کند


فخمیدن (فَ دَ) (مص م .) جدا کردن پنبه از پنبه دانه


فخور (فَ) [ ع . ] (ص .) بسیار فخر کننده


فخیم (فَ) [ ع . ] (ص .) بزرگوار، گرامی


فدا (فِ) [ ع . فداء ] 1 - (اِ.) آن چه که نثار می شود. 2 - (مص ل .) مالی یا چیزی را برای رهایی خود یا دیگری دادن . 3 - (اِ.) سربها، آن چه اسیران برای رهایی خود دهند


فدا شدن ( فدا شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) در راه کسی یا هدفی جان خود را دادن، قربانی شدن


فدایی ( فدایی .) [ ع - فا. ] (ص نسب .) کسی که جان خود را برای کسی یا هدفی بدهد


فدراسیون (فِ یُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - اتحادیه ای مرکب از چند کشور یا استان . 2 - سازمان یا انجمنی که برای ادارة یک رشته ورزشی تشکیل می شود


فدرال (فِ د) [ فر. ] (ص .) نوعی حکومت مرکب از دولت های مستقل ایالتی و یک دولت مرکزی که توسط مردم همة ایالت ها انتخاب می شود


فدرنجک (فِ دْ رَ جَ) (اِ.) بختک، کابوس


فدرنگ (فَ رَ) (اِ.) 1 - چوبی که پشت در می انداختند تا در باز نشود. 2 - چوبی که رختشوی ها رخت را به هنگام شستن به آن می کوبیدند


فدره (فَ رِ یا رَ) (اِ.) بوریایی که از برگ خرما و غیره بافند و بر بالای چوب ها و پروارهای سقف اتاق ها اندازند و گل و خاک بر بالای آن ریزند


فدفد (فَ فَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - فلات سخت و دشوار. 2 - دشت، زمین هموار


فدوی (فَ دَ) [ ع . ] 1 - (ص نسب .) منسوب به فداء؛ فدایی، جان نثار. 2 - بنده، برده


فدیات (فِ) [ ع . ] (اِ.) جِ فدیه


فدیت (فِ یَ) [ ع . فدیة ] نک فداء


فدیه (فِ یِ) [ ع . فدیة ] (اِ.) نک فداء


فذلکه (فَ ذْ لَ کَ یا کِ) [ ع .فذلکة ] 1 - (مص م .) به پایان رسانیدن حساب . 2 - مطلبی را به اجمال آوردن . 3 - (اِ.) خلاصة کلام


فر (فَ) (اِ.) پر


فر (فَ رّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گریختن . 2 - (اِ مص .) گریز


فر (فَ رْ یا رّ) [ په . ] (اِ.) 1 - فروغی ایزدی که بر دل هر کس بتابد اورا بر دیگران برتری می دهد. 2 - شکوه، جلال . 3 - زیبایی، برازندگی


فراخا (فَ) (حامص .) فراخی، گشادگی


فراخاستن ( فراخاستن . تَ) (مص ل .) قیام کردن، برخاستن


فر (فِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - نوعی کوره یا اجاق در بسته برای پخت و پز. 2 - نوعی ابزار فلزی گرم شونده برای چین و شکن دادن به موی سر. 3 - ابزار مشابهی که در گل سازی برای شکل دادن به گل ها به کار می رود، اتوی گل سازی


فر زدن (فِ. زَ دَ) [ فر - فا. ] (مص م .) آرایش کردن موی سر و ایجاد چین و شکن و تاب با آلات مخصوص


فرآوردن (فَ وَ یا وُ دَ) (مص م .) حاصل کردن، به دست آوردن


فرا (فَ رّ) [ ع . فرُاء ] (ص .) 1 - پوستین دوز، پوستین فروش . 2 - پوست پیرا، واتگر


فرا (فَ) [ ع . = فراء ] (اِ.) گورخر


فرا (فَ) [ اوس . ] 1 - (پ ی ش .) بر سر فعل درآید و آن در اصل به معنی به، به سوی، در باشد: فرارو. 2 - (حراض .) نزد، نزدیک : فرااو رفتم . 3 - به، با. 4 - سوی، جانب . 5 - (ص .)بلند، عالی . 6 - در میان : فراچنگ . 7 - دورتر یا بالاتر: فراتر. 8 - پیرامون، گرداگرد: فرابار


فرا آب کردن (فَ. کَ دَ) (مص م .) نیست کردن، به نیستی افکندن


فرا آوردن ( فرا آوردن . وَ یا وُ دَ) (مص م .) 1 - به دست آوردن . 2 - ساختن


فرا آورده ( فرا آورده . وَ یا وُ د) (ص مف .) 1 - به دست آمده . 2 - محصول، ساخته شده


فرا افکندن ( فرا افکندن . اَ کَ دَ) (مص م .) به میان آوردن


فرا بردن (فَ . بُ دَ) (مص م .) پیش بردن


فرا بریدن ( فرا بریدن . بُ دَ) (مص م .) 1 - به پایان رساندن . 2 - مسکوت گذاشتن مطلب یا کاری


فرا دادن (فَ. دَ) (مص م .) 1 - بیان کردن . 2 - گردانیدن، متوجه کردن


فرا داشتن ( فرا داشتن . تَ) (مص م .) 1 - بر سر دست گرفتن، بلند کردن . 2 - به سویی متوجه کردن . 3 - نگه داشتن


فرا دید (فَ) (ق مر.) پدید، هویدا


فرا رسیدن (فَ. رَ دَ) (مص ل .) نزدیک شدن و رسیدن وقت چیزی یا کاری


فرا شدن (فَ. شُ دَ)(مص ل .)1 - داخل شدن، درآمدن . 2 - خشمگین شدن . 3 - رفتن


فرا پشت کردن ( فرا پشت کردن . پُ. کَ دَ) (مص م .) بر دوش انداختن جامه و مانند آن


فرا کردن (فَ. کَ دَ) (مص م .) 1 - پیش آوردن . 2 - دست دراز کردن . 3 - برگزیدن . 4 - برانگیختن . 5 - بستن


فرابر (فَ بَ) (اِ.) در هر میوه دو قسمت موجود است : یکی هسته، دیگری فرابر که از هر طرف هسته را فرا گرفته است


فرابه (فَ ب) (ص مر.) پر آب


فراتر ( فَ تَ) (ق .) 1 - پیش تر، جلوتر. 2 - نزدیک تر. 3 - بلندتر، بالاتر. 4 - باارزش تر


فراته (فُ تِ) (اِ.) باسلق، نوعی شیرینی که با شیرة انگور و آرد گندم و نشاسته همراه با مغز گردو یا بادام درست کنند


فراخ (فِ) [ ع . ] (اِ.) جِ فرخ ؛ جوجه


فراخ (فَ) [ په . ] (ص .) 1 - گشاد، وسیع . 2 - پهناور، گسترده . 3 - بسیار فراوان . 4 - مسرور، شادمان . 5 - آسوده


فراخ آستین ( فراخ آستین . خْ) (ص مر.) کنایه از: بخشنده، جوانمرد


فراخ آهنگ ( فراخ آهنگ . هَ) (ص مر.) دورپرواز، تیری که هدف های دور را بزند


فراخ ابرو ( فَ . اَ) (ص مر.)گشاده رو، خوش - رو


فراخ بال (فَ) (ص مر.) آسوده خاطر


فراخ بر ( فراخ بر . بَ) (ص مر.) فراخ سینه، پهن - سینه


فراخ بین ( فراخ بین .) (ص فا.) بلندنظر، دارای وسعت دید


فراخ دست (فَ . دَ) (ص مر.) 1 - کریم، بخشنده . 2 - توانگر، ثروتمند


فراخ دهن ( فراخ دهن . دَ هَ) 1 - کسی که دهان گشاد دارد. 2 - کنایه از: آدم پر حرف


فراخ دیده ( فراخ دیده . د) (ص مر.) نک فراخ بین


فراخ رفتن ( فراخ رفتن . رَ تَ) (مص ل .) با شتاب رفتن، به عجله رفتن


فراخ رو ( فراخ رو . رَ یا رُ) (ص فا.) 1 - به شتاب رونده، به عجله رونده . 2 - کسی که از حد خود تجاوز کند. 3 - ولخرج، اسراف کار


فراخ رو ( فراخ رو .) (ص مر.) 1 - گشاده رو، خوش - رو. 2 - خوش گذران


فراخ روزی ( فراخ روزی .) (ص مر.) کسی که رزق و روزی فراوان دارد


فراخ روی ( فراخ روی . رَ) (حامص .) 1 - به شتاب رفتن . 2 - تجاوز از حد خود. 3 - ولخرجی، اسراف


فراخ زیست ( فراخ زیست .) (ص مر.) آن که در نعمت و راحتی زندگی کند


فراخ سال ( فراخ سال .) (ص مر.) سالی که در آن محصول فراوان باشد


فراخ سخن ( فراخ سخن . سُ خَ) (ص مر.) پرحرف، پُرسخن


فراخ شلوار ( فراخ شلوار . شَ) (ص مر.) 1 - کسی که شلوار گشاد دارد. 2 - کنایه از: تنبل، تن پرور


فراخ شکم ( فراخ شکم . ش کَ) (ص مر.) 1 - کسی که شکم بزرگ دارد. 2 - کنایه از: پرخور، شکم پرست


فراخ عیش ( فراخ عیش . عِ) [ ع - فا. ] (ص مر.) نک فراخ روزی


فراخ کام ( فراخ کام .) (ص مر.) 1 - خوشحال . 2 - توانگر، ثروتمند


فراخ کندوری ( فراخ کندوری . کَ نْ دُ) (ص مر.) فراخ - سفره، بخشنده، جوانمرد


فراخ کونی ( فراخ کونی .) (حامص .) 1 - گشادی مقعد. 2 - کنایه از: تنبلی، کاهلی


فراخزیدن ( فراخزیدن . خَ دَ) (مص ل .) به پیش خزیدن


فراخنا ( فراخنا .) 1 - (حامص .) فراخی، گشادگی . 2 - پهنا. 3 - (اِمر.) جای گشاد و وسیع


فراخه (فَ خِ) (اِمص .) لرزه، رعشه


فراخور (فَ خُ) (ص مر.)1 - درخور، سزاوار. 2 - متناسب


فراخی (فَ) (حامص .) 1 - گشادگی، وسعت . 2 - پهنا. 3 - فراوانی


فراخیدن (فَ دَ) (مص ل .) 1 - راست شدن موی بدن . 2 - از هم جدا شدن


فرادر ( فرادر . دَ) (اِمر.) چوبی که در پس در خانه اندازند


فرادی (فُ دا) [ ع . ] (ص .) ج . فَرَد؛ تک، تنها. ؛ نماز فرادی نمازی که تنها خوانده شود. مق نماز جماعت


فرار (فَ رّ) [ ع . ] (ص .) بسیار گریزنده


فرار (فِ یا فَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گریختن . 2 - (اِمص .) گریز


فرارون (فَ) (ص .) 1 - مترقی، پیش رو. 2 - خوب، عالی . 3 - راست، مستقیم . 4 - در اصطلاح نجوم به معنی سَعْد، اوج


فراروی (فَ) 1 - (ق مر.) پیش روی، برابر. 2 - (ص مر.) سرشناس، معروف


فراز (فَ) [ په . ] 1 - (اِ.) بلندی، اوج . 2 - سربالایی . 3 - (ص .) باز، گشاده . 4 - بسته . 5 - جمع . 6 - (ق .)کنار، نزد، پیش . 7 - نخست، ازل


فراز ( فراز .) [ فر. ] (اِ.) جمله، عبارت


فراز آمدن ( فراز آمدن . مَ دَ) (مص ل .) 1 - نزدیک شدن . 2 - رسیدن، دسترسی پیدا کردن . 3 - وارد شدن . 4 - بر شدن، بالا رفتن . 5 - بسته شدن . 6 - پدید آمدن


فراز آوردن ( فراز آوردن . وَ یا وُ دَ) (مص م .) 1 - آوردن، پیش آوردن . 2 - یافتن، به دست آوردن . 3 - فراهم آوردن، گرد کردن


فراز بردن (فَ . بُ دَ) (مص م .) نزدیک بردن، پیش بردن


فراز بستن ( فراز بستن . بَ تَ) (مص م .) بستن


فراز دادن ( فراز دادن . دَ) (مص م .) پس دادن


فراز داشتن ( فراز داشتن . تَ)(مص م .)1 - پیش آوردن، نزدیک ساختن . 2 - پایین آوردن . 3 - در برابر چیزی نگه داشتن


فراز رسیدن ( فراز رسیدن . رَ یا رِ دَ)(مص ل .) 1 - ر سیدن، نزدیک شدن . 2 - درآمدن، داخل شدن . 3 - فراهم آمدن، پیدا شدن


فراز رفتن ( فراز رفتن . رَ تَ) (مص ل .) نزدیک رفتن


فراز شدن ( فراز شدن . شُ دَ) (مص ل .) 1 - نزدیک شدن . 2 - گشوده شدن . 3 - بسته شدن . 4 - برخاستن . 5 - داخل شدن . 6 - پیش رفتن


فراز کردن ( فراز کردن . کَ دَ) (مص م .) 1 - باز کردن . 2 - بستن . 3 - نزدیک کردن . 4 - پیش آوردن، پیش بردن . 5 - ساختن


فراز کشیدن ( فراز کشیدن . کِ دَ) (مص م .) 1 - پیش کشیدن، به سوی خود کشیدن . 2 - بیرون کشیدن


فراز گرفتن ( فراز گرفتن . گِ رِ تَ) (مص م .) پس گرفتن، باز گرفتن


فرازانیدن (فَ دَ) (مص م .) 1 - افراختن، بالا بردن . 2 - روشن کردن


فرازنده (فَ زَ د) (ص فا.) 1 - بلند کننده . 2 - گشاینده . 3 - مسدود کننده


فرازی (فَ) (حامص .) بلندی، سربالایی


فرازیدن (فَ دَ) (مص م .) 1 - افراشتن . 2 - آراستن . 3 - گشودن . 4 - بستن


فرازیده (فَ د) (ص مف .) 1 - افراشته، بالا - برده . 2 - بسته


فراست (فَ سَ) [ ع . فراسة ] (مص ل .) 1 - سواری کردن . 2 - مهارت داشتن در اسب - شناسی


فراست (فِ سَ) [ ع . فراسة ] 1 - (مص م .) ادراک و دریافتن باطن چیزی با دیدن ظاهر آن . 2 - (اِمص .) ادراک، دریافت . 3 - زیرکی، هوشیاری


فراستو (فَ) (اِ.) پرستو


فراستوک ( فراستوک .) (اِ.) پرستو


فراسر (فَ سَ) (حراض . ق مر.) 1 - بالای سر، گرد سر. 2 - زیر سر


فراش (فَ رّ) [ ع . ] (ص .) 1 - گسترندة فرش . 2 - در فارسی به معنی پیشخدمت، خدمتکار


فراش (فِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بستر، رختخواب، هر چیز گستردنی . 2 - همسر. ؛ تجدید فراش کردن دوباره زن گرفتن، زن دیگر خواستن


فراش باشی ( فراش باشی .) [ ع - تر. ] (اِمر.) رییس فراشان


فراشتن (فَ تَ) (مص م .) افراشتن


فراشته (فَ تِ) (ص مف .) افراشته


فراشتک (فَ تُ) (اِ.) پرستو


فراشه (فَ شَ یا ش ) [ ع . فراشة ] (اِ.) پروانه


فراشیدن (فَ دَ) (مص ل .) نک فراخیدن


فراص (فِ) [ ع . ] (ص .) 1 - درشت . 2 - سخت سرخ رنگ . 3 - جامه


فراص ( فراص .) [ ع . ] (مص م .) مفارصه، به همدیگر نوبت آب دادن


فراعنه (فَ عِ نِ یا نَ) [ ع . فراعنة ] (اِ.) جِ فرعون


فراغ (فُ) [ ع . ] (اِ.) روشنایی، فروغ


فراغ (فَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) فارغ شدن، دست از کار کشیدن . 2 - در فارسی به معنی آسوده شدن . 3 - (اِمص .) آسایش، آسودگی


فراغ (فِ) [ ع . ] (اِ.) (اِ.) ظرف بزرگ، قدح بزرگ